{"id":8654,"date":"2023-01-24T09:30:54","date_gmt":"2023-01-24T02:30:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=8654"},"modified":"2023-01-24T17:22:15","modified_gmt":"2023-01-24T10:22:15","slug":"trung-quoc-1-da-chiem-doat-cong-nghe-cua-my-bang-cach-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/trung-quoc-1-da-chiem-doat-cong-nghe-cua-my-bang-cach-nao\/","title":{"rendered":"B\u00e0i 1: Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">L\u1ee2I D\u1ee4NG T\u1ed0I \u0110A H\u1ec6 TH\u1ed0NG \u0110\u1ea0I H\u1eccC \u00c2U, M\u1ef8<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><span style=\"font-size: 14pt\">Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"dvTeaser\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">Kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c c\u00e1o bu\u1ed9c, th\u1ef1c tr\u1ea1ng Trung Qu\u1ed1c (TQ) tr\u1ed9m c\u1eafp c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nhi\u1ec1u v\u1ee5 b\u1eaft giam ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf khi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1eadn ti\u1ec1n TQ \u0111\u1ec3 &#8220;chia s\u1ebb th\u00f4ng tin nh\u1ea1y c\u1ea3m&#8221;, tu\u1ed3n b\u00ed b\u1eadt c\u00f4ng ngh\u1ec7 cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u1ec9 d\u00e2n n\u00e0y. Th\u1eadm ch\u00ed FBI \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c khoa h\u1ecdc gia Trung Qu\u1ed1c \u0103n c\u1eafp c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng t\u1ec9 USD&#8230; T\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 nh\u1edd v\u1ecb th\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3ng vi\u00ean l\u00e2u n\u0103m t\u1ea1i m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf M\u1ef9, t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n (*) \u0111\u00e3 g\u1eedi t\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4 Th\u1ecb lo\u1ea1t b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f4ng phu v\u1ec1 th\u1ef1c tr\u1ea1ng n\u00e0y. Trong b\u00e0i vi\u1ebft m\u1edf \u0111\u1ea7u, t\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u k\u1ef9 h\u01a1n l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u00e1c t\u00e0i s\u1ea3n tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, c\u1ea7n ph\u1ea3i hi\u1ec3u k\u1ef9 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u2013 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ch\u00ednh c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0y&#8230;<\/span><\/div>\n<div id=\"dvContent\">\n<p>Cu\u1ed1i th\u00e1ng 1.2020, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n M\u1ef9\u00a0b\u00e0ng ho\u00e0ng th\u1ea5y c\u1ea3nh tr\u00ean tivi GS. Charles M. Lieber, tr\u01b0\u1edfng khoa h\u00f3a c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard b\u1ecb c\u00f2ng tay ra tr\u00ecnh di\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc t\u00f2a \u00e1n t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Boston. L\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 26 gi\u00e1o s\u01b0\u00a0hi\u1ebfm hoi v\u00e0 danh gi\u00e1 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard (v\u00e0o n\u0103m 2020), \u00f4ng Lieber \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean s\u00e1ng gi\u00e1 cho gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Nobel, ngh\u0129a l\u00e0 thu\u1ed9c gi\u1edbi tinh hoa c\u1ee7a n\u1ec1n khoa h\u1ecdc M\u1ef9.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">Khi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u00f4ng ngh\u1ec7 &#8220;sa l\u01b0\u1edbi&#8221;<\/span><\/h4>\n<p>GS. Lieber b\u1ecb c\u00e1o bu\u1ed9c n\u00f3i l\u00e1o v\u1edbi gi\u1edbi ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 che d\u1ea5u m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u00e0i ch\u00ednh v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c (TQ), \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00f4ng tham gia v\u00e0o ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d (Thousand Talents Program) c\u1ee7a TQ. M\u1eb7c d\u00f9 GS. Lieber ch\u01b0a b\u1ecb c\u00e1o bu\u1ed9c t\u1ed9i \u201cchia s\u1ebb th\u00f4ng tin nh\u1ea1y c\u1ea3m\u201d v\u1edbi TQ, nh\u01b0ng ch\u1ec9 v\u1edbi t\u1ed9i danh n\u00f3i tr\u00ean, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 vi\u1ec7c che d\u1ea5u nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a TQ trong khi \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1edbi s\u1ef1 t\u00e0i tr\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9\u00a0nh\u01b0 B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng, NIH (National Institutes of Health) th\u00ec m\u1ee9c \u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn 5 n\u0103m t\u00f9.<\/p>\n<p>C\u0169ng trong ng\u00e0y 26.1.2019 B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p M\u1ef9\u00a0c\u0169ng truy t\u1ed1 hai nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c ng\u01b0\u1eddi TQ. Zaosong Zheng, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1eeb m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf nghi\u00ean c\u1ee9u ung th\u01b0 c\u0169ng tr\u1ef1c thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Havard \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1o bu\u1ed9c l\u1ea5y c\u1eafp 21 \u1ed1ng nghi\u1ec7m t\u1eeb ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch chuy\u1ec3n v\u1ec1 TQ. Ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 ba l\u00e0 Yanqing Ye, \u0111ang nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Boston \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u1ec1 TQ khi vi\u1ec7c c\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef9 quan qu\u00e2n \u0111\u1ed9i TQ \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i h\u1ecdc m\u00e0 kh\u00f4ng khai b\u00e1o cho nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb ti\u1ebft l\u1ed9.<\/p>\n<a class=\"img-full\" href=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/b215cf78-d2a0-4b4f-a525-957e1f804f08.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/b215cf78-d2a0-4b4f-a525-957e1f804f08.jpg?resize=587%2C391&#038;ssl=1\" width=\"587\" height=\"391\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\n<p style=\"text-align: center\">GS.<em>\u00a0\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard Charles Lieber r\u1eddi t\u00f2a \u00e1n v\u00e0o ng\u00e0y 30.1.2020 \u1edf Boston, Massachusetts. \u1ea2nh: Charles Krupa\/AP<\/em><\/p>\n<p>Theo b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng c\u1ee7a b\u00ean c\u00f4ng t\u1ed1, t\u1eeb n\u0103m 2011 GS. Lieber \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ho\u1eb7ch \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c cho \u0110\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0C\u00f4ng ngh\u1ec7 V\u0169 H\u00e1n (WUT) trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d v\u1edbi m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng 50 ng\u00e0n USD m\u1ed7i th\u00e1ng. Ngo\u00e0i ra \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u01a1n 150 ng\u00e0n USD ti\u1ec1n tr\u1ee3 c\u1ea5p sinh ho\u1ea1t h\u00e0ng n\u0103m. N\u0103m 2013 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00e1nh th\u00e0nh vi\u1ec7c th\u00e0nh l\u1eadp Vi\u1ec7n C\u00f4ng ngh\u1ec7 Nano li\u00ean k\u1ebft WUT-Harvard. C\u0169ng theo b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng, vi\u1ec7c \u00f4ng nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a TQ m\u00e0 kh\u00f4ng khai b\u00e1o trong khi nh\u1eadn t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eeb B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng (tr\u00ean 10 tri\u1ec7u USD) v\u00e0 t\u1eeb NIH (tr\u00ean 8 tri\u1ec7u USD) l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p.<\/p>\n<p>H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m qua FBI v\u00e0 B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p M\u1ef9\u00a0c\u0169ng \u0111\u00e3 truy t\u1ed1 nhi\u1ec1u v\u1ee5 kh\u00e1c n\u1eefa, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 v\u1ee5 m\u1ed9t nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a h\u00e3ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt Coca-Cola, c\u00f4 Xiaorong \u0111\u00e3 \u0103n c\u1eafp c\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u01a1n tr\u00e1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00e1c lon n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng. Gi\u00e1 tr\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u00e0 c\u00f4 Xiaorong chuy\u1ec3n cho TQ l\u00ean \u0111\u1ebfn 120 tri\u1ec7u USD, ch\u01b0a k\u1ec3 gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00f3 t\u00ednh th\u00e0nh ti\u1ec1n cho vi\u1ec7c r\u00fat ng\u1eafn th\u1eddi gian nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a ph\u00eda TQ.<\/p>\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t, ng\u00e0y 14.1.2021 GS. Gang Chen c\u1ee7a Vi\u1ec7n C\u00f4ng ngh\u1ec7 Massachusetts (Massachusetts Institute of Technology &#8211; MIT) c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1o bu\u1ed9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 GS. Lieber c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0Harvard \u2013 tham gia ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d v\u00e0 kh\u00f4ng khai b\u00e1o t\u00e0i tr\u1ee3 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0Khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 ni\u1ec1n Nam TQ (Southern University of Science and Technology &#8211; SUSTech) v\u1edbi s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00ean \u0111\u1ebfn 19 tri\u1ec7u USD.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed9t nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c c\u0169ng thu\u1ed9c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d, TS. Long Yu l\u00e0m vi\u1ec7c cho m\u1ed9t c\u00f4ng ty t\u01b0 nh\u00e2n \u1edf ti\u1ec3u bang Connecticut \u0111ang c\u00f3 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng nghi\u00ean c\u1ee9u cho B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng \u0111\u00e3 download th\u00f4ng tin li\u00ean quan \u0111\u1ebfn thi\u1ebft k\u1ebf m\u00e1y bay F22 v\u00e0 JSF-35 \u0111\u00e3 b\u1ecb FBI b\u1eaft n\u0103m 2014 trong khi t\u00ecm c\u00e1ch chuy\u1ec3n th\u00f4ng tin v\u1ec1 TQ.<\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng.\u00a0C\u0169ng trong n\u0103m 2019, \u00f4ng Beng Meng gi\u00e1m\u00a0\u0111\u1ed1c qu\u1ef9\u00a0h\u01b0u tr\u00ed c\u00f4ng c\u1ee7a ti\u1ec3u bang California qu\u1ea3n l\u00fd h\u01a1n 160 t\u1ef7 USD c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o tham gia ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d m\u00e0 kh\u00f4ng khai b\u00e1o. Qu\u1ef9\u00a0n\u00e0y do \u00f4ng Meng \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o c\u00e1c c\u00f4ng ty qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a TQ. V\u00f4 h\u00ecnh trung \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 gi\u00fap cho c\u00f4ng ty qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a TQ&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">Ch\u01b0\u01a1ng\u00a0tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d hay\u00a0&#8220;b\u00ecnh phong&#8221; \u0111\u1ec3 \u0103n c\u1eafp c\u00f4ng ngh\u1ec7?<\/span><\/h4>\n<p>\u0110i\u1ec3m \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t m\u1eabu s\u1ed1 chung \u2013 \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 TQ. Tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1eadt t\u1ea9y thu\u1ed9c m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a TQ nh\u1eb1m thu h\u00fat v\u00e0 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9\u00a0v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn kh\u00e1c trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c nhau, t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u00e3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt.<\/p>\n<p>H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 v\u1edbi t\u1edbi gi\u1edbi khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a M\u1ef9. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a k\u1ec3 l\u00e0 hi\u1ec7n nay TQ \u0111ang c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch thu h\u00fat c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc g\u1ed1c TQ quay tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi qui m\u00f4 l\u1edbn ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ec3 thu h\u00fat c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a ti\u1ec3u ban An ninh Qu\u1ed1c n\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 (Homeland Security and Governmental Affairs) c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n M\u1ef9 v\u00e0o\u00a0th\u00e1ng 11.2019 th\u00ec cho \u0111\u1ebfn 2017 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u0111\u00e3 tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c 7.000 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cao c\u1ea5p trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Nobel. Ch\u00ednh ph\u1ee7 TQ cho ban h\u00e0nh m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u1ebb xanh \u201cGreen Card\u201d \u2013 th\u01b0\u1eddng tr\u00fa nh\u00e2n gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1ee7a M\u1ef9\u00a0d\u00e0nh cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i tham gia ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y. T\u1eeb ch\u1ed7 b\u1ecb coi l\u00e0 ch\u1ea3y m\u00e1u ch\u1ea5t x\u00e1m \u201cBrain Drain\u2019\u2019 th\u00ec nay TQ \u0111ang chuy\u1ec3n sang \u201cBrain Gain\u201d \u2013 t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 \u201ct\u0103ng c\u01b0\u1eddng hay l\u00e0 khuy\u1ebfch \u0111\u1ea1i ch\u1ea5t x\u00e1m\u201d.<\/p>\n<a class=\"img-full\" href=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/39d2d3d2-476b-49ed-8d0e-381894678219.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/39d2d3d2-476b-49ed-8d0e-381894678219.jpg?resize=605%2C403&#038;ssl=1\" width=\"605\" height=\"403\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\n<p style=\"text-align: center\"><em>H\u00f4m 13.1.2021, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ea5p cao c\u1ee7a NASA th\u1eeba nh\u1eadn m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c ch\u1ee9c danh kh\u00e1c t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.\u00a0B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p M\u1ef9 cho bi\u1ebft, Meyya Meyyappan (66 tu\u1ed5i) sinh s\u1ed1ng \u1edf Pacifica, California, \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc Th\u1ea9m ph\u00e1n qu\u1eadn Kevin Castel \u1edf Manhattan, New York.\u00a0Kh\u00f4ng ch\u1ec9\u00a0Meyya Meyyappan,\u00a0c\u00f2n nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i M\u1ef9 b\u1ecb b\u1eaft ho\u1eb7c ph\u00e1t hi\u1ec7n\u00a0l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c th\u00f4ng qua ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Ng\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng. \u1ea2nh:\u00a0Reuters<\/em><\/p>\n<p>H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, TQ c\u0169ng thu h\u00fat nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tr\u1ebb t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i quay tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m vi\u1ec7c. Ri\u00eang n\u0103m 2018 c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n 480 ng\u00e0n du h\u1ecdc sinh t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0110H ho\u1eb7c cao h\u1ecdc \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i quay v\u1ec1 TQ l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u01a1n 662 ng\u00e0n ra \u0111i du h\u1ecdc (t\u1ef7 l\u1ec7 quay v\u1ec1 l\u00e0 78%). T\u1ef7 l\u1ec7 n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 30.6% n\u0103m 2007 v\u00e0 5% n\u0103m 1987 m\u00e0 th\u00f4i. D\u0129 nhi\u00ean, \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch kh\u00e1c nhau c\u1ee7a TQ \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c.\u00a0TQ \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p kh\u00e1c th\u00f4 b\u1ea1o h\u01a1n nh\u01b0 b\u1eaft c\u00e1c c\u00f4ng ty n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ph\u1ea3i chuy\u1ec3n giao c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi cho v\u00e0o s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 kinh doanh tr\u00ean \u0111\u1ea5t TQ&#8230;<\/p>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u1edf M\u1ef9\u00a0m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i c\u01a1 h\u1ed9i bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u00edt nhi\u1ec1u m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ef1c ti\u1ebfp. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn, nan gi\u1ea3i \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u, M\u1ef9. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i \u1edf tr\u00ean, tr\u1eeb m\u1ed9t v\u00e0i v\u1ee5 l\u1ebb t\u1ebb nh\u01b0 \u0103n c\u1eafp th\u00f4ng tin, m\u1eabu th\u00ed nghi\u1ec7m b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3 tang, c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1o bu\u1ed9c t\u1ed9i khai l\u00e1o v\u1edbi gi\u1edbi ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 che d\u1ea5u t\u00e0i tr\u1ee3 t\u00e0i ch\u00ednh t\u1eeb TQ. C\u00e1c t\u1ed9i danh n\u00e0y d\u0129 nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang th\u1ef1c ch\u1ea5t v\u00e0 v\u00ec v\u1eady kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e v\u00e0 ng\u0103n ng\u1eeba.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y trong \u0111\u00f3 c\u00f3 M\u1ef9\u00a0c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1c thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t c\u0103n b\u1ea3n t\u1eeb vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i lu\u1eadt hi\u1ec7n h\u00e0nh li\u00ean quan, cho \u0111\u1ebfn chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1eb7t c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. L\u00e0m sao \u0111\u1ec3 v\u1eeba ch\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t m\u1edf \u2018openess\u2019 v\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7 c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0v\u1ed1n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y v\u00e0 M\u1ef9.<\/p>\n<p>H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00e1nh s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng lu\u1eadt d\u1eabn t\u1edbi ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed c\u00e1c s\u1eafc d\u00e2n c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c kh\u00e1c nhau. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 cao t\u1eeb c\u00e1c du h\u1ecdc sinh n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i (trong \u0111\u00f3 t\u1eeb TQ chi\u1ebfm m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 cao nh\u1ea5t) \u1edf M\u1ef9\u00a0\u0111\u00f3ng m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong n\u1ec1n kinh t\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ed9t\u00a0s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c. Theo nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia ph\u00e1p l\u00fd, nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d n\u00f3i tr\u00ean ch\u1ec9 g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ef9 c\u00e0ng v\u1ec1 ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 v\u00ec v\u1eady kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t th\u00edch \u0111\u00e1ng.<\/p>\n<p>H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa do thi\u1ebfu chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00e1c v\u1ee5 n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea7n gi\u00fap \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh quy\u1ec1n TQ, gi\u00fap h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch tinh vi h\u01a1n trong th\u1eddi gian tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, t\u1eeb n\u0103m 2019 c\u00e1c th\u00f4ng tin v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d tr\u00ean c\u00e1c m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u1ea3 t\u1eeb c\u00e1c trang ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a h\u1ebft.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">H\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u1edf v\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7<\/span><\/h4>\n<p>Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch d\u1ef1a v\u00e0o kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 thu th\u1eadp c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u0169ng n\u00ean \u0111i\u1ec3m l\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng khoa h\u1ecdc, t\u1eeb trong \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i c\u00e1c c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao, v\u1ed1n l\u00e0 ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. Tuy v\u1eady, ph\u1ea3i th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng TQ \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u00e1ch khai th\u00e1c nh\u1eefng l\u1ed7 h\u1ed5ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n<p>Ai c\u0169ng bi\u1ebft h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf Hoa k\u1ef3 l\u00e0 r\u1ea5t m\u1edf \u2018openess\u2019 v\u00e0 c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 r\u1ea5t cao, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m GS\u00a0v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u trong c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 linh ho\u1ea1t, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c khoa, tr\u01b0\u1eddng g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n. Ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edf v\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7 n\u00e0y l\u00e0 hai n\u1ec1n t\u1ea3ng quan tr\u1ecdng cho n\u1ec1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c2u, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf M\u1ef9 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng khoa h\u1ecdc lu\u00f4n ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n li\u00ean t\u1ee5c gia t\u0103ng. Nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc m\u1edbi ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u01b0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o \u2013 Artifitial Interligent (AI), Photonics (t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 quang t\u1eed), Machine Learning (ML)&#8230; Ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng c\u00e1i t\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f2n r\u1ea5t xa l\u1ea1, v\u1eady m\u00e0 ch\u1ec9 trong th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 v\u0169 b\u00e3o, \u0111\u00f3ng g\u00f3p r\u1ea5t l\u1edbn cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi v\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00f3i chung, c\u0169ng nh\u01b0 cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<a class=\"img-full\" href=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/c67ea467-e1d9-41e1-bf73-f36a674f9981.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/c67ea467-e1d9-41e1-bf73-f36a674f9981.jpg?w=1140&#038;ssl=1\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\n<p style=\"text-align: center\"><em>\u1ea2nh mang t\u00ednh minh ho\u1ea1. Ngu\u1ed3n:\u00a0VnReview<\/em><\/p>\n<p>Ngay l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi kh\u00e1c c\u0169ng \u0111ang ph\u00f4i thai nh\u01b0 m\u00e1y t\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (quantum computing), vi\u1ec5n th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (quantum communication) &#8230; \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng khoa h\u1ecdc m\u1edbi trong th\u1eddi gian kh\u00f4ng xa l\u1eafm. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00e0o d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n nh\u1ea5t, nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u01b0u t\u00fa nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bao qu\u00e1t h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. Do s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7 cao, c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u00f3n b\u1eaft c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i m\u1edbi. D\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00e1c\u00a0\u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi v\u00e0 n\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng, \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t nhanh c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c\u00a0 trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u m\u0169i nh\u1ecdn, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111em l\u1ea1i uy t\u00edn cho \u0111\u1ea1i h\u1ecdc m\u00e0 c\u00f2n thu h\u00fat c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 t\u1eeb c\u00e1c c\u00f4ng ty, doanh nghi\u1ec7p. \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u201cm\u1edf\u201d l\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng. C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc cho ph\u00e9p h\u1ee3p t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u, trao \u0111\u1ed5i r\u1ed9ng r\u00e3i, tuy\u1ec3n d\u1ee5ng r\u1ea5t linh ho\u1ea1t. Khi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 nhu c\u1ea7u, c\u00e1c khoa c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 ti\u1ec1n kh\u00e1 cao \u0111\u1ec3 &#8220;mua&#8221; c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang c\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u1ee7 t\u1ee5c phi\u1ec1n h\u00e0. L\u1eafm khi ch\u1ec9 sau m\u1ed9t cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn khoa h\u1ecdc, tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o, seminar&#8230; l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 k\u00fd k\u1ebft ngay.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m s\u00e1ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a M\u1ef9.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u01a1n c\u1eed n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft b\u00e0i n\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c g\u1ea7n 20 n\u0103m. V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1960, Khoa Quang h\u1ecdc \u1edf \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Arizona \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra t\u1eeb Trung t\u00e2m Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u2013v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh nh\u1eb1m ph\u1ee5c v\u1ee5 cho trung t\u00e2m thi\u00ean v\u0103n thu\u1ed9c lo\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t n\u00e0y c\u1ee7a M\u1ef9. Sang \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1980 khi c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quang h\u1ecdc b\u00e1n d\u1eabn b\u00f9ng n\u1ed5 &#8211; nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 quan tr\u1ecdng, bi\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00e2y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trung t\u00e2m l\u1edbn v\u1ec1 l\u0129nh\u00a0v\u1ef1c quang b\u00e1n d\u1eabn g\u00f3p ph\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean Trung t\u00e2m Quang h\u1ecdc (Optical Sciences Center &#8211; OSC).<\/p>\n<p>V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1990s, OSC l\u1ea1i \u0111\u00f3n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhu c\u1ea7u v\u1ec1 vi\u1ec5n th\u00f4ng quang h\u1ecdc (optical telecommunication) v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng n\u00e0y v\u00e0 c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi Photonics \u2013 bi\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00e2y th\u00e0nh m\u1ed9t trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u1ea3 M\u1ef9\u00a0v\u1ec1 l\u0129nh v\u1ef1c quang h\u1ecdc, tr\u1edf th\u00e0nh College of Optical Sciences &#8211; tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea5p t\u1eeb k\u1ef9 s\u01b0 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn s\u1ef9 v\u1ec1 c\u00e1c ng\u00e0nh quang h\u1ecdc.\u00a0Tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ebfn ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i Nobel v\u1ec1 v\u1eadt l\u00fd, trong \u0111\u00f3 GS. William Lamb Jr. v\u00e0 GS. N. Bloembergen l\u00e0 bi\u00ean ch\u1ebf c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng c\u00f2n GS. Glauber l\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 ngo\u00e0i bi\u00ean ch\u1ebf (Adjunct Professor).<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u0103m 2019 n\u01a1i \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c NSF (National Science Foundation) qu\u0129 khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a M\u1ef9\u00a0t\u00e0i tr\u1ee3 th\u00e0nh l\u1eadp th\u00eam m\u1ed9t trung t\u00e2m v\u1ec1 vi\u1ec5n th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a NSF (Center of Quantum Network). S\u01a1 l\u01b0\u1ee3c qua m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf M\u1ef9\u00a0r\u1ea5t ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, lu\u00f4n t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ed9t ph\u00e1. L\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean \u1edf tr\u00ean. Tuy v\u1eady, h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cthi\u1ebft k\u1ebf\u201d m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1c \u00e2m m\u01b0u c\u00f3 quy m\u00f4 qu\u1ed1c gia n\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1eb1m c\u1ea1nh tranh thu h\u00fat ch\u1ea5t x\u00e1m v\u1edbi M\u1ef9. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y qu\u1ea3 th\u1ef1c kh\u00e1 b\u1ea5t ng\u1edd.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc nay, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u1eabn t\u1ef1 h\u00e0o l\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 thu h\u00fat ch\u1ea5t x\u00e1m c\u1ee7a m\u1ecdi n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ec1n b\u1eb1ng h\u1ecd. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n n\u00f3i to\u1ea1c ra r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u201cmua\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea5t c\u1ee9 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00e0o n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea7n. L\u1ed1i suy ngh\u0129 n\u00e0y r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf M\u1ef9, coi \u201cch\u1ea5t x\u00e1m\u201d c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, thu\u1eadn mua v\u1eeba b\u00e1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>Sau khi Li\u00ean X\u00f4\u00a0s\u1ee5p \u0111\u1ed5, c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf M\u1ef9 \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u00ea nguy\u00ean xi c\u1ea3 nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u n\u1ed5i ti\u1ebfng t\u1eeb nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 qua M\u1ef9. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u1edf Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng \u00c2u c\u0169, c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf M\u1ef9 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c T\u00e2y \u00c2u, Nh\u1eadt B\u1ea3n, H\u00e0n Qu\u1ed1c&#8230; D\u0129 nhi\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc M\u1ef9 sang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nh\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1eabn theo xu h\u01b0\u1edbng thu h\u00fat v\u00e0o M\u1ef9 l\u00e0 ch\u00ednh. S\u1ef1 t\u1ef1 do trao \u0111\u1ed5i n\u00e0y trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 trong gi\u1edbi khoa h\u1ecdc v\u1eabn lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 l\u00e0nh m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<h4><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">Nguy hi\u1ec3m h\u01a1n n\u1eefa, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d nh\u1eafm v\u00e0o c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 quan tr\u1ecdng v\u00e0 then ch\u1ed1t cho m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u01b0a TQ th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0o n\u0103m 2050.<\/span><\/h4>\n<\/blockquote>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1ea5n m\u1ea1nh trong khi c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n lu\u00f4n b\u1ecb ch\u1ea3y m\u00e1u ch\u1ea5t x\u00e1m, ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00ednh s\u00e1ch h\u1ea1n ch\u1ebf nh\u01b0ng v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u2013 coi \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t qui lu\u1eadt &#8220;n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y ch\u1ed7 tr\u0169ng&#8221;, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf vi\u1ec7c ra \u0111i c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 cao. \u0110i\u1ec1u \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1edf M\u1ef9\u00a0s\u1edbm nh\u00ecn th\u1ea5y l\u00e0 trong kho\u1ea3ng 10 n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, TQ \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n t\u1eeb tr\u1ea1ng th\u00e1i \u201cBrain Drain\u201d \u2013 ch\u1ea3y m\u00e1u ch\u1ea5t x\u00e1m th\u00e0nh \u201cBrain Gain\u201d hay t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ch\u1ea5t x\u00e1m th\u00f4ng qua ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ea1i qui m\u00f4 \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d nh\u01b0 s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d v\u1edbi s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u1ed1n \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra l\u00e2u nay: m\u1ed9t b\u00ean \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia (TQ) \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c, tr\u1ef1c ti\u1ebfp chu c\u1ea5p g\u1ea7n nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i ch\u00ednh; M\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 di chuy\u1ec3n v\u00e0 trao \u0111\u1ed5i kh\u00e1 t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhu c\u1ea7u v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a t\u1eebng c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c khoa h\u1ecdc, kinh doanh v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e0i tr\u1ee3 c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 cho c\u00e1c trao \u0111\u1ed5i \u0111\u00f3. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e0i tr\u1ee3, th\u00ec ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t s\u00e2n ch\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng \u2013 m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 do m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c, m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 gi\u1eefa c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u01a1n l\u1ebb.<\/p>\n<p>Nguy hi\u1ec3m h\u01a1n n\u1eefa, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d nh\u1eafm v\u00e0o c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 quan tr\u1ecdng v\u00e0 then ch\u1ed1t cho m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u01b0a TQ th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0o n\u0103m 2050. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00eau \u1edf nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean \u0111\u00e2y, c\u00f3 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1 tinh vi trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d m\u00e0 lu\u1eadt hi\u1ec7n h\u00e0nh kh\u00f4ng x\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c. Kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n v\u1ec1 \u0103n c\u1eafp k\u1ef9 ngh\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f2n \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Thay v\u00ec t\u00ecm c\u00e1ch chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u00e1c b\u1ea3n v\u1ebd, c\u00e1c s\u01a1 \u0111\u1ed3 k\u1ef9 thu\u1eadt, c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh c\u00f4ng th\u1ee9c&#8230; nh\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0m c\u1ed5\u00a0\u0111i\u1ec3n, ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi TQ \u0111\u00e3 ph\u00e1t minh ra m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch m\u1edbi: mua ph\u1ee9t lu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t minh ra c\u00e1c k\u1ef9 ngh\u1ec7 m\u00e0 h\u1ecd c\u1ea7n.<\/p>\n<p>Trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d, c\u00e1c khoa h\u1ecdc gia g\u1ed1c TQ c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0a c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, l\u1eadp c\u00e1c nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf TQ. Ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi khoa h\u1ecdc ch\u00ednh l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, m\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee5 th\u1ec3. V\u1eady \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u k\u1ef9 h\u01a1n l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o TQ \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1n c\u00e1c t\u00e0i s\u1ea3n tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9\u00a0v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, c\u00f3 l\u1ebd c\u1ea7n ph\u1ea3i hi\u1ec3u k\u1ef9 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d \u2013 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ch\u00ednh c\u1ee7a TQ nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft b\u00e0i n\u00e0y c\u00f3 nh\u1eefng t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u ch\u00ednh th\u1ed1ng, ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eeb\u00a0<em>New York Times, Washington Post, Foreign Policy<\/em>\u00a0v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c nh\u01b0\u00a0<em>T\u1ea1p ch\u00ed Science<\/em>\u00a0c\u00f3 \u0111\u0103ng c\u00e1c th\u00f4ng tin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft d\u00f9ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u s\u1ed1 li\u1ec7u t\u1eeb b\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o\u00a0<em>\u201cThreats to the U.S. Research Enterprise: China\u2019s Talent Recruitment Plans\u201d<\/em>\u00a0(t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0\u00a0<em>\u201cC\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a M\u1ef9: C\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tuy\u1ec3n m\u1ed9 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a TQ\u201d<\/em>) c\u1ee7a ti\u1ec3u ban An ninh Qu\u1ed1c N\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 (Homeland Security and Governmental Affairs) c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n M\u1ef9\u00a0th\u00e1ng 11. 2019. Ngo\u00e0i ra, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u00f3 nh\u1eefng th\u00f4ng tin t\u1eeb m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>C\u00f2n ti\u1ebfp &#8230;<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n<\/strong><\/span><\/p>\n<p>_________<\/p>\n<p><em>* T\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i vi\u1ebft Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0 nghi\u00ean c\u1ee9u (Associate Research Professor) v\u1ec1 l\u0129nh v\u1ef1c v\u1eadt l\u00fd l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 quang t\u1eed t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0Arizona t\u1eeb n\u0103m 1998 \u0111\u1ebfn\u00a0 th\u00e1ng 2.2017. T\u1eeb\u00a02.2017 cho \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u00ean cao c\u1ea5p t\u1ea1i trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao, \u0111a qu\u1ed1c gia t\u1ea1i New York, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb Gi\u00e1o s\u01b0 ngo\u00e0i bi\u00ean ch\u1ebf (Adjunct Professor) c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Arizona.<\/em><\/p>\n<p><strong>Ch\u00fa th\u00edch<\/strong>. B\u00e0i c\u1ee7a TS Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean b\u00e1o <em>Ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4 Th\u1ecb<\/em>, v\u00e0 nay \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 cho ph\u00e9p \u0111\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean m\u1ea1ng rosetta.vn. Ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ea3m \u01a1n t\u00e1c gi\u1ea3.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1ee2I D\u1ee4NG T\u1ed0I \u0110A H\u1ec6 TH\u1ed0NG \u0110\u1ea0I H\u1eccC \u00c2U, M\u1ef8 Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n &nbsp; Kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c c\u00e1o bu\u1ed9c, th\u1ef1c tr\u1ea1ng Trung Qu\u1ed1c (TQ) tr\u1ed9m c\u1eafp c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nhi\u1ec1u v\u1ee5 b\u1eaft giam ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf khi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8654"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8654"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8687,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8654\/revisions\/8687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}