{"id":11130,"date":"2024-03-14T10:15:33","date_gmt":"2024-03-14T03:15:33","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=11130"},"modified":"2024-05-12T16:10:07","modified_gmt":"2024-05-12T09:10:07","slug":"tuong-albert-einstein-cho-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/tuong-albert-einstein-cho-viet-nam\/","title":{"rendered":"T\u01b0\u1ee3ng Albert Einstein cho Vi\u1ec7t Nam?"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">T\u01af\u1ee2NG ALBERT EINSTEIN CHO VI\u1ec6T NAM?<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong> <em>tr\u00ecnh b\u00e0y<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Tu-bao-NYT.png?resize=70%2C54&amp;ssl=1\" width=\"86\" height=\"66\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Einstein l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t. \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i, \u00f4ng \u1ea5y, v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi m\u1ecdi s\u1ef1 so s\u00e1nh, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0y, v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n th\u00e2n l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. \u00d4ng \u1ea5y, trong nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, kh\u00e1c v\u1edbi ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a lo\u00e0i ch\u00fang ta. G\u1eb7p \u00f4ng \u1edf tu\u1ed5i cao gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Isaiah th\u1ee9 hai.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>C. P. Snow<\/strong> trong <em>Conversation with Einstein<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">\u00d4ng kh\u00f4ng c\u00f2n thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia n\u00e0o, nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0o n\u1eefa, m\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a t\u01b0\u01a1ng lai. Einstein h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n thu\u1ed9c v\u1ec1 Einstein n\u1eefa. \u00d4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>John Archibald Wheeler<\/strong><\/span><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">S\u1ef1 lo \u00e2u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0 quan t\u00e2m ch\u00ednh c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u1ec3 cho nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ch\u00fang ta tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nghi\u1ec7p ch\u01b0\u1edbng.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Albert Einstein<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px\"><span style=\"font-size: 10pt\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd l\u00fd thuy\u1ebft ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Albert Einstein, \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn ph\u00e1t tri\u1ec3n ti\u1ebfp nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u00e0 thuy\u1ebft tr\u01b0\u1eddng th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a Albert Einstein. \u00d4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u1ed5 bi\u1ebfn thu\u1eadt ng\u1eef \u201cl\u1ed7 \u0111en\u201d cho c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 suy s\u1ee5p h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20, ph\u00e1t minh ra c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef \u201cb\u1ecdt l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed\u201d, \u201cl\u1ed7 s\u00e2u\u201d v\u00e0 \u201cit from bit\u201d (\u201cn\u00f3 t\u1eeb bit\u201d, v\u0169 tr\u1ee5 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u00f4ng tin)\u201d, v\u00e0 \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 \u201cv\u0169 tr\u1ee5 m\u1ed9t electron\u201d. Stephen Hawking g\u1ecdi Wheeler l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi h\u00f9ng c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ed7 \u0111en\u201d. Xem th\u00eam <strong><em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/john-wheeler-viet-ve-albert-einstein\/\">John Wheeler vi\u1ebft v\u1ec1 Albert Einstein<\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11190\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-at-home-in-Princeton.jpg?resize=954%2C954&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"954\" height=\"954\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Albert Einstein (1879-1955) n\u0103m 1944 t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang \u1edf Princeton. H\u00ecnh c\u1ee7a POPPERFOTO\/GETTY<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000080\"><strong><em><span style=\"font-size: 18pt;font-family: 'comic sans ms', sans-serif\">L<\/span>\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>C\u00e1c anh ch\u1ecb th\u00e2n m\u1ebfn<\/em>,<\/p>\n<p>H\u00f4m nay ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 l\u00e0 ng\u00e0y sinh nh\u1eadt th\u1ee9 145 c\u1ee7a nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd v\u0129 \u0111\u1ea1i Albert Einstein (1879-1955), v\u00e0 ng\u00e0y m\u1ea5t th\u1ee9 6 c\u1ee7a Stephen Hawking. V\u1edbi ni\u1ec1m mong \u01b0\u1edbc s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u01b0\u1ee3ng Albert Einstein tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4i \u0111i s\u01b0u t\u1ea7m m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0\u1ee3ng \u00f4ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u1ebft, bi\u1ec3u l\u1ed9 ni\u1ec1m c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00f4 bi\u00ean c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi Einstein. \u00d4ng l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a thi\u00ean t\u00e0i, c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi th\u00edch s\u1ed1ng gi\u1ea3n d\u1ecb, khi\u00eam t\u1ed1n, gi\u00e0u l\u00f2ng tr\u1eafc \u1ea9n, c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau khoa h\u1ecdc m\u00e3nh li\u1ec7t, c\u1ee7a \u00f3c s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1, c\u1ee7a t\u00ednh c\u00e1ch m\u1ea1ng, c\u1ee7a nh\u00e2n c\u00e1ch, c\u1ee7a s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi cho h\u00f2a b\u00ecnh, c\u00f4ng l\u00fd, c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp, c\u1ee7a s\u1ef1 c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/p>\n<p>Einstein l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng con ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, &#8220;t\u00f4i kh\u00f4ng th\u00f4ng minh&#8221;, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng ph\u1eadn \u0111\u1ea5u ki\u00ean tri\u1ec3n v\u00e0 ham h\u1ecdc h\u1ecfi, t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ra nh\u1eefng b\u1ea5t c\u1eadp trong c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n h\u1eefu, d\u00e1m \u0111\u1eb7t nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi mind-blowing, v\u00e0 \u0111i t\u00ecm l\u1eddi gi\u1ea3i cho \u0111\u1ebfn c\u00f9ng. \u00d4ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u00e3 in s\u00e2u v\u00e0o t\u1ea5m th\u1ea3m v\u0169 tr\u1ee5, v\u0129 m\u00f4 c\u0169ng nh\u01b0 vi m\u00f4 v\u00e0 trong l\u00f2ng nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u00d4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m gi\u00e0u khoa h\u1ecdc c\u1ea3 m\u1ed9t ch\u00e2n tr\u1eddi, n\u00f3i nh\u01b0 Niels Bohr, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m gi\u00e0u th\u00eam v\u0103n h\u00f3a, c\u00e1ch t\u01b0 duy c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Nhi\u1ec1u ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ch\u00e2m ng\u00f4n. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u0129 \u0111\u1ea1i cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u00e3 qua, v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng c\u00f2n s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p>Einstein l\u00e0 <em>nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng<\/em> \u0111\u00edch th\u1ef1c trong khoa h\u1ecdc, c\u00e1ch m\u1ea1ng ho\u00e0n v\u0169, m\u1ed9t \u201ck\u1ebb n\u1ed5i lo\u1ea1n\u201d (rebel) v\u00e0 t\u1ea1o d\u1ef1ng (creator) c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac. Nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 l\u1edbn c\u0169ng nh\u01b0 b\u00e9. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c \u1ea5y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00fd thuy\u1ebft, m\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng to l\u1edbn l\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edbc \u0111o c\u1ee7a th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi quan khoa h\u1ecdc, \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec hy v\u1ecdng c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng, nh\u1eadn th\u1ee9c, \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i th\u01b0\u1edbc \u0111o tinh th\u1ea7n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp x\u00fac \u00f4ng, d\u00f9 h\u1ecd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0o \u0111i n\u1eefa. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u0169ng \u0111ang c\u1ea7n m\u1ed9t <em>s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i th\u01b0\u1edbc \u0111o tinh th\u1ea7n<\/em> to\u00e0n di\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00ean nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb cao h\u01a1n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Tu-bao-NYT.png?resize=70%2C54&amp;ssl=1\" width=\"60\" height=\"46\" \/><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><strong>\u201cC\u01a1n s\u1ed1t l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m (sinh nh\u1eadt c\u1ee7a Einstein) d\u00e2ng l\u00ean v\u1ec1 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh d\u1ea1ng l\u1ea1i v\u0169 tr\u1ee5. \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t Merlin th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, l\u00e0m hi\u1ec7n ra nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m m\u1edbi \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u1ec1 kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian, thay \u0111\u1ed5i v\u0129nh vi\u1ec5n s\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 \u2013 v\u00e0 v\u1ec1 ch\u00ednh \u00f4ng. \u00d4ng l\u00e0 cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u00e0 b\u00e1o hi\u1ec7u th\u1eddi \u0111\u1ea1i nguy\u00ean t\u1eed v\u1edbi c\u00f4ng th\u1ee9c n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng: E = mc<sup>2<\/sup>. Ti\u1ebfng t\u0103m gh\u00ea g\u1edbm c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m x\u00f3i m\u00f2n nh\u00e2n t\u00ednh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng l\u00ean ti\u1ebfng m\u1ed9t c\u00e1ch can \u0111\u1ea3m ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ea5t c\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i. Trong nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i c\u00f9ng, m\u1eb7t nh\u1eefng b\u1ed9 \u0111\u1ed3 th\u00f9ng th\u00ecnh, t\u00f3c b\u1ea1c c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea3i gi\u1ed1ng nh\u01b0 con ch\u00f3 ch\u0103n c\u1eebu, \u00f4ng gi\u00fap b\u1ecdn tr\u1ebb l\u00e0m b\u00e0i t\u1eadp v\u1ec1 h\u00ecnh h\u1ecdc (m\u00e0 \u00f4ng \u01b0a th\u00edch t\u1eeb nh\u1ecf, t\u00e1c gi\u1ea3), v\u1eabn y\u00eau th\u00edch l\u00e1i thuy\u1ec1n bu\u1ed3m, \u0111\u00e1nh c\u00e1c \u0111i\u1ec7u nh\u1ea1c Mozart \u2026.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>TIME<\/strong> s\u1ed1 ng\u00e0y 19. 2. 1979 vi\u1ebft nh\u00e2n k\u1ef7 ni\u1ec7m sinh nh\u1eadt 100 n\u0103m c\u1ee7a Einstein<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein t\u1ea1i m\u1ed9t n\u01a1i th\u00edch h\u1ee3p s\u1ebd c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng gi\u00e1o d\u1ee5c l\u1edbn nh\u01b0 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein tr\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7n h\u00e0n l\u00e2m Khoa h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia \u1edf Washington D.C. d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 thi\u1ebfu \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u v\u0103n h\u00f3a qu\u1ed1c gia. M\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein ho\u00e0nh tr\u00e1ng t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8 n\u0103m ch\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 mong mu\u1ed1n k\u1ebft n\u1ed1i, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u00f4i th\u00fac x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc m\u1ea1nh m\u1ebd, r\u1eb1ng th\u1eddi \u0111\u1ea1i t\u01b0 duy khoa h\u1ecdc s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a ch\u00fang ta. Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 s\u1ed1ng qua th\u1eddi \u0111\u1ea1i Einstein trong th\u1ebf k\u1ef7 XX, l\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 h\u1ebft s\u1ee9c s\u00f4i \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y k\u1ecbch t\u00ednh, v\u00e0 s\u1ebd c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ed1ng trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd d\u1ee9t. Ph\u1ed3n vinh th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1eadt l\u00fd mang d\u1ea5u \u1ea5n s\u00e2u \u0111\u1eadm c\u1ee7a \u00f4ng. M\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng s\u1ebd t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t kh\u00f4ng kh\u00ed sinh \u0111\u1ed9ng h\u01a1n, h\u00e0o h\u1ee9ng h\u01a1n trong v\u0103n h\u00f3a th\u00e0nh ph\u1ed1.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Albert Einstein t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi t\u00f4i s\u01b0u t\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c trong s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n. T\u01b0\u1ee3ng Einstein c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u0169ng nh\u01b0 tranh, ph\u00e1c h\u1ecda h\u00ecnh \u1ea3nh \u00f4ng, th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 \u00f4ng r\u1ea5t l\u1edbn, m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ph\u1ea9m ch\u1ea5t cao qu\u00fd hi\u1ebfm th\u1ea5y. Ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u00f4ng r\u1ea5t ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, r\u1ea5t ti\u1ebfc t\u00f4i kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y t\u01b0\u1ee3ng Einstein \u1edf \u0111\u00f3. Anh ch\u1ecb s\u1ed1ng \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n vui l\u00f2ng t\u00ecm gi\u00fap t\u00f4i. Qua chuy\u1ebfn th\u0103m n\u0103m 1922, v\u00e0 ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 6 tu\u1ea7n, Einstein \u0111\u00e3 l\u00e0m gi\u00e0u cho Nh\u1eadt B\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft \u0111\u00e1ng ganh t\u1ef5.<\/p>\n<p>T\u00f4i ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u00ea vi\u1ebft h\u01a1n. Xin gi\u1edbi thi\u1ec7u anh ch\u1ecb nh\u1eefng t\u1ea5m \u1ea3nh c\u1ee7a t\u01b0\u1ee3ng Einstein r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11131 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Statue-in-Ulm-resized.jpg?resize=503%2C684&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"503\" height=\"684\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p>M\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf c\u1ee7a Albert Einstein \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean trong m\u1ed9t cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m n\u0103m 2018 t\u1ea1i Ulm, \u0110\u1ee9c, th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u01a1i \u00f4ng sinh ra, ph\u00eda sau l\u00e0 th\u00e1p c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1edd \u1edf M\u00fcnsterplatz. 500 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein cao kho\u1ea3ng 1 m\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0ng b\u00e0y \u1edf M\u00fcnsterplatz trong v\u00e0i tu\u1ea7n. \u1ea2nh: Stefan Puchner\/dpa<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11134 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-in-Bern.jpg?resize=621%2C414&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"621\" height=\"414\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein \u1edf TP Bern, Th\u1ee5y S\u1ef9, l\u00fac \u00f4ng c\u00f2n tr\u1ebb v\u00e0 sinh s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3 v\u1edbi v\u1ee3 Mileva Mari\u0107 v\u00e0 \u0111\u1ee9a con trai \u0111\u1ea7u l\u00f2ng Hans Albert Einstein, trong m\u1ed9t c\u0103n h\u1ed9 tr\u00ean t\u1ea7ng hai c\u1ee7a ng\u00f4i nh\u00e0 s\u1ed1 49 \u0111\u01b0\u1eddng Kramgasse t\u1eeb n\u0103m 1903 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1905, n\u01a1i c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a Einstein h\u00ecnh th\u00e0nh, t\u1eeb thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ebfn thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng. Ng\u00f4i nh\u00e0 sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Einsteinhaus v\u00e0 c\u0103n ph\u00f2ng \u00f4ng s\u1ed1ng tr\u1edf th\u00e0nh <em><strong>b\u1ea3o t\u00e0ng<\/strong><\/em>. Th\u00e0nh ph\u1ed1 Bern mu\u1ed1n qu\u1ea3ng b\u00e1 h\u00ecnh \u1ea3nh Einstein \u0111\u1ec3 thu h\u00fat du kh\u00e1ch.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11199\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Eintein-tai-ETH-Zurich.jpg?resize=665%2C574&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"665\" height=\"574\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>T\u01b0\u1ee3ng Einstein t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc ETH Z\u00fcrich, Th\u1ee5y S\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong t\u00f2a nh\u00e0 kh\u00e1n ph\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a Khoa V\u1eadt l\u00fd. Einstein t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng sinh vi\u00ean v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 c\u1ee7a ETH Z\u00fcrich. T\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n n\u00e0y c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Hermann Hubacher, mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i m\u00e3i h\u00ecnh \u1ea3nh b\u1ea5t t\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11201\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Robert-A.-Millikan-with-bust-of-Albert-Einstein.jpg?resize=460%2C565&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"460\" height=\"565\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p class=\"obj__heading\" style=\"text-align: justify\">Robert A. Millikan \u0111\u1ee9ng b\u00ean c\u1ea1nh t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n c\u1ee7a Albert Einstein \u1edf CalTech. Einstein t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Robert Millikan m\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp trong ba m\u00f9a \u0111\u00f4ng t\u1eeb 1931-1933. Nh\u1eefng n\u0103m th\u1eadp ni\u00ean 1930 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 v\u00e0ng c\u1ee7a CalTech. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Einstein \u0111\u00e3 n\u00e2ng cao danh ti\u1ebfng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho Caltech tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u1ec7n khoa h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u1edf Hoa K\u1ef3. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc chuy\u1ebfn th\u0103m Pasadena, Einstein \u0111\u00e3 t\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 T\u00e2y Ban Nha, sau \u0111\u00f3 th\u0103m Nam M\u1ef9 v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t khoa h\u1ecdc nh\u01b0 gieo nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i Argentina.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11207\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-at-Hebrew-Univsity.jpg?resize=367%2C587&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"367\" height=\"587\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng Einstein \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Hebrew \u1edf Jerusalem n\u0103m 2015 k\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m ng\u00e0y Albert Einstein c\u00f4ng b\u1ed1 Thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng v\u00e0 60 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng. T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i cao 2,5 m\u00e9t, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf b\u1edfi nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Georgy Frangulyan, n\u1eb1m trong khu\u00f4n vi\u00ean Edmond J. Safra c\u1ea1nh t\u00f2a nh\u00e0 t\u1eebng l\u00e0 Th\u01b0 vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia, c\u1ea1nh c\u00e1c khoa to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 v\u1eadt l\u00fd. <span style=\"text-align: center\">\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng th\u1ee9 hai c\u1ee7a th\u1ee7 \u0111\u00f4 d\u00e0nh ri\u00eang cho Einstein, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9 nhi\u1ec7t th\u00e0nh nh\u1ea5t c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Hebrew. Credit: Nir Alon\/Alamy Live News<\/span><\/p>\n<div class=\"relative max-h-12 lg:max-h-6 overflow-hidden mb-1\"><\/div>\n<div class=\"relative mb-4 max-h-12 lg:max-h-6\"><\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11182\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-dap-xe-dap-tai-Jerusalem.jpeg?resize=397%2C529&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"397\" height=\"529\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Einstein \u0111\u1ea1p xe \u0111\u1ea1p t\u1ea1i Jerusalem<\/p>\n<section><\/section>\n<section><\/section>\n<section><\/section>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11135\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Marble-bust-of-Einstein-at-the-Deutsches-Museum-in-Munich.jpg?resize=471%2C707&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"471\" height=\"707\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">T\u01b0\u1ee3ng Einstein t\u1ea1i Vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng \u0110\u1ee9c, Deutsches Museum, Munich<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11136\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-at-IAS-Princeton.jpg?resize=537%2C674&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"537\" height=\"674\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n Einstein c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 Anh Jacob Epstein, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i Vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Princeton. N\u0103m 1933, khi Hitler l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n, Albert Einstein tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Berlin t\u1eeb Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1eeb b\u1ecf qu\u1ed1c t\u1ecbch \u0110\u1ee9c v\u00e0 t\u1ecb n\u1ea1n m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u1edf Anh, n\u01a1i Ng\u00e0i Jacob Epstein \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n c\u1ee7a nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e0 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o n\u1ed5i ti\u1ebfng n\u00e0y. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u00f3, Einstein chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Princeton, n\u01a1i \u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c cho \u0111\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi v\u00e0o n\u0103m 1955. B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ee9c nhi\u1ec1u t\u01b0\u1ee3ng Einstein c\u1ee7a Epstein.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11139 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Albert-Einstein-with-Bust-and-Sculptor-Jacob-Epstein.jpg?resize=743%2C931&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"743\" height=\"931\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: center\">Albert Einstein v\u00e0 Sir Jacob Epstein n\u0103m 1933<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11137\" style=\"text-align: center;font-size: 16px\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Tai-Princeton.jpeg?resize=1140%2C1520&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"1140\" height=\"1520\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p>T\u01b0\u1ee3ng Einstein \u0111\u1eb7t g\u1ea7n campus c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Princeton, h\u1ea1t Mercer, n\u01a1i Einstein t\u1eebng s\u1ed1ng. Tr\u00ean c\u00f9ng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng, c\u00f4ng th\u1ee9c n\u1ed5i ti\u1ebfng E = mc\u00b2\u200e (1905) \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc, v\u00e0 c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a Einstein: &#8220;Tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng quan tr\u1ecdng h\u01a1n ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c. Ki\u1ebfn th\u1ee9c th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1n, trong khi tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng bao tr\u00f9m to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ebf gi\u1edbi. (1929)&#8221; \u1ede cu\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111o\u1ea1n: \u201cS\u1ed1 ph\u1eadn \u0111\u00e3 ban cho t\u00f4i \u0111\u1eb7c \u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng \u1edf Princeton n\u00e0y&#8221;, Einstein vi\u1ebft. \u201cT\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y bi\u1ebft \u01a1n g\u1ea5p b\u1ed9i v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n ho\u1eb7c h\u00e0i h\u00f2a h\u01a1n.\u201d\u00a0 T\u00e1c gi\u1ea3 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc M\u1ef9 <strong>Robert Berks<\/strong>, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh l\u00e2u d\u00e0i b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta. T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng bao g\u1ed3m h\u01a1n ba tr\u0103m \u0111\u1ea7u \u0111i\u00eau kh\u1eafc v\u00e0 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11163\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Tuong-Einstein.jpeg?resize=727%2C969&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"727\" height=\"969\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u01b0\u1ee3ng Einstein v\u00e0 nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n. Xung quanh ch\u00e2n t\u01b0\u1ee3ng Einstein c\u00f3 kh\u1eafc b\u1ed1n ch\u1eef th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u00e1c t\u00ednh ch\u1ea5t ch\u00ednh c\u1ee7a Einstein: &#8220;Nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd \u2022 Nh\u00e0 nh\u00e2n b\u1ea3n \u2022 Nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u2022 Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0&#8221;. C\u1ea3m \u01a1n anh D\u00e2n cho s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ea5m \u1ea3nh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11150\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-in-washinton-dc.jpg?resize=1140%2C855&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"1140\" height=\"855\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng Albert Einstein cao 3.6m r\u1ea5t ho\u00e0nh tr\u00e1ng c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc n\u1ed5i ti\u1ebfng Robert Berks \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia \u1edf Washington D.C., t\u1ea1i s\u1ed1 2101 \u0110\u1ea1i l\u1ed9 Hi\u1ebfn ph\u00e1p (Constitution Avenue), g\u1ea7n \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m C\u1ef1u chi\u1ebfn binh Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a th\u00edch nh\u1ea5t. Einstein \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1c v\u1edbi g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00f4i m\u1eaft tr\u1ea7m ng\u00e2m v\u00e0 \u01b0u t\u01b0. Trong tay tr\u00e1i, Einstein c\u1ea7m m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y c\u00f3 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh to\u00e1n h\u1ecdc t\u00f3m t\u1eaft ba \u0111\u00f3ng g\u00f3p khoa h\u1ecdc quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a Einstein: <em>l\u00fd thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng<\/em>, <em>hi\u1ec7u \u1ee9ng quang \u0111i\u1ec7n<\/em>, v\u00e0 <em>s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua c\u00f4ng th\u1ee9c E = mc<sup>2<\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11254\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-Memorial-paper-with-mathematical-equations-400x400-1.jpg?resize=400%2C400&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"400\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ba c\u00e2u tr\u00edch d\u1eabn c\u1ee7a Einstein \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc tr\u00ean b\u0103ng gh\u1ebf n\u01a1i \u00f4ng ng\u1ed3i l\u00e0:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #000080\"><em>Bao l\u00e2u c\u00f3 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ec9 s\u1ed1ng \u1edf m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u1ef1 do c\u1ee7a c\u00f4ng d\u00e2n, s\u1ef1 khoan dung v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng c\u1ee7a m\u1ecdi c\u00f4ng d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb ph\u1ed5 bi\u1ebfn.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #000080\"><em>Ni\u1ec1m vui v\u00e0 s\u1ef1 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ef1 h\u00f9ng v\u0129 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1edd nh\u1ea1t.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #000080\"><em>Quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 th\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u0129a v\u1ee5; ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p che gi\u1ea5u nh\u1eefng g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd.<\/em><\/span><\/p>\n<p>Xem th\u00eam: <strong><em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/einstein-mat-nhan-ban-nguyen-xuan-xanh-gioi-thieu\/\">Albert Einstein \u2013 M\u1eb7t Nh\u00e2n B\u1ea3n<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 sao \u2014 m\u1ed9t t\u1ea5m \u0111\u00e1 granite ng\u1ecdc l\u1ee5c b\u1ea3o 28 feet (8.5m) vu\u00f4ng t\u1eeb Larvik, Na Uy\u2014\u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn h\u01a1n 2.700 \u0111inh t\u00e1n kim lo\u1ea1i t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho c\u00e1c h\u00e0nh tinh, m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng, c\u00e1c ng\u00f4i sao v\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n H\u1ea3i qu\u00e2n Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb ch\u00ednh x\u00e1c t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m kh\u00e1nh th\u00e0nh \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u2013 12 gi\u1edd tr\u01b0a ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1979, t\u00e1m ng\u00e0y sau sinh nh\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng l\u00fac \u00f4ng 100 tu\u1ed5i, hay 45 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc h\u00f4m nay. Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ea5t ng\u1edd th\u00fa v\u1ecb n\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ee9ng ch\u00ednh x\u00e1c \u1edf gi\u1eefa b\u1ea3n \u0111\u1ed3 sao, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi Albert v\u00e0 n\u00f3i to l\u00ean, b\u1ea1n s\u1ebd nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng v\u1ecdng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng cho ph\u00e9p s\u1ef1 ti\u1ebfp c\u1eadn g\u1ea7n g\u0169i c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang v\u1edbi Einstein. C\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi th\u00edch ch\u1ee5p \u1ea3nh v\u1edbi b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y. V\u1ecb tr\u00ed H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p. \u00d4ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n n\u0103m 1922, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e0nh vi\u00ean th\u1ef1c th\u1ee5 v\u00e0o n\u0103m 1942, hai n\u0103m sau khi \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ecbch.<\/p>\n<p>M\u1ed9t ch\u00fat l\u1ecbch s\u1eed.\u00a0N\u0103m 1953, nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Robert Berks (1922-2011) c\u00f9ng v\u1edbi v\u1ee3 \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua hai ng\u00e0y \u0111\u00e1ng nh\u1edb t\u1ea1i ng\u00f4i nh\u00e0 \u1edf Princeton c\u1ee7a Einstein. Berks kh\u00f4ng mang d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111i\u00eau kh\u1eafc ra m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u1ec9 ng\u1ed3i ch\u00fa t\u00e2m tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi Einstein trong ph\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c y\u00ean t\u0129nh c\u1ee7a \u00f4ng. Trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ng\u1eafn ng\u1ee7i v\u00e0 c\u0103ng th\u1eb3ng \u0111\u00f3, Berks \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra h\u00ecnh \u1ea3nh v\u0129nh c\u1eefu v\u1ec1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc trong \u0111\u1ea7u \u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a Einstein trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, ng\u1ed3i v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2y b\u00fat v\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp gi\u1ea5y v\u1edbi t\u00e2m tr\u00ed bao tr\u00f9m v\u0169 tr\u1ee5. Sau \u0111\u00f3 v\u1ec1 nh\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m ph\u00e1t th\u1ea3o m\u00f4 h\u00ecnh nh\u1ecf. Th\u00e1ng 4 n\u0103m 1979, m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n.\u00a0<span style=\"text-align: justify\">Ngo\u00e0i ra c\u00f3 hai b\u1ea3n sao \u0111\u1eb7t t\u1ea1i Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Khoa h\u1ecdc v\u00e0 Nh\u00e2n v\u0103n Israel v\u00e0 Vi\u1ec7n C\u00f4ng ngh\u1ec7 Georgia, Hoa K\u1ef3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11267\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/starmap-2.png?resize=862%2C693&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"862\" height=\"693\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">B\u1ea3n \u0111\u1ed3 sao d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1ee3ng Einstein<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11157\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein_statue_Replica-at-Georgia-Institute-of-Technology-Georgie-Tech.jpg?resize=1140%2C641&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"1140\" height=\"641\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">M\u1ed9t b\u1ea3n sao t\u1ea1i Vi\u1ec7n c\u00f4ng ngh\u1ec7 Georgia, Atlanta<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11152\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-voi-hoc-sinh-lop-8-2.jpg?resize=1140%2C760&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"1140\" height=\"760\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Einstein v\u1edbi h\u1ecdc sinh l\u1edbp 8 c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc n\u0103m 2022. N\u1ebfu h\u1ecdc sinh Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ch\u1ee5p chung v\u1edbi t\u01b0\u1ee3ng Einstein th\u00ec s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n tuy\u1ec7t v\u1eddi!!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11154\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/The-Albert-Einstein-Distinguished-Educator-Fellowship-AEF.jpg?resize=960%2C540&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"540\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c K-12 c\u1ee7a <em>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh H\u1ecdc b\u1ed5ng<\/em> <em>Nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c Xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a Albert Einstein<\/em> (The Albert Einstein Distinguished Educator Fellowship (AEF) Program) trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7, k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc (STEM) \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong l\u0129nh v\u1ef1c gi\u00e1o d\u1ee5c qu\u1ed1c gia. C\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam, nh\u1ea5t l\u00e0 trong l\u00e3nh v\u1ef1c STEM, n\u00ean t\u00ecm d\u1ecbp qua \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ch\u1ee5p chung v\u1edbi t\u01b0\u1ee3ng Einstein n\u00e0y. S\u1ebd c\u00f3 th\u00eam ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng l\u1edbn. C\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng c\u1ea7n tham kh\u1ea3o <em>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh H\u1ecdc b\u1ed5ng<\/em> <em>Nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c Xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a Albert Einstein <\/em>v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a AEF \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c cho gi\u00e1o d\u1ee5c M\u1ef9 th\u00f4ng qua ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11184\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Bronze-statue-of-Albert-Einstein-at-Griffith-Observatory-Los-Angeles-California.jpg?resize=617%2C899&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"617\" height=\"899\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Albert Einstein t\u1ea1i \u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n Griffith, Los Angeles, California<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11194\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Tuong-Einstein-tai-Truong-y-Albert-Einstein.jpg?resize=618%2C661&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"661\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">T\u01b0\u1ee3ng Einstein t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng Y Albert Einstein \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 New York, tr\u01b0\u1eddng m\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0 Ruth Gottesman <strong><em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/hien-tang-lich-su-cho-truong-y-albert-einstein-o-nyc\/\">hi\u1ebfn t\u1eb7ng m\u1ed9t t\u1ef7 \u0111\u00f4 la<\/a><\/em><\/strong> \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng g\u00e1nh n\u1eb7ng t\u00e0i ch\u00e1nh cho sinh vi\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11204\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-bust-2018-in-Mexico.jpg?resize=405%2C540&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"405\" height=\"540\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Albert Einstein \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i C\u00f4ng vi\u00ean M\u00e9xico c\u1ee7a Th\u00e0nh ph\u1ed1 Mexico, Mexico. T\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Tosia Malamud, m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Mexico c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh di c\u01b0 t\u1eeb Ukraine v\u00e0o n\u0103m 1927. T\u00e1c ph\u1ea9m \u0111i\u00eau kh\u1eafc k\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m n\u1ea1n di\u1ec7t ch\u1ee7ng ng\u01b0\u1eddi Armenia \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra n\u0103m 1915. B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Do Th\u00e1i \u1edf Th\u00e0nh ph\u1ed1 Mexico quy\u00ean g\u00f3p. T\u1ea5m b\u1ea3ng \u1edf m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 n\u1ed9i dung c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a Einstein: &#8220;N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1ea1nh ph\u00fac, h\u00e3y g\u1eafn n\u00f3 v\u1edbi m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hay m\u1ed9t \u0111\u1ed3 v\u1eadt.&#8221; B\u00f4ng hoa m\u00e0u t\u00edm tr\u00ean t\u1ea5m b\u1ea3ng l\u00e0 b\u00f4ng \u0110\u1eebng-Qu\u00ean-T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m. C\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n Einstein c\u1ee7a Malamud \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0ng b\u00e0y nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Tel Aviv.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-11142 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/A-statue-in-Shanghais-Zhangjiang-Hi-Tech-Park.jpeg?resize=455%2C302&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"455\" height=\"302\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: center\">M\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u1edf Khu c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao Zhangjiang, Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i (\u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 Thung l\u0169ng Silicon Trung Qu\u1ed1c)<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11175\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Tuong-Einstein-tai-Dai-hoc-Dau-khi-Thanh-Dao.jpeg?resize=443%2C593&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"443\" height=\"593\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">T\u01b0\u1ee3ng Einstein t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc D\u1ea7u kh\u00ed Trung Qu\u1ed1c Thanh \u0110\u1ea3o (Qingdao)<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11178\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/kunming-yunnan-china-the-image-of-albert-einstein-adorns-a-wall-at-yunnan-university-in-kunming-2R216NW.jpg?resize=487%2C370&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"370\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">T\u01b0\u1ee3ng Albert Einstein kh\u1eafc v\u00e0o t\u01b0\u1eddng \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc V\u00e2n Nam \u1edf C\u00f4n Minh v\u1edbi c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a Einstein b\u1eb1ng hai th\u1ee9 ti\u1ebfng Anh v\u00e0 Trung: &#8220;Vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u cho s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 tri th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t cao c\u1ea3 nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11240 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-co-don-3.png?resize=627%2C418&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"627\" height=\"418\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11242\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-va-tre-em-Viet-Nam.jpg?resize=624%2C328&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"624\" height=\"328\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Hai b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein tr\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 C\u00f4ng vi\u00ean Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc khai tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u n\u0103m 2024 t\u1ea1i qu\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 N\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u1ea7u t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i m\u1ed9t n\u01a1i c\u1ecf m\u1ecdc um t\u00f9m trong l\u00fac ch\u1edd ng\u00e0y khai tr\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;Einstein c\u00f4 \u0111\u01a1n&#8221;. Einstein tr\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb \u1ed1m \u0111i nhi\u1ec1u khi qua Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 phong c\u00e1ch \u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua t\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i dang hai tay, c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y. Nh\u01b0ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00e1c em t\u1ecf ra th\u00edch th\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee5p h\u00ecnh b\u00ean \u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><span style=\"font-size: 14pt\">C\u1eacP NH\u1eacT<\/span> ng\u00e0y 23\/4\/2024<\/strong><\/span>:<span style=\"color: #000080\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080\">B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng trong C\u00f4ng vi\u00ean thi\u00ean v\u0103n tr\u00ean tr\u00f4ng r\u1ea5t gi\u1ed1ng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Vail, bang Colorado, Hoa K\u1ef3, v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 <em>b\u1ea3n sao<\/em> c\u1ee7a n\u00f3, cho n\u00ean <em>s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i<\/em>\u00a0t\u00ednh original c\u1ee7a n\u00f3:<\/span><\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11455 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/7433507518_1a16fffabf_z.jpg?resize=625%2C639&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"625\" height=\"639\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p><span style=\"color: #000080\">Hai b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 Vail tr\u00f4ng r\u1ea5t gi\u1ed1ng nhau. Th\u1ebf ng\u1ed3i th\u01b0 gi\u00e3n s\u1ea3i tay, c\u1ea3 gh\u1ebf d\u00e0i Einstein ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111\u00f3, c\u00e1ch ch\u1ea3i t\u00f3c, th\u00e2n h\u00ecnh thon, m\u00e0u s\u1eafc hao hao gi\u1ed1ng nhau v\u1edbi m\u1ed9t ch\u00fat thay \u0111\u1ed1i. T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Vail \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean c\u00f3 l\u1ebd n\u0103m 2014, t\u00e1c g\u1ec9a l\u00e0 nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Gary Lee Price v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u0111\u00ecnh Sitzmark \u1edf Vail t\u1eb7ng cho <em>S\u01b0u t\u1eadp ngh\u1ec7 thu\u1eadt<\/em> c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 Vail. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng tr\u01b0\u1edbc kh\u00e1ch s\u1ea1n Sitzmark Lodge. C\u00f3 l\u1ebd \u00f4ng Price \u0111\u01b0a prototype qua Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00fac cho r\u1ebb h\u01a1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ecd c\u00f3 b\u1ea3n g\u1ed1c v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n l\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ebft quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080\">T\u01b0\u1ee3ng Einstein \u1edf C\u00f4ng vi\u00ean thi\u00ean v\u0103n c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c pha tr\u1ed9n v\u1edbi m\u1ed9t lo\u1ea1i kim lo\u1ea1i r\u1ebb h\u01a1n. Tr\u00ean m\u1ed9t trang <em>Made in China<\/em> ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y xu\u1ea5t hi\u1ec7n, v\u00e0 c\u00f3 ghi \u0111\u1ecba ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t h\u00e0ng. Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00fac nhi\u1ec1u t\u01b0\u1ee3ng trang tr\u00ed b\u1eb1ng nhi\u1ec1u lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u kh\u00e1c nhau xu\u1ea5t kh\u1ea9u \u0111i th\u1ebf gi\u1edbi. B\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a C\u00f4ng vi\u00ean Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi t\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 ai. Cho n\u00ean, nghi v\u1ea5n r\u1ea5t l\u1edbn l\u00e0 hai b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng Einstein c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t ngu\u1ed3n g\u1ed1c khu\u00f4n \u0111\u00fac \u1edf Trung Qu\u1ed1c, c\u00e1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 <em>b\u1ea3n sao<\/em> c\u1ee7a c\u00e1i \u1edf Vail. C\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n v\u00e0i n\u01a1i n\u1eefa tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 c\u00f9ng t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean. Xem Made-in-China \u1edf \u0111\u00e2y: <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080\"><a style=\"color: #000080\" href=\"https:\/\/www.made-in-china.com\/video-channel\/relongart_ZdeTmogOZrfu_Brass-Casting-Decorative-Garden-Sculpture-Custom-Famous-Bronze-Einstein-Statue-with-Bench.html\">https:\/\/www.made-in-china.com\/video-channel\/relongart_ZdeTmogOZrfu_Brass-Casting-Decorative-Garden-Sculpture-Custom-Famous-Bronze-Einstein-Statue-with-Bench.html<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11185\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/03\/Einstein-cua-Pham-Van-Hang.png?resize=441%2C783&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"441\" height=\"783\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Ph\u00e1c th\u1ea3o t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n Einstein b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t s\u00e9t c\u1ee7a \u0111i\u00eau kh\u1eafc gia Vi\u1ec7t Nam Ph\u1ea1m V\u0103n H\u1ea1ng. C\u1ea3m \u01a1n \u00f4ng \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p \u0111\u0103ng v\u00e0 g\u00f3p m\u1eb7t v\u00e0o collection n\u00e0y.<\/p>\n<p>M\u1eddi anh ch\u1ecb \u0111\u1ecdc nh\u1eefng b\u00e0i g\u1ea7n nh\u1ea5t:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/hien-tang-lich-su-cho-truong-y-albert-einstein-o-nyc\/\"><strong>Hi\u1ebfn t\u1eb7ng l\u1ecbch s\u1eed cho Tr\u01b0\u1eddng Y Albert Einstein \u1edf NYC<\/strong><\/a>\u00a0<span class=\"post-date\">1 Th\u00e1ng Ba, 2024<\/span><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/katalin-kariko-dot-pha-cuoc-doi-khoa-hoc-cua-toi\/\"><strong>Katalin Karik\u00f3,\u00a0<\/strong><i><strong>\u0110\u1ed9t ph\u00e1: Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi khoa h\u1ecdc c\u1ee7a t\u00f4i<\/strong>\u00a0<\/i><\/a><span class=\"post-date\">25 Th\u00e1ng Hai, 2024<\/span><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/albert-einstein-va-cay-dan-piano-tai-nara\/\"><strong>Albert Einstein v\u00e0 c\u00e2y \u0111\u00e0n piano \u1edf Nara<\/strong><\/a><strong>\u00a0<\/strong><span class=\"post-date\">23 Th\u00e1ng Hai, 2024<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><span style=\"font-size: 12pt\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0110\u00f3n xem quy\u1ec3n s\u00e1ch r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb, Einstein-Heisenberg, hai c\u1ed9t tr\u1ee5 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n v\u1eadt l\u00fd hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, t\u00e1c gi\u1ea3 Konrad Kleinknecht, do Nguy\u1ec5n L\u00ea Ti\u1ebfn d\u1ecbch v\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh vi\u1ebft l\u1eddi d\u1eabn nh\u1eadp. Quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 xem k\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh sau khi c\u01a1 h\u1ecdc l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1925.\u00a0<\/span><\/strong><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u01af\u1ee2NG ALBERT EINSTEIN CHO VI\u1ec6T NAM? Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh tr\u00ecnh b\u00e0y &nbsp; Einstein l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t. \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i, \u00f4ng \u1ea5y, v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi m\u1ecdi s\u1ef1 so s\u00e1nh, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0y, v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n th\u00e2n l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11130"}],"version-history":[{"count":116,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11570,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11130\/revisions\/11570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}