{"id":2265,"date":"2019-03-21T20:36:16","date_gmt":"2019-03-21T13:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=2265"},"modified":"2023-07-04T18:19:32","modified_gmt":"2023-07-04T11:19:32","slug":"klaus-krickeberg-mot-doi-gan-bo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/klaus-krickeberg-mot-doi-gan-bo\/","title":{"rendered":"<i>Klaus Krickeberg<\/i>: M\u1ed9t \u0111\u1eddi g\u1eafn b\u00f3"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">KLAUS KRICKEBERG<\/span><\/h1>\n<h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080;font-size: 18pt\">M\u1ed8T \u0110\u1edcI G\u1eaeN B\u00d3 V\u1edaI VI\u1ec6T NAM<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">(2017)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[1]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Klaus Krickeberg (1929-) thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 tinh hoa c\u1ee7a CHLB \u0110\u1ee9c th\u1eddi h\u1eadu chi\u1ebfn. \u00d4ng sinh n\u0103m 1929 t\u1ea1i Ludwigslust, th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u00e2u \u0111\u00e0i trung t\u00e2m c\u1ee7a bang Mecklenburg-Vorpommern, B\u1eafc \u0110\u1ee9c. Ngo\u00e0i d\u00f2ng m\u00e1u \u0110\u1ee9c, \u00f4ng c\u00f2n mang d\u00f2ng m\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Hugenot Ph\u00e1p \u0111\u1ecbnh c\u01b0 l\u00e2u \u0111\u1eddi \u1edf \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o. \u1ede tu\u1ed5i 29, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb nh\u1ea5t, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u00e0m gi\u00e1o s\u01b0 th\u1ef1c th\u1ee5 (full professor) t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Heidelberg (1958). \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Heidelberg l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc r\u1ea5t c\u1ed5 x\u01b0a v\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng ch\u00e2u \u00c2u, v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u alumni t\u00ean tu\u1ed5i, nh\u01b0 Max Weber, Hermann von Helmholtz, Karl Jaspers, Wilhelm Wundt, Hannah Arendt, Fritz Haber, Max Born, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i nh\u01b0 Dmitri Mendeleev, Sofia Kovalevskaya. \u00d4ng l\u00e0 nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc l\u00e0m v\u1ec1 x\u00e1c su\u1ea5t \u0111\u1ea7u ti\u00ean th\u1eddi h\u1eadu chi\u1ebfn, c\u00f9ng gi\u00fap x\u00e2y d\u1ef1ng ng\u00e0nh x\u00e1c su\u1ea5t t\u1eeb con s\u1ed1 kh\u00f4ng sau khi Qu\u1ed1c x\u00e3 ph\u00e1 tan n\u1ec1n khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111i di\u1ec5n thuy\u1ebft, \u1edf M\u1ef9, \u0110an M\u1ea1ch, Ph\u00e1p, Li\u00ean X\u00f4&#8230; N\u0103m 1968, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m \u201cFellow\u201d c\u1ee7a \u201cInstitute of Mathematical Statistics\u201d c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, m\u1ed9t vinh d\u1ef1 r\u1ea5t l\u1edbn. S\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn l\u1edbn nh\u1ea5t d\u00e0nh cho \u00f4ng l\u00e0 t\u1eeb 1977-1979, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m Ch\u1ee7 t\u1ecbch c\u1ee7a \u201cBernoulli Society for Mathematical Statistics and Probability\u201d, t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y. Ngo\u00e0i ra, 1983, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m vi\u1ec7n s\u0129 c\u1ee7a \u201cH\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc \u0110\u1ee9c Leopoldina\u201d, vi\u1ec7n h\u00e0n l\u00e2m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng l\u00e2u \u0111\u1eddi nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, n\u01a1i m\u00e0 Albert Einstein v\u00e0 David Hilbert c\u0169ng t\u1eebng l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean. C\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u vinh d\u1ef1 kh\u00e1c d\u00e0nh cho \u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1965 m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c d\u1ea5n th\u00e2n c\u00f3 t\u00ednh \u201c\u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh\u201d m\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd \u00f4ng c\u0169ng ch\u01b0a h\u00ecnh dung h\u1ebft, l\u00e0 g\u00f3p ti\u1ec1n cho Vietnam Hilfsaktion, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e2n \u0111\u1ea1o \u1edf C\u1ed9ng H\u00f2a Li\u00ean Bang \u0110\u1ee9c quy\u00ean g\u00f3p gi\u00fap Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m nh\u00e2n \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u0169ng h\u00e0m ch\u1ee9a t\u00ednh ch\u1ea5t ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. M\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb \u0111\u00f3, v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u s\u1eafc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1966, \u00f4ng \u0111\u00e3 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o <em>Tuy\u00ean c\u00e1o ch\u1ed1ng l\u1ea1i cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam<\/em> c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc tham d\u1ef1 H\u1ed9i ngh\u1ecb to\u00e1n h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf l\u1ea7n th\u1ee9 15 t\u1ea1i Moscou, do s\u00e1ng ki\u1ebfn c\u1ee7a nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Ph\u00e1p Laurent Schwartz (gi\u1ea3i Fields 1950). R\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Nh\u1eadt B\u1ea3n k\u00fd tuy\u00ean c\u00e1o n\u00e0y. N\u0103m 1966 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng vi\u1ec7c M\u1ef9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u oanh t\u1ea1c mi\u1ec1n B\u1eafc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u1eb1ng s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a phong tr\u00e0o ph\u1ea3n chi\u1ebfn M\u1ef9 \u1edf UC Berkeley, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc M\u1ef9 Stephen Smale (gi\u1ea3i Fields 1966). Ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t can \u0111\u1ea3m c\u1ee7a Krickeberg n\u1ebfu bi\u1ebft r\u1eb1ng CHLB \u0110\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh. T\u1eeb n\u0103m \u0111\u00f3, phong tr\u00e0o ch\u1ed1ng chi\u1ebfn tranh tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 gia t\u0103ng chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u1eeb 1965 \u0111\u1ebfn nay, \u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng d\u1ea5n th\u00e2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u h\u01a1n, v\u00e0 g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m 2016, t\u1ee9c h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u0103m v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam c\u1ea3 th\u1ea3y 31 l\u1ea7n. Trong c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u1ee7ng h\u1ed9 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u1ed1ng chi\u1ebfn tranh, c\u00f3 l\u1ebd Klaus Krickeberg l\u00e0 m\u1ed9t trong r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi, hay duy nh\u1ea5t, v\u1eabn mi\u1ec7t m\u00e0i c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u1ed7 tr\u1ee3 Vi\u1ec7t Nam trong c\u00f4ng cu\u1ed9c x\u00e2y d\u1ef1ng h\u00f2a b\u00ecnh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, m\u1eb7c cho nh\u1eefng th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a x\u1ee9 s\u1edf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Krickeberg ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi c\u1ea3 uy t\u00edn khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng r\u1ee7i ro c\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng nh\u1eefng \u1ee7ng h\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb cho h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c, gi\u00fap ph\u00e1 th\u1ebf c\u00f4 l\u1eadp c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 khoa h\u1ecdc, m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n to\u00e1n h\u1ecdc \u1ee9ng d\u1ee5ng cho th\u1eddi b\u00ecnh t\u1eeb sau 1975, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong l\u00e3nh v\u1ef1c y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng. Ph\u00e1t tri\u1ec3n Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 n\u1ec1n khoa h\u1ecdc ti\u00ean ti\u1ebfn, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u00f4ng mong mu\u1ed1n. Mu\u1ed1n gi\u1eef v\u1eefng \u0111\u1ed9c l\u1eadp, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng khoa h\u1ecdc v\u1eefng m\u1ea1nh. \u00d4ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc c\u00f3 uy t\u00edn, m\u00e0 c\u00f2n v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111a d\u1ea1ng. Th\u1ef1c t\u1ebf, m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 to\u00e1n h\u1ecdc, khoa h\u1ecdc, c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi chi\u1ebfn, \u0111\u1ebfn nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc \u1ee9ng d\u1ee5ng l\u00e0 r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 khoa h\u1ecdc \u1ee9ng d\u1ee5ng l\u00e0 kh\u00e2u huy\u1ebft m\u1ea1ch nh\u01b0ng c\u00f2n y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Krickeberg \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u c\u00e2u h\u1ecfi r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u1ee9ng d\u1ee5ng. N\u1ebfu t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c t\u00edch c\u1ef1c \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c di\u1ec5n ra trong th\u1eddi b\u00ecnh, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Krickeberg c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[2]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m 1974, \u00f4ng b\u01b0\u1edbc l\u00ean chuy\u1ebfn xe l\u1eeda \u201c\u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh\u201d t\u1eeb th\u00e0nh ph\u1ed1 Bielefeld (\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1ec1 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bielefeld t\u1eeb 1971) \u0111\u1ec3 \u0111i th\u0103m Vi\u1ec7t Nam, theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Vi\u1ec7n To\u00e1n Vi\u1ec7t Nam \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. Chuy\u1ebfn \u0111i xuy\u00ean qu\u1ed1c gia b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n 10 ng\u00e0y, qua Siberia, M\u00f4ng C\u1ed5, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i. M\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u00e1o b\u1ea1o v\u00e0 g\u00e2y ti\u1ebfng vang trong d\u01b0 lu\u1eadn \u0110\u1ee9c. Tuy c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 sau hai nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Ph\u00e1p Laurent Schwartz v\u00e0 Grothendieck, nh\u01b0ng ch\u01b0a ai th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u2018m\u1ea1o hi\u1ec3m\u2019 nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb, \u00f4ng t\u1ef1 h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, v\u00e0 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ef1 h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t tr\u00ean xe l\u1eeda b\u1eb1ng c\u00e1ch\u2026 \u0111\u1ecdc b\u00e0i gi\u1ea3ng b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3 t\u1ea1i \u0110H Paris 7, \u00f4ng h\u1ecdc ti\u1ebfp v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn khi l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng c\u1eed nh\u00e2n n\u0103m 1988. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y t\u00ecnh y\u00eau Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a \u00f4ng \u0111ang \u201cch\u00e1y b\u1ecfng\u201d, v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c d\u1ea5n th\u00e2n l\u00e2u d\u00e0i. C\u00f3 m\u1ed9t duy\u00ean n\u1ee3 ti\u1ec1n ki\u1ebfp n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1edbi nhau ch\u0103ng? Klaus Krickeberg l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng khi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef. \u00d4ng th\u1ea1o ti\u1ebfng Ph\u00e1p, Anh, Nga, \u0110an M\u1ea1ch, T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone  wp-image-9925\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/Anh-them.jpg?resize=344%2C443&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"344\" height=\"443\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Klaus Krickeberg, \u1ea3nh \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Heidelberg, n\u01a1i \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1o s\u01b0 th\u1ef1c th\u1ee5 n\u0103m 1958<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Trong chuy\u1ebfn th\u0103m t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i trong s\u00e1u tu\u1ea7n, \u00f4ng \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u b\u00e0i gi\u1ea3ng t\u1ea1i Vi\u1ec7n to\u00e1n, v\u00e0 g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u01b0 GS L\u00ea V\u0103n Thi\u00eam, GS Ho\u00e0ng T\u1ee5y, GS T\u00f4n Th\u1ea5t T\u00f9ng, T\u1ea1 Quang B\u1eedu. H\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u1ee9ng d\u1ee5ng to\u00e1n x\u00e1c su\u1ea5t th\u1ed1ng k\u00ea trong y t\u1ebf, ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1eb1ng m\u00e1y t\u00ednh. X\u00e1c su\u1ea5t th\u1ed1ng k\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0nh to\u00e1n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u1ee9ng d\u1ee5ng quan tr\u1ecdng, v\u00e0 r\u1ea5t thi\u1ebfu t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e0m vi\u1ec7c r\u1ea5t s\u00f4i n\u1ed5i, v\u00e0 s\u1ef1 quan t\u00e2m n\u1ed3ng nhi\u1ec7t c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng ghi l\u1ea1i s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 sau trong m\u1ed9t b\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb to\u00e1n h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf n\u0103m 2013:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 t\u00ecnh h\u00ecnh t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i v\u1eabn r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp nh\u01b0ng r\u1ea5t t\u00f2 m\u00f2 v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc c\u1ee7a b\u00ean ngo\u00e0i. Trong s\u00e1u tu\u1ea7n t\u00f4i \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1eeb c\u00e1c ng\u00e0nh kh\u00e1c nhau \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p t\u00f4i v\u00e0 mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft th\u00eam \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e1n h\u1ecdc trong l\u0129nh v\u1ef1c l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, T\u1ea1 Quang B\u1eedu, m\u1ed9t nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u00e3 t\u1eebng nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i Ph\u00e1p tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 hai v\u00e0 t\u1eebng tham gia v\u00e0o nh\u00f3m Bourbaki. \u00d4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9. T\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n nh\u1edb cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf th\u1ed1ng k\u00ea \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng gi\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ti\u1ebfp theo, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc L\u00e2m nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng r\u1eebng. V\u00ec v\u1eady, t\u00f4i \u0111\u00e3 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Bertil Mat\u00e9rn v\u1ec1 th\u1ed1ng k\u00ea kh\u00f4ng gian v\u1edbi c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng trong d\u1ef1 b\u00e1o, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c bu\u1ed5i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc L\u00e2m nghi\u1ec7p. Sau \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u01b0a ra c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 th\u1eed nghi\u1ec7m gi\u1ed1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, ph\u00e2n t\u00edch ph\u01b0\u01a1ng sai, v.v. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa l\u1ea1i d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u00e0i thuy\u1ebft tr\u00ecnh kh\u00e1c c\u1ee7a t\u00f4i k\u00e8m theo c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn trao \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cu\u1ed1i c\u00f9ng, m\u1ed9t c\u00f4 h\u1ecdc sinh c\u1ea5p 3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi t\u00f4i. C\u00f4 v\u1eeba gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nh\u00ec t\u1ea1i Olympic to\u00e1n h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110i\u1ec3m \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 c\u00f4 \u0111\u00e3 t\u1eebng h\u1ecdc c\u1ea5p 2 trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh, H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f2n b\u1ecb n\u00e9m bom \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m 1972.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00f4i thuy\u1ebft tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t d\u1ecbp n\u1eefa v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 1978, l\u1ea7n n\u00e0y v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ph\u00e2n t\u00edch th\u1ed1ng k\u00ea qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec3m, ch\u1ee7 y\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u00f4ng gian, song c\u0169ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a Aalen \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u00e1 tr\u00ecnh tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng. T\u1ed5ng c\u1ee5c Th\u1ed1ng k\u00ea, \u0111\u1ed1i t\u00e1c Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a ng\u00e0nh th\u1ed1ng k\u00ea Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p t\u00f4i. H\u1ecd mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00f3a h\u1ecdc v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u tra ch\u1ecdn m\u1eabu, t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u1ee9a th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c \u0111\u00f3 v\u00e0o th\u1eddi gian sau. Tuy nhi\u00ean, nhu c\u1ea7u c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb l\u0129nh v\u1ef1c y t\u1ebf. T\u1eeb m\u00f9a h\u00e8 1974, nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o y h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam, T\u00f4n Th\u1ea5t T\u00f9ng, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong th\u1eddi gian gi\u1ea3i lao gi\u1eefa kh\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a t\u00f4i. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t (tr\u01b0\u1edbc 1945) \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 ph\u1eabu thu\u1eadt gan n\u1ed5i ti\u1ebfng. \u00d4ng \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 y t\u1ebf c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i \u0110i\u1ec7n Bi\u00ean Ph\u1ee7. Sau chi\u1ebfn tranh, \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh gi\u00e1m \u0111\u1ed1c B\u1ec7nh vi\u1ec7n Ph\u1eabu thu\u1eadt trung \u01b0\u01a1ng t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. \u00d4ng mu\u1ed1n bi\u1ebft v\u1ec1 k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a m\u00e1y t\u00ednh. Vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0o n\u0103m 1974 v\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ed1ng k\u00ea h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ebfn khoa h\u1ecdc m\u00e1y t\u00ednh, \u00f4ng \u0111\u00e3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh x\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. M\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 ph\u1eabu thu\u1eadt, \u00f4ng T\u00f9ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea3m quan tuy\u1ec7t v\u1eddi v\u1ec1 D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u1ed1ng k\u00ea t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng. N\u0103m 1978 \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn g\u1eb7p t\u00f4i v\u00e0 h\u1ecfi v\u1ec1 th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng cho \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ung th\u01b0 gan. \u0110\u00e2y l\u00e0 D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc l\u00e2m s\u00e0ng, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u00e2n t\u00edch th\u1ed1ng k\u00ea th\u1eddi gian s\u1ed1ng s\u00f3t, m\u00f4 h\u00ecnh Cox v\u00e0 nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Tr\u00ean h\u1ebft, \u00f4ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c da cam \u0111\u1ed1i v\u1edbi con c\u00e1i c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp x\u00fac ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c. \u00d4ng cho t\u00f4i xem b\u1ea3n th\u1ea3o b\u00e0i b\u00e1o c\u00f4ng b\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u01b0\u1edbc khi xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 vinh d\u1ef1 s\u1eeda ch\u1eefa m\u1ed9t l\u1ed7i nh\u1ecf trong t\u00ednh to\u00e1n.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">R\u1ed3i m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i r\u1ea5t quan tr\u1ecdng ch\u1ee3t \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t tia s\u00e1ng:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u0169ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 1978, m\u1ed9t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o kh\u00e1c c\u1ee7a ng\u00e0nh y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi t\u00f4i. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u00e0 vi tr\u00f9ng h\u1ecdc Ho\u00e0ng Th\u1ee7y Nguy\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf \u0110\u00f4ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u1ee7a&#8221;Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh D\u1ecbch t\u1ec5 Trung \u01b0\u01a1ng&#8221;, g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 &#8220;Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh D\u1ecbch t\u1ec5&#8221;, nguy\u00ean l\u00e0 Vi\u1ec7n Pasteur H\u00e0 N\u1ed9i, c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng ph\u00f2ng ng\u1eeba v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m. \u00d4ng Nguy\u00ean h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e1n h\u1ecdc trong D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a bu\u1ed5i n\u00f3i chuy\u1ec7n gi\u1edbi h\u1ea1n n\u1ed9i dung v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m. C\u00e2u h\u1ecfi c\u00f3 v\u1ebb v\u00f4 t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp di\u1ec5n t\u00edch c\u1ef1c su\u1ed1t 35 n\u0103m sau \u0111\u00f3. N\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n c\u00e1c m\u1ed1i quan t\u00e2m khoa h\u1ecdc c\u1ee7a t\u00f4i.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">S\u00e1u n\u0103m sau, c\u00f4 h\u1ecdc sinh gi\u1ea3i nh\u00ec Olympic sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p ng\u00e0nh To\u00e1n x\u00e1c su\u1ea5t t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc qu\u1ed1c gia Moscou \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u201cNh\u00f3m to\u00e1n\u201d m\u00e0 Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh D\u1ecbch t\u1ec5 Trung \u01b0\u01a1ng l\u1eadp ra \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi GS Krickeberg. Nh\u1eefng tr\u00edch \u0111o\u1ea1n tr\u00ean cho th\u1ea5y tinh th\u1ea7n khoa h\u1ecdc c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 \u0111ang s\u1ed1ng trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n chi\u1ebfn tranh v\u00f4 c\u00f9ng kh\u00f3 kh\u0103n l\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng m\u1ea1nh m\u1ebd, \u00f3c t\u00f2 m\u00f2 r\u1ea5t cao. \u0110\u00e2y l\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a l\u1edbp tinh hoa ch\u1ecbu gian kh\u1ed5 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn l\u00ean c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a, hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a, \u0111\u1ec3 b\u1eaft k\u1ecbp th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau n\u01b0\u1edbc cao \u0111\u1ed9, nh\u01b0 n\u1ec1n t\u1ea3ng tinh th\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u1eadm ti\u1ebfn v\u01b0\u01a1n l\u00ean b\u1eaft k\u1ecbp th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i sau thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ea5n th\u00e2n cho Vi\u1ec7t Nam. Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh D\u1ecbch t\u1ec5 (NIHE) n\u1eb1m trong \u201ct\u1ea7m ng\u1eafm\u201d c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00ec qua \u0111\u00f3, \u00f4ng hy v\u1ecdng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng s\u1ebd lan t\u1ecfa l\u00ean c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Do chuy\u1ebfn \u0111i H\u00e0 N\u1ed9i n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi m\u1eddi \u0111\u1ecdc b\u00e0i tham lu\u1eadn to\u00e0n th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc <i>H\u1ed9i ngh\u1ecb to\u00e1n h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi<\/i> (IMC) \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Vancouver, m\u1ed9t vinh d\u1ef1 r\u1ea5t l\u1edbn d\u00e0nh cho \u00f4ng. Nh\u01b0ng Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau \u01b0u ti\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng, x\u1ee9 s\u1edf m\u00e0 \u00f4ng mu\u1ed1n \u201ckh\u00e1m ph\u00e1\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tr\u1edf l\u1ea1i Bielefeld, \u00f4ng tri\u1ec3n khai m\u1ed9t lo\u1ea1t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ee7ng h\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u201cTu\u1ea7n l\u1ec5 Vi\u1ec7t Nam\u201d c\u00f9ng H\u1ed9i sinh vi\u00ean \u1edf \u0111\u00f3, t\u1ed5 ch\u1ee9c g\u1eedi s\u00e1ch khoa h\u1ecdc t\u1eeb \u0110\u1ee9c v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam, thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1ec1 ng\u00e0nh to\u00e1n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n \u0110\u1ee9c v\u00e0 Ph\u00e1p.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[3]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u00e1c chuy\u1ebfn \u0111i th\u0103m Vi\u1ec7t Nam trong nh\u1eefng n\u0103m 1970 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a m\u1ed9t kh\u00fac quanh tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i trong \u0111\u1eddi \u00f4ng. \u201cD\u1ea7n d\u1ea7n di\u1ec5n ra m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i \u0111\u1eddi t\u00f4i m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c\u201d nh\u01b0 \u00f4ng n\u00f3i. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn ph\u1ee5c v\u1ee5 x\u00e3 h\u1ed9i m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sau chuy\u1ebfn \u0111i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean 1974, \u00f4ng chuy\u1ec3n sang l\u00e0m gi\u00e1o s\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Paris V, \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng kh\u00ed ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 l\u1ebd thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n. \u00d4ng l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a Ph\u00f2ng th\u1ed1ng k\u00ea y t\u1ebf c\u1ee7a Trung t\u00e2m qu\u1ed1c gia nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc Ph\u00e1p (CNRS) g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0110\u1ea1i h\u1ecdc. T\u1eeb 1980 tr\u1edf \u0111i, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 <i>Gi\u00e1o s\u01b0 c\u1ea5p ngo\u1ea1i h\u1ea1ng<\/i> (Professeur de Classe exceptionnelle), \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ea1y 12 n\u0103m li\u1ec1n nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng. \u00d4ng t\u1ef1 nh\u1ee7: &#8220;Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, ph\u1ea3i t\u1ef1 h\u1ecdc th\u00eam nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111ang tr\u0103n tr\u1edf&#8221;, v\u00e0 kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 b\u1eb1ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y. \u00d4ng \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho sinh vi\u00ean To\u00e1n \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Paris V m\u1ed9t kh\u00f3a h\u1ecdc v\u1ec1 &#8220;D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc&#8221; theo ngh\u0129a r\u1ed9ng, bao g\u1ed3m c\u1ea3 D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc l\u00e2m s\u00e0ng v\u00e0 c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng c\u1ee5 th\u1ec3. \u201cCh\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh bao g\u1ed3m 6 gi\u1edd l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh h\u00e0ng tu\u1ea7n su\u1ed1t to\u00e0n n\u0103m h\u1ecdc. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ki\u1ebfn th\u1ee9c Th\u1ed1ng k\u00ea, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ee9a c\u00e1c n\u1ed9i dung kh\u00e1c nh\u01b0 Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00f4 h\u00ecnh h\u00f3a r\u1eddi r\u1ea1c trong di truy\u1ec1n h\u1ecdc d\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh h\u00f3a ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ecbch b\u1ec7nh b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh vi ph\u00e2n, theo c\u1ea3 hai c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn t\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean. \u2026 \u00d4ng \u0111\u00e3 d\u1ea1y gi\u00e1o tr\u00ecnh \u0111\u00f3 h\u01a1n ch\u1ee5c l\u1ea7n cho \u0111\u1ebfn khi ngh\u1ec9 h\u01b0u v\u00e0o n\u0103m 1998. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng sinh vi\u00ean theo \u0111u\u1ed5i th\u00e0nh c\u00f4ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 r\u1ea5t &#8220;\u0111\u1eaft h\u00e0ng&#8221; trong h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf Ph\u00e1p. H\u1ecd d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed trong c\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n l\u1edbn, trong b\u1ed9 m\u00e1y qu\u1ea3n l\u00fd y t\u1ebf v\u00e0 trong c\u00e1c vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u y t\u1ebf v\u00e0 \u201cy t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng\u201d nh\u01b0 \u00f4ng thu\u1eadt l\u1ea1i trong m\u1ed9t b\u00e0i di\u1ec5n thuy\u1ebft v\u1ec1 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m Vi\u1ec7t Nam \u201cTo\u00e1n h\u1ecdc c\u00f3 c\u1ea7n cho Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng?\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e0 \u00f4ng s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf Vi\u1ec7t Nam b\u1eb1ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh 35 n\u0103m li\u1ec1n. N\u0103m 1998, \u00f4ng ngh\u1ec9 h\u01b0u t\u1ea1i \u0110H Paris, nh\u01b0ng c\u00f2n l\u00e2u m\u1edbi ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[4]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1978, sau khi chu\u1ea9n b\u1ecb quy m\u00f4, \u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ba l\u1ea7n li\u00ean ti\u1ebfp trong n\u0103m \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng b\u00e0i v\u00e0 l\u00e0m h\u1ed9i th\u1ea3o t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 TP.HCM, l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 B\u1ed9 N\u00f4ng l\u00e2m, T\u1ed5ng c\u1ee5c Th\u1ed1ng k\u00ea, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u00e1ch d\u1ea1y to\u00e1n c\u00f3 th\u1ef1c nghi\u1ec7m h\u01a1n cho tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc\u2026 C\u00e1c nh\u00e0 y h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n. \u00d4ng vi\u1ebft bi\u00ean b\u1ea3n ghi nh\u1edb v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e1n v\u00e0 th\u1ed1ng k\u00ea h\u1ecdc trong y t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong ng\u00e0nh d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc. Qua c\u00e1c x\u00eamina v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u1ea5y m\u1eabu c\u1ee7a \u00f4ng, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u1ea5y m\u1eabu l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 ch\u1eb3ng bao l\u00e2u \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c \u201cc\u01a1m b\u1eefa\u201d c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u1ed1ng k\u00ea kh\u1eafp n\u01a1i \u1edf Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t v\u00e0i h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng t\u1eeb x\u00eamina n\u00e0y sau \u0111\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng Vi\u1ec7n khoa h\u1ecdc v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch gia \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7n c\u00f3 vai tr\u00f2 l\u1edbn \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u, \u00f4ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o ti\u1ebfp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 cao trong h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o Nh\u00f3m to\u00e1n h\u1ecdc b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi trong Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh D\u1ecbch t\u1ec5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u th\u00e0nh c\u00f4ng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1edbi \u1edf nh\u1eefng v\u1ecb tr\u00ed cao h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1ea3ng d\u1ea1y, l\u00e0m x\u00eamina, ch\u0103m s\u00f3c sinh vi\u00ean, \u1ee9ng vi\u00ean ti\u1ebfn s\u0129, g\u1eedi c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng. \u00d4ng \u0111i \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u00e0ng qu\u00ea \u0111\u1ec3 bi\u1ebft v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng vi\u1ebft nh\u1eefng b\u1ea3n ghi nh\u1edb, g\u1eedi B\u1ed9 Y t\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. \u00d4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1981 B\u1ed9 ngo\u1ea1i giao Ph\u00e1p \u0111\u00e3 ch\u1ea5p thu\u1eadn cho \u00f4ng m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n 10 n\u0103m nh\u1eb1m \u0111\u00e0o t\u1ea1o ti\u1ebfp nh\u00e2n s\u1ef1 cao c\u1ea5p c\u1ee7a B\u1ed9 y t\u1ebf v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u00e0i nh\u01b0 D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc t\u1ed5ng qu\u00e1t, D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc c\u1ee7a nh\u1eefng ch\u1ee9ng b\u1ec7nh kinh ni\u00ean, c\u1ee7a nh\u1eefng b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m, Th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng, t\u00ednh hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 ti\u00eam th\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1c ti\u00eam ph\u00f2ng, Th\u1ed1ng k\u00ea y t\u1ebf, v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin y t\u1ebf, v\u00e2n v\u00e2n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1984, UNICEF b\u1ea3y l\u1ea7n y\u00eau c\u1ea7u \u00f4ng t\u01b0 v\u1ea5n v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0 CDD (Ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c b\u1ec7nh ti\u00eau ch\u1ea3y), EPI (Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u1ee7ng ng\u1eeba), MCH (S\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a m\u1eb9 v\u00e0 con), B\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t, Lao, D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc t\u1ea1i c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf l\u00e0ng x\u00e3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1994, \u201cT\u1ed5 ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c H\u1ee3p t\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt\u201d (GTZ) h\u1ed7 tr\u1ee3 \u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1eed nghi\u1ec7m v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u1ea5y m\u1eabu t\u1ea1i c\u00e1c t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An v\u00e0 H\u00e0 T\u0129nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng cho Vi\u1ec7t Nam trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i nh\u1eb1m tranh th\u1ee7 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 n\u00e2ng cao tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam trong ng\u00e0nh. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e1n h\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u00ean b\u1ee5c gi\u1ea3ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong ng\u00e0nh y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng n\u0103m 1980, \u00f4ng m\u1edf r\u1ed9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng sang Vientiane (1983 v\u00e0 1984 v\u1edbi Trung t\u00e2m th\u1ed1ng k\u00ea, v\u00e0 Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh, D\u1ecbch t\u1ec5 v\u00e0 Vi sinh), v\u00e0 Phnom Penh (1987 v\u1edbi Ph\u00e2n khoa Y).<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[5]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110\u00e1ng l\u1ebd c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac khi \u00f4ng nh\u1eadn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngh\u1ec9 h\u01b0u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Paris V n\u0103m 1998, v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac nhi\u1ec7m v\u1ee5 trong Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Ch\u00e2u \u00c2u &#8211; Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o n\u0103m 2004. Tuy nhi\u00ean, nh\u01b0 \u00f4ng k\u1ec3, \u201cn\u0103m 2005 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t du kh\u00e1ch, v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u0169 Ho\u00e0ng Th\u1ee7y Nguy\u00ean, khi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh D\u1ecbch t\u1ec5 v\u00e0 ngh\u1ec9 h\u01b0u. \u00d4ng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y t\u1ebf nh\u1ecf c\u1ee7a khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00fap \u0111\u1ee1 v\u1ec1 gi\u1ea3ng d\u1ea1y y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng cho sinh vi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u00f3 l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c trong c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a t\u00f4i.\u201d \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Th\u00e1i B\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i r\u1ea5t c\u1ea7n gi\u00fap \u0111\u1ee1, v\u00e0 \u0111\u1ec1 t\u00e0i t\u1eadp trung: M\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ea3i t\u1ed5 v\u00e0 n\u00e2ng c\u1ea5p ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng m\u1edf r\u1ed9ng tr\u00ean quy m\u00f4 l\u1edbn \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1ec9nh kh\u00e1c. L\u1ea7n n\u00e0y \u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi \u0110H Bielefeld, v\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7n y t\u1ebf c\u1ee7a L\u00e0o. L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u1edf tu\u1ed5i 76. \u00d4ng mu\u1ed1n gi\u00fap c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f2n g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng. V\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh 10 n\u0103m n\u00e0y, \u00f4ng n\u00f3i:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, m\u00e0 theo d\u00f2ng th\u1eddi gian \u0111\u00e3 tr\u1ea3i r\u1ed9ng t\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 khoa y ho\u1eb7c c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, ngo\u1ea1i tr\u1eeb hai trung t\u00e2m l\u1edbn l\u00e0 H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c Qu\u1ef9 &#8220;Else Kr\u00f6ner-Fresenius-Stiftung&#8221; c\u1ee7a \u0110\u1ee9c t\u00e0i tr\u1ee3. Trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng cho sinh vi\u00ean y khoa b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng trong th\u1eddi gian 6 n\u0103m h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u1ede Vi\u1ec7t Nam, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00e0o t\u1ea1o y t\u1ebf c\u01a1 b\u1ea3n n\u00e0y th\u1ef1c t\u1ebf bao g\u1ed3m h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c kh\u00f3a h\u1ecdc v\u1ec1 c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a Y t\u1ebf c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd v\u00ec c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n ho\u1eb7c \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 nh\u1ecf c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c c\u1ee7a Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd m\u1ed9t tr\u1ea1m y t\u1ebf th\u00f4n b\u1ea3n, th\u00fac \u0111\u1ea9y gi\u00e1o d\u1ee5c s\u1ee9c kho\u1ebb, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00f2ng b\u1ec7nh bao g\u1ed3m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1ec7 sinh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u00e1c n\u1eefa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u1eadt tuy\u1ec7t v\u1eddi, song n\u1ed9i dung c\u1ee7a c\u00e1c kh\u00f3a h\u1ecdc n\u00e0y ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t k\u00e9m, tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 gi\u00e1o vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u00f2n k\u00e9m h\u01a1n. C\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1ch \u0111\u1ecdc th\u00e0nh l\u1eddi c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u vi\u1ebft s\u1eb5n m\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd suy ngh\u0129 v\u1ec1 n\u00f3. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00fd do: truy\u1ec1n th\u1ed1ng Nho gi\u00e1o, l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 s\u1ee9c, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tai h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf, b\u1ea5t k\u1ec3 l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7 (NGO) hay kh\u00f4ng, l\u00e0 nh\u1eefng g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a th\u00f3i quen l\u00e0m vi\u1ec7c h\u1eddi h\u1ee3t c\u1ee7a nh\u00e2n vi\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nhi\u1ec1u gi\u1ea3ng vi\u00ean th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam ngo\u00e0i ph\u1ea1m vi l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u1ecf h\u1eb9p c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. Ngo\u00e0i ra, t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng s\u1ef1 thi\u1ebfu t\u01b0 duy ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 thi\u1ebfu nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea3n b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00e1ng k\u1ec3 n\u00e0o. G\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc n\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c trong h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf. V\u00ec th\u1ebf, trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a c\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u00fap h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c l\u1eadp h\u01a1n v\u00e0 t\u01b0 duy ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nh\u1eb1m n\u00e2ng c\u1ea5p ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, Krickeberg \u0111\u01b0a ra hai n\u1ed9i dung ch\u00ednh:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify\">C\u1ea3i thi\u1ec7n vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, v\u00e0 n\u00e2ng cao m\u1eb7t b\u1eb1ng khoa h\u1ecdc c\u1ee7a gi\u1ea3ng vi\u00ean.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">Bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n T\u1ee7 s\u00e1ch \u201cGi\u00e1o khoa c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng\u201d \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u quan tr\u1ecdng cho gi\u1ea3ng vi\u00ean. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a T\u1ee7 s\u00e1ch.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/Klaus20Krickeberg20-20ngC6B0E1BB9Di20thE1BAA7y2C20ngC6B0E1BB9Di20bE1BAA1n20.jpeg?resize=505%2C468&#038;ssl=1\" alt=\"Klaus Krickeberg - ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \" width=\"505\" height=\"468\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">GS Klaus Krickeberg v\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc cho Vi\u1ec7t Nam, 2009<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i th\u1ea3o h\u00e0ng n\u0103m v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o khoa h\u1ecdc, v\u00e0 c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 nhi\u1ec1u kh\u00eda c\u1ea1nh trong Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, v\u00e0 th\u0103m th\u1ef1c \u0111\u1ecba, th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1, nh\u01b0 v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00e0i gi\u1ea3ng, ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00e1c gi\u00e1o tr\u00ecnh s\u1eb5n c\u00f3 v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean Vi\u1ec7t Nam vi\u1ebft b\u00e0i m\u1edbi v\u1ec1 nhi\u1ec1u ch\u1ee7 \u0111\u1ec1. Trong gi\u00e1o tr\u00ecnh m\u1edbi, c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5, \u1ee9ng d\u1ee5ng v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00ecnh hu\u1ed1ng ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam; c\u00e1c t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft d\u1ea1ng song ng\u1eef ri\u00eang r\u1ebd th\u00e0nh hai b\u1ea3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 ti\u1ebfng Anh, \u0111\u01b0\u1ee3c in trong c\u00f9ng m\u1ed9t quy\u1ec3n, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3. \u0110\u1ec3 t\u1ea1o m\u1ed9t k\u00eanh cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng ch\u00fang t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t kh\u1ed1i t\u00e0i li\u1ec7u th\u1ed1ng nh\u1ea5t, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1eadp m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch trong Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Y h\u1ecdc H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;T\u00e0i li\u1ec7u (T\u1ee7 s\u00e1ch) gi\u00e1o khoa c\u01a1 b\u1ea3n trong y t\u1ebf c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng&#8221;, do \u00f4ng v\u00e0 hai \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Phan V\u0169 Di\u1ec5m H\u1eb1ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u01a1n l\u00e0m ch\u1ee7 bi\u00ean. Quy\u1ec3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 hai c\u00e1c c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean Ph\u1ea1m Th\u1ecb M\u1ef9 H\u1ea1nh v\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n ri\u00eang th\u00e0nh hai b\u1ea3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, l\u00e0 <i>D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc \u2013 Ch\u00eca kh\u00f3a c\u1ee7a d\u1ef1 ph\u00f2ng<\/i>, v\u00e0 b\u1ea3n ti\u1ebfng Anh \u201cEpidemiology- Key to Prevention\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i NXB Springer, New York, trong b\u1ed9 &#8220;Th\u1ed1ng k\u00ea trong Sinh h\u1ecdc v\u00e0 Y t\u1ebf&#8221; m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1eadp ra t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn nay, T\u1ee7 s\u00e1ch v\u1ec1 Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 s\u00e1u quy\u1ec3n: <i><i>D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc \u2013 Ch\u00eca kh\u00f3a c\u1ee7a d\u1ef1 ph\u00f2ng, <i>Gi\u00e1o d\u1ee5c s\u1ee9c kh\u1ecfe, Khoa h\u1ecdc d\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0 y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, To\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 th\u1ed1ng k\u00ea trong khoa h\u1ecdc y t\u1ebf, S\u1ee9c kh\u1ecfe m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng &#8211; C\u00e1c nguy\u00ean l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n. Chu\u1ea9n b\u1ecb<i>: Dinh d\u01b0\u1ee1ng \u2013 C\u00e1i nh\u00ecn t\u1eeb D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc.<\/i><\/i><\/i><\/i> \u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ee7 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa quan tr\u1ecdng, \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft r\u1ea5t khoa h\u1ecdc, hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, v\u1eeba c\u00f3 t\u00ednh h\u00e0n l\u00e2m, v\u1eeba c\u00f3 t\u00ednh \u1ee9ng d\u1ee5ng, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho gi\u00e1o d\u1ee5c, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh trong t\u01b0\u01a1ng lai. Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 ng\u00e0nh y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ee7 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Trong c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, \u00f4ng lu\u00f4n lu\u00f4n nh\u1ea5n m\u1ea1nh vai tr\u00f2 c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 t\u01b0 duy ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u1ee7a n\u00f3:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify\">To\u00e1n h\u1ecdc c\u00f3 vai tr\u00f2 thi\u1ebft y\u1ebfu trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu c\u1ee7a Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng d\u1ea1y cho sinh vi\u00ean y khoa b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">T\u01b0 duy ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 s\u00e1ng s\u1ee7a theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e1n h\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n hi\u1ec7u qu\u1ea3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh Y t\u1ebf c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">C\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00e0o nhi\u1ec1u v\u1ecb tr\u00ed trong H\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">C\u00e1c nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd y t\u1ebf, gi\u1ea3ng vi\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y, c\u00e1n b\u1ed9 ng\u00e0nh y t\u1ebf v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u y h\u1ecdc n\u00f3i chung nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc trong Y t\u1ebf c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n tri\u1ec7t t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cTham v\u1ecdng\u201d c\u1ee7a GS Krickeberg l\u00e0 \u0111\u01b0a ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam, v\u1ec1 nh\u00e2n s\u1ef1, c\u1ea5u tr\u00fac, tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 khoa h\u1ecdc trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y, t\u00ednh chuy\u00ean nghi\u1ec7p, n\u0103ng l\u1ef1c \u1ee9ng d\u1ee5ng to\u00e1n h\u1ecdc, \u00f3c t\u1ed5 ch\u1ee9c, s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh b\u1ed9 m\u00e1y, l\u00ean m\u1eb7t b\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi, hay t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 n\u00e2ng v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng trong \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang, c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ea3i thi\u1ec7n v\u1ecb th\u1ebf v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/Image20result20for20klaus20krickeberg-1.jpeg?resize=639%2C427&#038;ssl=1\" alt=\"Image result for klaus krickeberg\" width=\"639\" height=\"427\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">K. Dietz (tr\u00e1i), N.X. Xanh, H. Zessin (ph\u1ea3i) m\u1eebng sinh nh\u1eadt th\u1ee9 80 c\u1ee7a K. Krickeberg t\u1ea1i \u0110\u00e0 L\u1ea1t 2009.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u00d4ng v\u00e0 c\u1ea3 nh\u00f3m v\u1eabn c\u00f2n \u201cchinh ph\u1ee5c\u201d \u0111\u1ec9nh Langbiang.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m l\u1ea1i: V\u1ec1 H\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf, c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng bao g\u1ed3m hai ph\u1ea7n. Ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin y t\u1ebf. Sau khi nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u0169 nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1eefu hi\u1ec7u m\u1ea5y, \u00f4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1edbi c\u1ee7a \u00f4ng, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c hoan ngh\u00eanh \u1edf \u00dac. Quan tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 ph\u1ea7n th\u1ee9 hai, \u0111\u00e0o t\u1ea1o. \u0110\u00e0o t\u1ea1o lu\u00f4n lu\u00f4n k\u1ebft h\u1ee3p l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh. T\u1eeb 2006-2016 \u00f4ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean nam v\u00e0 n\u1eef trong ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng trong c\u00e1c khoa y v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. \u0110\u1ec1 \u00e1n c\u00f3 hai ph\u1ea7n ch\u00ednh: N\u1ed9i dung c\u1ee7a gi\u00e1o tr\u00ecnh (T\u1ee7 s\u00e1ch), c\u00e1c h\u1ed9i ngh\u1ecb l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111a d\u1ea1ng, v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee5 th\u1ec3, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trao \u0111\u1ed5i qua email v\u1edbi c\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean. \u0110\u1ebfn nay c\u00f3 kho\u1ea3ng 600 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tham gia v\u00e0o c\u00e1c workshop v\u1ec1 Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng do \u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c. Ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u00e2m th\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng l\u1edbn l\u00ean vi\u1ec7c ng\u1eeba b\u1ec7nh v\u00e0 c\u1ea3i thi\u1ec7n s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, v\u00e0 c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[6]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u00f4ng t\u00e1c v\u1edbi \u00f4ng \u0111\u1ec1u r\u1ea5t tr\u00e2n qu\u00fd \u00f4ng, xem \u00f4ng c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Trong nh\u1eefng n\u0103m 1980, l\u00fac \u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh v\u00e0 D\u1ecbch t\u1ec5 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, m\u1ed9t tr\u1ee3 l\u00fd c\u1ee7a gi\u00e1m \u0111\u1ed1c, khi c\u00f9ng g\u1edfi xe \u0111\u1ea1p v\u1edbi \u00f4ng trong Vi\u1ec7n v\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i s\u00e1ng, \u0111\u00e3 bu\u1ed9t mi\u1ec7ng th\u1ed1t l\u00ean v\u1edbi \u00f4ng: \u201cKi-k\u01a1-r\u01a1-b\u00e9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam\u201d. C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y b\u1ed9c l\u1ed9 \u0111\u00fang t\u00ecnh c\u1ea3m m\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho \u00f4ng, r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u00e1i tim \u00f4ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u1eadn t\u1ee5y cho Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 s\u1ed1ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t <i>c\u00f4ng d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 2009, m\u1ed9t h\u1ecdc tr\u00f2 c\u0169 c\u1ee7a \u00f4ng n\u0103m x\u01b0a t\u1ea1i \u0110H Heidelberg (NXX) \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1eebng sinh nh\u1eadt th\u1ee9 80 c\u1ee7a \u00f4ng t\u1ea1i \u0110\u00e0 L\u1ea1t. C\u00f3 hai h\u1ecdc tr\u00f2 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ee9c, v\u00e0 h\u01a1n ch\u1ee5c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p, h\u1ecdc tr\u00f2 t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam. L\u1ec5 m\u1eebng sinh nh\u1eadt k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t tu\u1ea7n, v\u1edbi nhi\u1ec1u k\u1ef7 ni\u1ec7m kh\u00f3 qu\u00ean. L\u1ea7n \u0111\u00f3, \u1edf tu\u1ed5i 80, \u00f4ng c\u0169ng \u201cthi gan v\u1edbi n\u00fai\u201d: leo l\u00ean \u0111\u1ec9nh Langbiang c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p, m\u1ed9t th\u00f3i quen c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00f3i chung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c, nh\u1ea5t l\u00e0 trong gi\u1edbi khoa h\u1ecdc. Max Planck, cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed v\u1eabn c\u00f2n leo n\u00fai cao \u1edf tu\u1ed5i 79. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u1ed3n \u00e0o, hay \u0111\u1ea7y kh\u00e1ch du l\u1ecbch \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng l\u00e0 bu\u1ed3n t\u1ebb v\u00e0 xa l\u1ea1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">GS Klaus Krickeberg r\u1ea5t y\u00eau \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam. C\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng t\u1ea1i Paris \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed v\u1edbi b\u00e0n gh\u1ebf b\u1eb1ng m\u00e2y tre mang t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng th\u00edch m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, th\u00edch l\u1ecbch s\u1eed phong ph\u00fa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam; hay t\u00ecm \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i v\u1eafng v\u1ebb trong nh\u1eefng ng\u00e0y ngh\u1ec9 \u1edf Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 s\u1ef1 th\u00f4ng c\u1ea3m v\u00e0 ki\u00ean nh\u1eabn v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam. X\u00e9t \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u201c\u00d4ng c\u00f2n Vi\u1ec7t Nam h\u01a1n c\u1ea3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam trong ch\u00fang ta\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Th\u00e1ng 2-2009, B\u1ed9 Y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eb7ng \u00f4ng k\u1ef7 ni\u1ec7m ch\u01b0\u01a1ng \u201cV\u00ec s\u1ee9c kh\u1ecfe nh\u00e2n d\u00e2n\u201d v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho s\u1ef1 nghi\u1ec7p ph\u00e1t tri\u1ec3n y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam. N\u0103m 2014 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia TP HCM trao t\u1eb7ng \u00f4ng b\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 danh d\u1ef1, \u201c<i>trong s\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o s\u1ef1 nghi\u1ec7p x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam trong 50 n\u0103m qua, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho nghi\u00ean c\u1ee9u, \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00e1c khoa h\u1ecdc th\u1ed1ng k\u00ea, v\u00e0 cho vi\u1ec7c c\u1ee7ng c\u1ed1 ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c quan h\u1ec7 h\u1eefu ngh\u1ecb gi\u1eefa nh\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c &#8211; Ph\u00e1p &#8211; Vi\u1ec7t Nam<\/i>.\u201d Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u0110\u00e0 N\u1eb5ng n\u0103m 2015.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/Klaus20Krickeberg20-20ngC6B0E1BB9Di20thE1BAA7y2C20ngC6B0E1BB9Di20bE1BAA1n20-1.jpeg?resize=461%2C532&#038;ssl=1\" alt=\"Klaus Krickeberg - ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \" width=\"461\" height=\"532\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">GS Klaus Krickeberg c\u0169ng th\u00edch \u201c\u0103n b\u1ee5i\u201d nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, 2009<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 qua, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam c\u1ea3 th\u1ea3y 31 l\u1ea7n. \u0110\u00e1ng l\u1ebd \u00f4ng h\u01b0\u1edfng tu\u1ed5i gi\u00e0 \u1edf m\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf ph\u1ed3n vinh nh\u01b0 \u0110\u1ee9c. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao \u00f4ng v\u1eabn l\u1eb7n l\u1ed9i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho Vi\u1ec7t Nam? Hi\u1ec7n \u00f4ng v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n b\u1ed9 s\u00e1ch \u201cY t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng\u201d cho Vi\u1ec7t Nam. Ch\u01b0a bi\u1ebft t\u00ecm \u0111\u00e2u ra chi ph\u00ed cho l\u1ea7n n\u00e0y. T\u00f4i kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u1ed5i v\u00ec sao \u00f4ng \u0111\u00e3 \u201cy\u00eau\u201d m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 th\u1ebf, khi m\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng r\u1ea5t l\u1edbn khi\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u kh\u00f3 h\u1ed9i nh\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00f4i r\u1ea5t ng\u1ea1c nhi\u00ean khi \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cT\u00f4i c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c, \u00edt nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f2ng quen bi\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i. Nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t trong v\u0103n h\u00f3a gi\u1eefa Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1edbn l\u1eafm, trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u1ecf h\u01a1n s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c v\u00e0 Hoa K\u1ef3; c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1i gi\u1ed1ng nhau gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc. \u0110i\u1ec1u t\u00f4i kh\u00f4ng th\u00edch \u1edf Vi\u1ec7t Nam h\u00f4m nay ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i \u201ckh\u00f4ng\u2212Vi\u1ec7t Nam\u201d (un-vietnamese) \u0111ang lan tr\u00e0n kh\u1eafp n\u01a1i, s\u1ef1 th\u1eafng th\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m l\u00fd bu\u00f4n b\u00e1n, s\u1ef1 ph\u00e1 h\u1ecfng c\u1ea3nh quan, s\u1ef1 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng gi\u00e0u c\u00f3, s\u1ef1 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc nh\u1eefng c\u00e1i ki\u1ec3u M\u1ef9 g\u1edbm ghi\u1ebfc, c\u00e1ch \u0103n u\u1ed1ng kh\u00f4ng l\u00e0nh m\u1ea1nh, qu\u00e1 nhi\u1ec1u tivi&#8230;\u201d. Th\u1ef1c t\u1ebf, \u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y lo l\u1eafng cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/ts20danh20du_4.jpg.jpeg?resize=609%2C406&#038;ssl=1\" alt=\"ts danh du_4.jpg\" width=\"609\" height=\"406\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">C\u00e1c \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u v\u00e0 sinh vi\u00ean tham d\u1ef1 bu\u1ed5i l\u1ec5 vinh danh ch\u1ee5p h\u00ecnh l\u01b0u ni\u1ec7m c\u00f9ng GS<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Klaus Krickeberg v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi Helga Zeile t\u1ea1i l\u1ec5 trao b\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 danh d\u1ef1 t\u1ea1i \u0110HQG HCM 2014<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/Image20result20for20GS20Klaus20Krickeberg.jpeg?resize=608%2C405&#038;ssl=1\" alt=\"Image result for GS Klaus Krickeberg\" width=\"608\" height=\"405\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">H\u1ed9i th\u1ea3o l\u1ea7n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Gi\u1ea3ng d\u1ea1y Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng \u0110H T\u00e2y Nguy\u00ean<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/03\/Image20result20for20GS20Klaus20Krickeberg-1.jpeg?resize=605%2C406&#038;ssl=1\" alt=\"Image result for GS Klaus Krickeberg\" width=\"605\" height=\"406\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">M\u1ed9t c\u1ea3nh h\u1ed9i th\u1ea3o qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea1i \u0110H T\u00e2y Nguy\u00ean<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[7]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eadt B\u1ea3n Minh Tr\u1ecb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19 \u0111\u00e3 thu\u00ea r\u1ea5t nhi\u1ec1u (tr\u00ean 3.000) nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y sang g\u00f3p s\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t h\u1eadu, \u0111\u00f4i khi cao h\u01a1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng h\u1ecd. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 k\u1ef9 s\u01b0 tr\u1ebb Henri Dyer t\u1eeb Scotland, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc C\u00f4ng ngh\u1ec7 ho\u00e0ng gia Tokyo \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y. Hay B\u00e1c s\u0129 \u0110\u1ee9c Erwin B\u00e4lz, ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng ng\u00e0nh Y c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m t\u1ea1i \u0110H Tokyo. Hay William S. Clark c\u1ee7a M\u1ef9, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng Tr\u01b0\u1eddng n\u00f4ng nghi\u1ec7p Sapporo, sau n\u00e0y l\u00e0 \u0110H Hokkaido. Nh\u1eefng v\u1ecb n\u00e0y khi t\u1eeb gi\u00e3 sau khi l\u00e0m xong nhi\u1ec7m v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf Meiji tr\u00e2n tr\u1ecdng trao t\u1eb7ng &#8220;Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng M\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc&#8221; (<i>Kyokujitsush\u014d), <\/i>m\u1ed9t huy ch\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t cao qu\u00fd c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp qu\u1ed1c t\u1ecbch Nh\u1eadt, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Lafcadio Hearn (1850-1904) m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ecbch Anh, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u0103n h\u00f3a Nh\u1eadt B\u1ea3n ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Khi Hearn m\u1ea5t, quan t\u00e0i \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 v\u1edbi hoa c\u00fac, v\u00e0 olive th\u01a1m, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4 \u0111i\u1ec3m b\u1eb1ng m\u1ed9t v\u00f2ng quy\u1ec7t qu\u1ebf. B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i gi\u00e1o s\u01b0 v\u00e0 100 sinh vi\u00ean Nh\u1eadt t\u1eeb hai \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u00e0 \u00f4ng t\u1eebng gi\u1ea3ng d\u1ea1y, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ho\u00e0ng gia Tokyo, v\u00e0 Waseda, c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t. B\u1ea3y v\u1ecb s\u01b0 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ecdc kinh. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt v\u00f4 c\u00f9ng tr\u00e2n qu\u00fd s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i theo m\u00f4 h\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u1ec3 mong nhanh ch\u00f3ng \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c sau Th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 hai. M\u1ed9t k\u1ef9 s\u01b0, th\u1ed1ng k\u00ea h\u1ecdc, chuy\u00ean gia v\u1ec1 ki\u1ec3m tra ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng (quality control), c\u1ee7a M\u1ef9, William E. Deming (1900 \u20131993), \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi t\u1edbi Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 tham gia \u0111i\u1ec1u tra d\u00e2n s\u1ed1. Do t\u00ean tu\u1ed5i \u00f4ng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c <i>Hi\u1ec7p h\u1ed9i c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 s\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n<\/i> (JUSE) m\u1eddi. Trong n\u0103m 1950, Deming hu\u1ea5n luy\u1ec7n h\u00e0ng tr\u0103m k\u1ef9 s\u01b0, nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, v\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3, v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ed1ng k\u00ea (statistical process control) v\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng. \u00d4ng c\u0169ng d\u00e0nh m\u1ed9t kh\u00f3a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ea5p cao (trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p Nh\u1eadt B\u1ea3n h\u00e0ng \u0111\u1ea7u nh\u01b0 Akio Morita, nh\u00e0 s\u00e1ng l\u1eadp Sony).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Deming \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00f3p bu l\u00e0: c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd gi\u1ea3m chi ph\u00ed, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng n\u0103ng su\u1ea5t, uy t\u00edn s\u1ea3n ph\u1ea9m, v\u00e0 th\u1ecb ph\u1ea7n th\u1ebf gi\u1edbi. Th\u1ef1c t\u1ebf, Deming \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u201c\u00d4ng T\u1ed5\u201d c\u1ee7a ng\u00e0nh ki\u1ec3m tra ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n. Ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt hi\u1ec3u ngay t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e1n h\u1ecdc n\u00e0y cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00e1c nh\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt to\u00e1n th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a Deming, v\u00e0 \u0111\u00e3 r\u1ea5t th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c n\u00e2ng cao uy t\u00edn c\u1ee7a s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, l\u00e0m cho \u201cMade in Japan\u201d tr\u1edf th\u00e0nh th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u ng\u00e0y c\u00e0ng chinh ph\u1ee5c th\u1ebf gi\u1edbi. N\u0103m 1960, Deming \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Nh\u1eadt B\u1ea3n Nobusuke Kishi thay m\u1eb7t cho Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Hirohito trao t\u1eb7ng Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng \u201cTh\u1ee5y b\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng\u201d (<i>Zuih\u014dsh\u014d<\/i>), hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng sau Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng M\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc. C\u00e1c nh\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 mu\u1ed1n tr\u1ea3 \u00f4ng ti\u1ec1n t\u00e1c quy\u1ec1n t\u1eeb l\u1ee3i nhu\u1eadn do ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u00f4ng l\u00e0m ra, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i. H\u1ecd li\u1ec1n l\u1ea5y ti\u1ec1n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1eadp <i>Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Deming<\/i> d\u00e0nh cho c\u00e1c ng\u00e0nh ki\u1ec3m tra ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, n\u00f3i l\u00ean l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n m\u00e3i m\u00e3i c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi Deming. Toyota Motor Corporation l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00f4ng ty Nh\u1eadt \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Deming n\u00e0y n\u0103m 1965.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><b>[8]<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">GS Klaus Krickeberg, n\u0103m nay \u0111\u00e3 88 tu\u1ed5i, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u1ea5n th\u00e2n to\u00e0n di\u1ec7n cho s\u1ef1 nghi\u1ec7p x\u00e2y d\u1ef1ng Vi\u1ec7t Nam trong nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. \u00d4ng \u0111\u01b0a lu\u1ed3ng gi\u00f3 m\u1edbi c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc \u1ee9ng d\u1ee5ng kh\u00e1 s\u1edbm v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0m ph\u1ea5n ch\u1ea5n c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. H\u1ecd hi\u1ec3u, v\u00e0 t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi khai ph\u00e1 v\u00e0 gieo tr\u1ed3ng nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng m\u1edbi tr\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t khoa h\u1ecdc c\u00f2n m\u1edbi. Nh\u1eefng n\u0103m sau, \u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng ng\u00e0nh D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc v\u00e0 Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i theo nh\u1eefng chu\u1ea9n m\u1ef1c th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1eefng ng\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t qu\u1ed1c gia n\u00e0o ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u1ea1i d\u00e1m l\u00e0m ng\u01a1 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 19, nh\u1eb1m ng\u0103n ng\u1eeba nh\u1eefng th\u1ea3m h\u1ecda d\u1ecbch b\u1ec7nh nh\u01b0 t\u1eebng \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra trong l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ph\u00f2ng b\u1ec7nh, tr\u00e1nh b\u1ec7nh h\u01a1n ch\u1eefa b\u1ec7nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng, chuy\u1ec3n giao c\u00f4ng c\u1ee5, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, t\u01b0 duy to\u00e1n h\u1ecdc, c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c, tinh th\u1ea7n khoa h\u1ecdc, s\u1ef1 t\u1eadn t\u1ee5y, t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c, \u00f3c kh\u00e1ch quan, v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m th\u1ebf gi\u1edbi cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. Thay v\u00ec Vi\u1ec7t Nam g\u1eedi ng\u01b0\u1eddi \u0111i du h\u1ecdc, th\u00ec \u00f4ng \u0111em tri th\u1ee9c v\u00e0 b\u1ea7u nhi\u1ec7t huy\u1ebft \u0111\u1ebfn cho Vi\u1ec7t Nam. Th\u00e0nh c\u00f4ng nhi\u1ec1u hay \u00edt cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 do m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, con ng\u01b0\u1eddi, c\u01a1 ch\u1ebf, s\u1ef1 nh\u1ea1y b\u00e9n, quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Th\u1ef1c t\u1ebf, Klaus Krickeberg l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi n\u00e2ng c\u1ea5p ng\u00e0nh Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 n\u1ec1n t\u1ea3ng, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00eda Vi\u1ec7t Nam ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u00e0 ho\u00e0n thi\u1ec7n. L\u00e0m sao \u0111\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam t\u1ef1 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea7m c\u1ee1 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf t\u1eadn t\u1ee5y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng li\u00ean ti\u1ebfp n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 li\u1ec1n cho Vi\u1ec7t Nam?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng c\u1ee7a tinh th\u1ea7n ph\u1ee5ng s\u1ef1, c\u1ee7a lao \u0111\u1ed9ng khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, v\u00e0 l\u00f2ng v\u1ecb tha. \u00d4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00ec m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t tri\u1ec3n, v\u1edbi t\u00e2m huy\u1ebft v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n b\u1ec1n b\u1ec9 trong m\u1ecdi th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">V\u00e0i kh\u1ea9u hi\u1ec7u c\u1ee7a \u00f4ng, thi\u1ebft t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng th\u1eeba, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><i>H\u1ecdc m\u1ed9t bi\u1ebft m\u01b0\u1eddi <\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">H\u00e3y h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00f4ng minh, kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi c\u00e1ch h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><i> H\u1ecdc \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi h\u00e0nh <\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ecdc m\u1edbi kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, v\u00ec s\u1ef1 h\u1eefu \u00edch cho x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tinh th\u1ea7n c\u1ee7a c\u1ea3 hai kh\u1ea9u hi\u1ec7u n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 tinh th\u1ea7n <i>th\u1ef1c h\u1ecdc<\/i> c\u1ee7a nh\u00e0 khai s\u00e1ng Nh\u1eadt B\u1ea3n Fukuzawa Yukichi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng cho Nh\u1eadt B\u1ea3n Minh Tr\u1ecb. Ch\u00fang ta c\u0169ng nh\u1edb l\u1ea1i kh\u1ea9u hi\u1ec7u c\u1ee7a William S. Clark, ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng cho \u0110H Hokkaido, tr\u01b0\u1edbc khi chia tay \u0111\u00e3 nh\u1eafn nh\u1ee7 sinh vi\u00ean Nh\u1eadt B\u1ea3n: <em>C\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb, h\u00e3y c\u00f3 tham v\u1ecdng!<\/em>, c\u00e2u n\u00f3i m\u00e0 sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 ghi t\u00e2m kh\u1eafc c\u1ed1t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc trong qu\u00e1 kh\u1ee9? H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng, kh\u00f4ng n\u00ean xem khoa h\u1ecdc nh\u01b0 tr\u00e1i c\u00e2y c\u00f3 s\u1eb5n \u0111\u1ec3 mua, v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u00ecnh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i b\u00e1n tr\u00e1i c\u00e2y, m\u00e0 ph\u1ea3i quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng khoa h\u1ecdc l\u00e0 c\u00e1i c\u00e2y m\u00e0 th\u1ea7y v\u00e0 tr\u00f2 ph\u1ea3i vun x\u1edbi m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t theo \u0111\u00fang c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 n\u00f3 ra tr\u00e1i ng\u1ecdt. Nh\u1eefng n\u0103m qua, s\u1ef1 \u0111\u01a1m hoa k\u1ebft tr\u00e1i ng\u00e0y c\u00e0ng hi\u1ec7n r\u00f5 h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft khi h\u1ea7u nh\u01b0 n\u0103m n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 gi\u1ea3i Nobel, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20. \u0110\u00f3 l\u00e0 tr\u00e1i m\u00e0 c\u00e2y khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01a1m \u1edf t\u1ea7ng cao nh\u1ea5t. Khu v\u01b0\u1eddn khoa h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t <i>v\u0103n h\u00f3a khoa h\u1ecdc <\/i>kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c vun x\u1edbi v\u00e0 ch\u0103m b\u00f3n. Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed1n k\u00e9m \u0111i mua tr\u00e1i c\u1ee7a khoa h\u1ecdc su\u1ed1t \u0111\u1eddi. C\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n ch\u0103m s\u00f3c m\u1ea3nh v\u01b0\u1eddn, v\u00e0 c\u1ee7a khoa h\u1ecdc, l\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t \u2212 universal. Tr\u1eadt \u0111i, c\u00e2y kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 tr\u00e1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng g\u00ec Klaus Krickeberg th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u01a1n 50 n\u0103m \u1edf Vi\u1ec7t Nam, ngo\u00e0i nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p chuy\u00ean m\u00f4n cho ng\u00e0nh y t\u1ebf, c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a ch\u00ednh, l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 vun b\u1ed3i <i>v\u0103n h\u00f3a khoa h\u1ecdc<\/i> trong nghi\u00ean c\u1ee9u, gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng. \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u201cb\u00e1n tr\u00e1i c\u00e2y\u201d, m\u00e0 t\u1ef1 nguy\u1ec7n l\u00e0m \u201cng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn\u201d \u0111\u1ec3 ch\u0103m s\u00f3c khu v\u01b0\u1eddn v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00f3, \u0111\u00fang theo tinh th\u1ea7n khoa h\u1ecdc, cho n\u00f3 t\u1ef1 \u0111\u01a1m hoa k\u1ebft tr\u00e1i. Tinh th\u1ea7n khoa h\u1ecdc c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 d\u01b0ng m\u00e0 c\u00f3 nh\u01b0 h\u00f4m nay, m\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u1ea3i do bao th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u1ea5u tranh qua bao th\u1ebf k\u1ef7 v\u1edbi s\u1ef1 tr\u1ea3 gi\u00e1 \u0111\u1eaft m\u1edbi d\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec3 khoa h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 khoa h\u1ecdc, v\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m nh\u00e0 khoa h\u1ecdc. Khoa h\u1ecdc c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u0103m b\u1ed3i theo nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n ph\u1ed5 qu\u00e1t c\u1ee7a n\u00f3. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 c\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Krickeberg l\u00e0m vi\u1ec7c ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00e0nh cho d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. Th\u1eadt kh\u00f3 m\u00e0 h\u00ecnh dung c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i th\u1ee9 hai n\u00e0o t\u1eadn t\u1ee5y v\u00e0 g\u1eafn b\u00f3 c\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 \u00f4ng. \u00d4ng r\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cao nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc trao cho m\u1ed9t danh hi\u1ec7u cao qu\u00fd <i>c\u1ea5p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc<\/i>. \u0110\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn ti\u1ec1n l\u1ec7 cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng cho m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i theo chu\u1ea9n m\u1ef1c khoa h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd kh\u00edch l\u1ec7 th\u00eam s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ea3m t\u00ecnh vi\u00ean t\u1eeb th\u1eddi chi\u1ebfn tranh, c\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 gi\u00fap s\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia, c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c, khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7, nh\u00e0 kinh t\u1ebf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i tham gia m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0o cu\u1ed9c ch\u1ea5n h\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e2y n\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf Vi\u1ec7t Nam bi\u1ebft \u01a1n v\u00e0 tr\u00e2n qu\u00fd h\u1ecd. Ch\u00fang ta r\u1ea5t c\u1ea7n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c tham gia g\u00f3p ph\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ch\u00fang t\u00f4i mong r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd d\u00e0nh cho GS Klaus Krickeberg nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u cao qu\u00fd v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, nh\u01b0 trao t\u1eb7ng \u00f4ng m\u1ed9t danh hi\u1ec7u nh\u01b0 <i>C\u00f4ng d\u00e2n danh d\u1ef1 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam<\/i>, v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. \u00d4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a &#8220;H\u1ed9i Y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">Th\u00e1ng 7, 2017<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">TB. Th\u00e1ng 2, 2019, Klaus Krickeberg ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c B\u00e0 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim Ti\u1ebfn trao Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng H\u1eefu ngh\u1ecb t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng cao nh\u1ea5t c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam cho ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p to l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd cho Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Xem \u1edf \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/thay-toi-klaus-krickeberg-nguoi-yeu-men-dat-viet\/?preview_id=2281&amp;preview_nonce=d258de6109&amp;preview=true\">Th\u1ea7y t\u00f4i: Klaus Krickeberg \u2013 Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau m\u1ebfn \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; KLAUS KRICKEBERG M\u1ed8T \u0110\u1edcI G\u1eaeN B\u00d3 V\u1edaI VI\u1ec6T NAM Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh (2017) [1] Klaus Krickeberg (1929-) thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 tinh hoa c\u1ee7a CHLB \u0110\u1ee9c th\u1eddi h\u1eadu chi\u1ebfn. \u00d4ng sinh n\u0103m 1929 t\u1ea1i Ludwigslust, th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u00e2u \u0111\u00e0i trung t\u00e2m c\u1ee7a bang Mecklenburg-Vorpommern, B\u1eafc \u0110\u1ee9c. Ngo\u00e0i d\u00f2ng m\u00e1u \u0110\u1ee9c, \u00f4ng c\u00f2n mang d\u00f2ng m\u00e1u<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2265"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2277,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265\/revisions\/2277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}