{"id":3011,"date":"2019-10-11T15:44:27","date_gmt":"2019-10-11T08:44:27","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=3011"},"modified":"2021-11-19T16:20:32","modified_gmt":"2021-11-19T09:20:32","slug":"bai-phong-van-cua-nhat-bao-thanh-nien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/bai-phong-van-cua-nhat-bao-thanh-nien\/","title":{"rendered":"B\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a nh\u1eadt b\u00e1o Thanh Ni\u00ean"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px;padding-right: 80px;text-align: center\"><span style=\"color: #008000\"><strong><span style=\"font-size: 24pt\">&#8220;M\u1ed8T \u0110\u1edcI C\u00d9NG S\u00c1CH&#8221;<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 80px;padding-right: 80px;text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">(Do nh\u00e0 b\u00e1o \u0110\u0103ng Nguy\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n)<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-6321\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/picture-7.png?resize=74%2C48&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"74\" height=\"48\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">S\u1ef1 nh\u00fat nh\u00e1t c\u1ee7a t\u00f4i trong th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00e1i \u00f4, c\u00e1i khi\u00ean. N\u00f3 \u0111\u00e3 che ch\u1edf v\u00e0 cho ph\u00e9p t\u00f4i ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080\">Mahatma Gandhi<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">C\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh cho ph\u00e9p ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n ra trong ch\u00e2n th\u1ef1c t\u1ea1i gai g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u1ebfn t\u1eadn \u0111\u00e1y s\u00e2u c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u1ea5t n\u00f3. S\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i n\u00e0y l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c m\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1c l\u1edbn l\u1eafm m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, trong khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1eadc trung \u0111\u1ec1u che m\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e1nh l\u1eeba ch\u00fang ta.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080\">Max Raphael<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080;font-size: 14pt\">Anh c\u00f3 m\u1ed9t \u0111am m\u00ea s\u00e1ch g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 nhu c\u1ea7u t\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c m\u00ecnh ti\u1ebfp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, n\u1ebfu em mu\u1ed1n g\u1ecdi nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, gi\u1ed1ng nh\u01b0 anh c\u00f3 nhu c\u1ea7u \u0103n \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng v\u1eady.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;padding-left: 80px;padding-right: 80px\"><span style=\"color: #000080\">Vincent van Gogh<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080\">Th\u01b0 g\u1eedi cho ng\u01b0\u1eddi em Theodore<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 80px\"><strong><em>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;padding-left: 80px\">D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 b\u00e1o \u0110\u0103ng Nguy\u00ean c\u1ee7a b\u00e1o Thanh Ni\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u00e2n d\u1ecbp Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay 2019 \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho t\u00e1c ph\u1ea9m \u0110\u1ea0I H\u1eccC th\u00e1ng 9 v\u1eeba qua. T\u00f4i r\u1ea5t c\u1ea3m \u01a1n \u0110\u0103ng Nguy\u00ean v\u00e0 b\u00e1o Thanh Ni\u00ean \u0111\u00e3 cho t\u00f4i c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111i m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ri\u00eang t\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang h\u00ecnh th\u00e0nh hay t\u00ecm con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 t\u00ecm b\u1ea3n s\u1eafc, \u0111\u1ec3 bi\u1ebft ta l\u00e0 ai. M\u00ecnh ph\u1ea3i, can \u0111\u1ea3m n\u1ebfu c\u1ea7n, ch\u00ednh l\u00e0 m\u00ecnh, authentic v\u1edbi m\u00ecnh, m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1i \u0111a nh\u1eefng g\u00ec c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o h\u00f3a ban cho. Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00edch th\u1ef1c h\u01a1n con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1eafm ch\u1ee9. M\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 ti\u1ebfng g\u1ecdi. H\u00e3y bi\u1ebft l\u1eafng nghe v\u00e0 nh\u1eadn ra n\u00f3, d\u00f9 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua kh\u00f3 kh\u0103n, d\u00f9 mu\u1ed9n m\u00e0ng, \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra \u201cNguy\u00ean t\u1ed1\u201d, The Element, c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Nh\u00ecn l\u1ea1i, t\u00f4i th\u1ea5y m\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ba l\u1ea7n \u0111am m\u00ea trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, m\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3, t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ed1ng l\u00e0m sao. L\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t di\u1ec5n ra v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u trung h\u1ecdc \u1edf tu\u1ed5i teen, tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i \u0111\u1eb9p, c\u00e1i l\u00f4-gic l\u00f4i cu\u1ed1n c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi to\u00e1n h\u1ecdc, gi\u00fap t\u00f4i \u201cm\u00e0i s\u1eafc\u201d t\u01b0 duy, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc c\u00f3 t\u00ednh \u201ckhai ph\u00f3ng\u201d c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1eddi Trung c\u1ed5. L\u1ea7n th\u1ee9 hai nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea1i h\u1ecdc S\u00e0i g\u00f2n, tr\u01b0\u1edbc t\u00f2a nh\u00e0 \u0111\u1ed3 s\u1ed9 v\u00e0 cao c\u1ea5p c\u1ee7a tri th\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u1edf \u0111\u00f3, ki\u1ebfn th\u1ee9c trung h\u1ecdc kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch tr\u1ef1c ti\u1ebfp, m\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i v\u1eadn d\u1ee5ng l\u1ed1i t\u01b0 duy kh\u00e1c, tinh t\u1ebf h\u01a1n v\u00e0 tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n. T\u01b0 duy h\u00ecnh h\u1ecdc Euclid \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp n\u1ed1i b\u1edfi t\u01b0 duy vi t\u00edch ph\u00e2n. \u1ede \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, t\u00f4i th\u1eadt s\u1ef1 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u1ed5ng t\u00f2a nh\u00e0 di s\u1ea3n tri th\u1ee9c v\u0129 \u0111\u1ea1i m\u1ea5y ngh\u00ecn n\u0103m c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u0110am m\u00ea l\u1ea7n th\u1ee9 ba di\u1ec5n ra trong nh\u1eefng n\u0103m t\u00f4i s\u1ed1ng \u1edf Berlin. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 n\u1ed7i \u0111am m\u00ea l\u1edbn nh\u1ea5t trong \u0111\u1eddi t\u00f4i, \u0111am m\u00ea tr\u01b0\u1edbc v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, gi\u00fap t\u00f4i\u00a0 \u201cl\u1ed9t x\u00e1c\u201d \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u00f4i h\u1ecdc v\u00ec \u0111am m\u00ea c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a chuy\u00ean m\u00f4n, ch\u00e2n l\u00fd khoa h\u1ecdc l\u00e0 ch\u00ednh, nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y t\u00f4i \u0111am m\u00ea c\u00e1i v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ecdc ch\u1ec9 di\u1ec5n ra theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng l\u1ea7n \u0111am m\u00ea \u0111\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1ea3y v\u1ecdt, th\u00ec ch\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f4i d\u1ea7n d\u1ea7n m\u1ea5t \u0111i ng\u1ecdn l\u1eeda c\u1ea3m h\u1ee9ng, s\u1ebd ng\u00e3 l\u00f2ng d\u1eebng l\u1ea1i v\u0129nh vi\u1ec5n \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 tr\u00ean cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh, v\u1edbi c\u00e1i gi\u00e1 ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 t\u00f4i h\u00f4m nay n\u1eefa. Ch\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00ednh nh\u00e2n v\u0103n cao c\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3, h\u00f2a l\u1eabn v\u1edbi c\u00e1i v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 t\u1ef1 nhi\u00ean t\u1eebng truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng b\u1ea5t t\u1eadn cho nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 v\u0129 \u0111\u1ea1i, \u0111\u00e3 cho t\u00f4i ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1ea1i sao ph\u1ea3i \u0111i t\u00ecm ch\u00e2n l\u00fd. Ni\u1ec1m c\u1ea3m h\u1ee9ng \u1ea5y ch\u00e1y m\u00e3i, nh\u01b0 ng\u1ecdn l\u1eeda b\u1ea5t t\u1eed, c\u0169ng nh\u01b0 \u00fd th\u1ee9c m\u1ea1nh m\u1ebd, s\u00e1ng s\u1ee7a h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn. C\u00e1i \u201cc\u00f4 \u0111\u01a1n v\u00e0 nh\u00fat nh\u00e1t\u201d b\u1ea5y l\u00e2u nay gi\u1edd tan bi\u1ebfn trong c\u00e1i v\u0169 tr\u1ee5 bao la c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111am m\u00ea b\u00f9ng ch\u00e1y l\u00e0 m\u1ed7i l\u1ea7n gi\u00fap t\u00f4i thay \u0111\u1ed5i g\u00f3c \u0111\u1ed9 l\u1ed9 tr\u00ecnh, v\u00e0 tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. Nh\u01b0ng l\u1ea7n \u0111am m\u00ea cu\u1ed1i c\u00f9ng trong nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng \u1edf Berlin m\u1edbi l\u00e0 l\u1ea7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, gi\u00fap t\u00f4i t\u00ecm th\u1ea5y con ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u00f4i nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra l\u1ea7n th\u1ee9 hai, v\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; tr\u00ean m\u1ed9t b\u1ea7u tr\u1eddi m\u1edbi. Th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1ecf h\u1eb9p c\u1ee7a t\u00f4i m\u1ea5t \u0111i ranh gi\u1edbi c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o v\u0169 tr\u1ee5 bao la, v\u00e0 t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng h\u1ea1n h\u1eb9p c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111ang l\u00e0m m\u1edd m\u1ecbt tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t. NXX<\/p>\n<p style=\"text-align: center;padding-left: 40px\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 80px\">B\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o Thanh Ni\u00ean Ch\u1ee7 nh\u1eadt, ng\u00e0y 6\/10\/2019:<\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 80px\"><a href=\"https:\/\/thanhnien.vn\/giao-duc\/nguyen-xuan-xanh-mot-doi-cung-sach-1133853.html\">https:\/\/thanhnien.vn\/giao-duc\/nguyen-xuan-xanh-mot-doi-cung-sach-1133853.html<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: left;padding-left: 80px\">T\u00f4i c\u00f3 th\u00eam v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n nh\u1ecf c\u1ee7a b\u1ea3n g\u1ed1c m\u00e0 do khu\u00f4n kh\u1ed5 t\u1edd b\u00e1o \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-large wp-image-3023 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/cover.jpg?resize=1024%2C533&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"533\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/cover.jpg?resize=1024%2C533&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/cover.jpg?resize=300%2C156&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/cover.jpg?resize=768%2C400&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/cover.jpg?w=1920&amp;ssl=1 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3012\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/box.jpg?resize=660%2C203&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/box.jpg?w=660&amp;ssl=1 660w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/box.jpg?resize=300%2C92&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">(T\u1eeb 1980-86 t\u00f4i l\u00e0m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y ch\u1ec9 \u1edf \u0110H K\u1ef9 thu\u1eadt Berlin)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #993300\">\u00d4<\/span>ng m\u00ea to\u00e1n h\u1ecdc t\u1eeb th\u1eddi h\u1ecdc trung h\u1ecdc v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Khoa h\u1ecdc S\u00e0i G\u00f2n. Sau khi h\u1ecdc xong \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i du h\u1ecdc Ph\u00e1p b\u1ecb t\u1ea1m t\u1eaft, \u00f4ng chuy\u1ec3n qua \u0111i \u0110\u1ee9c l\u00e0m c\u00f4ng t\u00e1c gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u 6 n\u0103m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ph\u00f3ng vi\u00ean <em>Thanh Ni\u00ean<\/em> \u0111\u00e3 c\u00f3 cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng m\u00ea s\u00e1ch \u0111\u1ebfn ch\u1eebng n\u00e0o&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3013\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h1.jpg?resize=986%2C188&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"986\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h1.jpg?w=986&amp;ssl=1 986w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h1.jpg?resize=300%2C57&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h1.jpg?resize=768%2C146&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 986px) 100vw, 986px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p><em>Tr\u00ean carte de visite [danh thi\u1ebfp] c\u1ee7a \u00f4ng, t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t t\u1eeb kh\u00e1 l\u1ea1 trong ch\u1ee9c danh l\u00e0 \u201cDr. Habil.\u201d. N\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec, th\u01b0a \u00f4ng?<\/em><\/p>\n<p>\u201cHabil.\u201d l\u00e0 vi\u1ebft t\u1eaft c\u1ee7a \u201cHabilitation\u201d, t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a m\u1ed9t \u201cc\u1ea5p gi\u00e1 tr\u1ecb\u201d trong b\u1eadc thang h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a \u0110\u1ee9c, nh\u00ecn nh\u1eadn n\u0103ng l\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y, gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u\u00a0 c\u1ee7a \u1ee9ng vi\u00ean sau ti\u1ebfn s\u0129. V\u1edbi ch\u1ee9ng ch\u1ec9 <em>habilitation<\/em>, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201c<em>Privatdozent<\/em>\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p <em>venia legendi, <\/em>t\u1ee9c ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin l\u00e0m gi\u00e1o s\u01b0.<\/p>\n<p>\u1ede Berlin, t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u 6 n\u0103m. Th\u1eddi gian \u1edf Berlin l\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n. Berlin c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ee9c h\u00fat m\u00e3nh li\u1ec7t v\u1edbi t\u00f4i\u2026 Nh\u01b0ng kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a cu\u1ed9c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i trong t\u00f4i l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n \u0110\u1ee9c: Peter Weiss, ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t y\u00eau m\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 t\u00f4i t\u1eebng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. Qua \u0111\u00eam t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc s\u00e1ch m\u1ed9t c\u00e1ch \u201cth\u00f4i th\u00fac v\u00e0 gi\u00f4ng b\u00e3o\u201d, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i kh\u00e1t l\u00e2u ng\u00e0y. T\u00f4i c\u00f3 vi\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi \u0111\u00f3 trong b\u00e0i <em>Nh\u1eefng ng\u00e0y h\u1ea3i ngo\u1ea1i<\/em> c\u00f3 t\u00ednh t\u1ef1 s\u1ef1 \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o <em>Ph\u00f9 Sa<\/em> c\u1ee7a H\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ea1i Berlin n\u0103m 1984. H\u00e0ng ngh\u00ecn trang nh\u1eadt k\u00fd c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra ghi l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>L\u00fd do tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc l\u00e0 g\u00ec, th\u01b0a \u00f4ng?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u00f4i c\u1ee9 ngh\u0129, c\u00f3 l\u1ebd m\u00ecnh kh\u00f4ng bao gi\u1edd r\u1eddi b\u1ecf n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec qu\u1ed1c gia n\u00e0y qu\u00e1 v\u0129 \u0111\u1ea1i, h\u1ecdc su\u1ed1t \u0111\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ebft. Nh\u01b0ng r\u1ed3i, sau v\u00e0i n\u0103m \u201cl\u1ed9t x\u00e1c\u201d \u1edf Berlin, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u00e0nh m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt, \u201c\u0111\u1ee7 l\u00f4ng, \u0111\u1ee7 c\u00e1nh\u201d \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 bay \u0111i m\u00e0 v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi b\u1ea3n s\u1eafc con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng s\u1ee3 t\u00e0n l\u1ee5i, hay \u0111\u00e1nh m\u1ea5t m\u00ecnh trong cu\u00f4c s\u1ed1ng th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt. T\u1ee7 s\u00e1ch \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd theo t\u00f4i su\u1ed1t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u1edf v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. C\u00f3 th\u1ec3 t\u00f4i ch\u01b0a tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1ebft c\u00e2u h\u1ecfi t\u1ea1i sao, xin \u0111\u1ec3 v\u00e0o m\u1ed9t d\u1ecbp kh\u00e1c s\u1ebd n\u00f3i th\u00eam. Nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf, t\u00f4i mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gi\u1ea3n d\u1ecb, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1ed1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec cho qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 t\u00e2m nguy\u1ec7n c\u1ee7a t\u00f4i khi nh\u1eadn l\u00e3nh h\u1ecdc b\u1ed5ng qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 ra \u0111i nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ec7nh. Khi t\u00f4i v\u1ec1, gia t\u00e0i qu\u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 c\u00e1i th\u01b0 vi\u1ec7n. C\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean h\u1ea3i quan kh\u00e1m c\u00e1c th\u00f9ng s\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ebfn m\u1ecfi m\u1eaft v\u00e0 \u201cnh\u00e0m ch\u00e1n\u201d v\u00e0 \u201cm\u1ec7t ngh\u1ec9\u201d. K\u1ef3 qu\u00e1, sao \u00f4ng Vi\u1ec7t ki\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng mang th\u1ee9 g\u00ec qu\u00fd h\u01a1n m\u00e0 ch\u1ec9 to\u00e0n c\u00f3 s\u00e1ch v\u1eady? Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai hi\u1ec3u r\u1eb1ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i, s\u00e1ch l\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n tinh th\u1ea7n c\u00f2n qu\u00fd h\u01a1n ti\u1ec1n b\u1ea1c, c\u1ee7a c\u1ea3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00f4i r\u1ea5t c\u1ea3m \u01a1n n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c, v\u00e0 Berlin, nh\u01b0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 hai, \u201cc\u00e1i n\u00f4i \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi\u201d c\u1ee7a t\u00f4i, c\u1ea3m \u01a1n nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u00ean v\u00e0 khu r\u1eebng c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00f4i v\u1eabn \u201cxanh t\u01b0\u01a1i\u201d ch\u1ee9 kh\u00f4ng kh\u00f4 h\u00e9o. V\u1ec1 tinh th\u1ea7n, t\u00f4i c\u00f3 l\u1ebd c\u00f2n xanh t\u01b0\u01a1i h\u01a1n g\u1ea5p b\u1ed9i, nh\u1edd nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi gian \u1edf \u0110\u1ee9c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eefng n\u0103m \u1edf Berlin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3014\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h2-1.jpg?resize=986%2C188&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"986\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h2-1.jpg?w=986&amp;ssl=1 986w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h2-1.jpg?resize=300%2C57&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h2-1.jpg?resize=768%2C146&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 986px) 100vw, 986px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c n\u00e0o khi\u1ebfn \u00f4ng vi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u00e1ch trong th\u1eddi gian \u1edf \u0110\u1ee9c?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ebft v\u00e0o \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 2000. Quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 \u201cN\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Th\u1ebf k\u1ef7 XIX &#8211; Nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt\u201d nh\u01b0 c\u00e1i t\u00ean c\u1ee7a l\u1ea7n xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u0103m 2004. Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u00f3, Vi\u1ec7n Goethe b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ed5 ch\u1ee9c tri\u1ec3n l\u00e3m gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0110\u1ee9c cho du h\u1ecdc sinh Vi\u1ec7t Nam &#8211; m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u t\u1ed1t l\u00e0nh cho Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00f4i vi\u1ebft quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00ean nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c, khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0110\u1ee9c, v\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia l\u1ea1c h\u1eadu, phong ki\u1ebfn, b\u1ecb \u201cto\u00e0n tr\u1ecb\u201d, b\u1ecb th\u1ea5t tr\u1eadn \u0111au \u0111\u1edbn tr\u01b0\u1edbc Napoleon ch\u1ec9 trong m\u1ed9t \u0111\u00eam v\u00e0o n\u0103m 1806. H\u1ecd \u0111\u00e3 quy\u1ebft t\u00e2m l\u00e0m m\u1ed9t cu\u1ed9c l\u1ed9i ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed ngo\u1ea1n m\u1ee5c v\u1edbi c\u00e1c cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc (Humboldt), khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec3 sau h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7, h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia h\u00f9ng m\u1ea1nh \u1edf ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3015\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ghep.jpg?resize=960%2C606&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"606\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ghep.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ghep.jpg?resize=300%2C189&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ghep.jpg?resize=768%2C485&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Cu\u1ed9c v\u01b0\u01a1n l\u00ean th\u1ea7n k\u1ef3 n\u00e0y v\u1ec1 sau \u0111\u00e3 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho nh\u1eefng nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch Minh Tr\u1ecb. Quy\u1ec3n s\u00e1ch <em>N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c<\/em> \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay n\u0103m 2017. Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ecd c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Waseda (Nh\u1eadt B\u1ea3n) khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n in m\u1edbi n\u0103m 2019, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng trong t\u1ee7 s\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4i\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">R\u1ed3i m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i th\u1ee9 hai \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00f4i c\u00f3 t\u00ednh th\u1eed th\u00e1ch. N\u0103m 2005, th\u1ebf gi\u1edbi k\u1ef7 ni\u1ec7m \u201cN\u0103m qu\u1ed1c t\u1ebf V\u1eadt l\u00fd\u201d v\u00e0 \u201c100 n\u0103m th\u1ea7n k\u1ef3\u201d c\u1ee7a Albert Einstein, n\u0103m (1905) m\u00e0 ch\u00e0ng thanh ni\u00ean Albert 26 tu\u1ed5i \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf S\u1edf S\u00e1ng ch\u1ebf Th\u1ee5y S\u0129 \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 5 b\u00e0i b\u00e1o, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i h\u1eb9p, l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i v\u0129nh vi\u1ec5n b\u1ed9 m\u1eb7t c\u1ee7a ng\u00e0nh v\u1eadt l\u00fd th\u1ebf gi\u1edbi. T\u00f4i ph\u1ea3i ch\u1ea1y \u0111ua v\u1edbi th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 vi\u1ebft, v\u00e0 t\u00f4i ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng 2 n\u0103m tr\u1eddi \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f3 t\u00ean <em>Einstein<\/em>. L\u00fac \u0111\u00f3 t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n \u0111i l\u00e0m c\u00f4ng ty \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng, v\u00e0 m\u1edbi c\u00f3 con, n\u00ean th\u1eddi gian ch\u1eadt v\u1eadt. Cu\u1ed1n s\u00e1ch ra \u0111\u1eddi \u0111\u1ea7u n\u0103m 2007 v\u00e0 n\u0103m sau nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c &#8220;Gi\u1ea3i V\u00e0ng S\u00e1ch hay 2008&#8221;, Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng S\u00e1ch Vi\u1ec7t Nam do H\u1ed9i Xu\u1ea5t b\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam t\u1ed5 ch\u1ee9c. Ti\u1ebfng vang r\u1ea5t l\u1edbn. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Einstein v\u00e0 c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng. B\u00e1o Tu\u1ed5i Tr\u1ebb \u0111\u00e3 tr\u00edch \u0111\u0103ng nhi\u1ec1u k\u1ef3, gi\u00fap cho h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 nh\u1eefng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111i xa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u1eeb \u0111\u00f3, t\u00f4i tham gia c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t lo\u1ea1t s\u1ed1 <em>K\u1ef7 y\u1ebfu<\/em> \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng khoa h\u1ecdc. Trong \u0111\u00f3, ngo\u00e0i hai s\u1ed1 k\u1ef7 ni\u1ec7m hai nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh \u00c1ng v\u00e0 Ho\u00e0ng T\u1ee5y l\u00fac hai \u00f4ng 80 tu\u1ed5i, c\u00f3 th\u00eam <em>K\u1ef7 y\u1ebfu Max Planck<\/em>, m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch r\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed v\u00e0 Max Planck; r\u1ed3i <em>Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 Galilei<\/em>, <em>Thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 Darwin<\/em>, nh\u00e2n UNESCO k\u00eau g\u1ecdi k\u1ef7 ni\u1ec7m nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y n\u0103m 2009.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3016\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/anh.jpg?resize=960%2C662&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"662\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/anh.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/anh.jpg?resize=300%2C207&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/anh.jpg?resize=768%2C530&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u201cNg\u00e0y v\u1ec1 t\u00f3c h\u00e3y c\u00f2n xanh\u201d \u2013 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e1i t\u1ebft qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean (Tao \u0110\u00e0n)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u0103m 2010, m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng kh\u00e1c \u0111\u1ebfn m\u1eddi g\u1ecdi: \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u00fang 200 n\u0103m th\u00e0nh l\u1eadp, 1810 &#8211; 2010. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. Ch\u00fang t\u00f4i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng t\u1ed1i \u0111a gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 cho ra \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n k\u1ef7 y\u1ebfu cho s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng n\u00e0y, v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a kho\u1ea3ng 50 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c. \u0110\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a t\u00f4i sau \u0111\u00f3. N\u0103m \u0111\u00f3, Gi\u00e1o s\u01b0 Ng\u00f4 B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i Fields to\u00e1n h\u1ecdc, m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0m n\u1ee9c l\u00f2ng to\u00e0n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 trong m\u01a1. Anh Ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u1ee9ng chung v\u00e0o nh\u00f3m ch\u1ee7 bi\u00ean v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i, th\u1eadt h\u1ebft s\u1ee9c qu\u00fd h\u00f3a. Quy\u1ec3n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay n\u0103m 2012. Tinh th\u1ea7n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo l\u00e0 quy\u1ec3n <em>K\u1ef7 y\u1ebfu v\u1ec1 H\u1ea1t Higgs<\/em>, khi h\u1ea1t n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y n\u0103m 2012 \u1edf c\u1ed7 m\u00e1y gia t\u1ed1c kh\u1ed5ng l\u1ed3 LHC c\u1ee7a trung t\u00e2m CERN. \u0110\u00e2y c\u00f9ng l\u00e0 s\u1ed1 k\u1ef7 y\u1ebfu cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i t\u1eadp trung v\u00e0o d\u00f2ng s\u00e1ch t\u00f4i \u0111ang \u1ea5p \u1ee7 cho \u0111\u1ea1i ch\u00fang. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 7 s\u1ed1 k\u1ef7 y\u1ebfu trong v\u00f2ng 7 n\u0103m.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3024\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Nhatki.png?resize=495%2C372&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"495\" height=\"372\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Nhatki.png?w=495&amp;ssl=1 495w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Nhatki.png?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 495px) 100vw, 495px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Ghi ch\u00e9p nh\u1eadt k\u00fd nh\u1eefng n\u0103m 1980<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>C\u00e1c s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng vi\u1ebft c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng tri th\u1ee9c r\u1ea5t l\u1edbn, c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb nh\u1ea5t, hay nh\u1ea5t m\u00e0 \u00f4ng t\u00e2m \u0111\u1eafc. C\u00f3 l\u1ebd l\u00fd do \u0111\u00f3 khi\u1ebfn b\u1ea1n \u0111\u1ecdc th\u00edch th\u00fa v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao. \u00d4ng v\u1eabn \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5y ch\u1ee9?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng n\u0103m \u1edf Berlin, t\u00f4i th\u1ea5y ti\u1ebfc l\u00e0m sao r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng quy\u1ec3n s\u00e1ch hay th\u1eddi tr\u1ebb. Trong \u0111\u1eddi t\u00f4i, ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y hay ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u00f3i cho v\u00e0i c\u00e2u \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh suy ngh\u0129. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do t\u00f4i t\u1ef1 l\u1ea7n m\u00f2 t\u00ecm t\u00f2i. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m r\u1ea5t l\u1edbn truy\u1ec1n b\u00e1 tri th\u1ee9c cho gi\u1edbi tr\u1ebb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i vi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t, ph\u1ea3i l\u00e0m cho t\u00f4i rung \u0111\u1ed9ng t\u1eeb tr\u00e1i tim v\u00e0 kh\u1ed1i \u00f3c, v\u00e0 khai s\u00e1ng ch\u00ednh t\u00f4i, th\u00ec t\u00f4i tin n\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc. Th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u00eam t\u00f4i tr\u1eb1n tr\u1ecdc kh\u00f4ng ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c khi \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch hay m\u1edbi v\u1ec1, t\u00f4i th\u1ea5y v\u00f4 c\u00f9ng n\u00f3ng l\u00f2ng mu\u1ed1n d\u1ecbch ngay sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ecdc v\u00e0 n\u00f3i: \u0110\u00e2y l\u00e0 quy\u1ec3n s\u00e1ch hay c\u00e1c b\u1ea1n \u01a1i. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng tri th\u1ee9c ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u1ed9t trong nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch s\u1eafp t\u1edbi t\u00f4i ch\u1ee7 tr\u00ec xu\u1ea5t b\u1ea3n s\u1ebd l\u00e0 cu\u1ed1n \u201c<em>Nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 thung l\u0169ng Silicon<\/em>\u201d. Ch\u00fang ta \u0111ang th\u00e0nh l\u1eadp nh\u1eefng thung l\u0169ng Silicon Vi\u1ec7t Nam, c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec1u c\u00f3 gi\u1ea5c m\u01a1 nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00ean r\u1ea5t c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00f3i c\u1eb7n k\u1ebd v\u1ec1 h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u00e0y, c\u1ea7n hi\u1ec3u t\u1ea1i sao m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t nguy\u00ean th\u1ee7y nh\u01b0 thung l\u0169ng Silicon kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec h\u1ebft ngo\u00e0i n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1n s\u1ed1t v\u00e0ng h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t trung t\u00e2m c\u00f4ng ngh\u1ec7-cao v\u00e0 kinh t\u1ebf h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0o \u0111\u00e3 hun \u0111\u00fac l\u00ean n\u00f3, l\u00e0m cho n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01a1i bi\u1ebfn tri th\u1ee9c th\u00e0nh v\u00e0ng, hay l\u00e0 n\u01a1i \u201cluy\u1ec7n gi\u1ea3 kim\u201d, \u00a0v\u00e0 mu\u1ed1n b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, th\u00ec n\u00ean l\u00e0m sao.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;margin: 12.0pt 0in 12.0pt 0in\"><span style=\"color: black\">L\u1ecbch s\u1eed ch\u00fang ta thi\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau khoa h\u1ecdc nghi\u00eam tr\u1ecdng, trong khi khoa h\u1ecdc l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ed1 then ch\u1ed1t \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau n\u1ed3ng n\u00e0n \u0111\u1ed1i v\u1edbi khoa h\u1ecdc. Kh\u00f4ng c\u00f3 khoa h\u1ecdc, to\u00e1n h\u1ecdc, th\u1ebf gi\u1edbi gi\u1edd s\u1ed1ng ra sao? V\u1edbi m\u1eaft th\u01b0\u1eddng nh\u00ecn xung quanh v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi, ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ea5y, r\u1eb1ng khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 (KHCN) c\u00f3 vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t cho s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Trong khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 h\u00e0m m\u0169, c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u00e1t tri\u1ec3n theo ph\u00e9p c\u1ed9ng, th\u00ec bao gi\u1edd ch\u00fang ta b\u1eaft k\u1ecbp h\u1ecd? Kh\u00f4ng c\u00f3 KHCN ph\u00e1t tri\u1ec3n, l\u00e0m sao ch\u00fang ta b\u1ee9t ph\u00e1 ti\u1ebfn l\u00ean ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh h\u1eefu hi\u1ec7u? Cho n\u00ean t\u00f4i kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ee1 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 truy\u1ebfn b\u00e1 t\u00ecnh y\u00eau khoa h\u1ecdc trong thanh ni\u00ean, v\u00e0 gi\u00fap h\u1ecd hi\u1ec3u nh\u1eefng g\u00ec m\u1edbi nh\u1ea5t \u0111ang di\u1ec5n ra \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3018\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h3.jpg?resize=986%2C188&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"986\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h3.jpg?w=986&amp;ssl=1 986w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h3.jpg?resize=300%2C57&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/h3.jpg?resize=768%2C146&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 986px) 100vw, 986px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p><em>Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201c\u0110\u1ea1i h\u1ecdc &#8211; \u0110\u1ecbnh ch\u1ebf gi\u00e1o d\u1ee5c cao thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi: T\u1eeb trung c\u1ed5 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay 2019. Trong di\u1ec5n t\u1eeb nh\u1eadn gi\u1ea3i, \u00f4ng n\u00f3i \u201cmu\u1ed1n ch\u1ea5n h\u01b0ng qu\u1ed1c gia, ph\u1ea3i ch\u1ea5n h\u01b0ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc\u201d. V\u00ec sao v\u1eady, th\u01b0a \u00f4ng?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;margin: 12.0pt 0in 12.0pt 0in\"><span style=\"color: black\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u201ctr\u01b0\u1eddng ngh\u1ec1\u201d thu\u1ea7n t\u00fay, tuy c\u00f3 th\u1ec3 cao c\u1ea5p h\u01a1n, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi tha c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129, m\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t \u0111\u00e0o t\u1ea1o con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ednh nh\u00e2n v\u0103n, khai ph\u00f3ng, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp, hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1ed9ng, c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa, y\u00eau ch\u00e2n l\u00fd, d\u00e1m d\u00e2n th\u00e2n cho ch\u00e2n l\u00fd, hun \u0111\u00fac l\u00fd t\u01b0\u1edfng hay \u0111am m\u00ea ti\u1ec1m t\u00e0ng trong con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1eb7t con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m trung t\u00e2m (man-centered), l\u00e0m c\u00f4ng d\u00e2n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ed1i v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m m\u1ed9t chuy\u00ean gia, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t <i>con ng\u01b0\u1eddi<\/i>, m\u1ed9t <i>c\u00f4ng d\u00e2n<\/i> c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n gi\u00e1o d\u1ee5c khai ph\u00f3ng. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nh\u01b0ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i d\u1ea1y t\u1ed1t l\u00e2u d\u00e0i n\u1ebfu n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ed1t. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc l\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111i t\u00ecm ch\u00e2n l\u00fd do Humboldt kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng. V\u00ec th\u1ebf c\u1ea7n m\u1ed9t s\u1ed1 nguy\u00ean l\u00fd, nh\u01b0 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt to\u00e0n di\u1ec7n, t\u1ef1 do h\u1ecdc, t\u1ef1 do d\u1ea1y v\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ea7n s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7 v\u1ec1 t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o th\u00ec \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 ch\u1ee7 v\u1ec1 tinh th\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tinh hoa \u0111\u1ed9c l\u1eadp m\u1ea1nh m\u1ebd cho qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;margin: 12.0pt 0in 12.0pt 0in\"><span style=\"color: black\">Ch\u00fang ta h\u00e3y nghe nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd M\u1ef9 gi\u1ea3i Nobel, Steven Weinberg, minh h\u1ecda s\u1ef1 h\u1eefu \u00edch c\u1ee7a <em>\u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u<\/em> nh\u01b0 sau: N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1i h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u1ee9c th\u1ebf k\u1ef7 19 m\u00e0 M\u1ef9 \u0111\u00e3 du nh\u1eadp, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nu\u00f4i th\u00e2n b\u1eb1ng ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng \u0111\u1eadu n\u00e0nh, v\u00e0 ngh\u1ec1 du l\u1ecbch \u0111\u01b0a du kh\u00e1ch \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111i xem Grand Canyon m\u00e0 th\u00f4i! H\u00e3y l\u1ea5y minh h\u1ecda n\u00e0y l\u00e0m th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p, trong v\u00f4 s\u1ed1 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, l\u00e0m kim ch\u1ec9 nam \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfp thu m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0110\u1ee9c v\u00e0o nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean cu\u1ed1i c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 19 \u2013 m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t \u0111am m\u00ea, \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn c\u00e1c colleges nh\u00e2n v\u0103n c\u1ee7a h\u1ecd th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1edbn, t\u1ea1o ra m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u1edfi s\u1eafc v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh tinh hoa, tr\u00e1c vi\u1ec7t. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-large wp-image-3019\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/quote-copy.jpg?resize=1024%2C274&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"274\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/quote-copy.jpg?resize=1024%2C274&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/quote-copy.jpg?resize=300%2C80&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/quote-copy.jpg?resize=768%2C206&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/quote-copy.jpg?w=1920&amp;ssl=1 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec, th\u01b0a \u00f4ng?<\/em><\/p>\n<p>C\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ea3i t\u1ed5 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 l\u1edbn v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m, k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa t\u1ea1o ra tri th\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u1eb1m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a kinh t\u1ebf, qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u0169ng nh\u01b0 v\u0103n h\u00f3a. Kinh nghi\u1ec7m c\u00f3 kh\u00f4ng thi\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi. C\u1ea3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea3i c\u00f3 quy\u1ebft t\u00e2m v\u00e0 v\u00e0o cu\u1ed9c. C\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00ecnh y\u00eau khoa h\u1ecdc su\u1ed1t \u0111\u1eddi cho c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u00ed th\u1ee9c.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00ec y\u00eau khoa h\u1ecdc n\u00ean h\u1ea7u nh\u01b0 h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u201cngh\u1ec9 h\u01b0u\u201d hay \u201cg\u00e1c ki\u1ebfm\u201d. H\u1ecd y\u00eau khoa h\u1ecdc nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng xem khoa h\u1ecdc ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ki\u1ebfm s\u1ed1ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau khoa h\u1ecdc m\u1ea1nh m\u1ebd g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00ec qu\u1ed1c gia m\u1edbi c\u00f3 s\u1ee9c b\u1eadt, v\u00e0 m\u1edbi c\u00f3 c\u01a1 may tho\u00e1t kh\u1ecfi b\u1eaby thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-3020\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/A3.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/A3.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/A3.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/A3.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u00e3y tr\u1ea3i th\u1ea3m \u0111\u1ecf cho m\u1ecdi nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp s\u1ee9c ch\u00fang ta. H\u00e3y h\u1ea1 h\u00e0ng r\u00e0o h\u00e0nh ch\u00ednh c\u1ea3n tr\u1edf cho d\u00f2ng ch\u1ea3y tri th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng su\u1ed1t d\u1ec5 d\u00e0ng, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh nguy c\u01a1 \u201ct\u1ef1 c\u1ea5m v\u1eadn\u201d ch\u00ednh m\u00ecnh \u1edf l\u0129nh v\u1ef1c then ch\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 tri th\u1ee9c. C\u00e1i ngh\u00e8o \u0111\u00e1ng s\u1ee3 nh\u1ea5t l\u00e0 ngh\u00e8o tri th\u1ee9c. H\u00e3y xem ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m, r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi H\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c con r\u1ed3ng ch\u00e2u \u00c1 kh\u00e1c, nh\u01b0 m\u1ed9t quy lu\u1eadt gi\u1ed1ng nhau.<\/p>\n<p><em>Ngo\u00e0i vi\u1ebft s\u00e1ch, hi\u1ec7n t\u1ea1i \u00f4ng c\u00f2n l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c?<\/em><\/p>\n<p>T\u00f4i c\u00f2n \u1ea5p \u1ee7 nhi\u1ec1u d\u00f2ng s\u00e1ch h\u1eefu \u00edch. Th\u1eddi gian ch\u1ee7 y\u1ebfu trong ng\u00e0y hi\u1ec7n nay c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 vi\u1ebft l\u00e1ch. Nh\u00ecn l\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u00e0y \u201cl\u1ed9t x\u00e1c\u201d \u1edf Berlin th\u00ec ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 EINSTEIN, \u0110\u1ea0I H\u1eccC,\u00a0 v\u00e0 nh\u1eefng quy\u1ec3n s\u00e1ch kh\u00e1c h\u00f4m nay. N\u1ebfu ai c\u00f3 h\u1ecfi t\u1ea1i sao t\u00f4i c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec xin th\u01b0a, \u0111\u00f3 l\u00e0 theo \u201cquy lu\u1eadt c\u1ee7a Einstein\u201d: \u1edf \u0111\u00e2u c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u00edch c\u1ef1c, s\u00e1ng t\u1ea1o, \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u1edbi tu\u00f4n ch\u1ea3y, \u0111\u1eebng lo.<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-large wp-image-3021 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ykien.jpg?resize=866%2C1024&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"866\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ykien.jpg?resize=866%2C1024&amp;ssl=1 866w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ykien.jpg?resize=254%2C300&amp;ssl=1 254w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ykien.jpg?resize=768%2C908&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/ykien.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"(max-width: 866px) 100vw, 866px\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 &#8220;M\u1ed8T \u0110\u1edcI C\u00d9NG S\u00c1CH&#8221; (Do nh\u00e0 b\u00e1o \u0110\u0103ng Nguy\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n) &nbsp; S\u1ef1 nh\u00fat nh\u00e1t c\u1ee7a t\u00f4i trong th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00e1i \u00f4, c\u00e1i khi\u00ean. N\u00f3 \u0111\u00e3 che ch\u1edf v\u00e0 cho ph\u00e9p t\u00f4i ph\u00e1t tri\u1ec3n. Mahatma Gandhi C\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh cho ph\u00e9p ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n ra<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[19,56,14,91,4,35,57,92],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3011"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3011"}],"version-history":[{"count":93,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3011\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6832,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3011\/revisions\/6832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}