{"id":14968,"date":"2025-10-27T18:31:59","date_gmt":"2025-10-27T11:31:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=14968"},"modified":"2026-01-20T20:26:40","modified_gmt":"2026-01-20T13:26:40","slug":"gladys-west-hay-bat-dau-bang-giac-mo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/gladys-west-hay-bat-dau-bang-giac-mo\/","title":{"rendered":"Gladys West: H\u00e3y b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng gi\u1ea5c m\u01a1"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">H\u00c3Y B\u1eaeT \u0110\u1ea6U B\u1eb0NG GI\u1ea4C M\u01a0<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>T\u1eeb b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a<\/em> <strong>H\u1ed9i v\u1eadt l\u00fd M\u1ef9 (t\u00e1c gi\u1ea3 Kendra Redmond)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Thu Tr\u00e0<\/strong> <em>chuy\u1ec3n ng\u1eef<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong> <em>gi\u1edbi thi\u1ec7u<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14973\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/10\/RONG-BEN-TRONG-IMAGE.png?resize=50%2C50&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"50\" height=\"50\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt\"><em>H\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc h\u1ecfi. H\u00e3y theo \u0111u\u1ed5i gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt\"><em>\u00a0<\/em><\/span><span style=\"font-size: 18pt\"><em>T\u00f4i \u0111\u1ebfm c\u00e1c c\u1ecdc h\u00e0ng r\u00e0o d\u1ecdc theo con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 b\u0103ng qua c\u00e1c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111i b\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 l\u00e0m. T\u00f4i tr\u1edf n\u00ean gi\u1ecfi vi\u1ec7c \u0111\u00f3, kh\u00f4ng bao gi\u1edd nh\u1eadn ra r\u1eb1ng t\u00f4i \u0111ang m\u00e0i gi\u0169a m\u1ed9t s\u1ed1 k\u1ef9 n\u0103ng v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u00f4i s\u1ebd s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap t\u00ednh to\u00e1n h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong>\u2014Gladys West<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14974\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/10\/Anh-West.jpg?resize=570%2C427&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"570\" height=\"427\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Gladys Mae West (27. 10. 1930 \u2013 17. 1. 2026, 95t)<\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 40px\">Gladys Mae West (nh\u0169 danh Brown (nh\u1ee7 danh Brown), nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p trong vi\u1ec7c m\u00f4 h\u00ecnh h\u00f3a to\u00e1n h\u1ecdc h\u00ecnh d\u1ea1ng Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh tr\u1eafc \u0111\u1ecba v\u1ec7 tinh, sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch h\u1ee3p v\u00e0o H\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ecbnh v\u1ecb To\u00e0n c\u1ea7u (GPS).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/em><\/strong><\/p>\n<p>H\u00f4m nay, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 10, 2025, <strong>\u0111\u00fang sinh nh\u1eadt<\/strong> th\u1ee9 94 c\u1ee7a b\u00e0 Gladys West. T\u00f4i xin gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u00e0i vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u1ee7a H\u1ed9i v\u1eadt l\u00fd Hoa K\u1ef3.\u00a0Gladys West l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng <em>gi\u1ea5c m\u01a1<\/em>, v\u00e0 ch\u00ednh gi\u1ea5c m\u01a1 \u1ea5y \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ngo\u1ea1n m\u1ee5c cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u01a1 t\u1eeb r\u00e1ch r\u01b0\u1edbi l\u00ean vinh quang. N\u01b0\u1edbc M\u1ef9 c\u00f3 \u201cgi\u1ea5c m\u01a1 M\u1ef9\u201d \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, gi\u1ea5c m\u01a1 \u201cself-made\u201d m\u00e0 bao ng\u01b0\u1eddi theo du\u1ed5i, ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t l\u00e0 Abraham Lincoln, \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh nh\u01b0 \u0111\u00e3 an b\u00e0i. Gi\u1ea5c m\u01a1 \u0111\u00f4i khi \u0111\u00e3 n\u1eb1m trong ti\u1ec1m th\u1ee9c hay ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra v\u00e0 \u0111\u01b0a n\u00f3 v\u00e0o ti\u1ec1m th\u1ee9c. V\u00e0 gi\u1ea5c m\u01a1 \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c t\u00e2m l\u00fd \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u00ean c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n. Gi\u1ea5c m\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb nh\u1ecf r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n l\u1edbn l\u00ean. N\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 b\u0103ng nh\u1eefng tr\u1edf ng\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho h\u1ea1t gi\u1ed1ng gi\u1ea5c m\u01a1 n\u1ea3y m\u1ea7m. \u1ede M\u1ef9, gi\u1ea5c m\u01a1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1eb1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ed1t \u0111\u1ec3 ch\u1eafp c\u00e1nh cho n\u00f3. Ph\u1ea3i c\u00f3 ni\u1ec1m tin m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0o s\u1ef1 h\u1ecdc, tri th\u1ee9c, hay v\u00e0o khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7, c\u00e1i m\u00e0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u <strong>Joel Mokyr l<\/strong>\u00e3nh gi\u1ea3i Nobel v\u1eeba qua g\u1ecdi l\u00e0 <strong><em>khai s\u00e1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p<\/em><\/strong> (industrial entlightenment) nh\u01b0 nh\u1eefng th\u1ee9 s\u1ebd \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 qu\u1ed1c gia ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n linh. H\u00e0ng lo\u1ea1t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi di\u1ec5n ra tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 \u1edf b\u00ecnh di\u1ec7n l\u1edbn, c\u00e1c qu\u1ed1c gia. Qu\u1ed1c gia m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ea5c m\u01a1 th\u00ec c\u0169ng gi\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3, s\u1ebd l\u1ea7m l\u0169i m\u00e0 \u0111i v\u00f4 \u0111\u1ecbnh trong s\u1ef1 giao ph\u00f3 cho \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 36pt;font-family: 'book antiqua', palatino, serif\">G<\/span>ladys West sinh ra t\u1ea1i Sutherland, Virginia, v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0110\u1ea1i suy tho\u00e1i. Cha m\u1eb9 b\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1eadt l\u1ef1c \u0111\u1ec3 trang tr\u1ea3i cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ea1i th\u1ecb tr\u1ea5n n\u00f4ng th\u00f4n, n\u01a1i m\u00e0 c\u01b0 d\u00e2n da m\u00e0u c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt c\u01a1 h\u1ed9i vi\u1ec7c l\u00e0m ngo\u00e0i ngh\u1ec1 n\u00f4ng v\u00e0 ch\u1ebf bi\u1ebfn thu\u1ed1c l\u00e1.<\/p>\n<p>\u200bNh\u01b0ng trong khi b\u1ed5 c\u1ee7i v\u00e0 cho g\u00e0 \u0103n, West (nh\u0169 danh Brown) \u0111\u00e3 m\u01a1 v\u1ec1 \u201cnhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa\u201d &#8211; \u201cnhi\u1ec1u s\u00e1ch h\u01a1n, nhi\u1ec1u l\u1edbp h\u1ecdc h\u01a1n, nhi\u1ec1u gi\u00e1o vi\u00ean h\u01a1n, v\u00e0 nhi\u1ec1u th\u1eddi gian h\u01a1n \u0111\u1ec3 m\u01a1 m\u1ed9ng v\u00e0 h\u00ecnh dung cu\u1ed9c s\u1ed1ng s\u1ebd ra sao n\u1ebfu t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 tung c\u00e1nh tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc v\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd k\u1ebft th\u00fac t\u1ea1i trang tr\u1ea1i gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i,\u201d West vi\u1ebft trong cu\u1ed1n h\u1ed3i k\u00fd <em>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t gi\u1ea5c m\u01a1<\/em> (It Began with a Dream).<\/p>\n<p>\u200bWest kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh dung \u0111\u01b0\u1ee3c con \u0111\u01b0\u1eddng sau n\u00e0y c\u1ee7a m\u00ecnh: x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho vi\u1ec7c t\u1ea1o ra h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb GPS.<\/p>\n<p>\u200bCho \u0111\u1ebfn h\u1ebft l\u1edbp b\u1ea3y, m\u1ed7i ng\u00e0y West v\u00e0 c\u00e1c anh ch\u1ecb em c\u1ee7a m\u00ecnh ph\u1ea3i \u0111i b\u1ed9 ba d\u1eb7m (kho\u1ea3ng 4,83 km &#8211; ND) \u0111\u1ebfn ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ph\u00f2ng h\u1ecdc, \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb \u201cnh\u1eefng \u0111\u1ed3 n\u1ed9i th\u1ea5t c\u0169 k\u1ef9, han g\u1ec9, tr\u1ea7n d\u1ed9t n\u00e1t, v\u00e0 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1edbp tr\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i,\u201d b\u00e0 vi\u1ebft. H\u1ecdc sinh da m\u00e0u trong th\u1ecb tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y b\u1edfi m\u1ed9t gi\u00e1o vi\u00ean duy nh\u1ea5t, l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 s\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea5p. B\u00e0 nh\u1edb l\u1ea1i: \u201cNg\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u2018t\u00e1ch bi\u1ec7t nh\u01b0ng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng\u2019 (separate but equal), nh\u01b0ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng \u1edf \u0111\u00f3 c\u1ea3.\u201d<\/p>\n<p>\u200b\u1ede tr\u01b0\u1eddng c\u1ea5p ba, West h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc c\u00e1c m\u00f4n to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 khoa h\u1ecdc. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac b\u00e0 ch\u1ee3t nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng: Hai h\u1ecdc sinh t\u1ed1t nghi\u1ec7p xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn h\u1ecdc b\u1ed5ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. West \u0111\u00e3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee7 khoa v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 hai trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc.<\/p>\n<p>\u200b\u0110\u1ed1i v\u1edbi West, tr\u01b0\u1eddng College Ti\u1ec3u bang Virginia (Virginia State College) &#8211; nay l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ti\u1ec3u bang Virginia (Virginia State University), m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi da m\u00e0u \u1edf ph\u00eda Nam Richmond &#8211; gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c, gi\u00fap b\u00e0 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u1edbi, nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ef1a ch\u1ecdn ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. Sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p v\u1edbi t\u1ea5m b\u1eb1ng c\u1eed nh\u00e2n to\u00e1n h\u1ecdc, b\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh gi\u00e1o vi\u00ean t\u1ea1i m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc n\u00f4ng th\u00f4n d\u00e0nh ri\u00eang cho ng\u01b0\u1eddi da m\u00e0u. V\u00e0i n\u0103m sau, b\u00e0 l\u1ea5y b\u1eb1ng th\u1ea1c s\u0129 to\u00e1n h\u1ecdc t\u1eeb Ti\u1ec3u bang Virginia. B\u00e0 quay l\u1ea1i ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc nh\u01b0ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin vi\u1ec7c.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14975\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/10\/Anh-minh-hoa.png?resize=788%2C386&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"788\" height=\"386\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u200b Minh h\u1ecda t\u1eeb https:\/\/hiddenheroes.netguru.com\/gladys-west<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u00f3, West nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 t\u1eeb B\u00e3i th\u1eed H\u1ea3i qu\u00e2n (Naval Proving Ground), nay l\u00e0 C\u01a1 s\u1edf H\u1ed7 tr\u1ee3 H\u1ea3i qu\u00e2n (Naval Support Facility) \u1edf Dahlgren, Virginia. B\u00e0 \u0111\u00e3 \u1ee9ng tuy\u1ec3n cho ch\u1ee9c danh chuy\u00ean vi\u00ean to\u00e1n h\u1ecdc, v\u00e0 h\u1ecd mu\u1ed1n ph\u1ecfng v\u1ea5n b\u00e0.<\/p>\n<p>\u200b\u201cT\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1eafc li\u1ec7u h\u1ecd c\u00f3 nghi\u00eam t\u00fac hay kh\u00f4ng, v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y Dahlgren tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3, n\u00ean t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3 n\u1eb1m \u1edf \u0111\u00e2u,\u201d West k\u1ec3 trong h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u00e2m tr\u00ed b\u00e0 tr\u00e0n ng\u1eadp c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi: M\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o? M\u00ecnh s\u1ebd s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2u? H\u1ecd c\u00f3 bi\u1ebft m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi da m\u00e0u hay kh\u00f4ng? B\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i bu\u1ed5i ph\u1ecfng v\u1ea5n, hy v\u1ecdng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i vi\u1ec7c l\u00e0m \u1edf Richmond ho\u1eb7c Washington, D.C.<\/p>\n<p>\u200bQuy\u1ebft t\u00e2m tuy\u1ec3n d\u1ee5ng West, Ralph Niemann, tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 ph\u1eadn Ph\u00e2n t\u00edch T\u00e1c chi\u1ebfn (Warfare Analysis Department) t\u1ea1i Dahlgren, v\u1eabn g\u1eedi cho b\u00e0 m\u1ed9t th\u01b0 m\u1eddi nh\u1eadn vi\u1ec7c. L\u1ea7n n\u00e0y, b\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/p>\n<p>B\u00e3i th\u1eed Dahlgren, n\u1eb1m \u1edf m\u1ed9t khu v\u1ef1c h\u1ebbo l\u00e1nh g\u1ea7n s\u00f4ng Potomac, c\u00e1ch Washington 50 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1918 nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m th\u1eed nghi\u1ec7m \u0111\u1ea1n d\u01b0\u1ee3c h\u1ea3i qu\u00e2n. Trong Th\u1ebf chi\u1ebfn II, c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a Dahlgren \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i s\u00fang, t\u00ean l\u1eeda kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n v\u00e0 bom c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n.<\/p>\n<p>\u200bRaymond Hughey Jr. vi\u1ebft trong m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o tr\u00ean t\u1edd <em>Technical Digest<\/em> c\u1ee7a Trung t\u00e2m T\u00e1c chi\u1ebfn M\u1eb7t n\u01b0\u1edbc H\u1ea3i qu\u00e2n, Ph\u00e2n khu Dahlgren (Naval Surface Warfare Center, Dahlgren Division): \u201cC\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u t\u00ednh to\u00e1n g\u00e2y cho\u00e1ng ng\u1ee3p\u201d. \u201cC\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed7i s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p s\u00fang v\u00e0 \u0111\u1ea1n \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1ea3ng t\u1ea7m b\u1eafn.\u201d<\/p>\n<p>\u200bN\u0103m 1956, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m West \u0111\u1ebfn nh\u1eadn vi\u1ec7c, Dahlgren l\u00e0 trung t\u00e2m m\u00e1y t\u00ednh ch\u00ednh c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n. T\u00e0i s\u1ea3n m\u1edbi nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, Naval Ordnance Research Calculator, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u00e1y t\u00ednh m\u1ea1nh nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u1ec3 t\u1eadn d\u1ee5ng n\u00f3 t\u1ed1i \u0111a, Dahlgren \u0111\u00e3 thu\u00ea th\u00eam nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 s\u01b0, nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean. H\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ec9 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o; m\u00e0 c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14976\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/10\/Anh-West-va-mot-dong-nghiep.jpg?resize=648%2C440&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"648\" height=\"440\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 40px\"><em>Gladys West v\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p t\u1ea1i Dahlgren, <\/em><em>n\u01a1i nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a West \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o ra GPS, v\u00e0o n\u0103m 1985.\u00a0<\/em><em>Ngu\u1ed3n \u1ea3nh: H\u1ea3i qu\u00e2n Hoa K\u1ef3<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>\u200bNiemann n\u00f3i trong m\u1ed9t cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 trong cu\u1ed1n s\u00e1ch <em>Dahlgren<\/em> c\u1ee7a Kenneth McCollum: \u201cC\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n, v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 c\u00f9ng c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ee9c nhanh h\u01a1n v\u00e0 r\u1ebb h\u01a1n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft ch\u00fang.\u201d<\/p>\n<p>\u200bNhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a West bao g\u1ed3m l\u1eadp tr\u00ecnh v\u00e0 m\u00e3 h\u00f3a c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n b\u1ea3ng t\u1ea7m b\u1eafn c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0169 kh\u00ed, m\u1ed9t \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0103ng th\u1eb3ng Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh gi\u1eefa Hoa K\u1ef3 v\u00e0 Li\u00ean X\u00f4. B\u00e0 c\u0169ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o bay cho ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1ec7 tinh c\u00f2n non tr\u1ebb c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n kh\u00e1c c\u0169ng do Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh th\u00fac \u0111\u1ea9y.<\/p>\n<p>\u200bC\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n m\u1edbi m\u1ebb theo m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c: Trong khi th\u00e0nh ph\u1ed1 Dahlgren c\u00f3 c\u00e1c khu d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 ti\u1ec7n \u00edch t\u00e1ch bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi da m\u00e0u, th\u00ec c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c ti\u1ec7n \u00edch c\u00f3 c\u1ed5ng b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a n\u00f3, bao g\u1ed3m nh\u00e0 \u1edf, l\u1ea1i kh\u00f4ng. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, West \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 sinh s\u1ed1ng trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 s\u1ef1 h\u00f2a nh\u1eadp ch\u1ee7ng t\u1ed9c. H\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 nam gi\u1edbi, v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng.<\/p>\n<p>\u200bB\u00e0 nh\u1edb l\u1ea1i trong h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cKhi nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p da tr\u1eafng c\u1ee7a t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y t\u00f4i trong nh\u00e0 v\u1ec7 sinh, v\u1ebb m\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ec3 h\u1ecd v\u1eeba th\u1ea5y m\u1ed9t h\u1ed3n ma hay m\u1ed9t th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3.\u201d West m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean da m\u00e0u th\u1ee9 t\u01b0 trong l\u0129nh v\u1ef1c STEM (Khoa h\u1ecdc, C\u00f4ng ngh\u1ec7, K\u1ef9 thu\u1eadt, To\u00e1n h\u1ecdc) m\u00e0 trung t\u00e2m m\u00e1y t\u00ednh n\u00e0y thu\u00ea v\u00e0o, v\u00e0 b\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y \u00e1p l\u1ef1c ph\u1ea3i th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00f4 c\u00f9ng l\u1edbn.<\/p>\n<p>\u200bB\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea1n b\u00e8, cu\u1ed1i c\u00f9ng k\u1ebft h\u00f4n v\u00e0 nu\u00f4i d\u1ea1y ba ng\u01b0\u1eddi con c\u00f9ng Ira West, m\u1ed9t nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc, m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p da m\u00e0u c\u1ee7a b\u00e0.<\/p>\n<p>\u200bV\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1960, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh phong tr\u00e0o D\u00e2n quy\u1ec1n, c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n c\u1ee7a West chuy\u1ec3n t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0169 kh\u00ed sang b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o, l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00f4ng vi\u1ec7c mang t\u00ednh ch\u1ea5t tuy\u1ec7t m\u1eadt: B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb v\u1ec7 tinh ch\u00ednh x\u00e1c, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 H\u1ea3i qu\u00e2n \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1eefng m\u1ea3nh gh\u00e9p quan tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u n\u1ec1n t\u1ea3ng cho H\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ecbnh v\u1ecb To\u00e0n c\u1ea7u, hay GPS.<\/p>\n<p>\u200bWest vi\u1ebft: \u201cM\u1ed9t trong nh\u1eefng nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n m\u1eb7t geoid, h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, tr\u00f9ng kh\u1edbp v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n trung b\u00ecnh v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, ho\u1eb7c ph\u00eda tr\u00ean c\u00e1c khu v\u1ef1c \u0111\u1ea5t li\u1ec1n.\u201d B\u00e0 c\u00f2n \u00a0\u0111\u1ed1i m\u1eb7t th\u00eam th\u00e1ch th\u1ee9c khi l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1edbi d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec7 tinh thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i \u0111\u01b0a th\u1ee7y tri\u1ec1u v\u00e0 c\u00e1c l\u1ef1c kh\u00e1c v\u00e0o t\u00ednh to\u00e1n.<\/p>\n<p>\u200bNgo\u00e0i m\u00f4 h\u00ecnh geoid, c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 c\u1ea3i thi\u1ec7n m\u00f4 h\u00ecnh ellipsoid quy chi\u1ebfu c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o v\u1ec7 tinh. C\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho GPS. B\u00e0 vi\u1ebft: \u201cN\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ba y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t n\u00e0y, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ec7 tinh \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t s\u1ebd l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3. C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c tinh ch\u1ec9nh t\u1ed1t bao nhi\u00eau, th\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb c\u00e0ng ch\u00ednh x\u00e1c b\u1ea5y nhi\u00eau.\u201d<\/p>\n<p>\u200bWest \u0111\u00e3 d\u00e0nh v\u00e0i th\u1eadp k\u1ef7 ti\u1ebfp theo \u0111\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ho\u00e0n th\u00e0nh b\u1eb1ng th\u1ea1c s\u0129 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng. B\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u cho hai s\u1ee9 m\u1ec7nh v\u1ec7 tinh c\u1ee7a NASA nh\u1eb1m ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01a1n n\u1eefa c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh, v\u00e0 c\u00f4ng b\u1ed1 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc li\u00ean quan \u0111\u1ebfn GPS. Tuy nhi\u00ean, West th\u01b0\u1eddng b\u1ecb g\u1ea1t qua m\u1ed9t b\u00ean trong c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i th\u0103ng ti\u1ebfn ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p nam da tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c trao.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>\u00a0<\/em><em>Box \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o:<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">\u0110\u1ebfn n\u0103m 1964, H\u1ea3i qu\u00e2n \u0111\u00e3 tri\u1ec3n khai h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb v\u1ec7 tinh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a GPS, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Transit. H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103m v\u1ec7 tinh v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra v\u1ecb tr\u00ed ch\u00ednh x\u00e1c trong ph\u1ea1m vi kho\u1ea3ng 150 m\u00e9t, m\u1eb7c d\u00f9 th\u01b0\u1eddng m\u1ea5t \u0111\u1ebfn m\u1ed9t gi\u1edd \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3. V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch cho m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00ean ti\u1ebfn h\u01a1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra d\u1eef li\u1ec7u v\u1ecb tr\u00ed g\u1ea7n nh\u01b0 ngay l\u1eadp t\u1ee9c. Nh\u01b0ng m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u00e3 h\u1ea1n ch\u1ebf kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o ra lo\u1ea1i d\u1eef li\u1ec7u v\u1ecb tr\u00ed ch\u00ednh x\u00e1c m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang c\u00f3 ng\u00e0y nay v\u1edbi GPS, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c kho\u1ea3ng m\u1ed9t m\u00e9t. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y n\u1eb1m ngay trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Einstein.<\/p>\n<p>\u200b\u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1990, khi c\u00e1c con b\u00e0 \u0111\u00e3 l\u1edbn v\u00e0 ch\u1ed3ng b\u00e0 ngh\u1ec9 h\u01b0u, West \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng cho \u201cnhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa\u201d. Trong khi v\u1eabn l\u00e0m vi\u1ec7c to\u00e0n th\u1eddi gian t\u1ea1i Dahlgren, b\u00e0 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh kh\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef3 thi \u0111\u1ec3 l\u1ea5y b\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129 v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>\u00a0<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-14977\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/10\/Anh-West-duoc-vinh-danh.jpg?resize=663%2C442&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"663\" height=\"442\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>N\u0103m 2018, West \u0111\u01b0\u1ee3c vinh danh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i s\u1ea3nh Danh v\u1ecdng\u00a0<\/em><em>Nh\u1eefng Nh\u00e0 ti\u00ean phong v\u1ec1 Kh\u00f4ng gian v\u00e0 T\u00ean l\u1eeda c\u1ee7a Kh\u00f4ng l\u1ef1c Hoa K\u1ef3.\u00a0<\/em><em>Ngu\u1ed3n \u1ea3nh: Adrian Cadiz\/Kh\u00f4ng l\u1ef1c<\/em><\/p>\n<p>Sau 42 n\u0103m l\u00e0m vi\u1ec7c, West ngh\u1ec9 h\u01b0u t\u1ea1i Dahlgren v\u00e0o n\u0103m 1998. B\u00e0 vi\u1ebft trong m\u1ed9t email: \u201c\u0110i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t l\u00e0 khi t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ee7 r\u00f5 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a n\u00f3.\u201d<\/p>\n<p>\u200bN\u0103m 2000, h\u1ed3i ph\u1ee5c sau hai c\u01a1n \u0111\u1ed9t qu\u1ef5, West \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh lu\u1eadn v\u0103n v\u00e0 nh\u1eadn t\u1ea5m b\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129. Trong h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u00e0 g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cth\u00e0nh t\u1ef1u tuy\u1ec7t v\u1eddi nh\u1ea5t trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u00f4i.\u201d<\/p>\n<p>\u200bNh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a West ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00e3 b\u1ecb xem nh\u1eb9 cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 2010, khi s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn. N\u0103m 2018, West \u0111\u01b0\u1ee3c vinh danh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i s\u1ea3nh Danh v\u1ecdng Nh\u1eefng Nh\u00e0 ti\u00ean phong v\u1ec1 Kh\u00f4ng gian v\u00e0 T\u00ean l\u1eeda c\u1ee7a Kh\u00f4ng l\u1ef1c Hoa K\u1ef3 (U.S. Air Force Space and Missile Pioneers Hall of Fame).<\/p>\n<p>\u200bGi\u1edd \u0111\u00e2y, \u1edf tu\u1ed5i 94, West v\u1eabn \u0111ang ngh\u0129 v\u1ec1 \u201cnhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa.\u201d B\u00e0 mu\u1ed1n th\u1ea5y nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u1ea1y to\u00e1n th\u00fa v\u1ecb h\u01a1n, nhi\u1ec1u thanh ni\u00ean theo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c l\u1edbp h\u1ecdc STEM h\u01a1n, v\u00e0 nhi\u1ec1u c\u00f4 g\u00e1i, nhi\u1ec1u ph\u1ee5 n\u1eef t\u1ef1 tin h\u01a1n trong khoa h\u1ecdc. B\u00e0 n\u00f3i: \u201cH\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc h\u1ecfi. H\u00e3y theo \u0111u\u1ed5i gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>(<\/strong>T\u00e1c gi\u1ea3: K<strong>endra Redmond<\/strong>)<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">B\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o Tu\u1ed5i Tr\u1ebb h\u00f4m nay, 27. 10. 2025:<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-14971 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/10\/Anh-Good-one.png?resize=896%2C1238&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"896\" height=\"1238\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Online:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tuoitre.vn\/nguoi-phu-nu-dat-nen-mong-cho-he-thong-dinh-vi-toan-cau-gps-20251027101155957.htm\">https:\/\/tuoitre.vn\/nguoi-phu-nu-dat-nen-mong-cho-he-thong-dinh-vi-toan-cau-gps-20251027101155957.htm<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00c3Y B\u1eaeT \u0110\u1ea6U B\u1eb0NG GI\u1ea4C M\u01a0 T\u1eeb b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a H\u1ed9i v\u1eadt l\u00fd M\u1ef9 (t\u00e1c gi\u1ea3 Kendra Redmond) Thu Tr\u00e0 chuy\u1ec3n ng\u1eef Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh gi\u1edbi thi\u1ec7u H\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc h\u1ecfi. H\u00e3y theo \u0111u\u1ed5i gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0T\u00f4i \u0111\u1ebfm c\u00e1c c\u1ecdc h\u00e0ng r\u00e0o d\u1ecdc theo con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 b\u0103ng qua c\u00e1c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14968"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14968"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14968\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15243,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14968\/revisions\/15243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}