{"id":172,"date":"2016-11-25T04:04:39","date_gmt":"2016-11-25T04:04:39","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=172"},"modified":"2023-04-24T20:20:08","modified_gmt":"2023-04-24T13:20:08","slug":"giao-duc-nao-cho-tuong-lai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/giao-duc-nao-cho-tuong-lai\/","title":{"rendered":"Gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0o cho t\u01b0\u01a1ng lai?"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000;font-size: 24pt\"><big>GI\u00c1O D\u1ee4C N\u00c0O CHO T\u01af\u01a0NG LAI?<\/big><sup>(1)<\/sup><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\"><big>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/big><\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\"><i>Th\u00edch nghi hay ti\u00eau vong, m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh nghi\u1ec7t ng\u00e3 c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">H.G. Wells<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><i>M\u1ed9t l\u01b0\u1ee3c s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi, <\/i>1922<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/07\/mori-arinori.png?w=1140&#038;ssl=1\" alt=\" \" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/div>\n<h2><i><b>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/b><\/i><b>. M\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00e1o d\u1ee5c<\/b><\/h2>\n<p align=\"justify\"><b><span style=\"font-size: 18pt\">\u0110<\/span>\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea7u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn nh\u1eefng l\u1eddi s\u1eafc b\u00e9n c\u1ee7a <\/b>V\u1ecb b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea7u ti\u00ean <b>Mori Arinori<\/b> c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n Minh Tr\u1ecb nh\u01b0 m\u1ed9t <i>Tuy\u00ean ng\u00f4n<\/i> cho ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Ph\u00f9 Tang tr\u01b0\u1edbc th\u1ec1m cu\u1ed9c Duy T\u00e2n v\u0129 \u0111\u1ea1i 1868 nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p align=\"justify\">\u201c<i>Chi\u1ebfn tranh (sens\u014d) kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00e1nh nhau b\u1eb1ng s\u00fang \u0111\u1ea1n v\u00e0 gi\u1ebft nhau, m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia ngay t\u1eeb b\u00e2y gi\u1edd v\u00e0o cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a k\u1ef9 n\u0103ng, k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, c\u1ee7a c\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, tri th\u1ee9c. V\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o th\u1ea7y gi\u00e1o ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb cho cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y. Thua cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y l\u00e0 s\u1ebd thua cu\u1ed9c chi\u1ebfn b\u1eb1ng s\u00fang \u0111\u1ea1n. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta ph\u1ea3i chuy\u1ec3n d\u1ecbch t\u1eeb v\u1ecb tr\u00ed h\u1ea1ng ba l\u00ean v\u1ecb tr\u00ed h\u1ea1ng hai, r\u1ed3i h\u1ea1ng hai l\u00ean h\u1ea1ng nh\u1ea5t; v\u00e0 sau c\u00f9ng l\u00ean \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u1ebf gi\u1edbi. Con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho gi\u00e1o d\u1ee5c c\u01a1 b\u1ea3n<\/i>\u201d.<\/p>\n<p align=\"justify\">Hai ph\u1ea7n ba th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua Ph\u1ed5 sau khi th\u1ea5t tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc Napoleon \u0111\u00e3 h\u1ea1 quy\u1ebft t\u00e2m: \u201c<i>Ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp nh\u1eefng t\u1ed5n th\u1ea5t v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t<\/i>.\u201d \u0110H Berlin ra \u0111\u1eddi, sau n\u00e0y l\u00e0 \u0110H Humboldt &#8211; b\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f4m nay. Park Chung Hee, ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n n\u0103m 1961, \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 d\u1ee9t kho\u00e1t: \u201c<i>H\u00e0n Qu\u1ed1c ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh ngay c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1<\/i>!\u201d L\u00fd Quang Di\u1ec7u, ngay t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m l\u1eadp qu\u1ed1c, \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh Singapore ph\u1ea3i ti\u1ebfn \u201c<i>t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 ba l\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/i>\u201d. Nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u0129 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 <i>quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh<\/i> l\u00ean n\u1ed9i dung c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u00e1o d\u1ee5c chung chung t\u1ea1o ra con ng\u01b0\u1eddi chung chung kh\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n cu\u1ed9c \u0111i l\u00ean c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 b\u1ee9t ph\u00e1 c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. C\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o l\u1edbn, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o l\u1edbn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m chung: <i>t\u1ea7m nh\u00ecn, vision<\/i>, v\u00e0 \u201cngh\u0129 kh\u00e1c\u201d (Think different), nh\u01b0 ti\u00eau \u0111\u1ec1 qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Apple.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><i><b>Th\u1ee9 hai<\/b><\/i><b>. C\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1ebf gi\u1edbi<\/b><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">N<\/span><\/strong>h\u00ecn t\u1eeb T\u00e2y sang \u0110\u00f4ng: Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb Anh Qu\u1ed1c, r\u1ed3i lan sang Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c, M\u1ef9 c\u00e1c th\u1ebf k\u1ef7 18, 19; \u0111\u1ebfn Nh\u1eadt B\u1ea3n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng th\u1ebf k\u1ef7 19. Ti\u1ebfp theo, nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 20, b\u1ed1n con r\u1ed3ng nh\u1ecf \u1edf ch\u00e2u \u00c1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n: H\u00e0n Qu\u1ed1c, \u0110\u00e0i Loan, H\u1ed3ng K\u00f4ng v\u00e0 Singapore. V\u00e0 cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 20, \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 21, Trung qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1n l\u00ean theo con \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia n\u00e0y \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh <i>c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1<\/i>. C\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1, hay <i>c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p <\/i>l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c b\u1ecb t\u1ee5t h\u1eadu. V\u00ec ch\u1ec9 b\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3, d\u00e2n t\u1ed9c m\u1edbi l\u1ed9t x\u00e1c v\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p align=\"justify\">N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 ngay sau khi thua tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc Napoleon n\u0103m 1806, v\u00ec qu\u00e1 l\u1ea1c h\u1eadu. N\u0103m 1870, \u0110\u1ee9c th\u1eafng l\u1ea1i Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u201ctr\u1ea3 m\u1ed1i th\u00f9 x\u01b0a\u201d, v\u00ec c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c khi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ee9t ph\u00e1 m\u1ea1nh m\u1ebd, v\u01b0\u1ee3t Anh l\u1eabn Ph\u00e1p nhi\u1ec1u m\u1eb7t, c\u00f3 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c trung ti\u1ec3u h\u1ecdc, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec1u ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u1ea5t theo m\u00f4 h\u00ecnh c\u1ea3i c\u00e1ch c\u1ee7a Wilhelm von Humboldt.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u1ede ch\u00e2u \u00c1, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh th\u1eafng \u0111\u1ed9i qu\u00e2n h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh ch\u1ec9 sau 26 n\u0103m ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, h\u1ecd ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n Nga ho\u00e0ng, chi\u1ebfm tr\u1ecdn ng\u00f4i b\u00e1 ch\u1ee7 \u1edf Vi\u1ec5n \u0111\u00f4ng. Do kh\u00f4ng c\u1ea3i c\u00e1ch, c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Trung Hoa, v\u00e0 c\u1ee7a Nga ho\u00e0ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t s\u1ee5p \u0111\u1ed5.<\/p>\n<p align=\"justify\">C\u00e1c th\u00ed d\u1ee5 l\u1ecbch s\u1eed v\u1eeba n\u00eau \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y: C\u00e1c qu\u1ed1c gia ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 qu\u1ed1c ph\u00f2ng h\u00f9ng m\u1ea1nh v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ph\u1ed3n vinh. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ecbch b\u1ea3n \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra xung quanh c\u1ed9t m\u1ed1c c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1. Ho\u1eb7c ti\u1ebfn l\u00ean, ho\u1eb7c c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb \u0111\u00e0o th\u1ea3i.<\/p>\n<p align=\"justify\"><i><b>Ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u?<\/b><\/i> \u0110ang \u1edf v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 b\u00f9ng n\u1ed5 c\u1ee7a cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1ee9 t\u01b0. C\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>exponential<\/i>, t\u1ee9c c\u00f3 s\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh nh\u01b0 h\u00e0m m\u0169, \u0111ang v\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ecbnh d\u1ea1ng th\u1ebf gi\u1edbi trong t\u01b0\u01a1ng lai, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c h\u1ee7y ho\u1ea1i (<i>disruptive<\/i>) r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e1i c\u0169. Ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed5ng l\u1ed3 KODAK sau 100 n\u0103m chi\u1ebfm th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng phong tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i nh\u1eadn k\u1ebft c\u1ee5c ph\u00e1 s\u1ea3n n\u0103m 2012 tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi. C\u00e1c l\u1ef1c b\u1ee9t ph\u00e1 s\u1ebd \u0111\u1ea9y c\u00e1c c\u00f4ng ty (t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng) tuy\u1ebfn t\u00ednh ra kh\u1ecfi th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Trong khi \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u c\u00f4ng ty kh\u1edfi nghi\u1ec7p trong ga-ra xe \u1edf Thung l\u0169ng Silicon ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng l\u00ean th\u00e0nh nh\u1eefng c\u00f4ng ty tr\u1ecb gi\u00e1 h\u00e0ng t\u1ef7 \u0111\u00f4 la. C\u00f4ng ty d\u1ecbch v\u1ee5 cho thu\u00ea ph\u00f2ng tr\u1ef1c tuy\u1ebfn Airbnb, sau s\u00e1u n\u0103m kh\u1edfi nghi\u1ec7p, \u0111\u00e3 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9ng kho\u00e1n $10 t\u1ef7, cao h\u01a1n gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a Hyatt Hotels Corporation ($8.4 t\u1ef7), m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e2y m\u1ed9t vi\u00ean g\u1ea1ch n\u00e0o! C\u00f4ng ty taxi Uber, sau b\u1ed1n n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, c\u00f3 tr\u1ecb gi\u00e1 l\u00ean \u0111\u1ebfn $18 t\u1ef7 m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea7u t\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc xe h\u01a1i n\u00e0o. H\u1ecd \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u00f3 t\u00ednh t\u0103ng theo h\u00e0m m\u0169. Cty Cisco \u01b0\u1edbc t\u00ednh r\u1eb1ng gi\u1eefa 2013 v\u00e0 2020, m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi Uber s\u1ebd sinh ra $19 ng\u00e0n t\u1ef7 \u0111\u00f4 v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb (l\u1ee3i r\u00f2ng), l\u1edbn h\u01a1n GDP c\u1ee7a kinh t\u1ebf M\u1ef9!<\/p>\n<p align=\"justify\">N\u1ebfu \u0111em so s\u00e1nh danh s\u00e1ch Forbes 100 c\u1ee7a hai th\u1eddi k\u1ef3, 1917 v\u00e0 1987, kho\u1ea3ng c\u00e1ch th\u1eddi gian 70 n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn 61 \u0111\u1ea1i gia trong nh\u00f3m th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t. T\u1eeb 500 c\u00f4ng ty trong S&amp;P 500 (Standard &amp; Poor&#8217;s 500) c\u1ee7a n\u0103m 1957, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f2n 74 c\u00f4ng ty t\u1ed3n t\u1ea1i trong danh s\u00e1ch n\u0103m 1997. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 \u201cph\u00e1 h\u1ee7y s\u00e1ng t\u1ea1o\u201d. C\u00e1c g\u00e3 kh\u1ed5ng l\u1ed3 h\u00f4m nay s\u1ed1ng trong s\u1ef1 c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 lo \u00e2u, v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00fac n\u00e0o m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb lo\u1ea1i kh\u1ecfi th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0o mi\u1ec5n nhi\u1ec5m tr\u01b0\u1edbc c\u01a1n s\u00f3ng \u201cph\u00e1 h\u1ee7y s\u00e1ng t\u1ea1o\u201d \u0111ang d\u00e2ng l\u00ean t\u1eeb c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00f4ng ngh\u1ec7 h\u00e0m m\u0169. \u0110\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o di\u1ec5n ra b\u1ea5t ng\u1edd, nh\u01b0 s\u1ef1 \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn gen, kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00ecnh l\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea1ch, v\u00e0 c\u00e1c ch\u00fa kh\u1ee7ng long n\u00e0o \u1edf g\u1ea7n \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. H\u1ecd ph\u1ea3i li\u00ean t\u1ee5c t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o t\u1eeb b\u00ean trong, c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1ea3i mua ngay c\u00e1c c\u00f4ng ty kh\u1edfi nghi\u1ec7p m\u1edbi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung th\u00eam tri th\u1ee9c, tr\u00e1nh b\u1ecb \u0111\u00e0o th\u1ea3i.<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/07\/robot.png?resize=384%2C256&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"384\" height=\"256\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p align=\"justify\">\u0110\u01a1n c\u1eed m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai n\u00e0y: ng\u00e0nh robot, tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI), in 3D, c\u00f4ng ngh\u1ec7 nano, v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc gi\u1ea3i Nobel Ho\u00e1 h\u1ecdc n\u0103m 2016 \u0111\u00e3 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u201cchi\u1ebfc xe Mercedes\u201d &#8211; c\u1ed7 m\u00e1y ph\u00e2n t\u1eed sinh h\u1ecdc &#8211; m\u1edf ra nhi\u1ec1u tri\u1ec3n v\u1ecdng \u1ee9ng d\u1ee5ng kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0, kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3 nh\u01b0 transistor cho m\u1ed9t m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1eddi m\u1edbi c\u00f3 b\u1ed9 nh\u1edb v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c x\u1eed l\u00fd 100 t\u1ef7 l\u1ea7n cao h\u01a1n m\u00e1y t\u00ednh ng\u00e0y nay!<\/p>\n<p align=\"justify\">Hi\u1ec7n nay, 10 c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u1edbn nh\u1ea5t \u1edf Thung l\u0169ng Silicon, t\u1eeb Apple, Hewlett-Packard, Google, Intel, Cisco Systems, Oracle \u2026\u0111\u1ebfn Facebook, chi\u1ebfm m\u1ed9t doanh s\u1ed1 g\u1ea7n $600 t\u1ef7 \u0111\u00f4 la M\u1ef9! M\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng 4.000 km2, v\u00e0 2.5 tri\u1ec7u c\u01b0 d\u00e2n \u0111\u00e3 l\u00e0m ra m\u1ed9t doanh thu kh\u1ee7ng. So v\u1edbi TP HCM: 2.000 km2, v\u00e0 10 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 GDP $44 t\u1ef7 \u0111\u00f4-la M\u1ef9. Trong khi \u0111\u00f3, Samsung Vi\u1ec7t Nam xu\u1ea5t kh\u1ea9u nh\u1eefng n\u0103m qua l\u00ean t\u1edbi 20 t\u1ec9 \u0111\u00f4-la m\u1ed9t n\u0103m, ho\u1eb7c h\u01a1n, so s\u00e1nh v\u1edbi doanh thu c\u1ee7a c\u1ea3 ba ng\u00e0nh n\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u1ee7y s\u1ea3n v\u00e0 gia c\u00f4ng may m\u1eb7c c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam g\u1ed9p l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 20 t\u1ef7! R\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u00ednh l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u00e0 l\u00e0 s\u1ee9c \u0111\u1ea9y ph\u1ea3n l\u1ef1c c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p align=\"justify\">N\u00f3i th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo h\u00e0m m\u0169 b\u1eb1ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi. YouTube \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 2005 b\u1edfi ba ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai n\u0103m sau, c\u00f4ng ty n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Google mua l\u1ea1i v\u1edbi gi\u00e1 $1,65 t\u1ef7. L\u00fac chuy\u1ec3n nh\u01b0\u1ee3ng, YouTube ch\u1ec9 c\u00f3 65 nh\u00e2n vi\u00ean, \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 k\u1ef9 s\u01b0 c\u00f3 k\u1ef9 n\u0103ng cao. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb b\u00ecnh qu\u00e2n tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a c\u00f4ng ty l\u00e0 $25 tri\u1ec7u. Th\u00e1ng 4, 2012, Facebook mua l\u1ea1i Instagram, c\u00f4ng ty kh\u1edfi nghi\u1ec7p v\u1edbi \u1ee9ng d\u1ee5ng chia s\u1ebb h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 video mi\u1ec5n ph\u00ed m\u1edbi th\u00e0nh l\u1eadp 15 th\u00e1ng v\u1edbi gi\u00e1 $1 t\u1ef7. Instagram c\u00f3 13 nh\u00e2n vi\u00ean, t\u1ee9c gi\u00e1 tr\u1ecb b\u00ecnh qu\u00e2n tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi kho\u1ea3ng $77 tri\u1ec7u. Hai n\u0103m ti\u1ebfp theo, Facebook mua ti\u1ebfp WhatsApp, c\u00f4ng ty ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1ee9ng d\u1ee5ng nh\u1eafn tin di \u0111\u1ed9ng \u0111a n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1edbi gi\u00e1 $19 t\u1ef7. V\u1edbi 55 nh\u00e2n vi\u00ean, gi\u00e1 tr\u1ecb b\u00ecnh qu\u00e2n c\u1ee7a c\u00f4ng ty l\u00e0 $345 tri\u1ec7u m\u1ed9t \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t con s\u1ed1 \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c.<\/p>\n<p align=\"justify\"><i><b>H\u00e3y c\u1ea3nh gi\u00e1c!<\/b><\/i> Trong v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean t\u1edbi, lao \u0111\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam, c\u0169ng nh\u01b0 lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1c, hay c\u1ee7a c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f4ng nghi\u1ec7p, trong cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh v\u1ec1 gi\u00e1 c\u1ea3 v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9i qu\u00e2n r\u00f4b\u00f4t ng\u00e0y c\u00e0ng h\u00f9ng m\u1ea1nh v\u00e0 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f4ng nghi\u1ec7p! Xu h\u01b0\u1edbng t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng ho\u00e1, r\u00f4b\u00f4t ho\u00e1 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 kh\u00f4ng c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f4ng ty d\u1ec7t Parkdale Mills \u1edf Gaffney, Nam Cali, ch\u1ec9 s\u1eed d\u1ee5ng 140 c\u00f4ng nh\u00e2n cho m\u1ed9t n\u0103ng l\u1ef1c s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u00e0 n\u0103m 1980, ngh\u0129a l\u00e0 33 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn 2.000 lao \u0111\u1ed9ng. Hi\u1ec7n nay, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng ty M\u1ef9 \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u1ec1 M\u1ef9, nh\u01b0 Dow Chemicals, Caterpillar, GE, Ford; Google tuy\u00ean b\u1ed1 c\u0169ng r\u00fat s\u1ea3n xu\u1ea5t Nexus Q streaming media player v\u1ec1 M\u1ef9, \u0111i\u1ec1u g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean Apple. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, chi\u1ebfc xe ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u1ea5t Tesla Model S, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i Thung l\u0169ng Silicon, m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf nh\u1ea5t \u1edf M\u1ef9. McDonald c\u0169ng \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng robot ho\u00e1. Trong t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng xa, s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eb1m \u1edf Trung Qu\u1ed1c n\u1eefa, m\u00e0 s\u1ebd quay v\u1ec1 M\u1ef9. Ngay t\u1ea1i TQ, t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0110\u00e0i Loan Foxcom Technology, m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, m\u1edbi tuy\u00ean b\u1ed1 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1eafp \u0111\u1eb7t m\u1ed9t tri\u1ec7u r\u00f4b\u00f4t trong v\u00f2ng ba n\u0103m t\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 lao \u0111\u1ed9ng TQ hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0m!<\/p>\n<h2><i><b>Th\u1ee9 ba<\/b><\/i><b>. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc<\/b><\/h2>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">V<\/span><\/strong>ai tr\u00f2 c\u1ee7a tri th\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb c\u1ef1u ch\u1ee7 t\u1ecbch xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Califorina, Clark Kerr, di\u1ec5n t\u1ea3 nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\" align=\"justify\">\u201cTrong m\u1eaft c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang, c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean tr\u00ean v\u0169 \u0111\u00e0i th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u00e1c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia, t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh v\u00e0 nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e1m l\u00e0m ng\u01a1 c\u00e1c l\u1edbp h\u1ecdc, c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 th\u01b0 vi\u1ec7n, nh\u1eefng th\u1ee9 v\u1ed1n \u1edf h\u1eadu tr\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ra.\u201d [\u2026]<\/p>\n<p align=\"justify\">T\u1ea1o ra tri th\u1ee9c m\u1edbi, \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng tri th\u1ee9c m\u1edbi\u2026 \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California trong m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i khi m\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a tri th\u1ee9c l\u00e0 hi\u1ec3n nhi\u00ean h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y &#8211; m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a s\u1ef1 tri\u1ec3n khai tr\u00ed tu\u1ec7 th\u1ea7n tho\u1ea1i nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u0110\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t Th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u00e0ng \u0111\u00edch th\u1ef1c trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t Th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u00e0ng c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\">Nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd h\u1ea1t M\u1ef9 gi\u1ea3i Nobel Steven Weinberg t\u1eebng minh ho\u1ea1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng to l\u1edbn c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi quy\u1ebft li\u1ec7t nh\u01b0 sau: \u201cT\u00f4i tin r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1edbn, ch\u00fang ta \u1edf Hoa K\u1ef3 s\u1ebd ph\u1ea3i t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch tr\u1ed3ng \u0111\u1eadu n\u00e0nh, v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u Grand Canyon cho du kh\u00e1ch t\u1eeb \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/07\/stanford-university.jpg?resize=620%2C354&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"354\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford, nh\u00ecn t\u1eeb tr\u00ean cao (\u1ea3nh: website c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc)<\/p>\n<p align=\"justify\">D\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a tri th\u1ee9c khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb th\u1eddi Khai s\u00e1ng \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o k\u1ef9 thu\u1eadt, g\u00e2y ra s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kinh t\u1ebf l\u1edbn lao \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y (Joel Mokyr). Vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng nh\u1ea5t qua m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford v\u1edbi Thung l\u0169ng Silicon, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard v\u00e0 MIT v\u1edbi Tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng 128, Boston. C\u1ee5 th\u1ec3, c\u00e1c c\u1ef1u sinh vi\u00ean MIT \u0111\u00e3 kh\u1edfi nghi\u1ec7p h\u01a1n 5.000 Cty, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Intel, Bose, Texas Instruments, v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u nh\u00e2n vi\u00ean, l\u00e0m ra doanh thu h\u01a1n $230 t\u1ef7\/n\u0103m, cho th\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh to l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. Jaron Lanier, m\u1ed9t chuy\u00ean gia M\u1ef9 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin, cho r\u1eb1ng 1.000 \u201cqu\u00e1i ki\u1ec7t\u201d c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin n\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3 n\u1ec1n kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi. Vi\u1ec7t Nam ch\u1eafc ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u00e0i ch\u1ee5c.<\/p>\n<p align=\"justify\"><i><b>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do <\/b><\/i>ch\u00fang ta c\u1ea7n n\u00e2ng c\u1ea5p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch quy\u1ebft li\u1ec7t \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0o s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ph\u1ea3i l\u00e0 trung t\u00e2m cung c\u1ea5p tri th\u1ee9c cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 v\u00e0 kh\u1edfi nghi\u1ec7p ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao. C\u1ea7n ph\u1ea3i g\u1ea5p r\u00fat l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 v\u1ea5n d\u00e0i h\u1ea1n, v\u00e0 c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Stanford, Hardvard v\u00e0 MIT c\u00f3 tr\u1ecdng t\u00e2m \u0111\u1ec3 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1ed9t \u0111\u1ea3o qu\u1ed1c nh\u1ecf nh\u01b0 Singapore c\u0169ng \u0111\u00e3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a \u00edt nh\u1ea5t m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Graduate School of Business c\u1ee7a Chicago, MIT, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc y khoa Duke v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale. TQ \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y quy\u1ebft li\u1ec7t, thu\u00ea chuy\u00ean gia M\u1ef9 thi\u1ebft k\u1ebf China Ivy League \u0111\u1ec3 c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Ivy League M\u1ef9. H\u1ecd mua tri th\u1ee9c m\u1ed9t c\u00e1ch \u1ed3 \u1ea1t ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, y nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1eebng l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n<h2><i><b>Th\u1ee9 t\u01b0<\/b><\/i><b>. M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u00f4ng minh<\/b><\/h2>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">M<\/span><\/strong>u\u1ed1n ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7, c\u1ea7n t\u1ea1o ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng <i>v\u0103n ho\u00e1 th\u00f4ng minh<\/i>, truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 k\u00edch th\u00edch \u00f3c t\u00f2 m\u00f2, s\u00e1ng t\u1ea1o, k\u00e8m theo m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u00e3i ng\u1ed9 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng d\u1ef1a tr\u00ean n\u0103ng l\u1ef1c. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1eabu nhi\u00ean m\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1t minh quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t v\u1ec1 khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u1ea1i di\u1ec5n ra \u1edf nh\u1eefng qu\u1ed1c gia c\u00f3 n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 ph\u00e1t tri\u1ec3n. \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 <i>v\u0103n ho\u00e1<\/i>. V\u0103n ho\u00e1 n\u00e0y bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u th\u1ee9, nh\u01b0ng t\u1ed1i thi\u1ec3u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 tri th\u1ee9c, nh\u01b0 c\u00e1c vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7, \u0111\u00e0i quan s\u00e1t thi\u00ean v\u0103n, b\u1ea3o t\u00e0ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ea1i th\u00ednh ph\u00f2ng giao h\u01b0\u1edfng, c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng tri th\u1ee9c, m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u01b0 vi\u1ec7n, \u0111\u1ea1i th\u01b0 vi\u1ec7n, s\u00e1ch v\u1edf b\u00e1o ch\u00ed khoa h\u1ecdc. M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u00f4ng minh s\u1ebd c\u00f3 h\u1ec7 qu\u1ea3 l\u00e0 l\u00e0m t\u0103ng ch\u1ec9 s\u1ed1 th\u00f4ng minh trung b\u00ecnh IQ c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00f3 (Hi\u1ec7u \u1ee9ng Flynn).<\/p>\n<p align=\"justify\">Hi\u1ec7n VN ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc \u0111\u1ea1i ch\u00fang ki\u1ec3u nh\u01b0 <i>Nature<\/i>, <i>Science<\/i> hay <i>Scientific American<\/i>, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed chuy\u00ean ng\u00e0nh, \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ea1i ch\u00fang ho\u00e1 v\u00e0 k\u00edch th\u00edch nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc. S\u00e1ch, s\u00e1ch hay, s\u00e1ch th\u00f4ng minh, s\u00e1ch \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, l\u00e0 ngu\u1ed3n tri th\u1ee9c v\u00f4 t\u1eadn c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i kh\u00f4ng m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu. \u0110\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n, m\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ho\u00e0n thi\u1ec7n con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ecdc s\u00e1ch l\u00e0 thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c. Nh\u1eefng m\u00f3n h\u00e0ng nh\u1eadp kh\u1ea9u \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n th\u1eddi Minh Tr\u1ecb l\u00e0 s\u00e1ch. Ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt mu\u1ed1n hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n h\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd. C\u1ea7n c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u1ea3ng du l\u1ecbch xanh \u0111\u1ec3 th\u01b0 gi\u1ea3n l\u00e0nh m\u1ea1nh. C\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 th\u00eam t\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng hay tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1eb7t theo t\u00ean nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, nh\u01b0 Newton, Galilei, Einstein,\u2026 v\u00e0 t\u00ean nh\u1eefng ngh\u1ec7 s\u0129 v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u01b0 Mozart, Beethoven, Bach v.v&#8230; Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e3i ng\u1ed9 t\u1ed1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc.<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cntraveler.com\/photos\/57719b2a4a3399cb31f9da7a\/master\/pass\/florence-01-duomo-GettyImages-504655313.jpg?resize=463%2C348\" alt=\"Image result\" width=\"463\" height=\"348\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: center\" align=\"justify\">Th\u00e0nh ph\u1ed1 Florence, c\u00e1i n\u00f4i c\u1ee7a Ph\u1ee5c H\u01b0ng<\/p>\n<p align=\"justify\">C\u1ea7n qui t\u1ee5 v\u00e0 k\u1ebft n\u1ed1i c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng Vi\u1ec7t, v\u00e0 kh\u00e1ch m\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra th\u1eddi k\u1ef3 Ph\u1ee5c H\u01b0ng tr\u00ed tu\u1ec7 cho Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0 d\u00f2ng h\u1ecd Medici c\u1ee7a Florence t\u1eebng qui t\u1ee5 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra Ph\u1ee5c H\u01b0ng cho ch\u00e2u \u00c2u, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i><b>Hi\u1ec7u \u1ee9ng Medici<\/b><\/i>. C\u1ee5 th\u1ec3 Th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t s\u00e2n ch\u01a1i nh\u01b0 di\u1ec5n \u0111\u00e0n TED cho C\u00f4ng ngh\u1ec7, Gi\u1ea3i tr\u00ed, Thi\u1ebft k\u1ebf (Technology, Entertainment, Design) c\u1ee7a TP New York, n\u01a1i m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u0169ng nh\u01b0 ch\u01b0a n\u1ed5i ti\u1ebfng, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc gi\u1ea3i Nobel hay c\u00e1c t\u1ef7 ph\u00fa c\u00f4ng ngh\u1ec7, th\u01b0\u1eddng lui t\u1edbi \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd. Bill Gates cho r\u1eb1ng \u201cIQ t\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 l\u00e0 l\u1edbn kh\u1ee7ng khi\u1ebfp\u201d.<\/p>\n<h2><i><b>Th\u1ee9 n\u0103m.<\/b><\/i><b> T\u01b0\u01a1ng lai n\u00e0o cho ch\u00fang ta?<\/b><\/h2>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">T<\/span><\/strong>rong th\u1ebf k\u1ef7 20, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i gi\u1eefa c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0 gi\u1eefa t\u1ea3 v\u00e0 h\u1eefu. Nh\u01b0ng trong th\u1ebf k\u1ef7 21, ranh gi\u1edbi c\u01a1 b\u1ea3n gi\u1eefa c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf l\u00e0 gi\u1eefa m\u1edf hay \u0111\u00f3ng. \u0110\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd di\u1ec5n ra \u00edt h\u01a1n t\u1ea1i c\u00e1c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u00edt c\u1edfi m\u1edf h\u01a1n. Tri th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u1ebd ch\u1ea3y v\u00e0o nh\u1eefng v\u00f9ng nh\u01b0 Thung l\u0169ng Silicon, v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c IQ h\u1ed7n h\u1ee3p v\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00f4ng tho\u00e1ng, m\u1ed9t v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a s\u00e1ng t\u1ea1o, khoan dung, v\u00e0 m\u1ed9t phong c\u00e1ch s\u1ed1ng th\u00fa v\u1ecb. Nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 \u00edt l\u1ef1c c\u1ea3n nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c doanh nh\u00e2n l\u00e0 nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i s\u1ebd c\u00f3 m\u1ee9c s\u1ed1ng cao nh\u1ea5t.<\/p>\n<p align=\"justify\">Th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a con ch\u00e1u ch\u00fang ta s\u1ebd r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta h\u00f4m nay. Nhi\u1ec1u ng\u00e0nh ngh\u1ec1 c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00e1c, ch\u01b0a c\u00f3 m\u1eb7t h\u00f4m nay. \u0110\u1ea5t \u0111ai l\u00e0 nguy\u00ean li\u1ec7u c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00f4ng nghi\u1ec7p. S\u1eaft th\u00e9p l\u00e0 nguy\u00ean li\u1ec7u c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u00f4ng nghi\u1ec7p. Data (D\u1eef li\u1ec7u) l\u00e0 nguy\u00ean li\u1ec7u c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i th\u00f4ng tin. Th\u00f4ng tin bao g\u1ed3m tri th\u1ee9c. Kinh t\u1ebf 2.0 c\u1ee7a s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 h\u00f4m nay \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1eb1ng \u0111\u1ed5i m\u1edbi, s\u00e1ng t\u1ea1o, c\u00f4ng ngh\u1ec7 ti\u1ebfn b\u1ed9, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, lao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 v\u1ed1n li\u1ebfng, nh\u01b0 kinh t\u1ebf 1.0 c\u1ee7a s\u1ef1 khan hi\u1ebfm c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9. Con ch\u00e1u ch\u00fang ta v\u00ec th\u1ebf ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng ph\u00f9 h\u1ee3p, nh\u01b0 <i>\u00f3c <\/i><i>t\u00f2 m\u00f2, s\u00e1ng t\u1ea1o, khai ph\u00e1, \u00f3c li\u00ean t\u01b0\u1edfng, \u00f3c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, quan s\u00e1t, \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi, k\u1ebft n\u1ed1i, t\u01b0 duy li\u00ean ng\u00e0nh, th\u1eed nghi\u1ec7m, d\u0169ng c\u1ea3m ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u1eadm ch\u00ed y\u00eau c\u1ea3 r\u1ee7i ro<\/i>. \u201cS\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 k\u1ebft n\u1ed1i c\u00e1c s\u1ef1 v\u1eadt\u201d, nh\u01b0 Steve Jobs n\u00f3i. Einstein t\u1eebng lu\u00f4n k\u1ebft n\u1ed1i c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u201cngh\u0129 kh\u00e1c\u201d. Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o, ngh\u0129 kh\u00e1c, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft kinh doanh th\u00f4ng minh, l\u00e0m ra s\u1ea3n ph\u1ea9m cho x\u00e3 h\u1ed9i, h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng. S\u00e1ng t\u1ea1o c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 d\u1ef1a tr\u00ean c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch thu\u1ea7n t\u00fay, nh\u01b0 v\u1eady ch\u01b0a \u0111\u1ee7, m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n v\u0103n, \u0111\u01b0\u1ee3c Steve Jobs minh ho\u1ea1 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng khi cho ra m\u1eaft iPad 2: \u201cCh\u00ednh trong c\u00e1i DNA c\u1ee7a Apple m\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, ch\u00ednh c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u00f4n v\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt khai ph\u00f3ng (liberal arts), v\u1edbi c\u00e1c ng\u00e0nh nh\u00e2n v\u0103n (humanities), m\u1edbi cho ch\u00fang ta s\u1ea3n ph\u1ea9m l\u00e0m cho tim ta reo l\u00ean, v\u00e0 kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 \u1edf c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb h\u1eadu-PC n\u00e0y.\u201d V\u00ec th\u1ebf con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o d\u1ee5c to\u00e0n di\u1ec7n. Ch\u1ec9 c\u00f3 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c mang t\u00ednh nh\u00e2n v\u0103n cao m\u1edbi \u0111\u00e1p \u1ee9ng s\u1ef1 th\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 Thomas Friedman v\u00e0 Michael Mandelbaum t\u00f3m t\u1eaft nh\u01b0 sau: l\u1ea5y \u00f3c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m ch\u1ec9 s\u1ed1 c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u1ed9t t\u00ednh ch\u1ea5t m\u00e0 Einstein t\u1eebng cho l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng trong nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\" align=\"justify\">Nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, ch\u00fang ta tin ch\u1eafc r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e0m-cho-c\u00f3-kh\u1ea3-n\u0103ng-t\u01b0\u1edfng-t\u01b0\u1ee3ng cao, c\u1ed5 v\u0169 v\u00e0 l\u00e0m cho d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng \u201cth\u1ee9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d (extras) kh\u00e1c, v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia-l\u00e0m-cho-c\u00f3-kh\u1ea3-n\u0103ng-t\u01b0\u1edfng-t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p, ng\u0103n ch\u1eb7n hay th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c n\u0103ng l\u1ef1c s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecd, v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m b\u1eadt ra nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1edbi, kh\u1edfi nghi\u1ec7p nh\u1eefng c\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u1edbi, v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1i \u201c\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d c\u1ee7a ri\u00eang h\u1ecd.\u00a0<sup>(2)<\/sup><\/p>\n<p align=\"justify\">Trong h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3, c\u1ef1u th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Goh Chok Tong c\u1ee7a Singapore c\u0169ng \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1: \u201c\u0110\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111em l\u1ea1i cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf ho\u1eb7c m\u1ed9t c\u00f4ng ty l\u1ee3i th\u1ebf c\u1ea1nh tranh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ng\u00e0y nay, ph\u1ed3n vinh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1edbi.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\">S\u00e2u th\u1eb3m, l\u1eb1n ranh gi\u1edbi gi\u1eefa Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c con r\u1ed3ng ch\u00e2u \u00c1 kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 \u1edf <i>c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p<\/i>, v\u00e0 ch\u1ec9 \u1edf \u0111\u00f3 m\u1ecdi n\u0103ng l\u1ef1c tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 tay ch\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc. T\u01b0 duy c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 l\u00e0 t\u01b0 duy b\u1ee9t ph\u00e1 &#8220;c\u1ee7a m\u1ecdi b\u1ee9t ph\u00e1&#8221; v\u1edbi c\u1ea3 \u00fd ch\u00ed, quy\u1ebft t\u00e2m v\u00e0 kh\u00e1t v\u1ecdng, trang b\u1ecb cho c\u1ea3 d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 \u00f3c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111i l\u00ean. Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 n\u00e0y, chuy\u1ec3n ho\u00e1 tri th\u1ee9c th\u00e0nh gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m. N\u1ebfu kh\u00f4ng, gi\u00e1o d\u1ee5c s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1eabn sa l\u1ea7y m\u00e3i trong b\u1eaby thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh.<\/p>\n<p align=\"justify\">C\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 <i>l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc<\/i> n\u1ed3ng n\u00e0n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n thay hi\u1ec7n tr\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i. T\u1ea1o ra thay \u0111\u1ed5i m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u201cn\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea3m x\u00fac\u201d (emotional energy) m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ec1n b\u1ec9. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc, y\u00eau con ng\u01b0\u1eddi. L\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng, ch\u00ednh l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 quan tr\u1ecdng b\u1eadc nh\u1ea5t trong m\u1ecdi cu\u1ed9c duy t\u00e2n v\u0129 \u0111\u1ea1i. H\u00e3y nh\u00ecn nh\u1eefng t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, Nh\u1eadt v\u00e0 H\u00e0n qu\u1ed1c!<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u2605<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">N<\/span><\/strong>g\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc trong qu\u00e1 kh\u1ee9? H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng, kh\u00f4ng n\u00ean xem khoa h\u1ecdc nh\u01b0 tr\u00e1i c\u00e2y c\u00f3 s\u1eb5n \u0111\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u00ecnh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i b\u00e1n tr\u00e1i c\u00e2y, m\u00e0 ph\u1ea3i quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng khoa h\u1ecdc l\u00e0 c\u00e1i c\u00e2y m\u00e0 th\u1ea7y v\u00e0 tr\u00f2 ph\u1ea3i vun x\u1edbi m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t theo \u0111\u00fang c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 n\u00f3 ra tr\u00e1i ng\u1ecdt. Nh\u1eefng n\u0103m qua, s\u1ef1 \u0111\u01a1m hoa k\u1ebft tr\u00e1i ng\u00e0y c\u00e0ng hi\u1ec7n r\u00f5 h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft khi h\u1ea7u nh\u01b0 n\u0103m n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 gi\u1ea3i Nobel, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20. \u0110\u00f3 l\u00e0 tr\u00e1i m\u00e0 c\u00e2y khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01a1m \u1edf t\u1ea7ng cao nh\u1ea5t. Khu v\u01b0\u1eddn khoa h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd ch\u00ednh l\u00e0 <i>m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t v\u0103n ho\u00e1<\/i> kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c vun x\u1edbi v\u00e0 ch\u0103m b\u00f3n. Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed1n k\u00e9m \u0111i mua tr\u00e1i c\u1ee7a khoa h\u1ecdc su\u1ed1t \u0111\u1eddi. C\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n ch\u0103m s\u00f3c m\u1ea3nh v\u01b0\u1eddn, v\u00e0 c\u1ee7a khoa h\u1ecdc, l\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t &#8211;\u00a0<i>universal<\/i>. Tr\u1eadt \u0111i, c\u00e2y kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 tr\u00e1i.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u201c<i>T<\/i><i>h\u00edch nghi hay ti\u00eau vong, m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh nghi\u1ec7t ng\u00e3 c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean\u201d,<\/i> \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 Anh n\u1ed5i ti\u1ebfng, H.G. Wells, trong quy\u1ec3n s\u00e1ch <i>M\u1ed9t l\u01b0\u1ee3c s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi <\/i>n\u0103m 1922 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n ra tr\u00ean 2 tri\u1ec7u b\u1ea3n. \u0110\u00f3 l\u00e0 qui lu\u1eadt c\u1ee7a s\u1ef1 sinh t\u1ed3n. Vi\u1ec7t Nam t\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch ngo\u1ea1i x\u00e2m nghi\u1ec7t ng\u00e3. T\u00f4i tin r\u1eb1ng v\u1edbi tinh th\u1ea7n y\u00eau n\u01b0\u1edbc n\u1ed3ng n\u00e0n, \u00fd ch\u00ed m\u1ea1nh m\u1ebd, v\u1edbi tinh th\u1ea7n c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 con m\u1eaft quan s\u00e1t s\u1eafc b\u00e9n, kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u1ecdc h\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi, bi\u1ebft ch\u1ecdn nh\u1eefng \u0111\u1ed5i m\u1edbi c\u00f3 t\u00ednh b\u1ee9t ph\u00e1, Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u01b0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1ef1c d\u1eady \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u00f9ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o cao nguy\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 ph\u1ed3n vinh v\u00e0 h\u00f9ng m\u1ea1nh<b>. D\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i ti\u1ebfn l\u00ean c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n!<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\"><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b><\/b><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Th\u00e1ng 11, 2016<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"sdfootnote1\">\n<p align=\"justify\"><em>Ch\u00fa gi\u1ea3i<\/em>:<\/p>\n<p align=\"justify\">(1) G\u00f3p \u00fd cho H\u1ed9i ngh\u1ecb \u201cKi\u1ec1u b\u00e0o chung s\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng TP H\u1ed3 Ch\u00ed Minh ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh, b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d t\u1ea1i TP H\u1ed3 Ch\u00ed Minh ng\u00e0y 12 v\u00e0 13 th\u00e1ng 11 n\u0103m 2016. \u0110\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung th\u00eam m\u1ed9t s\u1ed1 chi ti\u1ebft sau \u0111\u00f3.<\/p>\n<p align=\"justify\">(2) Xem th\u00eam:\u00a0<em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/tai-sao-can-giao-duc-khai-phong\/\">T\u1ea1i sao c\u1ea7n gi\u00e1o d\u1ee5c khai ph\u00f3ng?<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GI\u00c1O D\u1ee4C N\u00c0O CHO T\u01af\u01a0NG LAI?(1) Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh &nbsp; Th\u00edch nghi hay ti\u00eau vong, m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh nghi\u1ec7t ng\u00e3 c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. H.G. Wells M\u1ed9t l\u01b0\u1ee3c s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi, 1922 &nbsp; Th\u1ee9 nh\u1ea5t. M\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00e1o d\u1ee5c \u0110\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea7u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn nh\u1eefng l\u1eddi s\u1eafc b\u00e9n c\u1ee7a V\u1ecb b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[22,19,18,21,20],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9466,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172\/revisions\/9466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}