{"id":1146,"date":"2018-03-07T20:27:19","date_gmt":"2018-03-07T13:27:19","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=1146"},"modified":"2020-11-27T09:10:14","modified_gmt":"2020-11-27T02:10:14","slug":"madame-roland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/madame-roland\/","title":{"rendered":"Nh\u00e2n ng\u00e0y ph\u1ee5 n\u1eef qu\u1ed1c t\u1ebf: <i>Madame Roland<\/i>"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">Madame Roland<\/span><\/h1>\n<h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 120px\"><span style=\"color: #000080\">C\u00e1ch m\u1ea1ng \u0103n th\u1ecbt con c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 Saturn<sup>1<\/sup><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 120px\"><span style=\"color: #000080\">Pierre Vergniaud\/Georg B\u00fcchner<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 120px\"><span style=\"color: #000080\">N\u1ebfu ch\u00fang ta kh\u00f4ng ch\u1ebft cho t\u1ef1 do, ch\u00fang ta s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m ngo\u00e0i vi\u1ec7c than kh\u00f3c n\u00f3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 120px\"><span style=\"color: #000080\">Madame Roland<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 90px\"><i>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/i>. B\u00e0i ng\u1eafn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft n\u0103m 2013, t\u1ee9c 5 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, nay \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung \u0111\u00f4i ch\u00fat. Xin gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc. \u0110\u00e2y ch\u01b0a ph\u1ea3i x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt. L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng l\u00f4i cu\u1ed1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">T\u00f4i xin k\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 3. C\u00e1ch \u0111\u00e2y \u0111\u00fang 220 n\u0103m, <i>Madame Roland<\/i> (1754-1793), m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef Ph\u00e1p \u0111\u00e3 b\u1ecb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 kh\u00edch c\u1ee7a C\u00e1ch m\u1ea1ng Ph\u00e1p, g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eefng Jacobins, h\u00e0nh quy\u1ebft, chung s\u1ed1 ph\u1eadn v\u1edbi h\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong th\u1eddi \u201cTh\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a Kh\u1ee7ng b\u1ed1\u201d c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u1eefng tay &#8220;c\u00e1ch m\u1ea1ng kh\u00e1t m\u00e1u&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">T\u00ean th\u1eadt c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 Marie-Jeanne &#8220;Manon&#8221; Philippo. N\u0103m 1781 b\u00e0 l\u1ea5y ch\u1ed3ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t, m\u1ed9t thanh tra th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, v\u00e0 l\u00e0 nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc, Jean-Marie Roland, l\u1edbn h\u01a1n b\u00e0 20 tu\u1ed5i, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh Madame Roland. B\u00e0 ch\u1ec9 th\u00edch k\u1ebft b\u1ea1n v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng kh\u00ed tr\u00ed th\u1ee9c. B\u00e0 y\u00eau ch\u1ed3ng b\u00e0 v\u00ec \u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1edf th\u00edch \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ee9c h\u1ea5p d\u1eabn v\u1ec1 tr\u00ed th\u1ee9c.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/http3A2F2Fupload.wikimedia.org2Fwikipedia2Fcommons2Fthumb2Fa2Fad2FMadame_Roland.png2F220px-Madame_Roland.png.png?resize=220%2C326&#038;ssl=1\" alt=\"http:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ad\/Madame_Roland.png\/220px-Madame_Roland.png\" width=\"220\" height=\"326\" data-recalc-dims=\"1\" \/><br \/>\nCh\u00e2n dung c\u1ee7a Madame Roland<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Khi C\u00e1ch m\u1ea1ng Ph\u00e1p n\u1ed5 ra n\u0103m 1789, b\u00e0 v\u00e0 ch\u1ed3ng b\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1edbm \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a c\u00e1ch m\u1ea1ng, v\u00e0 c\u1ea3 hai thu\u1ed9c nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a nh\u00f3m \u00f4n ho\u00e0 Girondist.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Khi kh\u1ee7ng b\u1ed1 l\u00ean ng\u00f4i, c\u00f9ng chung s\u1ed1 ph\u1eadn v\u1edbi bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Girondist, Madame Roland b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0o m\u00f9a Xu\u00e2n 1793 t\u1ea1i Paris (ch\u1ed3ng b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0 gi\u00fap tr\u1ed1n kh\u1ecfi Paris) v\u00e0 b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh v\u00ec t\u1ed9i \u201cph\u1ea3n b\u1ed9i\u201d. Thomas Paine, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cha l\u1eadp qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3 c\u0169ng b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 may m\u1eafn tho\u00e1t ch\u1ebft trong \u0111\u01b0\u1eddng t\u01a1 k\u1ebd t\u00f3c. B\u00e0 b\u1ecb ng\u1ed3i t\u00f9 nhi\u1ec1u th\u00e1ng li\u1ec1n, tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e1y ch\u00e9m ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1793, ch\u1ec9 v\u00e0i tu\u1ea7n sau b\u00e0 Marie Antoinette, v\u1ee3 c\u1ee7a vua Louis XVI b\u1ecb h\u00e0nh huy\u1ebft. L\u00fac \u0111\u00f3 b\u00e0 38 tu\u1ed5i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Ng\u01b0\u1eddi ta k\u1ec3 r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0a \u0111\u1ea7u v\u00e0o m\u00e1y ch\u00e9m trong &#8220;Cung \u0111i\u1ec7n c\u00e1ch m\u1ea1ng&#8221;, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean b\u1ee5c cao, b\u00e0 nh\u00ecn v\u00e0o b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng n\u1eef th\u1ea7n t\u1ef1 do c\u1ee7a David, v\u00e0 th\u1ed1t l\u00ean:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\">\u201c<i>O Libert\u00e9, que de crimes on commet en ton nom<\/i>!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\">(\u201c\u00d4i T\u1ef1 do, ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00e2n danh mi \u0111\u1ec3 g\u00e2y ra bao nhi\u00eau t\u1ed9i \u00e1c!\u201d)<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">V\u00e0i ng\u00e0y sau, ch\u1ed3ng b\u00e0, khi \u0111\u01b0\u1ee3c tin v\u1ee3 b\u1ecb h\u00e0nh quy\u1ebft, \u0111\u00e3 t\u1ef1 s\u00e1t b\u1eb1ng g\u01b0\u01a1m c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00d4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ea3nh gi\u1ea5y vi\u1ebft tay c\u00e0i tr\u00ean ng\u1ef1c: \u201cT\u1eeb l\u00fac t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c tin ch\u00fang \u0111\u00e3 gi\u1ebft v\u1ee3 t\u00f4i, t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n s\u1ed1ng trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb l\u00e0m nh\u01a1 nhu\u1ed1c b\u1edfi k\u1ebb th\u00f9.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">C\u00e2u n\u00f3i l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5t t\u1eed. Nh\u1eefng di\u1ec5n bi\u1ebfn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi trong th\u1ebf k\u1ef7 20 \u0111\u00e3 minh ch\u1ee9ng h\u00f9ng h\u1ed3n v\u00e0 bi th\u1ea3m l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u00e0.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Trong n\u0103m th\u00e1ng \u1edf t\u00f9 b\u00e0 \u0111\u00e3 vi\u1ebft <i>H\u1ed3i k\u00fd<\/i> v\u00e0 <i>T\u1ef1 thu\u1eadt<\/i> c\u00f3 t\u00ean \u201cL\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb\u201d (<i>Appel \u00e0 l&#8217;impartiale post\u00e9rit\u00e9<\/i>). B\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi b\u00e0, nh\u1eefng di\u1ec5n bi\u1ebfn ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00f4 t\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n v\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a b\u00e0 v\u1ec1 vai tr\u00f2 t\u00edch c\u1ef1c m\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb. Nh\u1eefng trang h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt chuy\u1ec3n ra kh\u1ecfi t\u00f9, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 n\u0103m 1795, c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m m\u00e0 nh\u00f3m Gerondist \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i sau khi Robespierre b\u1ecb h\u1ea1 b\u1ec7. N\u0103m 1800 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n b\u00e0 Champagneux xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00e0nh 3 t\u1eadp.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">B\u00e0 nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Socrates, cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u01b0u vong c\u1ee7a Aristides, b\u1ea3n \u00e1n c\u1ee7a Phocion. B\u00e0 nh\u1edb l\u1ea1i c\u1ea3 qu\u00e3ng \u0111\u1eddi c\u1ee7a b\u00e0, nh\u00ecn n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb cho s\u1ef1 hy sinh cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u00ean b\u00e0n th\u1edd c\u1ee7a t\u1ef1 do nh\u00e2n lo\u1ea1i. B\u00e0 tin v\u00e0o \u0111\u1eddi sau s\u1ebd c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed, v\u1edbi b\u00e0, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng cho ch\u00e2n l\u00fd, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac. B\u00e0 hi\u00ean ngang b\u01b0\u1edbc l\u00ean s\u00e0n m\u00e1y ch\u00e9m, v\u00e0 nh\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4i m\u1eaft kh\u00f4ng nao n\u00fang nh\u00ecn l\u01b0\u1ee1i dao l\u1ea1nh l\u00f9ng v\u00f4 tri ch\u1edd \u0111\u1ee3i b\u00e0.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">B\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 h\u1ecdc, th\u00f4ng minh, c\u00f3 t\u00e0i, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2y b\u00fat c\u00f3 ti\u1ebfng v\u00e0 m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb. B\u00e0 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Rousseau, Voltaire v\u00e0 Plutarch. B\u00e0 sinh ra trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i khai s\u00e1ng, trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7. B\u00e0 t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ec7t m\u1ecfi, t\u1ef1 n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh \u201cT\u00f4i c\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch nh\u01b0 c\u1ea7n th\u1ee9c \u0103n\u201d. Ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i Manon \u0111\u1ecdc t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ee7ng lo\u1ea1i \u0111\u1ec1 t\u00e0i: l\u1ecbch s\u1eed, tri\u1ebft h\u1ecdc, thi ca, to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o. \u1ede tu\u1ed5i l\u00ean ch\u00edn, quy\u1ec3n s\u00e1ch <i>C\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u1eddi<\/i> c\u1ee7a Plutarch n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng danh nh\u00e2n Hy L\u1ea1p v\u00e0 La M\u00e3 \u0111\u00e3 g\u00e2y m\u1ed9t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xo\u00e1 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean b\u00e0. B\u00e0 th\u00fa nh\u1eadn, ch\u00ednh Plutarch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111em \u0111\u1ebfn cho b\u00e0 ni\u1ec1m tin v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0o th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ed9ng ho\u00e0. B\u00e0 m\u1edf m\u1ed9t salon n\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng lui t\u1edbi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 Robespierre, v\u00e0 Thomas Paine. T\u00f4n gi\u00e1o c\u0169ng c\u00f3 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea1nh l\u00ean b\u00e0, b\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111i tu th\u1eed m\u1ed9t n\u0103m \u1edf tu\u1ed5i 11, nh\u01b0ng r\u1ed3i th\u1ea5y c\u1eeda thi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ed7 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a b\u00e0.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Trong <i>H\u1ed3i k\u00fd<\/i>, b\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc l\u00ean b\u00e0:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">\u201cRousseau \u2026\u0111\u00e3 g\u00e2y c\u00f9ng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng l\u00ean t\u00f4i nh\u01b0 Plutarch t\u1eebng l\u00e0m l\u00fac t\u00f4i l\u00ean ch\u00edn\u2026Plutarch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng ho\u00e0; \u00f4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho t\u00f4i v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111am m\u00ea nh\u1eefng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u00f4ng v\u00e0 t\u1ef1 do. Rousseau \u0111\u00e3 cho t\u00f4i th\u1ea5y ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 quy\u1ec1n khao kh\u00e1t, v\u00e0 nh\u1eefng ni\u1ec1m vui kh\u00f4n t\u1ea3 m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c n\u1ebfm tr\u1ea3i.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">B\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ed9ng h\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00f9ng c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 khao kh\u00e1t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">B\u00e1c b\u1ecf gi\u00e1o l\u00fd \u1ea3m \u0111\u1ea1m [c\u1ee7a tri\u1ebft gia Helvetius], t\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9c t\u00ednh c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb anh h\u00f9ng \u0111\u00e3 trang \u0111i\u1ec3m n\u00f3. M\u1ed7i khi t\u00f4i \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cao qu\u00fd n\u00e0o, t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i: \u201c\u0110\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0m.\u201d T\u00f4i \u0111am m\u00ea c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ed9ng h\u00f2a c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4 \u0111i\u1ec3m b\u1eb1ng nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, v\u00e0 t\u00f4i t\u1ef1 n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 lo\u1ea1i th\u1ec3 ch\u1ebf duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f9ng chung tinh th\u1ea7n v\u1edbi h\u1ecd, c\u0169ng nh\u01b0 than th\u1edf r\u1eb1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i h\u1ecd.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Trong th\u1eddi gian ng\u1ed3i t\u00f9, b\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111i\u1ec1m t\u0129nh. M\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef Anh sau khi th\u0103m b\u00e0 trong t\u00f9 \u0111\u00e3 vi\u1ebft:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">\u201cB\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u00f2 chuy\u1ec7n trong bu\u1ed3ng giam nh\u1ecf v\u1edbi c\u00f9ng s\u1ef1 vui v\u1ebb s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 khi b\u00e0 th\u01b0\u1eddng l\u00e0m trong kh\u00e1ch s\u1ea1n c\u1ee7a b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng (ch\u1ed3ng b\u00e0 t\u1eebng l\u00e0m b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng b\u1ed9 n\u1ed9i v\u1ee5 trong n\u0103m c\u00e1ch m\u1ea1ng 1792-93) &#8230; B\u00e0 k\u1ec3 t\u00f4i r\u1eb1ng b\u00e0 ch\u1edd ch\u1ebft; v\u00e0 v\u1ebb \u0111i\u1ec1m t\u0129nh ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ed1 ph\u1eadn khi b\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n \u0111\u00e3 l\u00e0m cho t\u00f4i tin r\u1eb1ng b\u00e0 \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u00e3nh c\u00e1i ch\u1ebft trong s\u1ef1 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi kh\u00ed ti\u1ebft cao qu\u00fd c\u1ee7a b\u00e0.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">B\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n (gi\u1ed1ng nh\u01b0 Socrate \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m \u0111\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn u\u1ed1ng ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi cu\u1ed1i \u0111\u1ea7y x\u00fac \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc gi\u1edd ph\u00fat b\u1ecb h\u00e0nh quy\u1ebft:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">V\u0129nh bi\u1ec7t con c\u1ee7a m\u1eb9, v\u0129nh bi\u1ec7t ch\u1ed3ng t\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c, b\u1ea1n b\u00e8 t\u00f4i! V\u0129nh bi\u1ec7t m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1ed9ng l\u1eaby t\u1eebng l\u00e0m tr\u00e1i tim t\u00f4i \u0111\u1ea7y \u1eafp s\u1ef1 to\u1ea1i nguy\u1ec7n, c\u0169ng nh\u01b0 n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u1ea7y \u1eafp \u00e1nh s\u00e1ng\u2026 V\u0129nh bi\u1ec7t vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a t\u00f4i, nh\u1eefng l\u00fac t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng \u0111i t\u00ecm ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p, v\u00e0 h\u1ecdc ki\u1ec1m ch\u1ebf c\u00e1c gi\u00e1c quan c\u1ee7a t\u00f4i, c\u0169ng nh\u01b0 khinh th\u01b0\u1eddng s\u1ef1 ph\u00f9 phi\u1ebfm. V\u0129nh bi\u1ec7t, kh\u00f4ng \u2212 kh\u00f4ng ph\u1ea3i, t\u00f4i kh\u00f4ng n\u00f3i l\u1eddi v\u0129nh bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n y\u00eau th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">T\u1eeb gi\u00e3 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y t\u00f4i s\u1ebd g\u1ea7n c\u00e1c b\u1ea1n h\u01a1n<span style=\"float: none;background-color: transparent;color: #333333;font-family: Arial,'Times New Roman','Bitstream Charter',Times,serif;font-size: 16px;font-style: normal;font-variant: normal;font-weight: 400;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-decoration: none;text-indent: 0px\">.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">B\u00e0 ch\u1ebft \u0111i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t <i>citizen<\/i> c\u1ee7a n\u1ec1n c\u1ed9ng ho\u00e0, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tranh \u0111\u1ea5u cho n\u1ec1n c\u1ed9ng ho\u00e0 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ea7n d\u00e2n c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ed7i th\u1eddi \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb th\u1ee7 ti\u00eau. C\u00e1i ch\u1ebft d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a b\u00e0, nh\u01b0 c\u1ee7a bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng, gi\u00fap \u0111\u1eddi sau c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ef1 do h\u01a1n, nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng h\u01a1n, v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Lydia Maria Francis Child (1802-1880), m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef M\u1ef9 \u0111\u1ea5u tranh x\u00f3a b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00f4 l\u1ec7, v\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u cho n\u1eef quy\u1ec1n, trong m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 b\u00e0 v\u00e0 Madame de Sta\u00ebl, c\u00f3 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">T\u00f4i k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1eebng \u0111i\u1ec3m trong c\u00e1 t\u00ednh c\u1ee7a Madame Roland. T\u00f4i y\u00eau b\u00e0 th\u00edch v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean, h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1ea7m l\u1eb7ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh m\u1eb7c cho s\u1ef1 k\u00edch \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i; t\u00f4i t\u00f4n k\u00ednh s\u1ef1 nghi\u00eam ng\u1eb7t c\u1ee7a c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u00e0, s\u1ef1 tinh ki\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u00e0, t\u00ednh ngay th\u1eb3ng c\u1ee7a h\u1ea1nh ki\u1ec3m b\u00e0; t\u00f4i ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a tinh th\u1ea7n b\u00e0, s\u1ef1 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng ngoan c\u01b0\u1eddng b\u1ea5t khu\u1ea5t c\u1ee7a b\u00e0, l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd. T\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u00ecnh n\u1ed3ng nhi\u1ec7t v\u1edbi nhi\u1ec7t t\u00e2m c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ef1 do, s\u1ef1 c\u0103m gh\u00e9t c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00e1p b\u1ee9c, s\u1ef1 coi khinh th\u00e1i \u0111\u1ed9 x\u1ea5c l\u00e1o c\u1ee7a qu\u00fd t\u1ed9c.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">\u1ede \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc xa x\u00f4i, \u00edt nh\u1ea5t c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edfng nh\u1edb b\u00e0, v\u00e0 vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y. Xin c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e0nh hoa h\u1ed3ng cho B\u00e0 nh\u00e2n ng\u00e0y Ph\u1ee5 n\u1eef.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/image.jpeg?resize=90%2C93&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"90\" height=\"93\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 30px\">2013<\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left\">Ch\u00fa gi\u1ea3i:<\/p>\n<p>1.<span style=\"font-weight: 400\">\u00a0Saturn l\u00e0 t\u00ean La tinh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed5ng l\u1ed3 Cronus trong th\u1ea7n tho\u1ea1i Hy L\u1ea1p. Do tin v\u00e0o s\u1ea5m, n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb so\u00e1n ng\u00f4i b\u1edfi m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ee9a con c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng so\u00e1n ng\u00f4i b\u1ed1 \u00f4ng l\u00e0 Caelus, n\u00ean Saturn \u0111\u00e3 \u0103n th\u1ecbt con m\u00ecnh l\u00fac m\u1edbi sinh ra. \u0110\u1ee9a con th\u1ee9 ba, Jupiter, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u0111em c\u1ea5t d\u1ea5u tr\u00ean \u0111\u1ea3o Crete n\u00ean s\u1ed1ng s\u00f3t, v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y \u0111\u00e3 so\u00e1n ng\u00f4i Saturn th\u1eadt, \u0111\u00fang nh\u01b0 s\u1ea5m truy\u1ec1n. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Madame Roland Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh &nbsp; C\u00e1ch m\u1ea1ng \u0103n th\u1ecbt con c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 Saturn1 Pierre Vergniaud\/Georg B\u00fcchner N\u1ebfu ch\u00fang ta kh\u00f4ng ch\u1ebft cho t\u1ef1 do, ch\u00fang ta s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m ngo\u00e0i vi\u1ec7c than kh\u00f3c n\u00f3. Madame Roland L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u. B\u00e0i ng\u1eafn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft n\u0103m 2013, t\u1ee9c<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1146"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4409,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146\/revisions\/4409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}