{"id":15883,"date":"2026-05-19T21:47:16","date_gmt":"2026-05-19T14:47:16","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=15883"},"modified":"2026-05-19T21:50:18","modified_gmt":"2026-05-19T14:50:18","slug":"muon-vuon-len-viet-nam-phai-tai-dinh-nghia-dai-hoc-phan-thanh-binh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/muon-vuon-len-viet-nam-phai-tai-dinh-nghia-dai-hoc-phan-thanh-binh\/","title":{"rendered":"Mu\u1ed1n v\u01b0\u01a1n l\u00ean, Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc (Phan Thanh B\u00ecnh)"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">MU\u1ed0N V\u01af\u01a0N L\u00caN, VI\u1ec6T NAM PH\u1ea2I T\u00c1I \u0110\u1ecaNH NGH\u0128A \u0110\u1ea0I H\u1eccC<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">PGS. TS. PHAN THANH B\u00ccNH<\/span><\/p>\n<div class=\"author-info-top\" style=\"text-align: center;padding-left: 40px\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"><em>Nguy\u00ean Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m \u1ee6y ban V\u0103n h\u00f3a, Gi\u00e1o d\u1ee5c, Thanh ni\u00ean, Thi\u1ebfu ni\u00ean v\u00e0 Nhi \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i<\/em><\/span><\/div>\n<div><\/div>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-15887 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/Tu-bao-NYT-1.png?resize=70%2C54&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"70\" height=\"54\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">\u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thu\u1ed9c v\u1ec1 Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch ph\u00e1t tri\u1ec3n. Mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u1ea1nh th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee7 r\u1ed9ng cho s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi. M\u1ed9t n\u1ec1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00f3 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong c\u01a1 ch\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd h\u00e0nh ch\u00ednh h\u00f3a v\u00e0 thi\u1ebfu quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7. \u0110i\u1ec3m then ch\u1ed1t v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t khung ph\u00e1p l\u00fd b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ea3n tr\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. T\u1ef1 ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7 t\u00e0i ch\u00ednh, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7 h\u1ecdc thu\u1eadt, nh\u00e2n s\u1ef1, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ef1c ch\u1ea5t. \u0110i c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ef1 ch\u1ee7 ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u1ea3i tr\u00ecnh minh b\u1ea1ch.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m ngh\u1ebdn kh\u00e1c l\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00e1t hi\u1ec7n, tr\u1ecdng d\u1ee5ng v\u00e0 thu h\u00fat nh\u00e2n t\u00e0i. Trong cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao, ch\u1ec9 m\u1ed9t th\u1ee7 t\u1ee5c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf t\u00e0i ch\u00ednh hay quy tr\u00ecnh th\u1ecb th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m m\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi. C\u1ea7n trao quy\u1ec1n nhi\u1ec1u h\u01a1n cho c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, \u0111\u00e3i ng\u1ed9, h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u2014 Phan Thanh B\u00ecnh<\/span><\/strong><\/p>\n<h4 style=\"text-align: center\"><\/h4>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-15892 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/Anh-PTB-tren-bao-Dan-Tri.png?resize=558%2C470&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"558\" height=\"470\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: center\">PGS.TS. Phan Thanh B\u00ecnh<\/p>\n<h3><strong><span style=\"font-size: 12pt\">Ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u1ed5ng B\u00ed th\u01b0, Ch\u1ee7 t\u1ecbch n\u01b0\u1edbc T\u00f4 L\u00e2m t\u1ea1i l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 120 n\u0103m Ng\u00e0y truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua.<\/span><\/strong><\/h3>\n<p>\u0110\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n gi\u00e1o d\u1ee5c, m\u00e0 l\u00e0 b\u00e0i to\u00e1n t\u01b0\u01a1ng lai qu\u1ed1c gia. V\u00ec th\u1ebf n\u1ebfu ch\u1ec9 hi\u1ec3u ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u1ed5ng B\u00ed th\u01b0, Ch\u1ee7 t\u1ecbch n\u01b0\u1edbc l\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u n\u00e2ng c\u1ea5p m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc hay c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o, c\u00f3 l\u1ebd v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ea1m t\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0111\u1ec1. \u0110i\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra l\u00e0 m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c: VN ph\u1ea3i t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong m\u00f4 h\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia m\u1edbi.<\/p>\n<h3><strong>\u0110i\u1ec3m y\u1ebfu l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 thi\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00fang ngh\u0129a<\/strong><\/h3>\n<p>T\u1eeb m\u00f4 h\u00ecnh Humboldt th\u1ebf k\u1ef7 19,\u00a0<a href=\"https:\/\/thanhnien.vn\/xet-tuyen-vao-dai-hoc-cach-dat-va-sap-xep-nguyen-vong-nhu-nao-cho-toi-uu-185260515221217972.htm\">\u0111\u1ea1i h\u1ecdc<\/a>\u00a0hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ec9 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u, s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. Tuy nhi\u00ean, trong ph\u1ea7n l\u1edbn qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u00ecnh, gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u01b0 n\u01a1i \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u00e0 cung \u1ee9ng ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng trong th\u1ebf k\u1ef7 21, d\u01b0\u1edbi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI), c\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u1ed1 v\u00e0 c\u1ea1nh tranh \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb &#8211; c\u00f4ng ngh\u1ec7, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ea1 t\u1ea7ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ea1nh tranh qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>Qu\u1ed1c gia n\u00e0o s\u1edf h\u1eefu c\u00e1c trung t\u00e2m s\u1ea3n sinh tri th\u1ee9c, c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00f5i v\u00e0 tinh hoa d\u1eabn d\u1eaft s\u1ebd l\u00e0m ch\u1ee7 chu\u1ed7i gi\u00e1 tr\u1ecb. Qu\u1ed1c gia n\u00e0o ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ef1a v\u00e0o lao \u0111\u1ed9ng gi\u00e1 r\u1ebb, gia c\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p trong tr\u1eadt t\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 c\u1ea3nh b\u00e1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf \u0111ang di\u1ec5n ra.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u n\u0103m qua, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh v\u1ec1 quy m\u00f4: s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng t\u0103ng, sinh vi\u00ean t\u0103ng, c\u00f4ng b\u1ed1 qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ea3i thi\u1ec7n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ea1o c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00f5i, b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf hay \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho c\u00e1c ng\u00e0nh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 b\u00e1n d\u1eabn, AI hay c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc, kho\u1ea3ng c\u00e1ch c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u h\u00e0ng \u0111\u1ea7u ch\u00e2u \u00c1 v\u1eabn c\u00f2n xa.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec3m y\u1ebfu l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN kh\u00f4ng ph\u1ea3i thi\u1ebfu tr\u01b0\u1eddng, m\u00e0 thi\u1ebfu c\u00e1c\u00a0<a href=\"https:\/\/thanhnien.vn\/viet-nam-chua-co-truong-dai-hoc-nghien-cuu-dung-nghia-18524011923023328.htm\" data-rel=\"follow\">\u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u<\/a>\u00a0\u0111\u00fang ngh\u0129a. Nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n v\u1eabn v\u1eadn h\u00e0nh nh\u01b0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1edf r\u1ed9ng quy m\u00f4 h\u01a1n l\u00e0 trung t\u00e2m t\u1ea1o tri th\u1ee9c m\u1edbi. Th\u00e0nh c\u00f4ng nhi\u1ec1u khi v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111o b\u1eb1ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tuy\u1ec3n sinh, s\u1ed1 ng\u00e0nh m\u1edf m\u1edbi hay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111ong \u0111\u1ebfm c\u01a1 h\u1ecdc, thay v\u00ec n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng b\u00e0i to\u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ea1o ra c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc VN \u0111ang m\u1ea1nh v\u1ec1 b\u00e0i b\u00e1o nh\u01b0ng c\u00f2n r\u1ea5t y\u1ebfu v\u1ec1 b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf; n\u1ebfu so s\u00e1nh v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong khu v\u1ef1c, th\u00ec s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7 c\u00f4ng ngh\u1ec7 to\u00e0n c\u1ea7u v\u1eabn c\u00f2n m\u1edd nh\u1ea1t.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u00e1ng lo.<\/p>\n<h3><strong>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc tham gia t\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng lai qu\u1ed1c gia<\/strong><\/h3>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t nhanh. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o ra Thung l\u0169ng Silicon, MIT tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m k\u1ebft n\u1ed1i c\u00f4ng ngh\u1ec7 &#8211; qu\u1ed1c ph\u00f2ng &#8211; c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a M\u1ef9. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc B\u1eafc Kinh v\u00e0 Thanh Hoa \u0111ang \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trung t\u00e2m trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 AI c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. NUS l\u00e0 h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a Singapore.<\/p>\n<p>H\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n l\u1ef1c, m\u00e0 h\u1ecd c\u00f2n tham gia t\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng lai qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng suy ngh\u0129 h\u01a1n l\u00e0 AI \u0111ang l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i t\u1eadn g\u1ed1c m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc truy\u1ec1n th\u1ed1ng. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, tri th\u1ee9c ph\u1ed5 th\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ee7 y\u1ebfu n\u1eb1m trong gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng hay th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc; \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nguy c\u01a1 m\u1ea5t \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tri th\u1ee9c, n\u1ec1n t\u1ea3ng quy\u1ec1n l\u1ef1c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Khi tri th\u1ee9c ph\u1ed5 th\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean g\u1ea7n nh\u01b0 mi\u1ec5n ph\u00ed nh\u1edd AI, gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t c\u00e1i \u0111\u00e3 bi\u1ebft, m\u00e0 \u1edf kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o ra c\u00e1i ch\u01b0a ai bi\u1ebft; kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m theo quy tr\u00ecnh, m\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp, s\u00e1ng t\u1ea1o c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft x\u00e3 h\u1ed9i trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7y b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i k\u1ecbp, nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ee5t h\u1eadu ngay trong ch\u00ednh ch\u1ee9c n\u0103ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: center\">\u00a0 <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-15889 alignleft\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/Picture3_quotation-mark.png?resize=35%2C36&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"35\" height=\"36\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><strong>Kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa n\u1ebfu m\u1ecdi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ecdc thu\u1eadt, nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u0103m nh\u1ecf trong c\u00e1c quy tr\u00ecnh h\u00e0nh ch\u00ednh. M\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n tr\u1ecb thi\u00ean v\u1ec1 xin &#8211; cho v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t s\u1ebd r\u1ea5t kh\u00f3 t\u1ea1o ra c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi.<\/strong><\/p>\n<p>Nh\u01b0ng th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc VN hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c hay c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t. \u0110i\u1ec3m ngh\u1ebdn c\u1ed1t l\u00f5i n\u1eb1m \u1edf m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ea3n tr\u1ecb v\u00e0 t\u01b0 duy ph\u00e1t tri\u1ec3n. B\u1edfi l\u1ebd, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00fang ngh\u0129a kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf nhi\u1ec7m v\u1ee5 chuy\u1ec3n giao c\u00f4ng ngh\u1ec7. S\u1ee9 m\u1ec7nh t\u1ed1i cao c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh chi\u1ebfc n\u00f4i \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp tinh hoa, t\u1eeb khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n tr\u1ecb ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00e0 doanh nghi\u1ec7p, nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c \u0111\u1ee7 t\u1ea7m d\u1eabn d\u1eaft t\u01b0\u01a1ng lai qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>Tinh th\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0 t\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt, tranh lu\u1eadn v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ee7i ro s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n nay l\u1ea1i thi\u00ean v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t, c\u00e0o b\u1eb1ng v\u00e0 an to\u00e0n. Ch\u00fang ta mu\u1ed1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o, nh\u01b0ng l\u1ea1i v\u1eadn h\u00e0nh b\u1eb1ng t\u01b0 duy c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb s\u1ef1 nghi\u1ec7p h\u00e0nh ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa n\u1ebfu m\u1ecdi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ecdc thu\u1eadt, nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u0103m nh\u1ecf trong c\u00e1c quy tr\u00ecnh h\u00e0nh ch\u00ednh. M\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n tr\u1ecb thi\u00ean v\u1ec1 xin &#8211; cho v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t s\u1ebd r\u1ea5t kh\u00f3 t\u1ea1o ra c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9t ph\u00e1 n\u1ebfu m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc thu\u1eadt thi\u1ebfu ph\u1ea3n bi\u1ec7n th\u1ef1c ch\u1ea5t v\u00e0 c\u1ea1nh tranh h\u1ecdc thu\u1eadt \u0111\u00fang ngh\u0129a.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 thu h\u00fat nh\u00e2n t\u00e0i to\u00e0n c\u1ea7u hay c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc VN h\u00e0ng \u0111\u1ea7u tr\u1edf v\u1ec1 n\u1ebfu c\u01a1 ch\u1ebf tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 v\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1eabn ch\u1eadm ch\u1ea1p, kh\u00e9p k\u00edn v\u00e0 thi\u1ebfu chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng m\u1eebng l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, VN \u0111\u1eb7t khoa h\u1ecdc &#8211; c\u00f4ng ngh\u1ec7, gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0o trung t\u00e2m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia. Ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u00e0nh 20% ng\u00e2n s\u00e1ch nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc cho gi\u00e1o d\u1ee5c &#8211; \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u00e0 kho\u1ea3ng 2% GDP cho khoa h\u1ecdc &#8211; c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1edbn, cho th\u1ea5y t\u01b0 duy ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<h4><strong>C\u1ea7n c\u01a1 ch\u1ebf v\u01b0\u1ee3t chu\u1ea9n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc qu\u1ed1c gia<\/strong><\/h4>\n<p>Nh\u01b0ng ngu\u1ed3n l\u1ef1c d\u00f9 l\u1edbn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ee7 l\u00e0 d\u00e1m thay \u0111\u1ed5i m\u00f4 h\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc.<\/p>\n<p>VN kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00eam nh\u1eefng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u1edbn v\u1ec1 quy m\u00f4. VN c\u1ea7n nh\u1eefng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o tri th\u1ee9c m\u1edbi, c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng tinh hoa m\u1edbi cho qu\u1ed1c gia. Mu\u1ed1n v\u1eady, ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u01a1 ch\u1ebf v\u01b0\u1ee3t chu\u1ea9n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc qu\u1ed1c gia: t\u1ef1 tr\u1ecb h\u1ecdc thu\u1eadt th\u1ef1c ch\u1ea5t, c\u1ea1nh tranh nh\u00e2n t\u00e0i to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ea3n tr\u1ecb theo chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<p>C\u1ea7n nh\u00ecn nh\u1eadn \u0111\u00fang \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a: t\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng v\u1edbi vi\u1ec7c Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc &#8220;kho\u00e1n t\u00e0i ch\u00ednh&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u1ef1 lo trong b\u00e0i to\u00e1n t\u0103ng h\u1ecdc ph\u00ed, m\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cam k\u1ebft th\u1ec3 ch\u1ebf: Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea7u t\u01b0 tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m, chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0ng ki\u00ean quy\u1ebft bu\u00f4ng b\u1ecf t\u01b0 duy ki\u1ec3m so\u00e1t h\u00e0nh ch\u00ednh, trao l\u1ea1i quy\u1ec1n t\u1ef1 tr\u1ecb h\u1ecdc thu\u1eadt th\u1ef1c ch\u1ea5t cho gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt nh\u1ea5t v\u00e0i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh trong 15-20 n\u0103m t\u1edbi, VN c\u00f3 nguy c\u01a1 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ee9ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed gia c\u00f4ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c tri th\u1ee9c trong chu\u1ed7i gi\u00e1 tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u, ngay c\u1ea3 khi c\u00f3 th\u00eam v\u1ed1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 hay h\u1ea1 t\u1ea7ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u T\u1ed5ng B\u00ed th\u01b0, Ch\u1ee7 t\u1ecbch n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t ra v\u1edbi\u00a0\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i\u00a0th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai VN: ph\u1ea3i h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng &#8220;\u0111\u1ea7u t\u00e0u tr\u00ed tu\u1ec7&#8221; \u0111\u1ee7 s\u1ee9c d\u1eabn d\u1eaft c\u00f4ng ngh\u1ec7, \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ea1nh tranh qu\u1ed1c gia trong nhi\u1ec1u th\u1eadp ni\u00ean t\u1edbi.<\/p>\n<p>Trong th\u1ebf k\u1ef7 21, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1edfi n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ea1o ra tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7. V\u00ec v\u1eady, c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c.<\/p>\n<p>Mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n, VN tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ea1nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Phan Thanh B\u00ecnh<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000;font-size: 24pt\"><em>L\u1eddi b\u1ea1t<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/p>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o Thanh Ni\u00ean ng\u00e0y 19. 5. 2026. T\u00f4i r\u1ea5t c\u1ea3m \u01a1n anh Phan Thanh B\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u00e3 \u00fd cho t\u1ed9i \u0111\u0103ng l\u1ea1i b\u00e0i tr\u00ean m\u00e0 t\u00f4i r\u1ea5t t\u00e2m \u0111\u1eafc, c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ea3m \u01a1n b\u00e1o Thanh Ni\u00ean \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p. T\u00f4i hy v\u1ecdng nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft nh\u01b0 c\u1ee7a anh Phan Thanh B\u00ecnh s\u1ebd g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn, g\u00f3p \u00fd x\u00e2y d\u1ef1ng m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u theo \u0111\u00fang ngh\u0129a, nh\u01b0 flagship cho m\u1ed7i h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu trong cu\u1ed9c ch\u1ea5n h\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00e0y \u0111\u00e3 sinh ra trong giai \u0111o\u1ea1n kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u1edf \u0110\u1ee9c, hay M\u1ef9, hay Nh\u1eadt B\u1ea3n, B\u1eafc Kinh&#8230;., nh\u1eb1m &#8220;l\u1ea5y nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb tinh th\u1ea7n \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf cho nh\u1eefng m\u1ea5t m\u00e1t v\u1eadt ch\u1ea5t&#8221;, nh\u01b0 k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Berlin khi n\u00f3 ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1810.<\/p>\n<p>Trong s\u00e1ch \u0110\u1ea0I H\u1eccC, trang 113-114, t\u00f4i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn sau \u0111\u00e2y, trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u00edch d\u1eabn v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u, xin l\u1eadp l\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">C\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng \u0111ang tr\u1ed7i d\u1eady \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1ed1t nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n t\u1ea1o ra t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf v\u00e0 h\u1ecd hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u trong vi\u1ec7c th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 c\u1ea1nh tranh.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">M\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng c\u00f3 h\u1ecdc, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1ed1t l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ed1 c\u01a1 b\u1ea3n trong vi\u1ec7c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c trong n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 qua, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean t\u1eeb kinh t\u1ebf n\u00f4ng nghi\u1ec7p sang kinh t\u1ebf c\u00f4ng nghi\u1ec7p, v\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00f4ng nghi\u1ec7p k\u1ef9 thu\u1eadt th\u1ea5p \u0111\u1ebfn c\u00f4ng nghi\u1ec7p k\u1ef9 thu\u1eadt cao.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">T\u1ea1i sao Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Singapore v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c b\u00e0y t\u1ecf c\u00f4ng khai s\u1ef1 khao kh\u00e1t n\u00e2ng m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd l\u00ean v\u1ecb tr\u00ed cao \u1ea5y (\u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi)? T\u00f4i ngh\u0129 c\u00f3 hai l\u00fd do. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng n\u00e0y nh\u1eadn ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong vi\u1ec7c th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t k\u1ec3 t\u1eeb sau Th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 hai. Hai l\u00e0, c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p qu\u1ed1c t\u1ebf cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1i khung l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 \u0111\u00e0o t\u1ea1o con ng\u01b0\u1eddi cho ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng nghi\u1ec7p, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 cho x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n s\u1ef1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ec1 r\u1ed9ng tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u1eefng chu\u1ea9n m\u1ef1c \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u00c2u M\u1ef9, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u01b0 ph\u1ea1m \u1edf Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1ch h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, sinh vi\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghe th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, hi\u1ebfm khi th\u1eed th\u00e1ch l\u1eabn nhau hay th\u1eed th\u00e1ch c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 trong l\u1edbp h\u1ecdc. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u01b0 ph\u1ea1m t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u1ee7 n\u1ed9i dung, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u0103ng l\u1ef1c t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 tinh th\u1ea7n ph\u1ea3n bi\u1ec7n. C\u00e1c ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t cho vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o h\u00e0ng l\u1edbp k\u1ef9 s\u01b0 v\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c ch\u00ednh ph\u1ee7 h\u1ea1ng trung, nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng m\u1ea5y th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o gi\u1edbi tinh hoa cho vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">N\u1ebfu c\u00e1c qu\u1ed1c gia m\u1edbi n\u1ed5i l\u00ean \u1edf ch\u00e2u \u00c1 t\u1eadp trung ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u0111ang t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd cho m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt tr\u01b0\u1eddng, gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n t\u00e0i \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 \u0111i theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 do di\u1ec5n \u0111\u1ea1t v\u00e0 t\u1ef1 do truy v\u1ea5n, h\u1ecd c\u00f3 m\u1ecdi tri\u1ec3n v\u1ecdng \u0111\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n x\u1ea3y ra qua \u0111\u00eam, m\u00e0 s\u1ebd m\u1ea5t h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra nhanh h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Richard C. Levin<\/strong>, nguy\u00ean Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale<\/p>\n<p>Trong th\u1eddi Ho\u00e0ng kim (Gilded Age) sau cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn, c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc M\u1ef9 \u0111\u00e3 t\u00edch c\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi hay chuy\u1ec3n bi\u1ebfn c\u00e1c colleges th\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 trung b\u00ecnh trong v\u00f2ng ba th\u1eadp ni\u00ean.\u00a0\u1ede Vi\u1ec7t Nam, kh\u00e1i ni\u1ec7m <span style=\"font-size: 14pt\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u Humboldt<\/span> \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111i nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size: 14pt\">\u21d2 <\/span><\/strong>N\u0103m 2000 trong s\u00e1ch <em>N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Th\u1ebf K\u1ef7 XIX:<\/em><\/p>\n<h3 class=\"search-title\"><span style=\"font-size: 12pt\"><a title=\"N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c th\u1ebf k\u1ef7 XIX t\u00e1i b\u1ea3n l\u1ea7n IV c\u00f3 g\u00ec m\u1edbi?\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/nuoc-duc-the-ky-xix-tai-ban-lan-iv-co-gi-moi\/\" rel=\"bookmark\"><i>N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c th\u1ebf k\u1ef7 XIX<\/i>\u00a0t\u00e1i b\u1ea3n l\u1ea7n IV c\u00f3 g\u00ec m\u1edbi?<\/a><\/span><\/h3>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-15900\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/Anh-trang-sach-lien-quan-Humboldt.jpeg?resize=448%2C336&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"336\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p><strong><span style=\"font-size: 14pt\">\u21d2<\/span> <\/strong>N\u0103m 2010 trong K\u1ef7 y\u1ebfu 200 N\u0103m \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt:<\/p>\n<h3 class=\"search-title\" style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-size: 12pt\"><a title=\"K\u1ef7 y\u1ebfu \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt 200 N\u0103m\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/ky-yeu-dai-hoc-humboldt-200-nam\/\" rel=\"bookmark\">K\u1ef7 y\u1ebfu \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt 200 N\u0103m<\/a><\/span><\/h3>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-15899\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/Anh-sach.jpg?resize=288%2C440&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"288\" height=\"440\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p><strong><span style=\"font-size: 14pt\">\u21d2<\/span> <\/strong>N\u0103m 2018 trong s\u00e1ch <em>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc. \u0110\u1ecbnh ch\u1ebf gi\u00e1o d\u1ee5c cao thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi<\/em>:<\/p>\n<h3 style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-size: 12pt\"><a title=\"Gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch \u0110\u1ea0I H\u1eccC c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/gioi-thieu-sach-dai-hoc\/\" rel=\"bookmark\">Gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch \u0110\u1ea0I H\u1eccC c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/a><\/span><\/h3>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-15898\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/Anh-dep-Sach-Dai-hoc.jpg?resize=316%2C294&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"316\" height=\"294\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p>Xin xem c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft m\u1edbi nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u00e0 t\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt g\u1ea7n \u0111\u00e2y:<\/p>\n<h3><span style=\"font-size: 12pt\"><span style=\"font-size: 14pt\">\u21d2<\/span> <a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/tu-do-hoc-thuat-cua-cac-dai-hoc-duc-hermann-von-helmholtz\/\">T\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0110\u1ee9c (Hermann von Helmholtz)<\/a>\u00a0<span class=\"post-date\">3 Th\u00e1ng N\u0103m, 2026<\/span><\/span><\/h3>\n<h3><span style=\"font-size: 12pt\"><span style=\"font-size: 14pt\">\u21d2<\/span> <a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/ky-niem-100-nam-ngay-mat-cua-charles-w-eliot-harvard\/\">K\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a Charles W. Eliot (Harvard)<\/a>\u00a0<span class=\"post-date\">18 Th\u00e1ng T\u01b0, 2026<\/span><\/span><\/h3>\n<p>v\u00e0 quy\u1ec3n s\u00e1ch r\u1ea5t \u0111\u00e1ng \u0111\u1ecdc:<\/p>\n<h3><span style=\"font-size: 12pt\"><strong>\u21d2 <\/strong><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/dai-hoc-hoa-ky-tu-hon-don-hoan-hao-den-ngon-hai-dang-the-gioi\/\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Hoa K\u1ef3: <i>T\u1eeb H\u1ed7n \u0111\u1ed9n ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdn h\u1ea3i \u0111\u0103ng th\u1ebf gi\u1edbi\u00a0<\/i><\/a><span class=\"post-date\">20 Th\u00e1ng T\u01b0, 2024<\/span><\/span><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MU\u1ed0N V\u01af\u01a0N L\u00caN, VI\u1ec6T NAM PH\u1ea2I T\u00c1I \u0110\u1ecaNH NGH\u0128A \u0110\u1ea0I H\u1eccC PGS. TS. PHAN THANH B\u00ccNH Nguy\u00ean Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m \u1ee6y ban V\u0103n h\u00f3a, Gi\u00e1o d\u1ee5c, Thanh ni\u00ean, Thi\u1ebfu ni\u00ean v\u00e0 Nhi \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thu\u1ed9c v\u1ec1 Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc,<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15883"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15883"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15909,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15883\/revisions\/15909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}