{"id":2519,"date":"2019-05-02T02:28:12","date_gmt":"2019-05-01T19:28:12","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=2519"},"modified":"2022-11-29T15:57:24","modified_gmt":"2022-11-29T08:57:24","slug":"nguoi-viet-co-me-doc-sach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/nguoi-viet-co-me-doc-sach\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u00f3 m\u00ea \u0111\u1ecdc s\u00e1ch?"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T C\u00d3 M\u00ca \u0110\u1eccC S\u00c1CH?<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><i>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/i>. B\u00e0i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft nh\u00e2n H\u1ed9i th\u1ea3o s\u00e1ch Th\u00e0nh ph\u1ed1 th\u00e1ng 3, 2008. Sau 9 n\u0103m v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u00e1ch ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00fac b\u00e1ch. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u01b0a \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng <i>tri th\u1ee9c<\/i> l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ph\u1ed3n vinh, v\u0103n minh v\u00e0 v\u1eefng m\u1ea1nh nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt 150 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng \u00fd th\u1ee9c. L\u1ea1c h\u1eadu kinh t\u1ebf b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb <i>l\u1ea1c h\u1eadu tri th\u1ee9c<\/i>. M\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u00f9 ch\u1eef, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u201cm\u00f9 v\u0103n minh, khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7\u201d ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ebf gi\u1edbi khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc n\u00f3. Mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, qu\u1ed1c gia c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng s\u00e1ch th\u00f4ng minh sinh \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch trong d\u00e2n ph\u1ea3i t\u0103ng cao. Gi\u1edbi tinh hoa, gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, gi\u1edbi gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ea7n \u0111i \u0111\u1ea7u. \u0110\u1ea7u t\u01b0, vi\u1ebft, d\u1ecbch s\u00e1ch cho m\u1ecdi l\u1ee9a tu\u1ed5i, l\u00e3nh v\u1ef1c, v\u00e0 qu\u1ea3ng b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m th\u00fac b\u00e1ch hi\u1ec7n nay. Th\u1eddi gian kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ch\u1eadm tr\u1ec5 n\u1eefa.<\/p>\n<p>Xin xem th\u00eam <a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/tai-sao-nguoi-nhat-me-doc-sach\/\"><i>T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt m\u00ea \u0111\u1ecdc s\u00e1ch?<\/i><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"font-size: 14pt\">[1]<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Trong nhi\u1ec1u th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean, m\u00e0 t\u1eeb tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, th\u00ec th\u1ebf gi\u1edbi s\u00e1ch l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px;padding-right: 80px;text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Hermann Hesse<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Th\u1eadt l\u00e0 h\u1eefu \u00edch khi ch\u00fang ta b\u00e0n v\u1ec1 s\u00e1ch. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 s\u00e1ch nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y \u0111\u1ec3 m\u1ed9t s\u1ed1 danh nh\u00e2n l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1ec1 s\u00e1ch \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 suy ng\u1eabm:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Ai ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc b\u00e1o, hay xa h\u01a1n l\u00e0 s\u00e1ch c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u1eadn th\u1ecb n\u1eb7ng nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111eo k\u00ednh. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o th\u00e0nh ki\u1ebfn v\u00e0 khuynh h\u01b0\u1edbng th\u1eddi trang, b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng bao gi\u1edd th\u1ea5y hay nghe b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i g\u00ec kh\u00e1c c\u1ea3. Nh\u1eefng suy ngh\u0129 c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u00ecnh v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i \u00fd b\u1edfi nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p thu\u1eadn l\u1ee3i nh\u1ea5t c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 ngh\u00e8o n\u00e0n v\u00e0 bu\u1ed3n t\u1ebb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Trong th\u1eddi gian m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 m\u1edbi c\u00f3 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c khai s\u00e1ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft t\u1ecfa s\u00e1ng, phong c\u00e1ch v\u00e0 kh\u1ea9u v\u1ecb. Nh\u1eefng g\u00ec ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0i s\u1ea3n qu\u00fd gi\u00e1 nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ch\u00fang ta do \u0111\u00f3 c\u00e1m \u01a1n m\u1ed9t v\u00e0i nh\u00e0 v\u0103n c\u1ee7a th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 gi\u00fap cho con ng\u01b0\u1eddi trong th\u1eddi trung c\u1ed5 gi\u1ea3i ph\u00f3ng m\u00ecnh ra kh\u1ecfi s\u1ef1 m\u00ea t\u00edn v\u00e0 thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u1eefng c\u00e1i \u0111\u00e3 l\u00e0m cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd t\u0103m t\u1ed1i h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m n\u0103m. Kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u1eafc ph\u1ee5c t\u00ednh ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u00e2n th\u1eddi ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u1ea1i!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Albert Einstein<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">T\u1ea1o th\u00eam m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n cho m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0 l\u00e0 cho c\u0103n nh\u00e0 \u0111\u00f3 m\u1ed9t linh h\u1ed3n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Cicero<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Khi t\u00f4i c\u00f3 m\u1ed9t \u00edt ti\u1ec1n, t\u00f4i mua s\u00e1ch; n\u1ebfu c\u00f2n l\u1ea1i, t\u00f4i mua th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 \u00e1o qu\u1ea7n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Desiderius Erasmus<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 s\u01b0u t\u1eadp c\u1ee7a s\u00e1ch.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Thomas Carlyle<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">C\u00e1c lo\u1ea1i gi\u1ea3i tr\u00ed kh\u00e1c l\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho nh\u1eefng th\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng ch\u1ed7, giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, nh\u01b0ng s\u1ef1 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e1ch v\u1edf l\u00e0 s\u1ef1 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb, v\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a tu\u1ed5i cao. Ch\u00fang \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 l\u1ed9ng l\u1eaby cho ph\u1ed3n vinh, v\u00e0 l\u00e0 ngu\u1ed3n, v\u00e0 s\u1ef1 an \u1ee7i c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00f4ng may; ch\u00fang \u0111em l\u1ea1i ni\u1ec1m vui trong nh\u00e0, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 b\u1ed1i r\u1ed1i, ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a ch\u00fang ta tr\u00ean cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh, v\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 trong nh\u1eefng l\u00fac ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u1edf th\u00f4n d\u00e3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Cicero<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">M\u1ed9t \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f4 la \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c tinh th\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t c\u1eadu b\u00e9. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng tr\u1edf th\u00e0nh b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00e0i n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a c\u1eadu b\u00e9 \u0111i xa v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00e1c \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i c\u1ee7a c\u1eadu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Henry Ford<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u1ec1u \u1edf trong s\u00e1ch; ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd cho t\u00f4i m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u00e0 t\u00f4i ch\u01b0a \u0111\u1ecdc.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">Abraham Lincoln<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">T\u00f4i v\u1eabn theo c\u00e1c s\u00e1ch c\u0169, v\u00ec ch\u00fang d\u1ea1y t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec; t\u1eeb nh\u1eefng s\u00e1ch m\u1edbi t\u00f4i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t \u00edt.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Voltaire<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">M\u1ed9t li\u1ec1u ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ee9c kh\u1eafc, nh\u01b0ng m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch x\u1ea5u c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c tinh th\u1ea7n h\u1eb1ng nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>W. John Murray<\/strong><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\"><em><strong>V\u00e0i h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 th\u00f4ng tin \u0111\u00e1ng xem v\u1ec1 s\u00e1ch<\/strong><\/em>:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null.png?resize=442%2C302&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"442\" height=\"302\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Ph\u00f2ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 G\u00f6ttingen th\u1ebf k\u1ef7 18<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null.jpeg?resize=260%2C225&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"260\" height=\"225\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: center\">M\u1ed9t g\u00f3c c\u1ee7a th\u01b0 vi\u1ec7n ri\u00eang, v\u1edbi kho\u1ea3ng 1700 quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u0129 \u0111\u1ea1i <i>C.F. Gauss<\/i> (1777-1855)<\/p>\n<a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Goethe_library.png?ssl=1\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-2532 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Goethe_library.png?resize=263%2C212&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"263\" height=\"212\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\n<p style=\"text-align: center\">M\u1ed9t g\u00f3c c\u1ee7a th\u01b0 vi\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a <em>Goethe<\/em> (1747-1832) v\u1edbi 7.500 quy\u1ec3n s\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 \u00bc l\u00e0 s\u00e1ch khoa h\u1ecdc. Ng\u1ed3i trong m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n, <em>Goethe<\/em> c\u1ea3m th\u1ea5y \u201c<em>nh\u01b0 \u0111ang \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u01b0 b\u1ea3n l\u1edbn \u00e2m th\u1ea7m sinh l\u1ee3i\u201d<\/em>. Th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Du c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i? <em>Goethe<\/em> v\u00e0 <em>Nguy\u1ec5n Du<\/em> (1765\u20131820) s\u1ed1ng c\u00f9ng th\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null-1.jpeg?resize=301%2C236&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"301\" height=\"236\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">M\u1ed9t trong kho\u1ea3ng 2.000 quy\u1ec3n s\u00e1ch trong th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a Newton<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null-1.png?resize=338%2C236&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"338\" height=\"236\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Quy\u1ec3n Kinh th\u00e1nh c\u1ee7a <i>Gutenberg <\/i>(kho\u1ea3ng 1400-1468) h\u00ecnh th\u00e0nh gi\u1eefa n\u0103m 1452 v\u00e0 1454 t\u1ea1i Mainz, \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null-2.jpeg?resize=253%2C403&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"253\" height=\"403\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Th\u01b0 vi\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a <i>Max Planck<\/i> (1858-1947), cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, t\u1ea1i nh\u00e0 \u00f4ng \u1edf Berlin.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Ti\u1ebfc thay, n\u00f3 b\u1ecb di t\u1ea3n \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 r\u01a1i v\u00e0o tay c\u1ee7a H\u1ed3ng qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">ch\u1edf h\u1ebft v\u1ec1 Nga, v\u00e0 r\u1ed3i bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>V\u00e0i con s\u1ed1 th\u1ed1ng k\u00ea s\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 th\u01b0 vi\u1ec7n n\u1ed5i ti\u1ebfng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi<\/em> (2008):<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia Anh (London): 25 tri\u1ec7u (British Museum)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia Ph\u00e1p: 13 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia Hoa K\u1ef3 (Library of<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Congress, Washington): 29 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard: 15 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Berlin: 10 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">(Ch\u01b0a t\u00ednh th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia k\u1ebft h\u1ee3p<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Leipzig v\u00e0 Frankfurt, kho\u1ea3ng 20 tri\u1ec7u)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia Nga St Petersburg: 20 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Tokyo: 8 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Shanghai: 3 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Waseda: 4.5 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia Singapore 16 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\"><i>Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i:<\/i> 2 tri\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">(Trong \u0111\u00f3 s\u1ed1 s\u00e1ch ngo\u1ea1i l\u00e0 95.497, kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u00e1ch v\u1edbi ti\u1ebfng n\u00f3i trong khu v\u1ef1c)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px\">Tr\u00ean ch\u1ec9 n\u00f3i c\u00e1c \u0111\u1ea7u s\u00e1ch, ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00e1c \u1ea5n ph\u1ea9m \u0111\u1ecbnh k\u1ef3, b\u00fat t\u00edch \u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 80px\">M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0 d\u00e0y \u0111\u1eb7c, t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng (th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia) \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u00fang \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n), qua c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, cao \u0111\u1eb3ng, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, tr\u01b0\u1eddng chuy\u00ean ng\u00e0nh, t\u1ed5 ch\u1ee9c, h\u1ed9i \u0111o\u00e0n \u2026, ch\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn h\u1eb1ng tri\u1ec7u t\u01b0 nh\u00e2n, h\u1ecdc gi\u1ea3, khoa h\u1ecdc gia, ch\u00ednh tr\u1ecb gia, lu\u1eadt gia, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u0103n s\u0129, \u2026v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i s\u00e1ch. C\u00e1c qu\u1ed1c gia, k\u1ec3 c\u1ea3 vua ch\u00faa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u1edbn \u0111\u1ec1u h\u00e3nh di\u1ec7n v\u1ec1 nh\u1eefng th\u01b0 vi\u1ec7n b\u1ec1 th\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ea7u t\u01b0 mua s\u1eafm r\u1ea5t nhi\u1ec1u, v\u00e0 xem th\u01b0 vi\u1ec7n nh\u01b0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tri th\u1ee9c, b\u1ed9 m\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a. C\u00e1c th\u01b0 vi\u1ec7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac n\u1ed5i ti\u1ebfng. Vi\u1ec7t Nam mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u01b0 vi\u1ec7n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ea7n m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn v\u00e0i t\u1ec9 \u0111\u00f4 la.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\"><strong>M\u1ed9t v\u00e0i s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u1ec1 ng\u00e0y s\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf:<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 1995 UNESCO tuy\u00ean b\u1ed1 ng\u00e0y 23.4 l\u00e0 Ng\u00e0y S\u00e1ch th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 B\u1ea3n quy\u1ec1n. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i v\u0103n h\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi Cervantes, Shakespeare v\u00e0 Inca Garcilaso de la Vega v\u00e0o n\u0103m 1616. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 ng\u00e0y sinh, hay m\u1ea5t c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u0103n h\u00e0o t\u00ean tu\u1ed5i kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1ea1i T\u00e2y Ban Nha, ng\u00e0y n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 s\u00e1ch truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n c\u1ee7a t\u1ec9nh Catalonia. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta b\u00e0y b\u00e1n s\u00e1ch ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eb7ng hoa h\u1ed3ng cho m\u1ed7i cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n ra, t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng bu\u1ed5i \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, b\u00ecnh s\u00e1ch cho c\u00f4ng ch\u00fang. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t d\u00e2n t\u1ed9c. Ng\u00e0y nay nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 l\u1ea5y ng\u00e0y n\u00e0y l\u00e0m ng\u00e0y s\u00e1ch cho c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 nh\u00e0 s\u00e1ch. T\u1ea1i \u0110\u1ee9c, t\u1eeb 1996, xung quanh ng\u00e0y 23.4, c\u00f3 nhi\u1ec1u sinh ho\u1ea1t v\u0103n h\u00f3a nh\u01b0 t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i s\u00e1ch, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch nhi\u1ec1u th\u1ec3 lo\u1ea1i, giao l\u01b0u v\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null-3.jpeg?resize=168%2C241&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"168\" height=\"241\" data-recalc-dims=\"1\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null-4.jpeg?resize=180%2C240&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"240\" data-recalc-dims=\"1\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" title=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/null-6.jpeg?resize=182%2C240&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"182\" height=\"240\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"font-size: 14pt\">[2]<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u00e2y gi\u1edd tr\u1edf l\u1ea1i c\u00e2u h\u1ecfi, ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u00edt hay nhi\u1ec1u. Hay ch\u00fang ta h\u1ecfi Vi\u1ec7t nam c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau s\u00e1ch, bao nhi\u00eau th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ed5, so v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi? Ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 r\u1ea5t r\u1ea5t \u00edt, nh\u01b0 s\u1ef1 so s\u00e1nh v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Nh\u1eadt B\u1ea3n 150 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc s\u1ebd cho th\u1ea5y r\u00f5. Ngay c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn \u0111\u1ec1u h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1ed7 n\u00e0o c\u0169ng <i>kh\u00f4ng c\u00f3<\/i> th\u01b0 vi\u1ec7n c\u00f4ng. \u1ede c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u1ee1 trung \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c th\u01b0 vi\u1ec7n chung.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u00e1c th\u01b0 vi\u1ec7n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y trong th\u1eddi Ph\u00e1p thu\u1ed9c. T\u1ea1i sao m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 hi\u1ebfu h\u1ecdc m\u00e0 l\u1ea1i \u00edt s\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf? T\u00f4i ch\u1ee3t ngh\u0129 ra, c\u00f3 l\u1ebd d\u00e2n ta hi\u1ebfu h\u1ecdc, nh\u01b0ng th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ec9 m\u1ed9t giai t\u1ea7ng r\u1ea5t nh\u1ecf n\u00e0o th\u00f4i, v\u00e0 v\u00ec c\u00f3 qu\u00e1 \u00edt s\u00e1ch \u2212 hay \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 c\u1ed9i r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u00f3 \u00edt s\u00e1ch \u2212 m\u00e0 d\u00e2n ta, hay giai t\u1ea7ng hi\u1ebfu h\u1ecdc kia, ch\u1ec9 bi\u1ebft h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, kinh \u0111i\u1ec3n, c\u1ee9 h\u1ecdc \u0111i, h\u1ecdc l\u1ea1i, h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7, m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u1ea5y c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i n\u1ed9i dung, \u0111i t\u00ecm c\u00e1i m\u1edbi. T\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y s\u00e1ch v\u1edf bi\u1ec3u hi\u1ec7n cho qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u01b0 duy, cho n\u00ean th\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng phong ph\u00fa v\u00e0 m\u1edbi c\u1ea3. V\u1edbi k\u1ef9 thu\u1eadt in c\u1ee7a Gutenberg th\u1ebf k\u1ef7 15, s\u00e1ch d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u201cquy\u1ec1n l\u1ef1c\u201d, m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh tr\u00ed tu\u1ec7 ng\u00e0y, v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u t\u1ea7ng l\u1edbp d\u00e2n ch\u00fang. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19, v\u1edbi nh\u1eefng ph\u00e1t minh m\u00e1y in nhanh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n lan truy\u1ec1n \u1ea5y \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed1c \u0111\u1ed9 b\u00f9ng n\u1ed5. Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u00e1ch, nhi\u1ec1u th\u01b0 vi\u1ec7n kh\u1ee7ng \u0111\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef s\u00e1ch, g\u00f3p ph\u1ea7n cho vi\u1ec7c t\u1ef1 h\u1ecdc, nghi\u00ean c\u1ee9u, vi\u1ebft l\u00e1ch cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ed tu\u1ec7 h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd ng\u01b0ng ch\u1ea3y. Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ed9ng n\u00e3o, lu\u00f4n lu\u00f4n s\u00e1ng t\u1ea1o ra \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1edbi, cho n\u00ean v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ed5i m\u1edbi. X\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecd l\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ebft ng\u1eebng. Trong khi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 kh\u00e1 \u00edt s\u00e1ch, v\u00ec th\u1ebf d\u1ec5 \u0111i v\u00e0o t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, \u1ef7 l\u1ea1i, t\u1ef1 m\u00e3n, \u201cquy ph\u1ee5c\u201d, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ng t\u1ea1o. \u201cGi\u00e1o \u0111i\u1ec1u\u201d ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a s\u1ef1 chai c\u1ee9ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. X\u00e3 h\u1ed9i ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng t\u0129nh. \u1ede \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u1ebf, khi giai c\u1ea5p tr\u1ecb v\u1ecb c\u00e0ng t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u nh\u01b0 giai c\u1ea5p phong ki\u1ebfn-nho h\u1ecdc, th\u00ec t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt kh\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f2n \u1edf \u0111\u00e2u ch\u00ednh s\u00e1ch c\u00e0ng c\u1ee1i m\u1edf, nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb tinh th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e2n tr\u1ecdng, khuy\u1ebfn kh\u00edch, ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 khoan dung, \u1edf \u0111\u00f3 t\u01b0 duy, khoa h\u1ecdc, h\u1ecdc thu\u1eadt, v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a s\u00e1ch ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">S\u00e1ch l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho \u00f3c t\u00f2 m\u00f2 h\u1ecdc h\u1ecfi, s\u00e1ng t\u1ea1o, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00e0i s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a, h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c. Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c, t\u1eeb ng\u00e0y ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 t\u1ecf ra m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c ham h\u1ecdc h\u1ecfi c\u00e1i m\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111am m\u00ea, v\u00e0 \u201cb\u1eebng b\u1eebng\u201d nh\u01b0 l\u1eeda c\u1ee7a samurai, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 kh\u00e1t v\u1ecdng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, v\u00e0 mu\u1ed1n v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi. H\u1ecd bi\u1ebft th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc h\u1ecd h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m, h\u1ecd b\u1ecb t\u1ee5t h\u1eadu, v\u00e0 h\u1ecd c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft mu\u1ed1n \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp. V\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp, h\u1ecd mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u1ea1o ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh th\u1ea7n k\u1ef3 \u0111\u00f3. H\u1ecd say m\u00ea hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t, mu\u1ed1n chi\u1ebfm l\u0129nh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, k\u1ec3 c\u1ea3 \u00e2m nh\u1ea1c, h\u1ed9i h\u1ecda, v\u00e0 mu\u1ed1n ch\u1ee9ng minh h\u1ecd c\u0169ng bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3, v\u00e0 kh\u00f4ng thua k\u00e9m ai. H\u1ecd ph\u1ea3i \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp trong \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ef1 \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110i\u1ec1u l\u00e0m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u01b0u t\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng cu\u1ed9c ch\u1ea5n h\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng kh\u1ecfi lo l\u1eafng, l\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, th\u1ebf k\u1ef7 21, s\u00e1ch hay c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i d\u1ecbch ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u1ec9 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 v\u00e0i ng\u00e0n quy\u1ec3n th\u00f4i, v\u1edbi s\u1ed1 d\u00e2n h\u01a1n 80 tri\u1ec7u, trong khi nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch v\u00e0 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n, hay h\u00e0ng tri\u1ec7u b\u1ea3n t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n th\u1eddi Minh Tr\u1ecb, v\u1edbi s\u1ed1 d\u00e2n ch\u1ec9 v\u00e0i ba ch\u1ee5c tri\u1ec7u th\u1eddi \u0111\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u00e2y s\u1ed1c. Bao gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c \u0111\u1ecdc m\u1ea1nh nh\u01b0 s\u1ee9c \u0111\u1ecdc c\u1ee7a d\u00e2n Nh\u1eadt 150 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc? V\u00ec sao ch\u00fang ta, m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c b\u1ed1n ngh\u00ecn n\u0103m v\u0103n hi\u1ebfn, m\u00e0 nay s\u1ee9c \u0111\u1ecdc qu\u00e1 th\u1ea5p k\u00e9m nh\u01b0 th\u1ebf so s\u00e1nh v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c \u201cv\u00f5 s\u0129\u201d nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n? H\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng. V\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi c\u00e1i m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u1ee7 tri th\u1ee9c \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea7t n\u01b0\u1edbc?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">H\u00e3y nh\u00ecn th\u00eam v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt. N\u01b0\u1edbc n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 tuy\u1ec3n t\u1eadp C\u00e1c M\u00e1c \u2013 \u0102ng Ghen qui m\u00f4 \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi? Xin tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: kh\u00f4ng ph\u1ea3i Li\u00ean X\u00f4 hay Trung Qu\u1ed1c, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u01b0\u1edbc \u201cch\u1ee7 nh\u00e0\u201d l\u00e0 \u0110\u1ee9c, qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a hai v\u1ecb ti\u00ean tri kia. M\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n! Nh\u1eefng t\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a b\u1ed9 tuy\u1ec3n t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n <i>Kaizosha<\/i> cho ra m\u1eaft n\u0103m 1928, v\u00e0 n\u0103m n\u0103m sau tuy\u1ec3n t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t. T\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a b\u1ed9 tuy\u1ec3n t\u1eadp b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 150.000 quy\u1ec3n. Trung b\u00ecnh m\u1ed7i t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n kho\u1ea3ng 120.000 quy\u1ec3n. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf M\u1ef9 v\u00e0 \u1edf ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">C\u0169ng th\u1ebf, tuy\u1ec3n t\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Einstein tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c in t\u1ea1i \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u \u00c2u hay M\u1ef9, m\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh t\u1ea1i x\u1ee9 s\u1edf hoa anh \u0111\u00e0o n\u00e0y, v\u00e0o n\u0103m 1922, v\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh t\u1ea1i nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Kaizosha kia. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u1ee9ng ra m\u1eddi Einstein sang thuy\u1ebft tr\u00ecnh cho m\u1ed9t th\u1eddi gian l\u00e0 6 tu\u1ea7n t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 cho c\u00f4ng ch\u00fang, v\u00e0 c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3 cho ra m\u1eaft tuy\u1ec3n t\u1eadp g\u1ed3m b\u1ed1n b\u1ed9 c\u1ee7a Einstein b\u1eb1ng ti\u1ebfng Nh\u1eadt, bao g\u1ed3m nh\u1eefng b\u00e0i c\u1ee7a Einstein kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ec5 t\u00ecm l\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc hay nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng ra m\u1eddi. X\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng d\u00e2n h\u1ecd r\u1ea5t m\u1ea1nh v\u00e0 nh\u1ea1y b\u00e9n v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a. N\u1ebfu trong ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt mu\u1ed1n bi\u1ec3u l\u1ed9 h\u1ecd kh\u00f4ng thua k\u00e9m d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0o trong vi\u1ec7c ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 Einstein, th\u1ef1c s\u1ef1 h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho Einstein m\u1ed9t cu\u1ed9c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n n\u1ed3ng nhi\u1ec7t h\u01a1n c\u00e1c cu\u1ed9c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n \u1edf M\u1ef9, th\u00ec trong h\u1ecdc thu\u1eadt h\u1ecd c\u0169ng mu\u1ed1n ch\u1ee9ng minh h\u1ecd kh\u00f4ng thua d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0o trong vi\u1ec7c nhanh ch\u00f3ng ti\u1ebfp thu c\u00e1i m\u1edbi. Ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c phi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 quen v\u1edbi Fukuzawa Yukichi (1834-1901). \u00d4ng l\u00e0 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1eddi khai s\u00e1ng c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n trong th\u1eddi Minh Tr\u1ecb. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c <i>c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ef1 ch\u1ee7<\/i> nh\u01b0 nh\u1eefng <i>c\u1ed9t tr\u1ee5 c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh<\/i> v\u00e0 ch\u1ec9 khi x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ef1 ch\u1ee7 th\u00ec \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, qu\u1ed1c gia m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c. Qu\u1ed1c gia n\u1ebfu ch\u1ec9 g\u1ed3m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ec5 b\u1ea3o, d\u1ec5 d\u1ea1y, thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft, thi\u1ebfu \u0111\u1ea7u \u00f3c, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3, hay b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 ch\u1ee7 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u01b0\u1edbc \u00f4ng, \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19, nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch Ph\u1ed5 Freiherr vom Stein, v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i th\u1ebf, v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf. Th\u1eddi \u0111\u1ea1i Fukuzawa l\u00e0 th\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ea3o l\u1ed9n gi\u00e1 tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt c\u00f3 c\u00e1i k\u1ef3 t\u00e0i, l\u00e0 tuy trong l\u1ecbch s\u1eed m\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u1ea5y c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i vua Trung Qu\u1ed1c l\u00e0m \u201cm\u00f4 h\u00ecnh nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u201d l\u00e0m m\u1eabu, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh Tr\u1ecb, h\u1ecd c\u00f3 <i>s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1ef1 ph\u00e1t<\/i>, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1eebng t\u1ec9nh t\u1ee9c kh\u1eafc, c\u00e1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng c\u00f3, bi\u1ebft kh\u00f4n ngoan chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i ngay, v\u1ee9t b\u1ecf ngay c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng sang m\u00f4 h\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c b\u1eadc thang gi\u00e1 tr\u1ecb, t\u1eeb \u201csein\u201d (t\u1ed3n t\u1ea1i theo c\u00e1i c\u0169) sang \u201ctun\u201d (h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo c\u00e1i m\u1edbi). Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt m\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng. Trong khi Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1ef1 ph\u00e1t nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i t\u00ecnh th\u1ebf nhanh ch\u00f3ng. Fukuzawa c\u00f4ng k\u00edch d\u1eef d\u1ed9i b\u1ec7nh \u201cl\u00e0m d\u00e1ng\u201d nh\u01b0ng b\u00ean trong r\u1ed7ng tu\u1ebfch tri th\u1ee9c c\u1ee7a gi\u1edbi c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf hay c\u1ee7a c\u1ea3i:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000080\">Nh\u1eefng ai <i>l\u00e0m<\/i> nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n h\u00f4m nay, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cao th\u01b0\u1ee3ng; nh\u1eefng ai <i>l\u00e0m<\/i> nh\u1eefng vi\u1ec7c d\u1ec5, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p k\u00e9m. L\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec h\u1eefu \u00edch cho con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 b\u1eb1ng c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, v\u00e0 suy ngh\u0129, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n. Do \u0111\u00f3 ranh gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cao th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 th\u1ea5p k\u00e9m ch\u1ec9 n\u1eb1m \u1edf t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a <i>c\u00f4ng vi\u1ec7c<\/i> m\u00e0 h\u1ecd <i>l\u00e0m<\/i>. Cho n\u00ean h\u00f4m nay c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u Daimy\u014d, Qu\u00fd ph\u00e1i cung \u0111\u00ecnh, Samurai, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u1ecd tuy c\u00f3 tr\u00f4ng \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd khi h\u1ecd ng\u1ed3i tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a v\u00e0 \u0111eo g\u01b0\u01a1m ng\u1eafn, g\u01b0\u01a1m d\u00e0i, nh\u01b0ng h\u1ecd h\u1ea7u nh\u01b0 r\u1ed7ng tu\u1ebfch b\u00ean trong, nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i th\u00f9ng t\u00f4-n\u00f4 r\u1ed7ng\u2026 h\u1ecd ti\u00eau pha nh\u1eefng ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng v\u1ea5t v\u1ea3, v\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ee5c \u0111\u00edch. Th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do n\u00e0o \u0111\u1ec3 g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 cao th\u01b0\u1ee3ng, hay c\u1ee7a \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p quan tr\u1ecdng! Ch\u1ec9 v\u00ec h\u1ecd t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n l\u1ea1i, v\u00e0 l\u00faa g\u1ea1o, h\u1ecd l\u00e0m ra v\u1ebb \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd. Nh\u01b0ng h\u1ecd ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p k\u00e9m.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong t\u1eadp s\u00e1ch c\u00f3 t\u00ean \u201cC\u00e1c b\u00e0i h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng\u201d c\u1ee7a Fukuzawa vi\u1ebft cho tr\u1ebb em. M\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111anh th\u00e9p \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1i th\u1eadt, v\u00e0 c\u00e1i gi\u00e3. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 mu\u1ed1n d\u1ea1y cho con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb l\u00fac c\u00f2n tr\u1ebb ph\u1ea3i bi\u1ebft ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m cao c\u1ea3 v\u00e0 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111i v\u00e0o l\u1ed1i m\u00f2n th\u1ea5p k\u00e9m c\u1ee7a th\u00f3i \u1ef3 l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-2684\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/fukuzawa-Portrait.jpg?resize=386%2C256&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"386\" height=\"256\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/fukuzawa-Portrait.jpg?resize=300%2C199&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/fukuzawa-Portrait.jpg?resize=768%2C509&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/fukuzawa-Portrait.jpg?resize=1024%2C678&amp;ssl=1 1024w\" sizes=\"(max-width: 386px) 100vw, 386px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Fukuzawa Yukichi (1835-1901)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">V\u00e2ng, \u201c\u0111\u1ecdc s\u00e1ch, v\u00e0 suy ngh\u0129\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 \u0111i t\u00ecm t\u00f2i c\u00e1i m\u1edbi cho b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c, v\u00e0 d\u0129 nhi\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 vi\u1ebft s\u00e1ch, l\u00e0m sao cho v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00eam phong ph\u00fa, l\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c cao c\u1ea3 m\u00e0 ng\u00e0i Fukuzawa Yukichi mu\u1ed1n nh\u1eafc nh\u1ee1 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ec9 s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e1i c\u0169 k\u1ef9, \u1ef7 l\u1ea1i, v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd th\u00f3i quen, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cth\u1ea5p k\u00e9m\u201d, ch\u1ec9 l\u00e0m h\u1ea1i th\u00eam cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ng\u00e0i T\u00f4n D\u1eadt Ti\u00ean c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u00e1t bi\u1ec3u <i>\u201cHi\u1ec3u l\u00e0 kh\u00f3, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u00e0 d\u1ec5\u201d<\/i> hay sao? Hi\u1ec3u m\u1edbi ch\u00ednh l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cao c\u1ea3 kia m\u00e0 ng\u00e0i Fukuzawa mu\u1ed1n n\u00f3i, c\u00f2n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng thu\u1ea7n t\u00fay t\u1ef1 n\u00f3 l\u00e0 \u201cth\u1ea5p k\u00e9m\u201d trong t\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y. V\u00e0 mu\u1ed1n hi\u1ec3u l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc, ph\u1ea3i h\u1ecdc, ph\u1ea3i suy ngh\u0129, ph\u1ea3i mang c\u1ea3 v\u0103n h\u00f3a th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Th\u1ebf gi\u1edbi s\u00e1ch v\u1edf, \u00fd t\u01b0\u1edfng, v\u1eabn c\u00f2n kh\u00e1 xa l\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. C\u1ea3 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a \u00fd t\u01b0\u1edfng, bao g\u1ed3m \u00fd t\u01b0\u1edfng khoa h\u1ecdc, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, v\u0103n h\u1ecdc, tri\u1ebft h\u1ecdc, ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf, c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i h\u00e3y c\u00f2n m\u1edd nh\u1ea1t \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u201cth\u1ebf gi\u1edbi ph\u1eb3ng\u201d, n\u00f3 \u201cl\u00e9p\u201d nh\u01b0 \u201cb\u1ed1n ng\u00e0n n\u0103m ng\u1ef1c l\u00e9p\u201d nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ec9 m\u1edbi l\u00e0m cho th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1eb3ng \u0111\u00f3 g\u1ee3n l\u0103ng t\u0103ng \u0111\u00f4i ch\u00fat th\u00f4i ch\u1ee9 ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh. Th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1eb3ng \u0111\u00f3 mang trong m\u00ecnh m\u1ed9t s\u1ee9c \u00ec n\u1eb7ng n\u1ec1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean ng\u1ee7 qu\u00ean tr\u00ean kho b\u00e1u tr\u00ed tu\u1ec7 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong s\u00e1ch v\u1edf c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb h\u01a1n 2500 n\u0103m nay. Ch\u00ednh trong \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c Ph\u00f9 Tang \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c thanh b\u00e1u ki\u1ebfm c\u1ee7a Vua Arthur nh\u01b0 trong truy\u1ec7n th\u1ea7n tho\u1ea1i Anh. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i th\u00f3i quen c\u1ee7a m\u00ecnh h\u00f4m nay. C\u1ea7n t\u00ecm \u0111\u1ec1n cu\u1ed1n s\u00e1ch, h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u00ecm \u0111\u1ebfn nh\u1eefng th\u1ecfa m\u00e3n v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u1ea5t th\u1eddi. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111i qu\u00e1 ch\u1eadm. C\u00e1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111i tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fang ta r\u1ea5t xa. H\u00e3y t\u1ecf ra l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 \u00fd ch\u00ed v\u01b0\u01a1n l\u00ean th\u00e0nh m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c v\u0103n h\u00f3a. H\u00e3y hi\u1ec3u ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ee5t h\u1eadu m\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m m\u00e0 \u00f4ng cha ta ch\u01b0a hi\u1ec3u nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 hi\u1ec3u. H\u00e3y hi\u1ec3u s\u1ee9c m\u1ea1nh n\u1eb1m trong tri th\u1ee9c: \u201cTri th\u1ee9c l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh\u201d c\u1ee7a Francis Bacon. H\u00e3y nh\u1edb, s\u00e1ch v\u1edf, tri th\u1ee9c c\u0169ng l\u00e0 \u201cngu\u1ed3n t\u01b0 b\u1ea3n \u00e2m th\u1ea7m sinh l\u1ee3i\u201d, nh\u01b0 Goethe \u0111\u00e3 n\u00f3i. S\u1ef1 ham m\u00ea t\u00ecm t\u00f2i \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00ednh l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c mu\u1ed1n v\u01b0\u01a1n l\u00ean trong cu\u1ed9c ch\u1ea5n h\u01b0ng, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, b\u1eb1ng tr\u00ed tu\u1ec7, b\u1eb1ng c\u00e1i \u0111\u1ea7u cao, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ecfa m\u00e3n v\u1edbi lao \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. \u0110\u1ed5i m\u1edbi \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u01a1n 20 n\u0103m nay tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb t\u1ef1 c\u00f4 l\u1eadp v\u00e0 tr\u00ec tr\u1ec7 v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ea7n m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u1ee9 hai, hay cu\u1ed9c duy t\u00e2n tr\u00ed tu\u1ec7, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1edbi h\u00f4m nay. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u1eadt s\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u201ckhai s\u00e1ng\u201d khi c\u00e2y c\u1ea7u tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft sang th\u1ebf gi\u1edbi v\u0103n minh khai s\u00e1ng b\u00ean ngo\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh m\u00ecnh, v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0nh m\u1ea1nh, m\u1ea1nh m\u1ebd, khi h\u1ecdc h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c tinh hoa c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. Kh\u00f4ng d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cho n\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 th\u1eadt nhi\u1ec1u s\u00e1ch, v\u00e0 s\u00e1ch hay, s\u00e1ch c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a, nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u00e8n \u0111\u1ec3 th\u1eafp s\u00e1ng kh\u1eafp c\u00e1c mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1c th\u01b0 vi\u1ec7n c\u00f4ng \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i qu\u1eadn huy\u1ec7n cho m\u1ecdi l\u1ee9a tu\u1ed5i. Th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c <i>khu ph\u1ed1 v\u0103n h\u00f3a<\/i>, v\u00e0 <i>\u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u0103n h\u00f3a<\/i>. \u0110\u1ecdc s\u00e1ch l\u00e0 m\u1edf m\u1eaft ra tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf gi\u1edbi. Kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ecdc s\u00e1ch l\u00e0 nh\u1eafm m\u1eaft l\u1ea1i, s\u1ed1ng ngay ban ng\u00e0y m\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi n\u1ed9i t\u00e2m v\u00e0 tri th\u1ee9c v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed1i nh\u01b0 \u0111\u00eam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0110\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o l\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ecb lu m\u1edd t\u1eeb l\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng cu\u1ed9c t\u00e1i t\u1ea1o v\u0129 \u0111\u1ea1i m\u00e0 h\u00f4m nay ch\u00fang ta ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh, m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 qu\u00e1 mu\u1ed9n m\u00e0ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">Ng\u00e0y 4\/3\/2008<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Xem th\u00eam: <a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/gia-tri-khai-phong-cua-khoa-hoc\/\"><i>Gi\u00e1 tr\u1ecb khai ph\u00f3ng c\u1ee7a Khoa H\u1ecdc<\/i><\/a><\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"rxOq7cvnu4\"><p><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/ngo-qua-tai-sao-khong-chiu-hoc\/\">Ng\u1ed9 qu\u00e1 t\u1ea1i sao kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ecdc <\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8220;&lt;I&gt;Ng\u1ed9 qu\u00e1 t\u1ea1i sao kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ecdc &lt;\/I&gt;&#8221; &#8212; B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh\" src=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/ngo-qua-tai-sao-khong-chiu-hoc\/embed\/#?secret=Bpm6oS0eZJ#?secret=rxOq7cvnu4\" data-secret=\"rxOq7cvnu4\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T C\u00d3 M\u00ca \u0110\u1eccC S\u00c1CH? Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh &nbsp; L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u. B\u00e0i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft nh\u00e2n H\u1ed9i th\u1ea3o s\u00e1ch Th\u00e0nh ph\u1ed1 th\u00e1ng 3, 2008. Sau 9 n\u0103m v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u00e1ch ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00fac b\u00e1ch. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u01b0a \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng tri th\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2519"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8113,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/revisions\/8113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}