{"id":7811,"date":"2022-10-29T17:19:46","date_gmt":"2022-10-29T10:19:46","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=7811"},"modified":"2022-10-30T19:49:31","modified_gmt":"2022-10-30T12:49:31","slug":"albert-einstein-co-mat-tren-tap-chi-nam-phong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/albert-einstein-co-mat-tren-tap-chi-nam-phong\/","title":{"rendered":"Albert Einstein c\u00f3 m\u1eb7t tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Nam Phong"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 24pt;color: #008000\">ALBERT EINSTEIN\u00a0C\u00d3 M\u1eb6T <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 24pt;color: #008000\">TR\u00caN T\u1ea0P CH\u00cd NAM PHONG<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">\u0110I T\u00ccM D\u1ea4U CH\u00c2N NG\u01af\u1edcI X\u01afA \u0110\u1ec2 <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">HI\u1ec2U TH\u00caM CON \u0110\u01af\u1edcNG C\u1ee6A NG\u01af\u1edcI NAY<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh <em>gi\u1edbi thi\u1ec7u<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><em>L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u<\/em>. Cu\u1ed1i th\u00e1ng 10, 2022, qua s\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t &#8220;n\u1eef s\u0129&#8221; k\u00ednh m\u1ebfn, ch\u1ecb Phan Thanh L\u1ec7 H\u1eb1ng, t\u00f4i r\u1ea5t h\u00e2n h\u1ea1nh quen bi\u1ebft TS B\u00f9i Kh\u1edfi Giang, ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng h\u1ecdc ng\u00e0nh <em>Khoa h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt<\/em> (Kunstwissenschaft) t\u1ea1i Berlin \u0110\u00f4ng r\u1ed3i nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf Berlin T\u00e2y, Freie Universit\u00e4t, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Gutenberg\/Mainz, ba ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 trao \u0111\u1ed5i nhau v\u1ec1 nhi\u1ec1u ch\u1ee7 \u0111\u1ec1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u00f3 &#8220;m\u00ea khoa h\u1ecdc&#8221; hay kh\u00f4ng? Khi \u0111\u1ebfn c\u00e2u chuy\u1ec7n Einstein v\u00e0 T\u1ea1p ch\u00ed Nam Phong c\u1ee7a c\u1ee5 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, c\u00e2u h\u1ecfi t\u00f4i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t ra l\u00e0, c\u00f3 hay kh\u00f4ng nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 Einstein tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed n\u00e0y v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1920-30, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1eadt l\u00fd \u0111ang di\u1ec5n r\u1ea7m r\u1ed9 ra t\u1ea1i ch\u00e2u \u00c2u, v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a khoa h\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia. N\u0103m 1921, 1922 v\u00e0 1925 Einstein \u0111i chu du thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n b\u00e1 khoa h\u1ecdc, t\u1eeb M\u1ef9 \u0111\u1ebfn Nh\u1eadt B\u1ea3n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u M\u1ef9 La tinh.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\">Gi\u1edbi tinh hoa tr\u1ebb c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n Minh Tr\u1ecb t\u1eebng quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng, l\u00e0m khoa h\u1ecdc, nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, l\u00e0 <em>y\u00eau n\u01b0\u1edbc<\/em>, l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, trong giai \u0111o\u1ea1n c\u1ea5p b\u00e1ch d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n n\u1eefa, \u0111\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c gia v\u00e0 n\u00e2ng n\u00f3 l\u00ean t\u1ea7m c\u1ee7a khoa h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Gi\u1edbi tinh hoa Trung Qu\u1ed1c trong phong tr\u00e0o Ng\u0169 T\u1ee9 nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau 1919 c\u0169ng c\u00f3 l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00f3. Gi\u1edbi tinh hoa c\u1ee7a \u1ea4n \u0111\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u0169ng y nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t phong tr\u00e0o qu\u1ed1c gia c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1ee9c t\u1ec9nh. <sup>(1)<\/sup> C\u00f2n gi\u1edbi tinh hoa Vi\u1ec7t Nam th\u00ec sao, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi. C\u1ee5 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho gi\u1edbi tinh hoa t\u00e2n h\u1ecdc c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, th\u00ec ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, n\u00f3i r\u1ea5t uy\u00ean th\u00e2m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a khoa h\u1ecdc, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong b\u00e0i vi\u1ebft<\/p>\n<h3 class=\"search-title\" style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 12pt\"><a title=\"S\u1ee9c \u1ef3 c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/suc-y-cua-y-thuc-khoa-hoc-viet-nam\/\" rel=\"bookmark\"><i>S\u1ee8C \u1ef2 C\u1ee6A \u00dd TH\u1ee8C KHOA H\u1eccC VI\u1ec6T NAM<\/i><\/a><\/span><\/h3>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\">TS Giang l\u1ea5y l\u00e0m th\u00edch th\u00fa tr\u01b0\u1edbc c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra, v\u00e0 b\u1ea3o r\u1eb1ng Anh c\u00f3 To\u00e0n t\u1eadp Nam Phong, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 truy c\u1ee9u. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3 (28\/10\/2022) anh b\u00e1o ngay tin vui cho t\u00f4i: C\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i v\u1ec1 Einstein v\u00e0 Thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0i 10 trang tr\u00ean Nam Phong, s\u1ed1 76, th\u00e1ng 10, n\u0103m 1923, trang 316-326, t\u00e1c gi\u1ea3: Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u00fac \u0110\u00ecnh v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00f4ng-H\u00e0. Wow, qu\u1ea3 l\u00e0 tin &#8220;hot&#8221;! Ch\u00fang t\u00f4i h\u1ebft s\u1ee9c vui m\u1eebng tr\u01b0\u1edbc kh\u00e1m ph\u00e1 n\u00e0y. \u0110\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i h\u1ebft s\u1ee9c th\u00fa v\u1ecb. Nh\u01b0ng TS Giang c\u0169ng cho bi\u1ebft th\u00eam: \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i duy nh\u1ea5t v\u1ec1 Einstein hay Thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i trong to\u00e0n b\u1ed9 t\u1ea1p ch\u00ed Nam Phong. S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a b\u00e0i vi\u1ebft, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ednh duy nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 tr\u00ean to\u00e0n t\u1eadp Nam Phong, t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a gi\u1edbi tinh hoa, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb 1917-1934, ph\u1ea3n \u1ea3nh ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n b\u1ee9c tranh v\u0103n h\u00f3a khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng m\u1ea5y s\u00e1ng s\u1ee7a l\u1eafm c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. Quy\u1ec3n s\u00e1ch <em>Thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i h\u1eb9p v\u00e0 r\u1ed9ng<\/em> c\u1ee7a Einstein vi\u1ebft cho \u0111\u1ea1i ch\u00fang ch\u1ec9 kho\u1ea3ng 160 trang, t\u1eebng truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho bao nhi\u00eau nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 Werner Heisenberg, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang nhi\u1ec1u th\u1ee9 ti\u1ebfng sau n\u0103m 1919 khi \u00e1nh s\u00e1ng l\u1ec7ch tr\u00ean tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ti\u1ebfng Nh\u1eadt, ti\u1ebfng Trung, nh\u01b0ng m\u00e3i \u0111\u1ebfn n\u0103m 2017 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i ng\u00f3t tr\u0103m n\u0103m. So s\u00e1nh th\u00eam b\u00e0i vi\u1ebft:<\/p>\n<h3 class=\"search-title\" style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 12pt\"><em><a title=\"Francis Bacon \u2013 Fukuzawa Yukichi v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam\" href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/francis-bacon-fukuzawa-yukichi-va-viet-nam\/\" rel=\"bookmark\">FRANCIS BACON \u2013 FUKUZAWA YUKICHI &#8211; (TRUNG QU\u1ed0C) V\u00c0 VI\u1ec6T NAM<\/a><\/em><\/span><\/h3>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\">D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, v\u1edbi s\u1ef1 cho ph\u00e9p c\u1ee7a TS Giang, t\u00f4i xin \u0111\u0103ng l\u1ea1i b\u00e0i b\u00e1o n\u00e0y c\u1ee7a Nam Phong. Ng\u00f4n ng\u1eef l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi ng\u00e0y nay, nh\u01b0ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb &#8220;\u0111\u1ed1i-\u0111\u00edch&#8221; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i. N\u1ed9i dung b\u00e0i vi\u1ebft th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t. Hai t\u00e1c gi\u1ea3 s\u1eed d\u1ee5ng ngu\u1ed3n ti\u1ebfng Ph\u00e1p, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 quy\u1ec3n n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Charles Nordman, <em>Einstein v\u00e0 V\u0169 tr\u1ee5<\/em>, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1922. C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi kh\u00eda c\u1ea1nh nh\u1eadn th\u1ee9c lu\u1eadn.\u00a0<sup>(2)<\/sup><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\">Kh\u00e1m ph\u00e1 n\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a gi\u1eefa l\u00fac Vi\u1ec7t Nam \u0111ang b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 Khoa h\u1ecdc v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7 nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1eafc l\u1ef1c trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kinh t\u1ebf cho hi\u1ec7u qu\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u00f2n kh\u00e1 ch\u1eadt v\u1eadt v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a khoa h\u1ecdc. Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 <em>v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng<\/em> m\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn. Ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 khoa h\u1ecdc l\u00e0 y\u1ebfu \u1edbt, c\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7u ho\u1eb7c l\u1ea1c l\u1ed1i. Khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u00e0 b\u1ebf t\u1eafc v\u00e0 m\u00f2n m\u1ecfi. S\u1ef1 th\u00e2m th\u1ee5t v\u1ec1 nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Khoa h\u1ecdc, C\u00f4ng ngh\u1ec7 \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1eafp b\u1eb1ng ph\u1ea3i \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 v\u00e0o cu\u1ed9c c\u1ee7a c\u1ea3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 c\u1ee7a gi\u1edbi tinh hoa, c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. Thay \u0111\u1ed5i th\u00f3i quen con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ea1o m\u1ed9t th\u00f3i quen m\u1edbi l\u00e0 kh\u00f4ng d\u1ec5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y khoa h\u1ecdc &#8220;bu\u1ed3n t\u1ebb&#8221;, thi\u1ebfu t\u00ednh ch\u1ea5t &#8220;human&#8221;, l\u00e3ng m\u1ea1n, kh\u00f4ng &#8220;bay b\u1ed5ng&#8221;. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ph\u1ed3n vinh v\u00e0 an ninh gi\u1eefa m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang c\u1ea1nh tranh b\u1eb1ng g\u00ec? B\u1eb1ng tay kh\u00f4ng ch\u0103ng? \u0110em l\u1ea1i c\u01a1m \u00e1o, \u1ea5m no v\u00e0 an b\u00ecnh cho m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c, \u0111\u1ec3 d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ed1ng trong thung l\u0169ng n\u01b0\u1edbc m\u1eaft n\u1eefa kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 &#8220;human&#8221;, kh\u00f4ng &#8220;l\u00e3ng m\u1ea1n&#8221;, &#8220;bay b\u1ed5ng&#8221; hay sao? D\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 s\u1ed1ng qu\u00e1 l\u00e2u trong l\u1ea1c h\u1eadu, ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t. \u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t hi\u1ec7n tr\u1ea1ng \u0111en t\u1ed1i \u0111\u00f3. B\u1eb1ng g\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7?<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\">M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, t\u00f4i r\u1ea5t c\u1ea3m \u01a1n bu\u1ed5i n\u00f3i chuy\u1ec7n r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch v\u1edbi ch\u1ecb Phan Thanh L\u1ec7 H\u1eb1ng v\u00e0 TS B\u00f9i Kh\u1edfi Giang gi\u00fap d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00fa v\u1ecb d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u00eam \u00e1nh s\u00e1ng, \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u th\u00eam b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f2n c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y l\u00f9i \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a b\u00ecnh minh tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 Einstein kh\u00f4ng ph\u1ea3i xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n trong m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, m\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng h\u01a1n trong v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tinh th\u1ea7n, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><sup>(1) <\/sup>Gi\u1ea3i Nobel v\u1eadt l\u00fd \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho ch\u00e2u \u00c1 v\u1ec1 tay ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0111\u1ed9 n\u0103m1930: C. V. Raman (1888-1970)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #000000\"><sup>(2) <\/sup>Th\u00eam 30.10: B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a hai t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 t\u00ednh h\u1ecdc thu\u1eadt cao, hi\u1ebfm th\u1ea5y th\u1eddi nay, c\u00f3 l\u1ebd do t\u00ednh &#8216;t\u1ea7m ch\u01b0\u01a1ng tr\u00edch c\u00fa&#8217; nghi\u00eam t\u00fac c\u1ee7a nho gi\u00e1o. M\u1ed9t b\u00e0i v\u1ec1 Einstein nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng ch\u01b0a c\u00f3 trong hai th\u1eadp k\u1ef7 qua c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XIX, giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n k\u1ef7 ni\u1ec7m Einstein. T\u00ednh h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a nho gi\u00e1o t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1edf. Ph\u1ea7n n\u00e0o n\u00f3 c\u0169ng gi\u1ed1ng t\u00ednh h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Ch\u1ec9 kh\u00e1c m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u: h\u1ecdc thu\u1eadt ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 khoa h\u1ecdc v\u00e0 t\u00ednh khoa h\u1ecdc, v\u1edbi n\u1ed9i dung lu\u00f4n lu\u00f4n thay \u0111\u1ed5i, ti\u1ebfn h\u00f3a, trong khi h\u1ecdc thu\u1eadt nho gi\u00e1o b\u00ec k\u1ec1m h\u00e3m v\u00e0 d\u1eabm ch\u00e2n trong b\u1ed1n b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Nho gi\u00e1o. C\u00e1c samurai Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o nho h\u1ecdc nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u00f3c quan s\u00e1t v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch s\u1eafc b\u00e9n. H\u1ecd h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u00e0m quan m\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 bi\u1ebft t\u01b0 duy, gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u00e1o d\u1ee5c khai ph\u00f3ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ch\u00e2u \u00c2u th\u1eddi Trung c\u1ed5. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c &#8216;sao ch\u00e9p&#8217; ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi c\u00e1i h\u1ecdc c\u0169. D\u0129 nhi\u00ean h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a h\u1ecd. M\u1eb7t kh\u00e1c, trong khi h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc tri\u1ec7t \u0111\u1ec3, v\u00ec s\u1ef1 t\u1ef1 tr\u1ecdng v\u00e0 vinh d\u1ef1, th\u00ec gi\u1edbi nho h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i kh\u00f4ng. Gi\u1edbi n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i nhu\u1ec7 kh\u00ed. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ea7u \u00f3c h\u1ecd \u0111\u00e3 qu\u00e1 quen l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u00e0m quan ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng t\u1ef1 l\u1eadp.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.biography.com\/.image\/t_share\/MTI4NzE4NTk3MDk3ODIxNDU4\/albert-einstein-resizedjpg.jpg?resize=380%2C339&#038;ssl=1\" alt=\"See the source image\" width=\"380\" height=\"339\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Albert Einstein (1879-1955)<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-7837\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-0.png?resize=574%2C821&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"574\" height=\"821\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7815\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-17.png?resize=573%2C821&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"573\" height=\"821\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7816\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-18.png?resize=574%2C819&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"574\" height=\"819\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7817\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-19.png?resize=574%2C820&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"574\" height=\"820\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7818\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-20.png?resize=575%2C822&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"575\" height=\"822\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7819\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-21.png?resize=577%2C819&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"577\" height=\"819\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7820\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-22.png?resize=575%2C824&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"575\" height=\"824\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7822\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-23-1.png?resize=572%2C821&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"572\" height=\"821\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7823\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-24.png?resize=572%2C825&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"572\" height=\"825\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7824\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-Phong-25.png?resize=570%2C818&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"570\" height=\"818\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7825\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/10\/Nam-PHong-26.png?resize=565%2C812&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"565\" height=\"812\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ALBERT EINSTEIN\u00a0C\u00d3 M\u1eb6T TR\u00caN T\u1ea0P CH\u00cd NAM PHONG \u0110I T\u00ccM D\u1ea4U CH\u00c2N NG\u01af\u1edcI X\u01afA \u0110\u1ec2 HI\u1ec2U TH\u00caM CON \u0110\u01af\u1edcNG C\u1ee6A NG\u01af\u1edcI NAY Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh gi\u1edbi thi\u1ec7u L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u. Cu\u1ed1i th\u00e1ng 10, 2022, qua s\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t &#8220;n\u1eef s\u0129&#8221; k\u00ednh m\u1ebfn, ch\u1ecb Phan Thanh L\u1ec7 H\u1eb1ng, t\u00f4i r\u1ea5t h\u00e2n h\u1ea1nh quen bi\u1ebft<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7811"}],"version-history":[{"count":45,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7884,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7811\/revisions\/7884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}