{"id":2024,"date":"2019-02-08T12:49:00","date_gmt":"2019-02-08T05:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=2024"},"modified":"2025-07-14T16:48:39","modified_gmt":"2025-07-14T09:48:39","slug":"giao-su-tran-thanh-van-nguoi-tiep-suc-khoa-hoc-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/giao-su-tran-thanh-van-nguoi-tiep-suc-khoa-hoc-viet-nam\/","title":{"rendered":"Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n \u2013 Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp s\u1ee9c cho khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">GI\u00c1O S\u01af TR\u1ea6N THANH V\u00c2N<\/span><\/h1>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #003366\">NG\u01af\u1edcI TI\u1ebeP S\u1ee8C CHO<\/span><\/h1>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\">N\u1ec0N KHOA H\u1eccC VI\u1ec6T NAM T\u01af\u01a0NG LAI<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #003366\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\"><span style=\"color: #000080\"><strong><i>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/i><\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400\">. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1ec1 v\u1ee3 ch\u1ed3ng Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n v\u00e0 L\u00ea Kim Ng\u1ecdc cho s\u1ed1 b\u00e1o Tu\u1ed5i Tr\u1ebb Xu\u00e2n K\u1ef7 H\u1ee3i 2019, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u1ef1a <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\"><span style=\"font-weight: 400;color: #000080\">\u201cGI\u00c1O S\u01af TR\u1ea6N THANH V\u00c2N \u2013 NG\u01af\u1edcI GIEO M\u1ea6M <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\"><span style=\"font-weight: 400;color: #000080\">B\u1ec0N B\u1ec8 CHO KHOA H\u1eccC VI\u1ec6T NAM HI\u1ec6N \u0110\u1ea0I\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\"><span style=\"font-weight: 400\">c\u00f3 th\u1ec3 xem \u1edf \u0111\u00e2y v\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1eb9p: <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 30px\"><a href=\"https:\/\/tuoitre.vn\/giao-su-tran-thanh-van-nguoi-gieo-mam-ben-bi-20190201090012679.htm\"><span style=\"font-weight: 400\">https:\/\/tuoitre.vn\/giao-su-tran-thanh-van-nguoi-gieo-mam-ben-bi-20190201090012679.htm<\/span><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">S\u1ed1 b\u00e1o n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n anh Phan Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00e0 b\u00e0i anh Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ecd v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a kinh doanh. <span style=\"font-weight: 400\">Trong phi\u00ean b\u1ea3n g\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, t\u00f4i c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n \u1edf \u0111o\u1ea1n [4], c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f3 tu ch\u1ec9nh c\u00e2u ch\u1eef \u1edf m\u1ed9t v\u00e0i n\u01a1i kh\u00e1c. Ti\u00eau \u0111\u1ec1 \u201cC\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc\u201d tr\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u201ctham v\u1ecdng\u201d t\u1ef1 ngh\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft. Nh\u01b0ng nh\u00ecn k\u1ef9, nh\u1eefng g\u00ec GS Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n v\u00e0 phu nh\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p 25 n\u0103m qua cho Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 t\u1ea1o thu\u1eadn l\u1ee3i v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn cho m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3. C\u00f2n Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh, hay mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc hay kh\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00e1c. \u00dd t\u01b0\u1edfng <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> cho Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 c\u1ee7a GS James Cronin, gi\u1ea3i Nobel v\u1eadt l\u00fd 1980, ng\u01b0\u1eddi d\u00e0nh cho Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u t\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i d\u00e1m ngh\u0129 m\u00e0 ch\u00fang ta l\u1ea1i kh\u00f4ng? <\/span><span style=\"font-weight: 400\">N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u201cc\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc\u201d m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1edf th\u00e0nh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c ch\u00ednh tr\u1ecb-qu\u00e2n s\u1ef1-khoa h\u1ecdc-c\u00f4ng nghi\u1ec7p n\u0103m 1870. Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e0t tri\u1ec3n th\u00e0nh m\u1ed9t \u201cc\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc, h\u1ecdc thu\u1eadt\u201d tr\u01b0\u1edbc ch\u0103ng? Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3i ph\u00f3ng tinh th\u1ea7n kh\u1ecfi s\u1ef1 l\u1ea1c h\u1eadu tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 ti\u1ebfn l\u00ean tinh hoa th\u1ebf gi\u1edbi. L\u1ea1c h\u1eadu kinh t\u1ebf, x\u00e9t cho c\u00f9ng, l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ea1c h\u1eadu <em>tinh th\u1ea7n<\/em>. Thanh to\u00e1n c\u00e1i l\u1ea1c h\u1eadu n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n khai s\u00e1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean x\u00f3a b\u1ecf l\u1ea1c h\u1eadu v\u1ec1 kinh t\u1ebf v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f2n l\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd c\u00e0ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh th\u00eam kh\u1ea3 n\u0103ng Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t con r\u1ed3ng v\u0103n minh m\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c cho gi\u1edbi tinh hoa.<\/span><span style=\"font-weight: 400\"> H\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ee9ng minh, b\u1eb1ng t\u1ef1 s\u1ee9c m\u00ecnh v\u01b0\u01a1n l\u00ean, r\u1eb1ng h\u1ecd l\u00e0 \u201cc\u00f9ng t\u00e1c gi\u1ea3 tinh th\u1ea7n\u201d x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi h\u1ecd ph\u1ea3i &#8220;l\u1ed9i ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng&#8221;, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c &#8220;anh h\u00f9ng&#8221;, v\u00ec h\u1ecd \u0111ang s\u1ed1ng trong m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf kh\u00f4ng h\u1ec1 thu\u1eadn l\u1ee3i. Nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u phi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap l\u00e0m tan b\u0103ng. <\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Xin xem th\u00eam:<\/p>\n<h3 class=\"search-title\" style=\"text-align: center\"><a title=\"H\u1ed9i th\u1ea3o Khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 Ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1i Quy Nh\u01a1n 2018\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/hoi-thao-khoa-hoc-de-phat-trien-tai-quy-nhon-2018\/\" rel=\"bookmark\">H\u1ed9i th\u1ea3o\u00a0<i>Khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 Ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/i>\u00a0t\u1ea1i Quy Nh\u01a1n 2018<\/a><\/h3>\n<p class=\"byline vcard\" style=\"text-align: center;padding-left: 40px\">by\u00a0,\u00a016 Th\u00e1ng N\u0103m, 2018<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;text-align: center\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt\">\u2055\u2055\u2055<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 60px\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, kh\u00f4ng c\u00f3 mong mu\u1ed1n n\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\"><b>GS Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[1]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00ean tu\u1ed5i Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m qua trong d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi b\u1ed1n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng: (1) T\u1ed5 ch\u1ee9c G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam (GGVN), (2) Trung t\u00e2m Qu\u1ed1c t\u1ebf Khoa h\u1ecdc v\u00e0 Gi\u00e1o d\u1ee5c Li\u00ean ng\u00e0nh Quy Nh\u01a1n, c\u00f3 t\u00ean ICISE, (3) H\u1ecdc b\u1ed5ng gi\u00e1o d\u1ee5c Vallet, v\u00e0 (4) L\u00e0ng nu\u00f4i tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i SOS. Nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd n\u1ed5i b\u1eadt v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0 lu\u1eadn bi\u1ebft nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 hai ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea7u. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng (2) l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng (1) \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m 1993, k\u00e9o d\u00e0i 25 n\u0103m nay, v\u00e0 t\u1eeb n\u0103m n\u0103m qua v\u1edbi c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng r\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. V\u00e0 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng (1) v\u00e0 (2) c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i c\u1ee7a \u201cng\u1ecdn l\u1eeda Moriond\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng v\u00e0 hai \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Ph\u00e1p t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u0103m 1966 t\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng h\u1ebbo l\u00e1nh c\u00f3 t\u00ean Moriond trong d\u00e3y n\u00fai Alps.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u1eeb G\u1eb7p g\u1ee1 Moriond, GS. V\u00e2n \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp th\u00eam hai di\u1ec5n \u0111\u00e0n k\u1ebft n\u1ed1i kh\u00e1c l\u00e0 G\u1eb7p g\u1ee1 Blois (1989) v\u00e0 G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam (1993) l\u00e0m \u201cc\u1ea7u n\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi\u201d. V\u1edbi b\u1ec1 d\u1ea7y kinh nghi\u1ec7m, GS Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 uy t\u00edn v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea7m c\u1ee1 \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam, t\u1ea1i m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f3 ai ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u00e0 Quy Nh\u01a1n, n\u1eb1m xa c\u00e1c trung t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung h\u01a1n v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e2m, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng trung t\u00e2m khoa h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vinh danh kh\u00f4ng nh\u1eefng t\u1ea1i Ph\u00e1p, Nga v\u00e0 c\u1ea3 t\u1ea1i M\u1ef9. GS V\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c1 th\u1ee9 ba nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng Tate c\u1ee7a H\u1ed9i v\u1eadt l\u00fd M\u1ef9 \u1edf Atlanta, bang Georgia, n\u0103m 2011 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ecbch M\u1ef9 c\u00f3 c\u00f4ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 c\u00f3 vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. H\u1ecd c\u00f4ng nh\u1eadn vai tr\u00f2 c\u1ee7a GS V\u00e2n \u201ck\u00e9o d\u00e0i b\u1ed1n th\u1eadp ni\u00ean quy t\u1ee5 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi qu\u1ed1c gia v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a b\u1eb1ng G\u1eb7p g\u1ee1 Moriond v\u00e0 Blois, v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u1edf Vi\u1ec7t Nam\u201d. Hai ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c1 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 Abdus Salam, nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Pakistan gi\u1ea3i Nobel 1979, v\u00e0 Yu Lu c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[2]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u1ea5t ch\u1ea5p l\u1ec7nh c\u1ea5m v\u1eadn c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, c\u00e1c cu\u1ed9c G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean di\u1ec5n ra v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u1ebfn t\u1eeb M\u1ef9, c\u00f3 c\u1ea3 J. Steinberger, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1m ph\u00e1 h\u1ea1t muon neutrino (1962): L\u1ea7n I di\u1ec5n ra cu\u1ed1i n\u0103m 1993 t\u1ea1i B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng, H\u00e0 N\u1ed9i; l\u1ea7n II v\u00e0o th\u00e1ng 10, n\u0103m 1995 sau t\u1ea1i Dinh Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, TP HCM. L\u1ea7n n\u00e0y, c\u00f3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1eadt th\u1ef1c to\u00e0n ph\u1ea7n, s\u1ef1 ki\u1ec7n thu h\u00fat \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd th\u1ebf gi\u1edbi. 66 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, 1929, c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c to\u00e0n ph\u1ea7n di\u1ec5n ra t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m Ph\u00e1p \u0111\u00e3 bay \u0111\u1ebfn C\u00f4n \u0110\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c ki\u1ec3m tra thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng Einstein m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. Nh\u01b0ng r\u1ee7i thay, th\u1eddi ti\u1ebft kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i n\u00ean \u0111o\u00e0n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t, l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i c\u01a1 h\u1ed9i ngh\u00ecn n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf l\u00e0m cho t\u00ean tu\u1ed5i Vi\u1ec7t Nam xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 khoa h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Trong l\u1ea7n II n\u00e0y, c\u00f3 h\u01a1n 220 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1eeb 40 qu\u1ed1c gia \u0111\u1ebfn TP HCM tham d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb v\u1eadt l\u00fd h\u1ea1t v\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00f4i n\u1ed5i. Trong khi th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ph\u00e1p Alain Jupp\u00e9 g\u1eedi th\u01b0 kh\u00edch l\u1ec7, th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t Nam V\u00f5 V\u0103n Ki\u1ec7t g\u1eedi th\u01b0 v\u00e0 l\u1eb5ng hoa ch\u00fac m\u1eebng h\u1ed9i ngh\u1ecb. 1995 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t n\u00f3ng c\u1ee7a ng\u00e0nh v\u1eadt l\u00fd h\u1ea1t, v\u1edbi cu\u1ed9c truy t\u00ecm s\u00f4i n\u1ed5i nh\u1eefng h\u1ea1t cu\u1ed1i c\u00f9ng. N\u0103m 1983, hai nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Carlo Rubbia v\u00e0 Simon van der Meer kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1c h\u1ea1t boson W and Z c\u1ee7a l\u1ef1c \u0111i\u1ec7n y\u1ebfu trong c\u00e1c h\u1ea1t neutron v\u00e0 proton t\u1ea1i c\u1ed7 m\u00e1y gia t\u1ed1c kh\u1ed5ng l\u1ed3 LHC m\u1edbi \u0111i v\u00e0o v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a CERN. Hai \u00f4ng ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i Nobel. V\u00e0 1995, h\u1ea1t top quark, h\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y t\u1ea1i ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m Fermi n\u1ed5i ti\u1ebfng, tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean h\u1ea1t kim c\u01b0\u01a1ng boson Higgs \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf LHC n\u0103m 2012, l\u00e0 h\u1ea1t ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u1ea1o ra kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng cho con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng n\u0103m 1990, GS Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n th\u01b0\u1eddng t\u00e2m s\u1ef1 v\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, Vi\u1ec7t Nam ta \u0111ang d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u1ea3 v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u1ec1 v\u1eadt l\u00fd l\u00fd thuy\u1ebft n\u00f3i chung v\u00e0 v\u1eadt l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n n\u00f3i ri\u00eang. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb th\u1ebf \u0111\u00f3? Mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i b\u00f3ng v\u00f4 \u0111\u1ecbch \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, ch\u1eafc h\u1eb3n ta ph\u1ea3i \u0111\u1ea7u t\u01b0 c\u1ea3 tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la. V\u1eady th\u00ec, t\u1ea1i sao ta \u0111ang c\u00f3 s\u1eb5n m\u1ed9t \u201c\u0111\u1ed9i b\u00f3ng\u201d to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 v\u1eadt l\u00fd l\u00fd thuy\u1ebft m\u1ea1nh, \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u201cngang ng\u1eeda\u201d v\u1edbi H\u00e0n Qu\u1ed1c, m\u00e0 ta l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ea7u t\u01b0 ch\u00fat \u00edt \u0111\u1ec3 n\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb th\u1ebf hi\u1ec7n nay?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">V\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a H\u1ed9i G\u1eb7p g\u1ee1, \u00f4ng c\u0169ng mu\u1ed1n k\u1ebft n\u1ed1i l\u1ea1i ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc gia Vi\u1ec7t Nam \u0111ang s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Qua c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed v\u1eadt l\u00fd qu\u1ed1c t\u1ebf, t\u00f4i th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u00ean tu\u1ed5i m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd tr\u1ebb ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u00e0m vi\u1ec7c r\u1ea3i r\u00e1c kh\u1eafp n\u01a1i: H\u00e0 n\u1ed9i, Hu\u1ebf, TP H\u1ed3 Ch\u00ed Minh v\u00e0 c\u1ea3 Moskava, Warsawa, Berlin, Geneva, Paris, New York, Chicago\u2026. T\u00f4i mu\u1ed1n c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb \u1ea5y c\u00f3 d\u1ecbp g\u1eb7p g\u1ee1 nhau, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd l\u1edbn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, n\u1eafm b\u1eaft nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng ti\u00ean phong \u0111\u1ec3 r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u1ed5i b\u1eadt, t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1eadt l\u00fd qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u1eadt l\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/02\/image.jpeg?resize=569%2C426&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"569\" height=\"426\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">H\u1ed9i ngh\u1ecb \u201cKhoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 Ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d, 2018<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">(\u1ea2nh c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3)<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[3]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sau khi Trung t\u00e2m Qu\u1ed1c t\u1ebf Khoa h\u1ecdc v\u00e0 Gi\u00e1o d\u1ee5c li\u00ean ng\u00e0nh (ICISE) Quy Nh\u01a1n ra \u0111\u1eddi n\u0103m 2013, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a GGVN c\u00e0ng c\u00f3 th\u00eam xung l\u1ef1c. Nhi\u1ec1u h\u1ed9i ngh\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf ti\u1ebfp t\u1ee5c di\u1ec5n ra t\u1ea1i c\u01a1 s\u1edf m\u1edbi. H\u1ed9i ngh\u1ecb th\u00e1ng 8, 2018, n\u0103m k\u1ef7 ni\u1ec7m 25 n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a H\u1ed9i, c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 l\u00e0 &#8220;Windows of the Universe&#8221; \u2013 Nh\u1eefng c\u00e1nh c\u1eeda s\u1ed5 c\u1ee7a V\u0169 tr\u1ee5 &#8211; l\u00e0 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u1edbn h\u1ed7n h\u1ee3p c\u1ee7a hai ng\u00e0nh: V\u1eadt l\u00fd H\u1ea1t v\u00e0 V\u1eadt l\u00fd Thi\u00ean v\u0103n\/V\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc. C\u0169ng n\u0103m \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb l\u1edbn v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cKhoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d, bao h\u00e0m \u00fd ngh\u0129a, khoa h\u1ecdc l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed9t bu\u1ed5i giao l\u01b0u l\u1edbn gi\u1eefa GS Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n, Jerome Friedman (gi\u1ea3i Nobel 1990), v\u00e0 \u0110\u00e0m Thanh S\u01a1n (Gi\u1ea3i Dirac 2018) d\u00e0nh cho 30 h\u1ecdc sinh Vi\u1ec7t Nam to\u00e0n qu\u1ed1c t\u1eebng \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i trong c\u00e1c k\u1ef3 thi Olympic qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1eeda v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m. Trong m\u1ecdi k\u1ef3 G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac h\u1ecdc sinh sinh vi\u00ean v\u1edbi c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a H\u1ed9i G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 \u0111i v\u00e0o th\u1ef1c ti\u1ec5n. H\u1ed9i \u0111\u00e3 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng k\u1ef9 s\u01b0 \u1ee9ng d\u1ee5ng qu\u1ed1c gia Ph\u00e1p (INSA, Institut National des Sciences Appliqu\u00e9es) \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o k\u1ef9 s\u01b0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao cho Vi\u1ec7t Nam. H\u1ed9i \u0111\u00e3 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 Ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c s\u1edf gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o h\u01a1n 1.500 gi\u00e1o vi\u00ean c\u1ed1t c\u00e1n gi\u1ea3ng d\u1ea1y ki\u1ebfn th\u1ee9c khoa h\u1ecdc theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u201cB\u00e0n tay n\u1eb7n b\u1ed9t &#8211; La main \u00e0 la p\u00e2te\u201d d\u1ef1a tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u201cHands-on\u201d \u1edf M\u1ef9 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 t\u1eeb th\u1ef1c ti\u1ec5n. T\u1eeb n\u0103m 2011, H\u1ed9i ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi B\u1ed9 Gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0110\u00e0o t\u1ea1o tri\u1ec3n khai t\u1eadp hu\u1ea5n cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c. H\u1ed9i c\u0169ng h\u1ed7 tr\u1ee3 tri\u1ec3n khai Trung t\u00e2m th\u1ef1c nghi\u1ec7m ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u00e0n tay n\u1eb7n b\u1ed9t t\u1ea1i Quy Nh\u01a1n, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u1ed5ng k\u1ebft l\u1ea1i, sau 25 n\u0103m, th\u00f4ng qua G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam, h\u00e0ng ngh\u00ecn nh\u00e0 khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea7m c\u1ee1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ee9ng b\u00ean c\u1ea1nh. G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 truy\u1ec1n \u0111i c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p cho th\u1ebf h\u1ec7 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam, c\u0169ng nh\u01b0 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, m\u1edf c\u00e1nh c\u1eeda k\u1ebft n\u1ed1i cho l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi, k\u00edch th\u00edch s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n; qua c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc b\u1ed5ng, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 c\u00f3 35.000 su\u1ea5t h\u1ecdc b\u1ed5ng Vallet \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p, ti\u1ebfp s\u1ee9c cho h\u1ecdc sinh, sinh vi\u00ean v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh, v\u00e0 t\u1ea1o ra c\u01a1 h\u1ed9i du h\u1ecdc; k\u00edch th\u00edch ph\u00e1t tri\u1ec3n gi\u00e1o d\u1ee5c khoa h\u1ecdc cho h\u1ecdc sinh. Cung thi\u00ean v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c khai tr\u01b0\u01a1ng n\u0103m 2018 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 cu\u1ed1n h\u00fat cho tu\u1ed5i tr\u1ebb v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi khoa h\u1ecdc, di s\u1ea3n th\u00e0nh t\u1ef1u t\u1eeb m\u1ea5y ngh\u00ecn n\u0103m c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y khoa h\u1ecdc l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u00e0 m\u1ecdi ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i \u0111i theo, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[4]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai thao th\u1ee9c, c\u00e2u h\u1ecfi t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0: Sau 25 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c G\u1eb7p g\u1ee1 VN ti\u1ebfp s\u1ee9c, n\u1ec1n v\u1eadt l\u00fd VN \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i s\u1eafp t\u1edbi \u0111i\u1ec3m \u201cc\u1ea5t c\u00e1nh\u201d kh\u00f4ng? James Cronin, nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd h\u1ea1t c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u00e0 gi\u1ea3i Nobel 1980, t\u1eebng \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 ph\u00f3ng t\u1ea7m m\u1eaft khi t\u00e2m s\u1ef1 t\u1ea1i m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb c\u1ee7a G\u1eb7p g\u1ee1 n\u0103m 2006 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc d\u00e2n \u0111\u00f4ng t\u1edbi 84 tri\u1ec7u, \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng x\u1ea5p x\u1ec9 Nh\u1eadt B\u1ea3n, Ph\u00e1p, Anh\u2026 T\u1ea1i sao c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng m\u01a1 \u01b0\u1edbc n\u01b0\u1edbc c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t <i>c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc<\/i>? Kh\u00f4ng n\u00ean cho r\u1eb1ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fa tr\u1ecdng nghi\u00ean c\u1ee9u \u1ee9ng d\u1ee5ng, ch\u1ee9 ch\u01b0a c\u1ea7n tham gia nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 b\u1ea3n. C\u00e1c b\u1ea1n n\u00ean nh\u1edb r\u1eb1ng, khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn quan tr\u1ecdng c\u1ea5u th\u00e0nh v\u0103n h\u00f3a. Thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n t\u1ee9c l\u00e0 thi\u1ebfu \u0111i m\u1ed9t m\u1ea3ng l\u1edbn c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 cao.\u201d (nh\u1ea5n m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u00f4i)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">V\u00e0 \u00f4ng ti\u1ebfp:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">\u201cT\u00f4i s\u1ebd nh\u1eb9 nh\u00f5m trong l\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc l\u00fac nh\u1eafm m\u1eaft xu\u00f4i tay n\u1ebfu th\u1ea5y n\u1ec1n khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam c\u1ea5t c\u00e1nh.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u00e2u n\u00f3i ch\u1ea1m v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m m\u00e3nh li\u1ec7t. TS Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Hi\u1ec1n, Caltech, l\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee9ng c\u1ee7a gi\u00e2y ph\u00fat \u0111\u00f3, bu\u1ed9t mi\u1ec7ng n\u00f3i v\u1edbi Cronin: \u201cTh\u1eadt l\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng!\u201d.\u00a0\u00d4ng \u0111\u00e1p \u201cAnh Hi\u1ec1n, t\u00f4i n\u00f3i t\u1eebng m\u1ed7i ch\u1eef v\u1edbi c\u1ea3 tr\u00e1i tim\u201d. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau \u00f4ng m\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 84 tu\u1ed5i. Ch\u1eafc ch\u1eafn \u00f4ng v\u1eabn c\u00f2n n\u1eb7ng l\u00f2ng v\u00e0 tr\u0103n tr\u1edf v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam l\u00fac nh\u1eafm m\u1eaft ra \u0111i.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/02\/C3A5CUsers5CHP5CAppData5CLocal5CMicrosoft5CWindows5CINetCacheContent.Word5CHanoi200620003.jpg.jpeg?resize=605%2C454&#038;ssl=1\" alt=\"C:\\Users\\HP\\AppData\\Local\\Microsoft\\Windows\\INetCacheContent.Word\\Hanoi2006 003.jpg\" width=\"605\" height=\"454\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">GS Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n (\u0111\u1ee9ng), TS Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Hi\u1ec1n, James Cronin<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">(gi\u1eefa) v\u00e0 Klaus von Klitzing, hai nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Gi\u1ea3i Nobel,<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i 2006 (\u1ea3nh c\u1ee7a TS N.T. Hi\u1ec1n)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng xong c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf ph\u00e1t tri\u1ec3n nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n, v\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 tr\u0103m nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u1ebb, th\u1ebf h\u1ec7 th\u1ee9 3 c\u1ee7a h\u1ecd t\u1eeb cu\u1ed9c Minh Tr\u1ecb Duy t\u00e2n 1868. Trong th\u1eadp ni\u00ean 1920, gi\u1edbi v\u1eadt l\u00fd m\u1edbi ti\u1ebfp nh\u1eadn chuy\u1ebfn th\u0103m c\u1ee7a ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u t\u1eeb ch\u00e2u \u00c2u: Albert Einstein (n\u0103m 1922), Werner Heisenberg v\u00e0 Paul Dirac (n\u0103m 1926). Nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 n\u1ed9i l\u1ef1c \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn c\u1ea3m h\u1ee9ng th\u00e0nh nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u xu\u1ea5t s\u1eafc. Yukawa Hideki mang v\u1ec1 gi\u1ea3i Nobel \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u0103m 1949, v\u00e0 Shin&#8217;ichir\u014d Tomonaga gi\u1ea3i th\u1ee9 hai n\u0103m 1965. H\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u201chome-made\u201d m\u1ed9t tr\u0103m ph\u1ea7n tr\u0103m c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n. V\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trung t\u00e2m khoa h\u1ecdc t\u1ecfa s\u00e1ng t\u1ea1i ch\u00e2u \u00c1, \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e3 quy\u1ebft t\u00e2m ngay t\u1eeb l\u00fac m\u1edf c\u1eeda. H\u1ecd \u00fd th\u1ee9c h\u1ecd l\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u00f3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Trong 25 n\u0103m qua \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u201cm\u01b0a Nobel\u201d v\u00e0 c\u00e1c tinh hoa th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ed5 v\u1ec1, m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb \u1edf v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, nh\u01b0 mu\u1ed1n t\u01b0\u1edbi cho m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t xanh t\u01b0\u01a1i. Nh\u01b0ng Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u1ee9ng t\u1eeb cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi tinh hoa n\u00e0y hay kh\u00f4ng? Ng\u00f4 B\u1ea3o Ch\u00e2u, \u0110\u00e0m Thanh S\u01a1n, hai ng\u00f4i sao s\u00e1ng ch\u00f3i c\u1ee7a VN, xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 2010. Nh\u01b0ng hai \u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc kh\u00f4ng t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 t\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia ti\u00ean ti\u1ebfn. Hai \u00f4ng ch\u1ee9ng minh h\u00f9ng h\u1ed3n tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 khu v\u1ef1c r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 <i>tr\u00ed tu\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc<\/i>, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t <i>c\u01a1 ch\u1ebf xu\u1ea5t s\u1eafc<\/i> t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0o c\u0169ng th\u1ebf, \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn, c\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u1ed9i l\u1ef1c xu\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u1ec3 m\u1edf c\u00e1nh c\u1eeda c\u1ee7a t\u00e0i n\u0103ng. GS \u0110\u00e0m Thanh S\u01a1n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng tham d\u1ef1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00e1c h\u1ed9i ngh\u1ecb c\u1ee7a G\u1eb7p g\u1ee1 Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m 2018:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 30px\">Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn c\u00f2n c\u1ea7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea7m c\u1ee1 qu\u1ed1c t\u1ebf. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u, tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf cho gi\u1edbi tr\u1ebb l\u00e0m khoa h\u1ecdc th\u00ec hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea3y m\u00e1u ch\u1ea5t x\u00e1m s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c. Trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ngh\u0129, t\u00ecm c\u00e1ch n\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng khoa h\u1ecdc \u1edf Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang t\u00f4i hi\u1ec3u r\u1eb1ng b\u00e0i to\u00e1n n\u00e0y l\u00e0 b\u00e0i to\u00e1n r\u1ea5t kh\u00f3. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang nh\u00ecn trung t\u00e2m ICISE nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec th\u00e0nh c\u00f4ng cho khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u00e0i to\u00e1n r\u1ea5t kh\u00f3 n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf \u0111\u00e2u? N\u00f3i nh\u01b0 GS Gerard \u2018t Hooft &#8211; gi\u1ea3i Nobel V\u1eadt l\u00fd h\u1ea1t &#8211; r\u1eb1ng: \u201cNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00f4ng minh h\u01a1n ch\u00e2u \u00c1 nh\u01b0ng h\u1ecd t\u00f2 m\u00f2 h\u01a1n, th\u00edch kh\u00e1m ph\u00e1 h\u01a1n, v\u00ec th\u1ebf h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u00e1t minh h\u01a1n, quan tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 t\u1ef1 do, t\u1ef1 do th\u1ec3 hi\u1ec7n quan \u0111i\u1ec3m, t\u1ef1 do s\u00e1ng t\u1ea1o&#8221;. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u201cc\u01a1 ch\u1ebf\u201d. Khoa h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf h\u00f3a v\u1edbi m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf h\u1ee3p l\u00fd th\u00ec m\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u Trung c\u1ed5 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ec1n v\u0103n minh n\u00e0o kh\u00e1c c\u00f3. Trong l\u1ecbch s\u1eed 900 n\u0103m c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ebfn nay, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec1u c\u00f3 <i>v\u1ecb tr\u00ed<\/i> v\u00e0 <i>cu\u1ed9c s\u1ed1ng<\/i> x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng theo t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 <i>\u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n<\/i> \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i \u201cch\u1ea1y s\u00f4\u201d n\u0103m n\u00e0y qua n\u0103m kh\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i r\u1ed3i \u0111\u00e1nh m\u1ea5t \u0111i ch\u1ee9c n\u0103ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o khoa h\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh vi\u00ean, x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 qu\u1ed1c gia. H\u1ecd tuy c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u1edbi c\u00e1i gi\u00e1 \u0111\u1eaft m\u00e0 qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i tr\u1ea3: s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u00e9m c\u1ecfi, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i t\u1ee5t h\u1eadu. M\u1ed9t Einstein n\u1ebfu ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o l\u00e0 Einstein. C\u00e1i gi\u00e1 ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn, b\u1eb1ng s\u1ef1 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 \u0111\u1ee7 ti\u1ec1m n\u0103ng tr\u00e1c vi\u1ec7t. Vi\u1ec7t Nam thi\u1ebfu h\u1ee5t m\u1ed9t l\u1edbp tinh hoa l\u00e3nh \u0111\u1ea1o khoa h\u1ecdc ngang b\u1eb1ng v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kinh t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1edfi tr\u00f3i h\u01a1n 30 n\u0103m, nh\u01b0ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m khoa h\u1ecdc, t\u1ea1o ra tri th\u1ee9c th\u00ec ch\u01b0a, m\u1eb7c d\u00f9 tri th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 khu v\u1ef1c <i>\u0111\u1ea7u t\u00e0u <\/i>c\u1ee7a m\u1ed7i n\u1ec1n kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Vi\u1ec7t Nam l\u1ebd ra ph\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u <i>r\u1ed3ng bay<\/i>, nh\u01b0 c\u00e1i t\u00ean Th\u0103ng Long \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 \u0111\u1ea7y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb ngh\u00ecn n\u0103m! Nh\u01b0ng Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u201cngh\u1ecbch c\u1ea3nh\u201d. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1, n\u00e9m ti\u1ec1n qua c\u1eeda s\u1ed5 nh\u01b0 ch\u01a1i, bao nhi\u00eau c\u1ee7a c\u1ea3i nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ecb th\u1ea5t tho\u00e1t nh\u01b0 \u1ea3o thu\u1eadt, trong khi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng tinh hoa c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u00ec ph\u1ea3i lo toan \u201ch\u1eb1ng b\u1eefa to\u00e1t m\u1ed3 h\u00f4i\u201d \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 Caesar ph\u1ea3i \u0111i c\u00e0y th\u1ed1ng kh\u1ed5 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng b\u1eb1ng hai b\u00e0n tay m\u1ecdn. Ai mu\u1ed1n th\u0103ng hoa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ph\u1ea3i t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng ra \u0111i. Vi\u1ec7t Nam b\u1ecf c\u00f4ng luy\u1ec7n nhi\u1ec1u \u201cr\u1ed3ng nh\u1ecf\u201d, l\u00e0 c\u00e1c em h\u1ecdc sinh \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Olympic, m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tr\u00e2n tr\u1ecdng, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn khi l\u1edbn l\u00ean, r\u1ed3ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bay, v\u00ec thi\u1ebfu nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u1eadt ch\u1ea5t l\u1eabn tinh th\u1ea7n thi\u1ebft y\u1ebfu, h\u1ecd ph\u1ea3i t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng tha h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 mong luy\u1ec7n \u0111\u00f4i c\u00e1nh ti\u1ebfp. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu nh\u1ea5t qu\u00e1n, hay n\u00f3i n\u00f4m na \u201c\u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng b\u1ecf d\u00f9i\u201d, l\u00e0m cho c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng h\u1ee5t h\u1eabng. Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u01b0\u1eddn khoa h\u1ecdc c\u00f3 ch\u1ed7 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c v\u01b0\u1eddn khoa h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n, nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 t\u1eebng g\u1ea7y d\u1ef1ng. C\u01a1 ch\u1ebf \u1edf \u0111\u00e2y ch\u01b0a l\u00e0m cho c\u00e2y khoa h\u1ecdc ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0nh m\u1ea1nh. N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c th\u1ebf k\u1ef7 19, sau khi ra kh\u1ecfi \u0111\u00eam d\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 ngh\u1eb9t th\u1edf l\u00e0m cho t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang ph\u1ea3i mai m\u1ed9t, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u01a1 ch\u1ebf c\u1edfi tr\u00f3i \u0111\u1ec3 c\u1ea3 thi\u00ean h\u00e0 r\u1ed3ng bay, v\u00e0 qu\u1ed1c gia ti\u1ebfn l\u00ean kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0m c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c m\u00e0 c\u00f2n \u201cb\u00e1 ch\u1ee7 khoa h\u1ecdc\u201d.<sup>(1)<\/sup> Vi\u1ec7t Nam ch\u1eebng n\u00e0o s\u1ebd quy\u1ebft t\u00e2m t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 ph\u00f3ng tr\u00e1c vi\u1ec7t cho r\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh bay? Ch\u1eebng \u0111\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi c\u00f3 n\u1ec1n m\u00f3ng v\u1eefng ch\u1eafc, tri th\u1ee9c m\u1edbi ph\u00e1t huy s\u1ee9c m\u1ea1nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[5]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m nay, Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n tu\u1ed5i \u0111\u00e3 ngo\u00e0i b\u00e1t tu\u1ea7n. \u00d4ng sinh ng\u00e0y 4-7-1936 t\u1ea1i \u0110\u1ed3ng H\u1edbi, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. S\u1ee9c kh\u1ecfe \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 y\u1ebfu \u0111i, nh\u01b0ng l\u00f2ng kh\u00f4ng h\u1ec1 y\u1ebfu, \u00f4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u00e1y s\u00e1ng nh\u01b0 ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c. Ai c\u00f3 d\u1ecbp ti\u1ebfp x\u00fac ri\u00eang t\u01b0 v\u1edbi \u00f4ng, s\u1ebd nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng t\u1eeb m\u1ed9t nh\u00e2n c\u00e1ch, nghe v\u1ec1 ho\u00e0i b\u00e3o, t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u00f4ng. B\u1eb5ng \u0111i nhi\u1ec1u n\u0103m, t\u00f4i g\u1eb7p l\u1ea1i \u00f4ng v\u00e0 phu nh\u00e2n t\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p m\u1eb7t g\u00f3p \u00fd c\u1ee7a Vi\u1ec7t ki\u1ec1u t\u1ea1i Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh v\u00e0i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Nh\u00ecn th\u1ea5y \u00f4ng b\u00e0 s\u1ee9c y\u1ebfu m\u00e0 m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n ng\u1ed3i ch\u0103m ch\u1ec9 l\u1eafng nghe c\u00e1c di\u1ec5n gi\u1ea3 trong su\u1ed1t m\u1ea5y ng\u00e0y h\u1ecdp li\u1ec1n, th\u1eadt t\u00f4i v\u00f4 c\u00f9ng x\u00fac \u0111\u1ed9ng. \u0110\u00e1ng l\u1ebd \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edfng tu\u1ed5i gi\u00e0 y\u00ean \u1eafng v\u1edbi con ch\u00e1u, nh\u01b0ng sao, v\u00ec ai, \u00f4ng b\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n c\u1eb7m c\u1ee5i lao \u0111\u1ed9ng v\u1ea5t v\u1ea3 \u0111\u1ebfn th\u1ebf? \u00d4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ti\u1ebfp s\u1ee9c m\u1ea1nh m\u1ebd, v\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng r\u1ea5t tr\u00f4ng mong m\u1ed9t s\u1ef1 chung tay c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 h\u1ea3o t\u00e2m c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00ec s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u1edbn. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ph\u00fac \u0111\u00e3 d\u1eebng l\u1ea1i r\u1ea5t l\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi \u00f4ng b\u00e0. N\u0103m 2018, \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho ICISE m\u1ed9t chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u00f4i, doanh nh\u00e2n Ti\u00eau Nh\u01b0 Ph\u01b0\u01a1ng, sau nhi\u1ec1u ng\u00e0y g\u1eb7p \u00f4ng v\u00e0 tr\u00f2 chuy\u1ec7n t\u1ea1i Quy Nh\u01a1n, \u0111\u00e3 quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ea7n l\u00e0m m\u1ed9t cu\u1ed9c ti\u1ebfp s\u1ee9c. Cu\u1ed1i n\u0103m 2019, ICISE s\u1ebd \u0111\u00f3n nh\u1eadn m\u1ed9t kh\u00e1ch s\u1ea1n b\u1ed1n sao \u0111\u01b0\u1eddng ho\u00e0ng trong khu\u00f4n vi\u00ean \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e9p k\u00edn, t\u1ea1o th\u00eam xung l\u1ef1c cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Trung t\u00e2m, th\u00fac \u0111\u1ea9y gi\u1ea5c m\u01a1 m\u1ed9t <i>th\u00e0nh ph\u1ed1 khoa h\u1ecdc<\/i> t\u1ecfa s\u00e1ng c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111i th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n th\u1ef1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00f3i nh\u01b0 Albert Einstein, th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u00e1ng s\u1ed1ng! S\u1ee3i ch\u1ec9 xuy\u00ean su\u1ed1t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng b\u00e0 l\u00e0 tr\u00e1i tim, l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau c\u1ee7a \u00f4ng b\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng b\u00e0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n v\u00e0 L\u00ea Kim Ng\u1ecdc qu\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ea7n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ebft m\u1ecfi c\u00e1nh, mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh th\u1ee9c t\u00e0i n\u0103ng Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi x\u00e3 h\u1ed9i h\u00e3y dang tay ti\u1ebfp s\u1ee9c, v\u00ec m\u1ed9t Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 n\u00f2i gi\u1ed1ng \u201ccon r\u1ed3ng ch\u00e1u ti\u00ean\u201d. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t <i>c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc<\/i> nh\u01b0 l\u1eddi di ch\u00fac \u0111\u1ea7y t\u00e2m huy\u1ebft c\u1ee7a GS James Cronin, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n ch\u00e2n t\u00ecnh c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam!<\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Th\u00e1ng 12, 2018<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1. Xem N\u01af\u1edaC \u0110\u1ee8C TH\u1ebe K\u1ef6 XIX c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3<\/p>\n<p class=\"byline vcard\" style=\"text-align: center\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; GI\u00c1O S\u01af TR\u1ea6N THANH V\u00c2N NG\u01af\u1edcI TI\u1ebeP S\u1ee8C CHO N\u1ec0N KHOA H\u1eccC VI\u1ec6T NAM T\u01af\u01a0NG LAI Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1ec1 v\u1ee3 ch\u1ed3ng Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Thanh V\u00e2n v\u00e0 L\u00ea Kim Ng\u1ecdc cho s\u1ed1 b\u00e1o Tu\u1ed5i Tr\u1ebb Xu\u00e2n K\u1ef7 H\u1ee3i 2019, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[84,75],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2024"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14137,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2024\/revisions\/14137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}