{"id":5529,"date":"2021-03-20T17:34:58","date_gmt":"2021-03-20T10:34:58","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=5529"},"modified":"2024-07-22T16:57:46","modified_gmt":"2024-07-22T09:57:46","slug":"khong-the-co-quoc-gia-manh-voi-cac-dai-hoc-yeu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/khong-the-co-quoc-gia-manh-voi-cac-dai-hoc-yeu\/","title":{"rendered":"Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 qu\u1ed1c gia m\u1ea1nh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y\u1ebfu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 24pt;color: #008000\">&#8220;KH\u00d4NG TH\u1ec2 C\u00d3 M\u1ed8T QU\u1ed0C GIA M\u1ea0NH <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 24pt;color: #008000\">V\u1edaI C\u00c1C \u0110\u1ea0I H\u1eccC Y\u1ebeU&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"font-size: 12pt;color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/em>. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u00f4i xin \u0111\u0103ng l\u1ea1i n\u1ed9i dung b\u00e0i b\u00e1o doanhnhanplus \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u00e3 \u00fd ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc nh\u00e2n quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c trao Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay n\u0103m 2019:<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/doanhnhanplus.vn\/tien-si-nguyen-xuan-xanh-giai-sach-hay-2019-470731.html\">https:\/\/doanhnhanplus.vn\/tien-si-nguyen-xuan-xanh-giai-sach-hay-2019-470731.html<\/a><\/p>\n<p>B\u00e0i b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng l\u00ean ng\u00e0y 07\/04\/2020. T\u00f4i xin ph\u00e9p \u0111\u0103ng l\u1ea1i \u0111\u00e2y. Xin c\u1ea3m \u01a1n b\u00e1o doannhanplus, c\u1ea3m \u01a1n ph\u00f3ng vi\u00ean C\u1ea9m T\u00fa.<\/p>\n<div class=\"row vc_row wpb_row vc_row-fluid vc_custom_1585411462730\">\n<div class=\"jeg-vc-wrapper\">\n<div class=\"wpb_column jeg_column vc_column_container vc_col-sm-12\">\n<div class=\"jeg_wrapper wpb_wrapper\">\n<div class=\"jeg_custom_content_wrapper \">\n<div class=\"entry-content no-share\">\n<div class=\"content-inner\">\n<p><strong>Ng\u00e0y 15-9 v\u1eeba qua, Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng S\u00e1ch Hay 2019 h\u1ea1ng m\u1ee5c Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho <a href=\"https:\/\/doanhnhanplus.vn\/dai-hoc-tac-pham-lon-cua-cac-nen-giao-duc-tien-tien-401499.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc<\/a> \u2013 \u0110\u1ecbnh ch\u1ebf gi\u00e1o d\u1ee5c cao thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi \u2013 T\u1eeb trung c\u1ed5 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i (vi\u1ebft t\u1eaft: \u0110\u1ea1i h\u1ecdc). Ngay khi m\u1edbi xu\u1ea5t b\u1ea3n, t\u00e1c ph\u1ea9m do Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh \u1ea5p \u1ee7 trong su\u1ed1t 15 n\u0103m n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y ch\u00fa \u00fd trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc thu\u1eadt.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-5782\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Anh-nxx.png?resize=197%2C350&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"197\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Anh-nxx.png?resize=169%2C300&amp;ssl=1 169w, https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Anh-nxx.png?w=297&amp;ssl=1 297w\" sizes=\"(max-width: 197px) 100vw, 197px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Khoa h\u1ecdc S\u00e0i G\u00f2n, du h\u1ecdc n\u0103m 1966 t\u1ea1i CHLB \u0110\u1ee9c. \u00d4ng h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Bonn, Heidelberg, Bielefeld v\u00e0 Berlin. T\u1eeb n\u0103m 1980-1986, \u00f4ng l\u00e0m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 d\u1ea1y h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc K\u1ef9 thu\u1eadt Berlin tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc s\u1ed1ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft v\u00e0 ch\u1ee7 bi\u00ean cho nhi\u1ec1u cu\u1ed1n s\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed khoa h\u1ecdc gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0 <a href=\"https:\/\/doanhnhanplus.vn\/chu-de\/nuoc-duc\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c<\/a> th\u1ebf k\u1ef7 19 \u2013 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt, Einstein, K\u1ef7 y\u1ebfu \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt\u2026<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-470747\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/doanhnhanplus.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/dnp-tien-si-nguyen-xuan-xanh-2.jpg?resize=282%2C434&#038;ssl=1\" alt=\"Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh: Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia m\u1ea1nh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y\u1ebfu -6\" width=\"282\" height=\"434\" data-pin-no-hover=\"true\" data-recalc-dims=\"1\" \/>\n<p>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u2013 \u0110\u1ecbnh ch\u1ebf gi\u00e1o d\u1ee5c cao thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi \u2013 T\u1eeb trung c\u1ed5 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i vi\u1ebft v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, tri\u1ebft l\u00fd, tinh th\u1ea7n v\u00e0 vai tr\u00f2 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong 900 n\u0103m qua. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ed9 m\u1eb7t, h\u00e0n th\u1eed bi\u1ec3u c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i tinh th\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia. S\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf di\u1ec7n t\u00edch, s\u1ed1 d\u00e2n, t\u00e0i nguy\u00ean, \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00e0 \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 tri th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i r\u00e8n luy\u1ec7n nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 nguy\u00ean kh\u00ed qu\u1ed1c gia r\u00e8n \u0111\u00fac gi\u1edbi tinh hoa, l\u00e0 n\u01a1i t\u1eadp trung sinh ho\u1ea1t cao c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u00e0 khoa h\u1ecdc, l\u00e0 nh\u1eefng m\u00f3n n\u1ee3 l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 hi\u1ec7n nay ph\u1ea3i gi\u1ea3i tr\u00ecnh v\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cu\u1ed9c ch\u1ea5n h\u01b0ng qu\u1ed1c gia. \u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u00e9p th\u1eed \u0111\u1ec3 xem ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ed5i m\u1edbi tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf h\u1ecdc thu\u1eadt h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n d\u1ecbp s\u00e1ch \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i, ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho ch\u00fang t\u00f4i m\u1ed9t bu\u1ed5i chia s\u1ebb.<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p><strong>\u00dd t\u01b0\u1edfng vi\u1ebft s\u00e1ch \u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u2013 \u0110\u1ecbnh ch\u1ebf gi\u00e1o d\u1ee5c cao thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi \u2013 T\u1eeb trung c\u1ed5 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ra \u0111\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, th\u01b0a ti\u1ebfn s\u0129?<\/strong><\/p>\n<p>\u00dd t\u01b0\u1edfng h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb quy\u1ec3n s\u00e1ch N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c th\u1ebf k\u1ef7 XIX, xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u0103m 2004 t\u1ea1i NXB T\u1ed5ng h\u1ee3p Th\u00e0nh ph\u1ed1. Trong \u0111\u00f3 t\u00f4i \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a Humboldt l\u00e0 m\u1ed9t trong ba cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c v\u01b0\u01a1n l\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c. \u00dd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp ph\u00e1t tri\u1ec3n to\u00e0n di\u1ec7n n\u0103m 2010 nh\u00e2n d\u1ecbp th\u1ebf gi\u1edbi k\u1ef7 ni\u1ec7m 200 n\u0103m th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ea1i h\u1ecdc theo m\u00f4 h\u00ecnh Humboldt, m\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m n\u00e0y l\u00e0 K\u1ef7 y\u1ebfu \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt 200 n\u0103m t\u1ea1i NXB Tri Th\u1ee9c \u0111\u1ea7u n\u0103m 2011. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng n\u0103m ti\u1ebfp theo, t\u00f4i nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Hoa K\u1ef3, l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3 t\u1eeb l\u00fac \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng m\u1ed9t College \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh n\u0103m 1636, cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f3 t\u00ednh b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t v\u00e0o nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean sau cu\u1ed9c N\u1ed9i chi\u1ebfn, s\u1ef1 chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng t\u1eeb \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nh\u00e2n v\u0103n sang \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u theo m\u00f4 h\u00ecnh \u0110\u1ee9c, v\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m sau, sau Th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 hai, nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc vinh quang c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a n\u00f3 tr\u01b0\u1edbc th\u1ec1m th\u1ebf k\u1ef7 21.<\/p>\n<p>T\u1eeb 2017, t\u00f4i ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft th\u00eam nh\u1eefng b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 t\u00ednh ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eadp trung c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc \u0110\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cha tinh th\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt, v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a l\u00fd t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a n\u00f3 t\u1eeb nh\u1eefng th\u1ebf k\u1ef7 Trung c\u1ed5 cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u2013 l\u00fd t\u00ednh nh\u01b0 \u0111\u1eb7c t\u00ednh t\u01b0 duy c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i Hy L\u1ea1p m\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u1eabn khoa h\u1ecdc \u2013 nh\u1eb1m ho\u00e0n thi\u1ec7n m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch nh\u01b0 \u0111\u00e3 ra m\u1eaft hi\u1ec7n t\u1ea1i. T\u1ed5ng c\u1ed9ng l\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u00fd t\u01b0\u1edfng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian 15 n\u0103m.<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p><strong>D\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u1eddi gian, t\u00e2m s\u1ee9c cho m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m l\u1edbn v\u1ec1 n\u1ec1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, \u00f4ng k\u1ef3 v\u1ecdng \u0111i\u1ec1u g\u00ec?<\/strong><\/p>\n<p>T\u00f4i hy v\u1ecdng cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1edf ra cho nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfp \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 qu\u00e1 kh\u1ee9. Hy v\u1ecdng c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ea7n n\u00e0y. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t \u201cWeb of Life\u201d li\u00ean k\u1ebft, t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi nhau. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t ti\u1ebfc ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ednh li\u00ean k\u1ebft \u0111\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ee9c \u1ef3 dai d\u1eb3ng, trong khi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n trong khu v\u1ef1c \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd trong c\u00f9ng qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<blockquote class=\"pullquote align-right\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-470763\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/doanhnhanplus.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/doanhnhanplus-nguyen-xuan-xanh_quoters_2new.png?resize=291%2C242&#038;ssl=1\" alt=\"Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh: Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia m\u1ea1nh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y\u1ebfu -4\" width=\"291\" height=\"242\" data-pin-no-hover=\"true\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/blockquote>\n<p>Qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u1ea1i t\u1ee5t h\u1eadu \u1edf ph\u00eda sau. N\u1ebfu \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o, th\u00ec qu\u1ed1c gia c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 n\u01a1i d\u1ea1y t\u1ed1t, n\u1ebfu n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ed1t. Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00f4ng d\u00e2n t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u1ebfu \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp.Mu\u1ed1n ch\u1ea5n h\u01b0ng qu\u1ed1c gia, ph\u1ea3i \u01b0u ti\u00ean ch\u1ea5n h\u01b0ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 ra \u0111\u1eddi tr\u00ean nhi\u1ec1u ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t l\u1ea1c h\u1eadu c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n h\u01b0ng v\u00e0 c\u1ee9u r\u1ed7i qu\u1ed1c gia. Kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u1ed1c gia m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 tri th\u1ee9c khoa h\u1ecdc, th\u1eddi Trung c\u1ed5 c\u0169ng th\u1ebf, Hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u0169ng th\u1ebf. Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia m\u1ea1nh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y\u1ebfu. Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 qu\u1ed1c gia gi\u00e0u v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>S\u1ef1 ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia gi\u1edd \u0111\u00e2y t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 th\u1ef1c hi\u1ec7n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, qua s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0o vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c v\u00e0 tri th\u1ee9c t\u00edch l\u0169y; v\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh qu\u00e2n s\u1ef1 gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u2013 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ed1ng c\u00f2n theo ngh\u0129a \u0111en nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u00e0u c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00e1c qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. N\u00f3 t\u1ea1o ra khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1ea7ng l\u1edbp chuy\u00ean gia l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cao c\u1ea5p trong m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c x\u00e3 h\u1ed9i. Mu\u1ed1n c\u00f3 kinh t\u1ebf c\u1ea1nh tranh ph\u1ea3i c\u00f3 khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi, c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 tri th\u1ee9c \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o th\u00f4ng qua c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa. Kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh dung \u0111\u01b0\u1ee3c Thung l\u0169ng Silicon m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford g\u1ea7n \u0111\u00f3, hay UC Berkeley ho\u1eb7c MIT xa h\u01a1n.<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p><strong>Ti\u1ebfn s\u0129 c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i: \u201c\u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n th\u0103ng tr\u1ea7m. S\u1ef1 t\u1eadp trung duy nh\u1ea5t v\u00e0o nh\u1eefng nhu c\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, hay ch\u1ee7 ngh\u0129a kinh vi\u1ec7n, hay nh\u1eefng s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c b\u00ean ngo\u00e0i, t\u00f4n gi\u00e1o hay ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u1ec1u b\u00f3p m\u00e9o s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, b\u00f3p ngh\u1eb9t ng\u1ecdn l\u1eeda s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c, h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc theo \u0111\u00fang ngh\u0129a \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 qu\u1ed1c gia\u2026\u201d?<\/strong><\/p>\n<blockquote class=\"pullquote align-left\"><p>&nbsp;<\/p>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11800 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Trich-dan-1.png?resize=301%2C359&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"301\" height=\"359\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/blockquote>\n<p>Nh\u00ecn sang \u0110\u1ebf ch\u1ebf Ottoman H\u1ed3i gi\u00e1o m\u1ed9t ch\u00fat, ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea5y c\u00f9ng th\u1eddi gian c\u00e1ch m\u1ea1ng khoa h\u1ecdc \u1edf ch\u00e2u \u00c2u di\u1ec5n ra, th\u00ec ti\u1ebfn b\u1ed9 khoa h\u1ecdc \u1edf \u0111\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0y kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. L\u00fd do d\u1ec5 th\u1ea5y l\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf \u0111\u00f3 ng\u1ef1 tr\u1ecb v\u00f4 h\u1ea1n. Th\u1ebf gi\u1edbi H\u1ed3i gi\u00e1o m\u1ed9t th\u1eddi r\u1ea5t ph\u00e1t \u0111\u1ea1t h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 l\u00f2ng khoan dung. Ch\u00ednh h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u1ecbch nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m Hy L\u1ea1p sang ti\u1ebfng \u1ea2 R\u1eadp \u0111\u1ec3 r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Latinh cho \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 11, c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 H\u1ed3i gi\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u tri\u1ebft h\u1ecdc Hy L\u1ea1p l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi Koran. S\u1ef1 h\u1ecdc tri\u1ebft h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111\u1ea1i b\u1ecb c\u1eaft b\u1ecf, s\u00e1ch v\u1edf b\u1ecb \u0111\u1ed1t, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u01b0 duy ph\u00f3ng kho\u00e1ng b\u1ecb truy b\u1ee9c, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc madrasa tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o, trong khi \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ph\u00e1t \u0111\u1ea1t v\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt. N\u0103m 1515, vua Selim I \u0111\u00e3 \u0111e d\u1ecda t\u1eed h\u00ecnh nh\u1eefng ai s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y in. N\u0103m 1580, vua ra l\u1ec7nh ph\u00e1 h\u1ee7y \u0111\u00e0i thi\u00ean v\u0103n Takiy\u00fcdd\u012bn v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y n\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Di s\u1ea3n c\u1ee7a C\u0103n nh\u00e0 Minh tri\u1ebft n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u1ed9t th\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed3i gi\u00e1o bi\u1ebfn m\u1ea5t trong \u201c\u0111\u00e1m m\u00e2y c\u1ee7a m\u1ed9 \u0111\u1ea1o\u201d.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0y r\u1ea5t m\u1ea1nh v\u00e0 th\u00edch \u0111i chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u00e1 ch\u1ee7. N\u0103m 1683, \u0111\u1ea1o qu\u00e2n h\u00f9ng h\u1eadu nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u1eeda ng\u00f5 th\u1ee7 \u0111\u00f4 Vienna c\u1ee7a \u00c1o \u0111e d\u1ecda th\u1ebf gi\u1edbi Kit\u00f4 gi\u00e1o. Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m t\u00e0n c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf, sau khi qu\u00e2n h\u1ecd b\u1ecb \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u00e1nh b\u1ea1i n\u1eb7ng n\u1ec1. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi gian ch\u00e2u \u00c2u \u0111ang chuy\u1ec3n m\u00ecnh s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng khoa h\u1ecdc c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p><strong>Ti\u1ebfn s\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 cho bi\u1ebft s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa \u0110\u1ea1i h\u1ecdc trong th\u1ebf k\u1ef7 19 so v\u1edbi \u0110\u1ea1i h\u1ecdc th\u1eddi Trung c\u1ed5?<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19, m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc di\u1ec5n ra sau giai \u0111o\u1ea1n tr\u00ec tr\u1ec7 v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u01b0a khoa h\u1ecdc tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. T\u00e1c nh\u00e2n c\u1ee7a cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t tr\u1eadn c\u1ee7a Ph\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc Napoleon n\u0103m 1806. V\u00e0 Ph\u1ed5 c\u1ea7n m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u1edbi l\u00e0m hoa ti\u00eau \u0111\u1ec3 \u201cl\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh tinh th\u1ea7n b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng t\u1ed5n th\u1ea5t v\u1eadt ch\u1ea5t\u201d, l\u00e0m h\u1ed3i sinh tinh th\u1ea7n c\u1ee7a gi\u1edbi tinh hoa Ph\u1ed5 \u0111ang b\u1ecb ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0m suy s\u1ee5p.<\/p>\n<p>M\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u1ee9c m\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Berlin l\u00e0 hoa ti\u00eau c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. N\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nh\u1eefng c\u00e1i \u0111\u1ea7u c\u00e1c nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc duy t\u00e2m v\u00e0 t\u00e2n-nh\u00e2n v\u0103n \u0110\u1ee9c cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 18, \u0111\u1ea7u 19, \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 lu\u00f4n lu\u00f4n kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1i m\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn l\u1edbn, ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi th\u1eddi \u0111\u1ea1i. Gi\u1edbi tri\u1ebft h\u1ecdc \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi cha nh\u00e0 th\u1edd Trung c\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc kia.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Trung c\u1ed5 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1edbi tinh th\u1ea7n khai s\u00e1ng th\u00ec l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc. Gi\u1edd \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. S\u00e1ng t\u1ea1o tr\u1edf th\u00e0nh tr\u00e0o l\u01b0u ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f2n kho\u00e1c nh\u1eefng chi\u1ebfc \u00e1o kinh vi\u1ec7n kh\u1ec7 n\u1ec7 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c nh\u01b0 nh\u1eefng ch\u00e2n l\u00fd b\u1ea5t di b\u1ea5t d\u1ecbch. H\u1ecd ph\u1ea3i nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai, t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi m\u1edbi, v\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o ti\u00ean phong \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi \u0111ang \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. \u201cKhoa h\u1ecdc l\u00e0 c\u00e1i m\u00e3i m\u00e3i ph\u1ea3i \u0111i t\u00ecm\u201d, kh\u00f4ng bao gi\u1edd d\u1ee9t, theo tinh th\u1ea7n c\u1ee7a Humboldt nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u00ean \u0111\u1ec1 cho \u0110\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ea3i c\u00e1ch Berlin.<\/p>\n<p>M\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u1ee9c sau \u0111\u00f3 lan t\u1ecfa kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sang Hoa K\u1ef3 v\u00e0o nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19 sau cu\u1ed9c N\u1ed9i chi\u1ebfn, v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh m\u1ebd. M\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m sau Humboldt, v\u1ecb ch\u1ee7 t\u1ecbch huy\u1ec1n tho\u1ea1i c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard, Charles W. Eliot, \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu v\u00ec hai l\u00fd do: th\u1ee9 nh\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ebf ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e2u d\u00e0i l\u00e0 ch\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y; v\u00e0 th\u1ee9 hai, b\u1edfi v\u00ec vi\u1ec7c \u0111i t\u00ecm ch\u00e2n l\u00fd kh\u00f4ng ng\u1eebng, \u00e2m th\u1ea7m v\u00e0 t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u00f3 th\u00f4i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ea3 hai, s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1eadt ch\u1ea5t l\u1eabn tri th\u1ee9c.<\/p>\n<blockquote class=\"pullquote align-right\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-470764\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/doanhnhanplus.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/doanhnhanplus-nguyen-xuan-xanh_quoters_3new.png?resize=297%2C357&#038;ssl=1\" alt=\"Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh: Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia m\u1ea1nh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc y\u1ebfu -5\" width=\"297\" height=\"357\" data-pin-no-hover=\"true\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/blockquote>\n<p>Nh\u01b0ng r\u1ef1c r\u1ee1 nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong giai \u0111o\u1ea1n sau Th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 hai, v\u1edbi b\u1ea3n ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a v\u1ecb c\u1ed1 v\u1ea5n khoa h\u1ecdc Vannevar Bush (1890-1974) \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh cho t\u1ed5ng th\u1ed1ng Truman. Theo \u0111\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n c\u00f3 vai tr\u00f2 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng qu\u1ed1c gia. V\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u M\u1ef9, ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi tinh th\u1ea7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u Humboldt gi\u00fap cho Hoa K\u1ef3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e1 ch\u1ee7 v\u1ec1 khoa h\u1ecdc v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt sau \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Gerald Casper \u2013 nguy\u00ean Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Stanford hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u00fang theo tinh th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c Humboldt th\u1ea3o ra n\u0103m 1810 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ec9nh cao v\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt l\u1eabn v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n th\u00f4ng qua Thung l\u0169ng Silicon.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 di s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u Trung c\u1ed5, th\u00ec t\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt l\u00e0 di s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0110\u1ee9c: t\u1ef1 do d\u1ea1y v\u00e0 t\u1ef1 do h\u1ecdc \u2013 kh\u00ed tr\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi, m\u1ed9t \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00ednh th\u1ee9c cao h\u01a1n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Trung c\u1ed5. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, n\u00ean c\u1ea7n bi\u1ebft gi\u1eef kho\u1ea3ng c\u00e1ch v\u1edbi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 \u0111\u1eebng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i n\u00f3. Ch\u1ec9 nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u1edbi ph\u1ee5c v\u1ee5 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1eafc l\u1ef1c, h\u01a1n c\u1ea3 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngh\u0129.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00e1m ph\u00e1 lo\u1ea1i t\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch th\u00fa v\u00e0 n\u1ed3ng nhi\u1ec7t, nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u1ea1i \u201cph\u00fac \u00e2m\u201d m\u1edbi, v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 n\u00f3 m\u1ea1nh m\u1ebd xuy\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c v\u1ed1n y\u00eau t\u1ef1 do n\u1ed3ng n\u00e0n, gi\u1edd \u0111\u00e2y nh\u1eadn ra t\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt l\u00e0 quan tr\u1ecdng d\u01b0\u1eddng n\u00e0o trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u m\u00e0 h\u1ecd ti\u1ebfp thu t\u1eeb \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p><strong>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a nh\u01b0 hi\u1ec7n nay v\u00e0 s\u1eafp t\u1edbi, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u1ebd c\u00f3 th\u00eam \u00fd ngh\u0129a g\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i, th\u01b0a \u00f4ng?<\/strong><\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia. Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ti\u1ebfn l\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c mang t\u00ednh to\u00e0n c\u1ea7u, tri th\u1ee9c th\u00e0nh tri th\u1ee9c ph\u1ed5 qu\u00e1t, con ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh c\u00f4ng d\u00e2n th\u1ebf gi\u1edbi. V\u0103n h\u00f3a b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u1edbi nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0i s\u1ea3n qu\u00fd b\u00e1u t\u00f4 th\u1eafm th\u00eam v\u0103n h\u00f3a to\u00e0n c\u1ea7u, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecb t\u1eeb b\u1ecf b\u1edfi nh\u1eefng c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng, s\u1ef1 g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c l\u00e0 ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u1ef1 xem x\u00e9t l\u1ea1i. V\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ea3i ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u1ef1c d\u00e1m xem l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e1i t\u1ed1t c\u00f2n ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd theo c\u00e1ch c\u0169 \u0111\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn nh\u1eefng c\u00e1i t\u1ed1t ph\u1ed5 c\u1eadp h\u01a1n tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf gi\u1edbi, con ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u0110\u1ec3 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u1ea7n \u201ctha h\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn h\u00f2a h\u1ee3p h\u1eefu c\u01a1 trong \u0111\u00f3, \u0111\u1ec3 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u0169ng l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Cho n\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 c\u1eeda m\u1edf sang th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 h\u00f2a nh\u1eadp.<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p><strong>Xin c\u1ea3m \u01a1n \u00f4ng!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">XEM TH\u00caM<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">nh\u1eefng b\u00e0i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0110\u1ea1i H\u1ecdc:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/gioi-thieu-sach-dai-hoc\/\">Gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch \u0110\u1ea1i H\u1ecdc<\/a><\/span><\/p>\n<p class=\"search-title\" style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a title=\"\u0110\u1ea0I H\u1eccC nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay 2019\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/dai-hoc-nhan-duoc-giai-sach-hay-2019\/\" rel=\"bookmark\">\u0110\u1ea0I H\u1eccC nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay 2019<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"https:\/\/vnexpress.net\/sach-noi-ve-lich-su-900-nam-cua-dai-hoc-3881988.html\">https:\/\/vnexpress.net\/sach-noi-ve-lich-su-900-nam-cua-dai-hoc-3881988.html<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/gs-pham-phu-gioi-thieu-dai-hoc-tren-bao-tuoi-tre-cuoi-tuan\/\">GS Ph\u1ea1m Ph\u1ee5 gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch \u0110\u1ea0I H\u1eccC tr\u00ean b\u00e1o Tu\u1ed5i Tr\u1ebb Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n<\/a><\/span><\/p>\n<p class=\"search-title\" style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a title=\"K\u1ef7 y\u1ebfu \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt 200 n\u0103m\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/ky-yeu-dai-hoc-humboldt-200-nam\/\" rel=\"bookmark\">K\u1ef7 y\u1ebfu \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Humboldt 200 N\u0103m (1810-2010)<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;KH\u00d4NG TH\u1ec2 C\u00d3 M\u1ed8T QU\u1ed0C GIA M\u1ea0NH V\u1edaI C\u00c1C \u0110\u1ea0I H\u1eccC Y\u1ebeU&#8221; Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh &nbsp; L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u00f4i xin \u0111\u0103ng l\u1ea1i n\u1ed9i dung b\u00e0i b\u00e1o doanhnhanplus \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u00e3 \u00fd ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc nh\u00e2n quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c trao Gi\u1ea3i S\u00e1ch Hay<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5529"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5529"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11803,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5529\/revisions\/11803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}