{"id":14391,"date":"2025-08-30T17:35:05","date_gmt":"2025-08-30T10:35:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=14391"},"modified":"2025-08-30T23:09:44","modified_gmt":"2025-08-30T16:09:44","slug":"the-better-angels-of-our-nature-abraham-lincoln","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/the-better-angels-of-our-nature-abraham-lincoln\/","title":{"rendered":"<i>The better angels of our nature<\/i> (Abraham Lincoln)"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">THE BETTER ANGELS OF OUR NATURE<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt\"><em>Hay l\u00e0<\/em> <span style=\"font-size: 24pt\">Tuy\u00ean ng\u00f4n c\u1ee7a <em>ph\u1ea7n b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n M\u1ef9<\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">Abraham Lincoln<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Tu-bao-NYT.png?resize=70%2C54&amp;ssl=1\" \/><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">Ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, m\u00e0 l\u00e0 b\u1ea1n. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9. Ngay c\u1ea3 khi s\u1ef1 cu\u1ed3ng n\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 l\u00e0m <\/span><span style=\"color: #000080;font-size: 18.6667px\">ch\u00fang ta <\/span><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">c\u0103ng th\u1eb3ng, nh\u01b0ng n<\/span>\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ee3i d\u00e2y t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ch\u00fang ta<span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">. Nh\u1eefng s\u1ee3i d\u00e2y \u0111\u00e0n k\u00fd \u1ee9c huy\u1ec1n b\u00ed, &#8230;, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn, b\u1edfi nh\u1eefng <em>thi\u00ean th\u1ea7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u2014 Abraham Lincoln<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14406\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/08\/Anh-Abraham-Lincoln-1860-by-George-Peter-Alexander-Healy.-PHOTO-CORBISGETTY-IMAGES.jpg?resize=680%2C453&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"680\" height=\"453\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u1ea2nh Abraham Lincoln (1860) c\u1ee7a George Peter Alexander Healy. PHOTO CORBISGETTY IMAGES<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Xem th\u00eam<\/em><\/strong>:<\/p>\n<p><strong>Di\u1ec5n v\u0103n Gettysburg<\/strong>:<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/dien-van-gettysburg\/\">https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/dien-van-gettysburg\/<\/a><\/span><\/p>\n<p><strong><em>v\u00e0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Abraham Lincoln:\u00a0<\/strong><i><strong>Ph\u00e1c h\u1ecda ti\u1ec3u s\u1eed<\/strong>:\u00a0<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/abraham-lincoln-phac-hoa-tieu-su\/\">https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/abraham-lincoln-phac-hoa-tieu-su\/<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Trong ng\u00f4n ng\u1eef Anh (M\u1ef9) c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ee5m t\u1eeb tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e0nh ng\u1eef xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb v\u0103n t\u1eeb v\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Abraham Lincoln. M\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ee5m <em>The Better Angels of Our Nature<\/em>. M\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0a n\u00f3 v\u00e0o t\u00ean c\u1ee7a s\u00e1ch m\u00ecnh l\u00e0 nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc Canada Steven Pinker trong t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ed5i ti\u1ebfng <span class=\"M5tQyf\"><em>The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined\u00a0<\/em>(2011)<em>.\u00a0<\/em>Quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh g\u1ed1i \u0111\u1ea7u gi\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Bill Gates. Hay quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a Jon Meacham, <em>The Soul of America. The battle for our better angels (<\/em>2018). Abraham Lincoln l\u00e0 m\u1ed9t &#8220;poet&#8221;, v\u0103n \u00f4ng l\u00e0 Dichtung.<\/span><\/p>\n<p>C\u1ee5m t\u1eeb c\u1ee7a Abraham Lincoln \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e0nh ng\u1eef \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, r\u1eb1ng d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0y c\u00f3 nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ea7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u1ed9 m\u1ea1ng. \u0110o\u1ea1n v\u0103n \u0111\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u1ee7a <em>Di\u1ec5n v\u0103n nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean<\/em>, 4 th\u00e1ng 3, 1861. William Seward, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0m ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u00e3 vi\u1ebft ra \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 \u0111o\u1ea1n k\u1ebft theo \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Abraham Lincoln \u0111\u00e3 tu ch\u1ec9nh l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0i t\u00ecnh, \u0111i v\u00e0o chi\u1ec1u s\u00e2u t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. Ch\u00fang ta h\u00e3y xem n\u0103ng khi\u1ebfu v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Abraham Lincoln ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ebf n\u00e0o trong v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14393\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/08\/Lincoln-edited.jpg?resize=742%2C314&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"742\" height=\"314\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Lincoln \u0111\u00e3 bi\u00ean t\u1eadp \u0111\u1ea1i \u0111o\u1ea1n v\u0103n c\u1ee7a Seward, v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 cho ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn hi\u1ebfm hoi v\u1ec1 t\u01b0 duy v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Lincoln:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">I <em>am loth to<\/em> close. We are not enemies, but <em>friends. We must not be enemies. <\/em>Though passion <em>may have<\/em> has strained, <em>it must not break<\/em> our bonds of affection. The mystic chords <em>of memory, stretching<\/em> from <em>every<\/em> battle-fields, and patriot graves, <em>to every living<\/em> hearts and hearth<em>stone, all over<\/em> this broad land, will yet <em>swell the chorus of the Union,<\/em>\u00a0when <em>again touched<\/em>, <em>as surely they will be,<\/em> by <em>better angels of our nature. <\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">T\u1ea1m d\u1ecbch: <\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">T\u00f4i <em>kh\u00f4ng mu\u1ed1n<\/em> kh\u00e9p l\u1ea1i. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, m\u00e0 l\u00e0 <em>b\u1ea1n<\/em>. <em>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9<\/em>. Ngay c\u1ea3 khi s\u1ef1 cu\u1ed3ng n\u1ed9 <em>c\u00f3 th\u1ec3<\/em> \u0111\u00e3 l\u00e0m <\/span><span style=\"color: #000080;font-size: 18.6667px\">ch\u00fang ta <\/span><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">c\u0103ng th\u1eb3ng, nh\u01b0ng n<\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ee3i d\u00e2y t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ch\u00fang ta<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">. Nh\u1eefng s\u1ee3i d\u00e2y \u0111\u00e0n <\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">k\u00fd \u1ee9c<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"> huy\u1ec1n b\u00ed, <\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">tr\u1ea3i d\u00e0i<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"> t\u1eeb m\u1ecdi chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau n\u01b0\u1edbc, <\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">\u0111\u1ebfn t\u1eebng<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"> tr\u00e1i tim <\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">\u0111ang s\u1ed1ng<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"> v\u00e0 t\u1eebng v\u00e1ch \u0111\u00e1 l\u00f2 s\u01b0\u1edfi, <\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">tr\u00ean kh\u1eafp<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"> v\u00f9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng l\u1edbn n\u00e0y, s\u1ebd l\u1ea1i ng\u00e2n vang kh\u00fac ca c\u1ee7a Li\u00ean bang, khi <em>m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn<\/em>, <em>v\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn<\/em>, b\u1edfi <\/span><em style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ea7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta<\/em><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">.<\/span><\/p>\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 trong <em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?s=di%E1%BB%85n+v%C4%83n+gettysburg\">Di\u1ec5n v\u0103n G<\/a><\/em><span style=\"font-size: 12pt;color: #000000\"><em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?s=di%E1%BB%85n+v%C4%83n+gettysburg\">ettysburg<\/a><\/em>, \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i h\u1ec1 v\u1ec1 h\u1eadn th\u00f9, b\u00ean n\u00e0y chi\u1ebfn th\u1eafng, b\u00ean kia chi\u1ebfn b\u1ea1i, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y h\u00e3nh di\u1ec7n hay vui m\u1eebng g\u00ec tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 ai. \u00d4ng \u0111\u1ee9ng tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 h\u00e0n g\u1eafn v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n t\u1ed9c. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, m\u00e0 l\u00e0 <em>b\u1ea1n<\/em>. <em>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9<\/em>. \u00d4ng kh\u00f4<\/span>ng h\u1ec1 n\u00f3i \u0111\u1ebfn &#8220;nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ea7n x\u1ea5u xa h\u01a1n&#8221; s\u1ebd b\u1ecb nguy\u1ec1n r\u1ee7a, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i hay gi\u1ebft ch\u1ebft m\u00e0 qu\u1ed1c gia n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3, con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ean trong. M\u00e0 \u00f4ng ch\u1ec9 mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng <em>thi\u00ean th\u1ea7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n b\u00ean trong b\u1ea3n ch\u1ea5t ch\u00fang ta<\/em>. T\u00ecnh c\u1ea3m nh\u00e2n \u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t, v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi c\u00e1c bi\u00ean gi\u1edbi. C\u00e2u chuy\u1ec7n sau \u0111\u00e2y gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u c\u1ea3m nh\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a Abraham Lincoln v\u1ec1 nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 \u0111au xung quanh ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn \u00f4ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ecdi \u0111au kh\u1ed5 s\u00e2u xa nh\u01b0 th\u1ebf, m\u1edbi v\u01b0\u1ee3t l\u00ean nh\u1eefng h\u1eadn th\u00f9 c\u1ee7a l\u1ebd th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111\u1ea1i \u00fay h\u1ea3i qu\u00e2n, Gustavus V. Fox, \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n tin t\u1ee9c cho T\u1ed5ng th\u1ed1ng Lincoln t\u1ea1i th\u01b0 vi\u1ec7n Nh\u00e0 Tr\u1eafng, m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c \u1edf gi\u1eefa t\u1ea7ng hai c\u1ee7a dinh th\u1ef1. Ngay sau khi Fox r\u1eddi \u0111i, Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Henry Wilson c\u1ee7a Massachusetts \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o c\u00f9ng m\u1ed9t ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ee7a t\u1edd <em>New York Herald<\/em>. H\u1ecd th\u1ea5y Lincoln \u0111ang nh\u00ecn ra c\u1eeda s\u1ed5 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u00f4ng Potomac. Khi h\u1ecd \u0111\u1ebfn g\u1ea7n h\u01a1n, Lincoln quay l\u1ea1i, b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda h\u1ecd v\u00e0 \u0111\u01b0a tay ra. &#8220;Xin l\u1ed7i,&#8221; \u00f4ng n\u00f3i, gi\u1ecdng ngh\u1eb9n ng\u00e0o, &#8220;nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221; Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch \u0111\u1ecbnh h\u1ecfi c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec x\u1ea3y ra, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi h\u1ecd k\u1ecbp n\u00f3i g\u00ec, th\u00ec Lincoln \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u kh\u00f3c. \u00d4ng l\u1ea5y kh\u0103n tay che m\u1eb7t. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111i quanh ph\u00f2ng trong im l\u1eb7ng. Nh\u1eefng v\u1ecb kh\u00e1ch ng\u1ea1c nhi\u00ean b\u01b0\u1edbc sang m\u1ed9t b\u00ean\u2014&#8221;kh\u00f4ng \u00edt x\u00fac \u0111\u1ed9ng,&#8221; ph\u00f3ng vi\u00ean vi\u1ebft, &#8220;tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady, \u1edf m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i nh\u01b0 v\u1eady.&#8221; Sau m\u1ed9t l\u00fac, Lincoln ng\u1ed3i xu\u1ed1ng v\u00e0 m\u1eddi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng tham gia c\u00f9ng m\u00ecnh. \u201cT\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng xin l\u1ed7i, th\u01b0a c\u00e1c qu\u00fd \u00f4ng, v\u00ec s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a m\u00ecnh,\u201d \u00f4ng n\u00f3i, theo nh\u01b0 t\u1edd Herald \u0111\u01b0a tin, \u201cnh\u01b0ng t\u00f4i bi\u1ebft r\u00f5 Ellsworth r\u1ea5t t\u1ed9i nghi\u1ec7p, v\u00e0 t\u00f4i r\u1ea5t qu\u00fd m\u1ebfn \u00f4ng \u1ea5y. Ngay khi c\u00e1c v\u1ecb b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ph\u00f2ng, \u0110\u1ea1i \u00fay Fox \u0111\u00e3 r\u1eddi \u0111i sau khi k\u1ec3 cho t\u00f4i nghe nh\u1eefng chi ti\u1ebft \u0111au l\u00f2ng v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y qu\u00e1 b\u1ea5t ng\u1edd, v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt qu\u00e1 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ea5t h\u1ebft b\u00ecnh t\u0129nh.\u201d Nghe v\u1eady, t\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 ph\u00f3ng vi\u00ean m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 \u201cn\u1ed7 l\u1ef1c d\u1eef d\u1ed9i \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf c\u1ea3m x\u00fac\u201d. Theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng, Lincoln \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1ee5t l\u00f9i v\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea3m x\u00fac. Khi c\u00f2n tr\u1ebb, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f3c tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ch\u00fang, l\u1edbn ti\u1ebfng tuy\u00ean b\u1ed1 n\u1ed7i tuy\u1ec7t v\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 s\u1ee3 r\u1eb1ng m\u00ecnh s\u1ebd g\u1ee5c ng\u00e3 d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5. Nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u1edf New Salem \u0111\u00e3 n\u00f3i, \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u201cc\u00f3 t\u00e2m h\u1ed3n c\u1edfi m\u1edf\u201d. V\u00e0o tu\u1ed5i trung ni\u00ean, \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng k\u1ecbch t\u00ednh nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u1ecf ra xa c\u00e1ch v\u00e0 kh\u00e9p k\u00edn h\u01a1n. Gi\u1edd \u0111\u00e2y, phong c\u00e1ch bi\u1ec3u l\u1ed9 c\u1ea3m x\u00fac b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i, nh\u01b0 th\u1ec3 n\u1ed7i \u0111au bu\u1ed3n t\u1ed9t \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 l\u00e0m tan ch\u1ea3y th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3 trong \u00f4ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00f3ng b\u0103ng s\u00e2u th\u1eb3m t\u1eeb l\u00e2u. (J.W. Shenk, <em>Lincoln&#8217;s Melancholy<\/em>)<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ebd \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng Abraham Lincoln l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng b\u1ecb nh\u1eefng c\u01a1n tr\u1ea7m c\u1ea3m ho\u00e0nh h\u00e0nh. \u1ede 32 tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng vi\u1ebft: &#8220;T\u00f4i gi\u1edd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng kh\u1ed1n kh\u1ed5 nh\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1eddi&#8221;. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 \u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 th\u1ebf gian ch\u0103ng? T\u00f4i s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y, \u0111\u00e3 mong mu\u1ed1n t\u1eeb l\u00e2u c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft nhi\u1ec1u h\u01a1n, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i nguy\u1ec7n <strong>.\/.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>THE BETTER ANGELS OF OUR NATURE Hay l\u00e0 Tuy\u00ean ng\u00f4n c\u1ee7a ph\u1ea7n b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n M\u1ef9 Abraham Lincoln &nbsp; Ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, m\u00e0 l\u00e0 b\u1ea1n. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9. Ngay c\u1ea3 khi s\u1ef1 cu\u1ed3ng n\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u00fang ta c\u0103ng th\u1eb3ng,<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14391"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14391"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14420,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14391\/revisions\/14420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}