{"id":1157,"date":"2018-03-15T15:29:02","date_gmt":"2018-03-15T08:29:02","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=1157"},"modified":"2020-10-06T18:31:20","modified_gmt":"2020-10-06T11:31:20","slug":"stephen-hawking-khong-con-nua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/stephen-hawking-khong-con-nua\/","title":{"rendered":"Stephen Hawking kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa!"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">STEPHEN HAWKING KH\u00d4NG C\u00d2N N\u1eeeA<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">NGUY\u1ec4N XU\u00c2N XANH<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 60px\">N\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u1ee7, b\u00e2y gi\u1edd t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 60px\">Stephen Hawking<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 60px\">Th\u1ebf gi\u1edbi trong tr\u0103m n\u0103m qua \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u01a1 b\u1ea3n h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0o kh\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nh\u1eefng h\u1ecdc thuy\u1ebft ch\u00ednh tr\u1ecb hay kinh t\u1ebf m\u1edbi n\u00e0o, m\u00e0 do nh\u1eefng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ef9 thu\u1eadt b\u00e3o t\u00e1p, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n b\u1edfi nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 trong nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 b\u1ea3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 60px\">Stephen Hawking<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 60px\">K\u1ebb th\u00f9 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a tri th\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft, m\u00e0 l\u00e0 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1ed3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 60px\">Stephen Hawking<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m 2018 nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc Stephen Hawking \u0111\u00e3 v\u0129nh vi\u1ec5n ra \u0111i kh\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang ta, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 76 tu\u1ed5i. M\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n tho\u1ea1i \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi v\u0169 tr\u1ee5, v\u1edbi bao th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. \u00d4ng th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 h\u00e0o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sinh c\u00f9ng n\u0103m, c\u00f9ng ng\u00e0y, c\u00f9ng th\u00e1ng v\u1edbi Galilei: 8 th\u00e1ng 1, 1942, v\u00e0 \u0111\u00fang 300 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, (Galilei: 1642), th\u00ec nay \u00f4ng c\u0169ng ra \u0111i c\u0169ng \u0111\u00fang \u1edf tu\u1ed5i c\u1ee7a Albert Einstein: 76, v\u00e0 ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc Einstein kho\u1ea3ng 1 th\u00e1ng (Einstein m\u1ea5t ng\u00e0y 18.4). Nh\u01b0ng l\u1ea1 l\u00e0m sao khi ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a Hawking h\u00f4m nay, 14 th\u00e1ng 3, c\u00f2n l\u00e0 ng\u00e0y s\u1ed1 Pi (3.14), l\u1ea1i tr\u00f9ng \u0111\u00fang v\u00e0o ng\u00e0y sinh c\u1ee7a Einstein: 14 th\u00e1ng 3, 1879!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/C3A5CUsers5CHP5CAppData5CLocal5CMicrosoft5CWindows5CINetCacheContent.Word5CAnh20Stephen20Hawking.jpg.jpeg?resize=353%2C524&#038;ssl=1\" alt=\"C:\\Users\\HP\\AppData\\Local\\Microsoft\\Windows\\INetCacheContent.Word\\Anh Stephen Hawking.jpg\" width=\"353\" height=\"524\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u00a0Stephen Hawking (1.8.1942\u221214.3.2018)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tin \u00f4ng ra \u0111i khi\u1ebfn t\u00f4i mu\u1ed1n r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft. V\u00ec th\u01b0\u01a1ng \u00f4ng. Th\u01b0\u01a1ng cho \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh qu\u00e1 nghi\u1ec7t ng\u00e3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng. V\u00e2ng, tuy \u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u thi\u00ean th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng y\u00eau, v\u00e0 c\u1ee9u gi\u00fap \u00f4ng, nh\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn ch\u1ecbu m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng kh\u00f3 kh\u0103n. \u00d4ng lu\u00f4n lu\u00f4n l\u1ea1c quan, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi giao ti\u1ebfp v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u00f4ng y\u00eau \u0111\u1eddi, v\u00e0 mu\u1ed1n qu\u00ean \u0111i c\u0103n b\u1ec7nh c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u1eddi \u00f4ng lu\u00f4n di\u1ec5n ra b\u00ean mi\u1ec7ng c\u1ee7a \u201cl\u1ed7 \u0111en t\u1eed th\u1ea7n\u201d ch\u1ef1c c\u01b0\u1edbp \u0111i sinh m\u1ea1ng \u00f4ng. Ngh\u0129 l\u1ea1i c\u0169ng l\u1ea1 th\u1eadt, \u00f4ng s\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u00e9p m\u1ea7u. B\u1ec7nh teo c\u01a1 s\u1ebd l\u1ea7n l\u1ea7n ti\u1ebfn t\u1edbi teo h\u1ec7 th\u1ea7n kinh lu\u00f4n, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft ch\u1ec9 trong v\u00e0i n\u0103m. V\u1eady m\u00e0 h\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eeba ra \u1edf \u00f4ng!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Stephen Hawking \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea5t t\u1eed c\u1ee7a m\u1ed9t <i>thi\u00ean t\u00e0i khuy\u1ebft t\u1eadt<\/i>, nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, t\u00ean tu\u1ed5i vang danh t\u1eeb \u0110\u00f4ng sang T\u00e2y, ch\u1ec9 sau Albert Einstein. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u1eafc tr\u1edf v\u00e0 bi k\u1ecbch. \u00d4ng l\u1ea5y ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh lu\u00f4n lu\u00f4n mu\u1ed1n k\u00e9o \u00f4ng xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u00d4ng ng\u01b0\u1edbc nh\u00ecn tr\u0103ng sao, thi\u00ean h\u00e0, v\u0169 tr\u1ee5, big bang, \u2018h\u1ed1 \u0111en\u2019, \u2018l\u1ed7 giun\u2019, \u2018du h\u00e0nh th\u1eddi gian\u2019, nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, nh\u01b0ng v\u1ea5t v\u1ea3, v\u1ea5p ng\u00e3 r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng l\u00ean trong th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u1ed9t k\u1ebb b\u1ecb \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh \u2018x\u1eed\u2019 b\u1ea5t l\u1ef1c c\u01a1 th\u1ec3 m\u00ecnh do ch\u1ee9ng b\u1ecbnh ALS nghi\u1ec7t ng\u00e3 g\u00e2y ra. Ch\u01b0a \u0111\u1ee7, \u00f4ng l\u1ea1i m\u1ea5t \u0111i v\u0129nh vi\u1ec5n ti\u1ebfng n\u00f3i sau m\u1ed9t ca ph\u1ea9u thu\u1eadt c\u1ee9u c\u1ea5p khi \u0111i d\u1ef1 H\u1ed9i ngh\u1ecb t\u1ea1i CERN n\u0103m 1985. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f2n giao ti\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c qua chi\u1ebfc m\u00e1y t\u00ednh \u0111i\u1ec7n t\u1eed v\u1edbi nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00e0nh cho \u00f4ng. V\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00f4 c\u00f9ng ch\u1eadt v\u1eadt \u1ea5y, v\u1eady m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft b\u1ea3y cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u1ed5i ti\u1ebfng cho th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u01b0ng \u00f4ng c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng \u2018thi\u00ean th\u1ea7n\u2019 h\u1ed9 m\u1ea1ng. Jane Wilde l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng, Elaine Mason l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 th\u1ee9 hai. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1ee9u gi\u00fap \u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1ch. Jane Wilde, y\u00eau v\u00e0 c\u01b0\u1edbi Stephen Hawking d\u00f9 bi\u1ebft ch\u1ed3ng t\u01b0\u01a1ng lai m\u00ecnh b\u1ecb b\u1ecbnh hi\u1ec3m ngh\u00e8o ALS, \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ea9y l\u00f9i n\u1ed7i tuy\u1ec7t v\u1ecdng \u1edf tu\u1ed5i xu\u00e2n 21. C\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i \u00fd ngh\u0129a cu\u1ed9c s\u1ed1ng cho \u00f4ng, v\u00e0 kh\u00e1t v\u1ecdng kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 \u00fd ngh\u0129a. C\u00f4 c\u0169ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu r\u00fat \u1ed1ng th\u1edf ra cho Hawking, \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i l\u1eddi khuy\u00ean t\u1eeb s\u1ef1 tuy\u1ec7t v\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ec3 t\u00ecm c\u00e1ch c\u1ee9u \u00f4ng, \u2018c\u00f2n n\u01b0\u1edbc c\u00f2n t\u00e1t\u2019. C\u00f4 cho \u00f4ng ba \u0111\u1ee9a con kh\u00e1u kh\u1ec9nh v\u00e0 th\u00e0nh \u0111\u1ea1t. C\u00f2n Elaine Mason c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u1ee9u \u00f4ng ba l\u1ea7n v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t y t\u00e1 \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 mu\u1ed1n k\u00ea vai g\u00e1nh b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 s\u1ed1ng th\u00eam h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 v\u01b0\u1ee3t qua ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n 2 n\u0103m s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129 d\u00e0nh cho \u00f4ng. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u. V\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a \u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0169 tr\u1ee5, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu ph\u1ea7n s\u00f4i n\u1ed5i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi y\u00eau. Tinh th\u1ea7n \u00f4ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 k\u00e9o l\u00ea c\u01a1 th\u1ec3 \u00f4ng bu\u1ed9c ph\u1ea3i s\u1ed1ng ti\u1ebfp trong m\u1ecdi t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 cho khoa h\u1ecdc. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh. \u00d4ng ph\u1ea3i s\u1ed1ng cho khoa h\u1ecdc. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u00e0 th\u01a1 Friedrich Schiller, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u00e3 ch\u1ebft m\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 b\u00e1c s\u0129 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n s\u1ed1ng ti\u1ebfp v\u00ec nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng ch\u01b0a vi\u1ebft h\u1ebft. Stephen c\u00e0ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng v\u1eadt l\u00fd, th\u00ec c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd th\u00eam, t\u00ean tu\u1ed5i \u00f4ng c\u00e0ng n\u1ed5i b\u1eadt, quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ecbu thua \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sau khi xu\u1ea5t b\u1ea3n quy\u1ec3n s\u00e1ch <i>L\u01b0\u1ee3c s\u1eed \u0111\u1eddi t\u00f4i<\/i> (nxb Tr\u1ebb; chung v\u1edbi GS Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Y\u00eam v\u00e0 TS Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Hi\u1ec1n), ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 9, 2015, t\u00f4i \u0111\u00e1nh b\u1ea1o vi\u1ebft cho \u00f4ng m\u1ed9t l\u00e1 th\u01b0 \u0111\u1ec3 k\u1ec3 \u00f4ng chuy\u1ec7n n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t tin vui, v\u00e0 n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c, xin \u00f4ng cho v\u00e0i d\u00f2ng k\u00fd t\u1eb7ng cho tu\u1ed5i tr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam. T\u00f4i \u0111\u1ee3i m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ed3i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i \u00e2m: B\u00e0 th\u01b0 k\u00fd n\u00f3i \u00f4ng xin l\u1ed7i kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ebft th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c do s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 b\u1eadn r\u1ed9n. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, \u00f4ng g\u1eedi t\u1eb7ng m\u1ed9t t\u1ea5m \u1ea3nh. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5m \u1ea3nh m\u00e0 \u0111\u1ecdc gi\u1ea3 th\u1ea5y \u1edf tr\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/C3A5CUsers5CHP5CAppData5CLocal5CMicrosoft5CWindows5CINetCacheContent.Word5CLuoc20su20doi20toi20.jpg.jpeg?resize=338%2C478&#038;ssl=1\" alt=\"C:\\Users\\HP\\AppData\\Local\\Microsoft\\Windows\\INetCacheContent.Word\\Luoc su doi toi .jpg\" width=\"338\" height=\"478\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u00a0<i style=\"text-align: center\">L\u01b0\u1ee3c s\u1eed \u0111\u1eddi t\u00f4i, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n TR\u1eba chuy\u1ec3n ng\u1eef n\u0103m 2015<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u00e1i nghi\u1ec7t ng\u00e3 c\u1ee7a\u00a0b\u1ec7nh t\u00ecnh\u00a0v\u00e0\u00a0quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ed1ng tr\u1ea3 s\u1ed1 ph\u1eadn\u00a0\u0111\u1ec3\u00a0v\u01b0\u01a1n\u00a0l\u00ean t\u1eeb v\u1ef1c th\u1eb3m c\u1ee7a\u00a0tuy\u1ec7t v\u1ecdng v\u1edbi nh\u1eefng khuy\u1ebft t\u1eadt kinh kh\u1ee7ng\u00a0nh\u01b0\u00a0v\u1eady k\u1ebft h\u1ee3p thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng v\u00e0 c\u01a1 h\u1ecdc l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o ra c\u00f4ng th\u1ee9c b\u1ee9c x\u1ea1 cho l\u1ed7 \u0111en, cho bi\u1ebft \u0111\u1ed9 b\u1ee9c x\u1ea1 tho\u00e1t ra l\u1ed7 \u0111en, ngh\u0129a l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111en tuy\u1ec1n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 n\u1eefa, m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh\u00a0tuy\u1ec7t v\u1eddi,\u00a0c\u00f9ng v\u1edbi t\u00e0i di\u1ec5n\u00a0t\u1ea3 v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o trong s\u00e1ch \u0111\u1ea1i ch\u00fang nh\u01b0 trong <i>L\u01b0\u1ee3c s\u1eed th\u1eddi gian<\/i> v\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch khoa h\u1ecdc kh\u00e1c khi\u1ebfn cho Hawking x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng\u00a0l\u00e0 th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. <em>The Theory of Everything<\/em> (L\u00fd thuy\u1ebft c\u1ee7a m\u1ecdi th\u1ee9), l\u00e0 t\u00ean m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng tr\u1edf th\u00e0nh cu\u1ed1n phim v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ea7u Jane Hawking, c\u00e2u chuy\u1ec7n d\u1ef1a tr\u00ean quy\u1ec3n s\u00e1ch t\u1ef1 truy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ea7u Jane Hawking c\u00f3 t\u00ean <em>Travelling to infinity: My life with Stephen<\/em>, (Du h\u00e0nh v\u1ec1 mi\u1ec1n v\u00f4 c\u1ef1c: \u0110\u1eddi t\u00f4i v\u1edbi Stephen). Cu\u1ed1n phim \u0111\u00e3 l\u00e0m cho bao nhi\u00eau kh\u00e1n gi\u1ea3 r\u01a1i l\u1ec7, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Spephen Hawking.<\/p>\n<div style=\"width: 528px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/https3A2F2Fstatic01.nyt_.com2Fimages2F20182F032F152Fworld2F15Hawking-quotes2Fmerlin_67286009_81f466d0-24c1-45e8-829f-2a99979938f0-articleLarge.jpg3Fquality3D7526auto3Dwebp.jpeg?resize=518%2C345&#038;ssl=1\" alt=\"https:\/\/static01.nyt.com\/images\/2018\/03\/15\/world\/15Hawking-quotes\/merlin_67286009_81f466d0-24c1-45e8-829f-2a99979938f0-articleLarge.jpg?quality=75&amp;auto=webp\" width=\"518\" height=\"345\" data-recalc-dims=\"1\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Hawking trong v\u00f9ng h\u1ea5p-d\u1eabn-zero n\u0103m 2007, tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u1ef1 do, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh \u201cSuperman\u201d trong v\u00e0i ph\u00fat, nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng 65 tu\u1ed5i, 11 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi t\u1ea1i sao \u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ee7i ro nh\u01b0 th\u1ebf, \u00f4ng n\u00f3i: <b>\u201cT\u00f4i mu\u1ed1n ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00ec nh\u1eefng khuy\u1ebft t\u1eadt th\u00e2n th\u1ec3, bao l\u00e2u h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1ecb khuy\u1ebft t\u1eadt v\u1ec1 tinh th\u1ea7n.\u201d <\/b>Hawking trong ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 t\u00e0i di\u1ec5n t\u1ea3 th\u1eadt l\u00f4i cu\u1ed1n v\u00e0 \u0111\u1ea7y nh\u1eadn th\u1ee9c.<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n v\u0103n, v\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng. \u00d4ng r\u1ea5t th\u00edch nghe nh\u1ea1c c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, xem opera, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1ea1c Beatles. \u201cV\u1eadt l\u00fd t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u t\u1ed1t, nh\u01b0ng ho\u00e0n to\u00e0n \u2018l\u1ea1nh l\u1ebdo\u2019. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c cu\u1ed9c s\u1ed1ng n\u1ebfu t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eadt l\u00fd th\u00f4i. C\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, t\u00f4i c\u1ea7n h\u01a1i \u1ea5m, t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m. L\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, t\u00f4i r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn, may m\u1eafn nhi\u1ec1u so v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u1eefng khuy\u1ebft t\u1eadt nh\u01b0 t\u00f4i, khi t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m. \u00c2m nh\u1ea1c c\u0169ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i.\u201d N\u0103m 1992, v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1ng sinh, khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Desert Island Disc c\u1ee7a \u0111\u00e0i BBC h\u1ecfi \u00f4ng mu\u1ed1n mang theo nh\u1eefng th\u1ee9 g\u00ec n\u1ebfu \u00f4ng b\u1ecb l\u1ea1c l\u00ean m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o hoang v\u1eafng v\u00e0 c\u00f4 l\u1eadp, \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u1ee9 quan tr\u1ecdng m\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu l\u00e0 s\u00e1ch v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c, v\u00e2ng b\u1ea3n nh\u1ea1c <i>Requiem c\u1ee7a Mozart ph\u1ea3i c\u00f3 theo, \u00f4ng s\u1ebd nghe n\u00f3 b\u1eb1ng Walkman cho t\u1edbi khi h\u1ebft pin. V\u00e0 m\u1ed9t \u00edt m\u00f3n tr\u00e1ng mi\u1ec7ng kho\u00e1i kh\u1ea9u c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 <i>cr\u00e8me br\u00fble\u00e9, \u2018bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 xa x\u1ec9\u2019.<\/i><\/i><\/p>\n<div style=\"width: 496px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/http3A2F2Fi.dailymail.co_.uk2Fi2Fpix2F20092F092F302Farticle-1217129-060AE1BC000005DC-412_468x304.jpg.jpeg?resize=486%2C315&#038;ssl=1\" alt=\"http:\/\/i.dailymail.co.uk\/i\/pix\/2009\/09\/30\/article-1217129-060AE1BC000005DC-412_468x304.jpg\" width=\"486\" height=\"315\" data-recalc-dims=\"1\" \/><p class=\"wp-caption-text\">T\u1ed5ng th\u1ed1ng Barack Obama trao t\u1eb7ng Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00ec T\u1ef1 do cho Stephen Hawking n\u0103m 2009.<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify\">Stephen Hawking \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eb7ng cho danh hi\u1ec7u <i>hi\u1ec7p s\u0129 l\u1ed7 \u0111en<\/i>. Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u1ed7 \u0111en c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed9t cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng k\u1ef3 d\u1ecb n\u00e0y, v\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh c\u00e3i b\u1ea5t t\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3. L\u1ed7 \u0111en, m\u1ed9t h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng c\u1ee7a Einstein m\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u00f4ng kh\u00f4ng tin, nh\u01b0ng ng\u00e0y nay hi\u1ec7n di\u1ec7n kh\u1eafp n\u01a1i trong v\u0169 tr\u1ee5, theo Hawking, \u201cb\u1ed1c h\u01a1i\u201d b\u1ee9c x\u1ea1, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cB\u1ee9c x\u1ea1 Hawking\u201d, do \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng s\u1ebd c\u1ea1n \u0111i. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ngh\u1ecbch l\u00fd. \u1ede \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2n tr\u1eddi, Hawking g\u1ee3i \u00fd \u0111\u1ec3 cho d\u1ec5 hi\u1ec3u, t\u1eeb c\u00e1i b\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed c\u1ee7a ch\u00e2n kh\u00f4ng, c\u00e1c c\u1eb7p h\u1ea1t &amp; ph\u1ea3n h\u1ea1t sinh di\u1ec7t b\u1ea5t t\u1eadn b\u1ecb x\u00e9 ra d\u01b0\u1edbi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn, c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1t b\u1ecb l\u1ed7 \u0111en h\u00fat v\u00e0o, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1t ch\u1ea1y tho\u00e1t, g\u00e2y ra s\u1ef1 th\u1ea5t tho\u00e1t b\u1ee9c x\u1ea1. Cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u01a1n ba th\u1eadp k\u1ef7 c\u1ee7a \u00f4ng v\u1edbi Susskind v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u00f4ng tin c\u00f2n hay m\u1ea5t khi, nh\u01b0 th\u00ed nghi\u1ec7m t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Wheeler g\u1ee3i ra, ch\u00fang ta n\u00e9m m\u1ed9t c\u1ed1c c\u00e0 ph\u00ea v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en. Thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed cho r\u1eb1ng th\u00f4ng tin kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ea5t. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u1ed7 \u0111en ch\u1ec9 ti\u1ebft ra b\u1ee9c x\u1ea1 th\u00ec l\u00e0m sao th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n? Ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng \u1edf l\u1ed7 \u0111en, khoa h\u1ecdc s\u1ebd hi\u1ec3u th\u00eam b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed. \u0110\u1ec3 hi\u1ec3u paradox n\u00e0y, v\u1eadt l\u00fd c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ed1ng nh\u1ea5t l\u1ea1i thuy\u1ebft t\u01b0\u1ee3ng t\u1eed v\u00e0 h\u1ea5p l\u1ef1c, m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">L\u1ed7 \u0111en ngo\u00e0i ra c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 entropy, theo Hawking v\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Do Th\u00e1i Jacob Bekenstein, do \u0111\u00f3 v\u1eadn h\u00e0nh nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9ng h\u1ecdc. Nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Vi\u1ec7t Nam \u0110\u00e0m Thanh S\u01a1n\u00a0v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u2018\u0111\u1ed9 nh\u1edbt\u2019 c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea7y ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u00e0 th\u00edch th\u00fa cho gi\u1edbi v\u1eadt l\u00fd, nh\u1ea5t l\u00e0 khi \u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n \u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng m\u00f4 h\u00ecnh l\u00fd thuy\u1ebft d\u00e2y cho m\u1ee5c ti\u00eau t\u00ednh to\u00e1n n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 v\u00f4 c\u00f9ng h\u1ec7 tr\u1ecdng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh con ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi n\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong Kinh th\u00e1nh, v\u00e0 nh\u00e0 th\u1edd c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc mu\u1ed1n gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng khoa h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 Galilei khi \u00f4ng xu\u1ea5t b\u1ea3n quy\u1ec3n s\u00e1ch \u201cNg\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a tin t\u1eeb c\u00e1c v\u00ec sao\u201d n\u0103m 1610 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111\u00e3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1i n\u0103m 1609 b\u1eb1ng chi\u1ebfc vi\u1ec5n v\u1ecdng k\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng. Newton k\u1ebft th\u00fac c\u00e1c ti\u00ean \u0111o\u00e1n c\u1ee7a Copernice v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quan s\u00e1t c\u1ee7a Galilei trong t\u00e1c ph\u1ea9m b\u1ea5t h\u1ee7 <i>Principia<\/i>, gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean v\u0103n v\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 b\u1eb1ng l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng tr\u00ean tr\u1eddi ti\u1ebfp l\u00e0 Einstein v\u1edbi <i><i>thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng<\/i><\/i> n\u0103m 1915, v\u1edbi kh\u00e1i ni\u1ec7m kh\u00f4ng-th\u1eddi gian v\u00e0 s\u1ef1 cong c\u1ee7a n\u00f3 thay cho kh\u00e1i ni\u1ec7m h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a Newton, v\u1edbi h\u1ec7 qu\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng b\u1ecb l\u1ec7ch khi \u0111i g\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Trong th\u1ebf k\u1ef7 20, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i ch\u00fang h\u00f3a khoa h\u1ecdc v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a Einstein ch\u00ednh l\u00e0 Stephen Hawking. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u00f4ng l\u00e0m s\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ea1nh m\u1ebd thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng. T\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ea1i ch\u00fang c\u1ee7a \u00f4ng <i>L\u01b0\u1ee3c s\u1eed th\u1eddi gian<\/i> n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch best-seller n\u0103m n\u0103m li\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra h\u01a1n 40 th\u1ee9 ti\u1ebfng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t (b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a GS Cao Chi v\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Thi\u1ec1u), \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o phim. N\u00f3 h\u01b0\u1edbng con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi tinh t\u00fa, \u0111\u1ec3 chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 khao kh\u00e1t, v\u00e0 bi\u1ebfn c\u00f4ng d\u00e2n tr\u00ean h\u00e0nh tinh th\u00e0nh c\u00e1c <i>c\u00f4ng d\u00e2n v\u0169 tr\u1ee5<\/i>, cosmic citizens. Hawking cho r\u1eb1ng cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n c\u00e1c quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a Madonna v\u1ec1 Sex. N\u1ebfu g\u00f5 \u201cHawking\u201d v\u00e0o m\u1ea1ng, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng th\u00f4ng tin cho\u00e1ng ng\u1ee3p. Tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed \u0111\u1ea7y r\u1eaby h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5, l\u1ed7 \u0111en, supernova, c\u00e1c d\u00e3y ng\u00e2n h\u00e0. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u201cSex sells\u201d (sex b\u00e1n ch\u1ea1y) n\u1eefa m\u00e0 \u201cSpace sells\u201d (v\u0169 tr\u1ee5 b\u00e1n ch\u1ea1y) \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u1ebfu Galileo Galilei l\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1ea1i ch\u00fang l\u1edbn nh\u1ea5t \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 17 \u2212 kh\u00f4ng ph\u1ea3i Isaac Newton \u2212 th\u00ec Stephen Hawking l\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1ea1i ch\u00fang l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf k\u1ef7 20, ch\u1ec9 sau Albert Einstein. T\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n, c\u00f3 l\u1ebd hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 nh\u1ea5t l\u00e0 Einstein v\u00e0 Hawking. Hawking \u0111i t\u1edbi \u0111\u00e2u tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng cu\u1ed3n cu\u1ed9n t\u1edbi \u0111\u00f3, kh\u00e1ch c\u1ed1 \u0111\u01b0a tay s\u1edd cho \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfc xe l\u0103n c\u1ee7a Hawking. Ti\u1ebfc r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e2n h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 m\u1eddi Hawking \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 di\u1ec5n thuy\u1ebft. Einstein \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i ngang qua v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00e0y n\u0103m 1922. Hawking \u0111i qua v\u00f9ng ch\u00e2u \u00c1 n\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau l\u1ea7n: H\u00e0n Qu\u1ed1c, Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u00dac, m\u1ed7i qu\u1ed1c gia nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c ba l\u1ea7n, Nh\u1eadt B\u1ea3n 6 l\u1ea7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cS\u1ef1 ra \u0111i c\u1ee7a \u00f4ng\u201d, nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Neil deGrasse vi\u1ebft tr\u00ean twitter, \u201c\u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00e2n kh\u00f4ng tr\u00ed th\u1ee9c. Nh\u01b0ng n\u00f3 kh\u00f4ng r\u1ed7ng. H\u00e3y ngh\u0129 n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u1ea1i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ea9m th\u1ea5u t\u1ea5m th\u1ea3m c\u1ee7a kh\u00f4ng-th\u1eddi gian v\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c s\u1ef1 \u0111o \u0111\u1ea1c.\u201d Th\u00f4ng tin v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh v\u1ec1 Stephen Hawking trong ng\u00e0y th\u1ee9 hai sau khi \u00f4ng m\u1ea5t hi\u1ec7n nay \u0111ang tr\u00e0n ng\u1eadp th\u1ebf gi\u1edbi. H\u1ea7u nh\u01b0 ai c\u0169ng bi\u1ebft \u00f4ng, n\u00f3i v\u1ec1 \u00f4ng. T\u00f4i tin r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh t\u00ean tu\u1ed5i \u00f4ng m\u00e3i m\u00e3i. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi, s\u1ebd g\u00e2y ra nh\u1eefng ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh v\u00e0o t\u1ea5m th\u1ea3m c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 v\u1eadt l\u00fd t\u1edbi, v\u00e0 s\u1ebd l\u00e0m xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u00e0i theo b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n \u00f4ng. C\u00e1c b\u1ea1n fans c\u1ee7a Hawking, t\u00f4i tin l\u00e0 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, xin c\u00e1c b\u1ea1n h\u00e3y c\u00f9ng nhau t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u00f4ng b\u1eb1ng <i>hoa v\u00e0 n\u1ebfn, \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, <i>Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc Stephen Hawking.<\/i><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nghe <i>Requiem<\/i> c\u1ee7a Mozart \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u00f4ng.<\/p>\n<table style=\"border: 1px solid\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"80%\">\n<p style=\"text-align: center\"><b>M\u1ed9t s\u1ed1 ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a Stephen Hawking<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nhi\u1ec1u tri\u1ec7u n\u0103m li\u1ec1n, nh\u00e2n lo\u1ea1i ch\u1ec9 s\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. Nh\u01b0ng r\u1ed3i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra, l\u00e0m gi\u1ea3i ph\u00f3ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f3c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta h\u1ecdc n\u00f3i, v\u00e0 h\u1ecdc l\u1eafng nghe. Ng\u00f4n lu\u1eadn \u2013 speech \u2013 \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p th\u00f4ng tin c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c chung v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n k\u1ef3 b\u1ea5t kh\u1ea3. Nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i, v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 do kh\u00f4ng n\u00f3i. Nh\u1eefng hy v\u1ecdng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 th\u1ef1c trong t\u01b0\u01a1ng lai v\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng. Nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 v\u00f4 t\u1eadn. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta c\u1ea7n l\u00e0m l\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m ch\u00fang ta ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u00f3i, n\u00f3i v\u00e0 n\u00f3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u1ebfu l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh duy nh\u1ea5t trong d\u1ea3i ng\u00e2n h\u00e0, ch\u00fang ta n\u00ean b\u1ea3o \u0111\u1ea3m \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng c\u00f2n v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta \u0111ang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n ng\u00e0y c\u00e0ng nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. D\u00e2n s\u1ed1 ch\u00fang ta v\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a h\u00e0nh tinh tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111ang t\u0103ng theo h\u00e0m m\u0169, v\u1edbi n\u0103ng l\u1ef1c k\u1ef9 thu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ed1t hay x\u1ea5u. Nh\u01b0ng m\u1eadt m\u00e3 di truy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n mang nh\u1eefng b\u1ea3n n\u0103ng \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 hi\u1ebfu chi\u1ebfn, \u0111i\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i cho s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i trong nh\u1eefng ng\u00e0y trong hang \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng t\u00ednh hi\u1ebfu chi\u1ebfn gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111ang \u0111e d\u1ecda ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">S\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t ho\u00e0n ch\u1ec9nh\u2026c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u00fap b\u1ea3o \u0111\u1ea3m s\u1ef1 s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a ch\u1ee7ng lo\u00e0i ch\u00fang ta. N\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean c\u00e1ch s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Nh\u01b0ng t\u1eeb bu\u1ed5i b\u00ecnh minh c\u1ee7a v\u0103n minh, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng nh\u00ecn nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n nh\u01b0 r\u1eddi r\u1ea1c v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c. &#8230; S\u1ef1 khao kh\u00e1t s\u00e2u th\u1eb3m c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u1ec1 tri th\u1ee9c l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec7n minh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 cho s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee7a ch\u00fang ta. V\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00fang ta s\u1ed1ng trong \u0111\u00f3.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify\">TIN M\u1edaI NH\u1ea4T: Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n v\u1eeba cho bi\u1ebft r\u1eb1ng Stephen Hawking c\u00f3 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam th\u0103m l\u00e0ng h\u00f2a b\u00ecnh SOS H\u00e0 N\u1ed9i! L\u1ea7n tr\u00ean m\u1ea1ng, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y qu\u1ea3 Stephen Hawking \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 1994, nh\u01b0ng m\u1ed9t c\u00e1ch \u201cb\u00ed m\u1eadt\u201d! Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc tham lu\u1eadn khoa h\u1ecdc m\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u0103m L\u00e0ng H\u00f2a B\u00ecnh SOS v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i nu\u00f4i Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a \u00f4ng! V\u00e0i h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m n\u00e0y. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y n\u00f3i g\u00ec c\u00f3 hay kh\u00f4ng m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Hawking v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/ChuyE1BB87n20C3ADt20biE1BABFt20vE1BB8120con20gC3A1i20nuC3B4i20ngC6B0E1BB9Di20ViE1BB87t20cE1BBA7a20nhC3A020bC3A1c20hE1BB8Dc20vC4A920C491E1BAA1i20Stephen20Hawking20-20E1BAA2nh201..jpeg?resize=446%2C304&#038;ssl=1\" alt=\"Chuy\u1ec7n \u00edt bi\u1ebft v\u1ec1 con g\u00e1i nu\u00f4i ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc v\u0129 \u0111\u1ea1i Stephen Hawking - \u1ea2nh 1.\" width=\"446\" height=\"304\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Stephen Hawking t\u1ea1i m\u1ed9t l\u00e0ng SOS, g\u00e2y th\u00edch th\u00fa cho tr\u1ebb em Vi\u1ec7t Nam<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/ChuyE1BB87n20C3ADt20biE1BABFt20vE1BB8120con20gC3A1i20nuC3B4i20ngC6B0E1BB9Di20ViE1BB87t20cE1BBA7a20nhC3A020bC3A1c20hE1BB8Dc20vC4A920C491E1BAA1i20Stephen20Hawking20-20E1BAA2nh202..jpeg?resize=469%2C364&#038;ssl=1\" alt=\"Chuy\u1ec7n \u00edt bi\u1ebft v\u1ec1 con g\u00e1i nu\u00f4i ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc v\u0129 \u0111\u1ea1i Stephen Hawking - \u1ea2nh 2.\" width=\"469\" height=\"364\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i nu\u00f4i Thu Nh\u00e0n th\u0103m gia \u0111\u00ecnh Hawking t\u1ea1i Anh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/03\/http3A2F2Fsohanews.sohacdn.com2F20182F32F142Fphoto-3-15210409765301405759041.jpg-1.jpeg?resize=249%2C337&#038;ssl=1\" alt=\"http:\/\/sohanews.sohacdn.com\/2018\/3\/14\/photo-3-15210409765301405759041.jpg\" width=\"249\" height=\"337\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Thu Nh\u00e0n trong chi\u1ebfc \u00e1o d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 nu\u00f4i Hawking t\u1eb7ng<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: right\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; STEPHEN HAWKING KH\u00d4NG C\u00d2N N\u1eeeA NGUY\u1ec4N XU\u00c2N XANH &nbsp; N\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u1ee7, b\u00e2y gi\u1edd t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y. Stephen Hawking Th\u1ebf gi\u1edbi trong tr\u0103m n\u0103m qua \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u01a1 b\u1ea3n h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0o kh\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nh\u1eefng h\u1ecdc thuy\u1ebft ch\u00ednh tr\u1ecb hay<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[70],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4248,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions\/4248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}