{"id":8668,"date":"2023-01-24T09:47:49","date_gmt":"2023-01-24T02:47:49","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/?p=8668"},"modified":"2023-01-24T17:24:58","modified_gmt":"2023-01-24T10:24:58","slug":"trung-quoc-3-ai-bao-chong-trom-cap-la-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/trung-quoc-3-ai-bao-chong-trom-cap-la-de\/","title":{"rendered":"B\u00e0i 3: Trung Qu\u1ed1c &#8211; Ai b\u1ea3o ch\u1ed1ng tr\u1ed9m c\u1eafp l\u00e0 d\u1ec5?"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">TRUNG QU\u1ed0C CHI\u1ebeM \u0110O\u1ea0T C\u00d4NG NGH\u1ec6 C\u1ee6A M\u1ef8 B\u1eb0NG C\u00c1CH N\u00c0O?<\/span><\/h2>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\">AI B\u1ea2O CH\u1ed0NG TR\u1ed8M C\u1eaeP L\u00c0 D\u1ec4?<\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"dvTeaser\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\">V\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 1980 khi Trung Qu\u1ed1c (TQ) m\u1edf c\u1eeda \u0111\u01b0a sinh vi\u00ean \u0111i du h\u1ecdc \u1ed3 \u1ea1t, c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u00ec cho r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb m\u1ea5t ch\u1ea5t x\u00e1m. \u00d4ng \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 b\u1ea3o \u0111\u1ea1i \u00fd ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf quay v\u1ec1 \u0111\u00e3 l\u00e0 l\u00e3i to. Th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1ef7 l\u1ec7 quay v\u1ec1 n\u0103m 2007 l\u00e0 30% v\u00e0 2018 \u0111\u00e3 l\u00e0 78%, ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n gi\u1ea5c m\u01a1 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i n\u01b0\u1edbc TQ c\u1ee7a \u00f4ng \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh.<\/span><\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><span style=\"color: #000080\"><em>Xem th\u00eam:<\/em><\/span><\/div>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/trung-quoc-2-canh-tranh-hay-choi-ban\/\">B\u00e0i 2: Trung Qu\u1ed1c &#8211; C\u1ea1nh tranh hay ch\u01a1i b\u1ea9n?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/trung-quoc-1-da-chiem-doat-cong-nghe-cua-my-bang-cach-nao\/\">B\u00e0i 1: Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 t\u1ecf ra quan ng\u1ea1i v\u1ec1 s\u1ef1 v\u01b0\u01a1n l\u00ean v\u1ec1 kinh t\u1ebf c\u1ee7a TQ. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1ecf ra kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u1ec1 nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 h\u1ecd cho l\u00e0 tr\u00f2 \u201cch\u01a1i b\u1ea9n\u201d nh\u01b0 b\u1eaft \u00e9p c\u00e1c c\u00f4ng ty n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ph\u1ea3i chuy\u1ec3n giao c\u00f4ng ngh\u1ec7 cho c\u00e1c c\u00f4ng ty \u0111\u1ed1i t\u00e1c th\u00ec m\u1edbi cho v\u00e0o l\u00e0m \u0103n \u1edf TQ. M\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00f4ng nh\u1ecf ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u1eabn t\u1ecf ra coi th\u01b0\u1eddng TQ v\u1ec1 c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Theo h\u1ecd, n\u1ec1n khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a TQ v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t th\u1ea5p, c\u00f2n l\u00e2u m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea1nh tranh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi M\u1ef9. R\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 bi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh thu h\u00fat ch\u1ea5t x\u00e1m nh\u01b0 \u201cNg\u00e0n t\u00e0i n\u0103ng\u201d (NTN) c\u1ee7a TQ \u0111ang x\u1ea3y ra ngay tr\u00ean n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 v\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c2u.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"dvContent\">\n<h4 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">Cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh gi\u00e0nh ng\u00f4i v\u1ecb cao nh\u1ea5t<\/span><\/h4>\n<p>Th\u1ef1c ra, c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a TQ \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t r\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y. C\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i c\u1ea3m nh\u1eadn s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 khi nh\u1eadn \u0111\u1ecdc ph\u1ea3n bi\u1ec7n nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1eeb TQ g\u1eedi c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c photonics. Ph\u1ea3i c\u00f4ng nh\u1eadn, kho\u1ea3ng 5-10 n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh g\u1eedi t\u1eeb TQ t\u1ed1t h\u01a1n h\u1eb3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1ed5i b\u1eadt. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh thu h\u00fat ch\u1ea5t x\u00e1m nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u00ean \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>C\u00e1c thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng. Theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a National Science Board: 2020 State of U.S Science and Engineering, n\u0103m 2015 (l\u00e0 n\u0103m s\u1ed1 li\u1ec7u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7) TQ \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua M\u1ef9 v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 v\u1ec1 c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt v\u1edbi g\u1ea7n 32 ng\u00e0n b\u1eb1ng trong khi M\u1ef9\u00a0ch\u1ec9 c\u1ea5p 30 ng\u00e0n. C\u1ea7n nh\u1edb r\u1eb1ng, m\u1ed9t trong nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i khi tham gia ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh NTN l\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u00e0o t\u1ea1o ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 sau \u0111\u1ea1i h\u1ecdc.<\/p>\n<a class=\"img-full\" href=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/90bcc2e9-7732-42b3-938f-c36bc6ec00a2.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/90bcc2e9-7732-42b3-938f-c36bc6ec00a2.jpg?resize=715%2C402&#038;ssl=1\" width=\"715\" height=\"402\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\n<p style=\"text-align: center\"><em>T\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u1ea3nh b\u00e1o Trung Qu\u1ed1c \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p sinh vi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh c\u1eafp b\u00ed m\u1eadt. \u1ea2nh: CNN<\/em><\/p>\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c, c\u0169ng theo b\u00e1o c\u00e1o n\u00e0y trong khi M\u1ef9\u00a0v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang d\u1eabn \u0111\u1ea7u v\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n R&amp;D v\u1edbi m\u1ee9c chi ph\u00ed 25% R&amp;D to\u00e0n c\u1ea7u n\u0103m 2017 th\u00ec TQ \u0111\u00e3 b\u00e1m theo s\u00e1t n\u00fat 23%, k\u1ebf \u0111\u1ebfn l\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n (8%), \u0110\u1ee9c (6%) v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c (4%). \u0110\u00e1ng k\u1ec3 h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u1ea3 M\u1ef9 v\u00e0 ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m, c\u00f2n c\u1ee7a TQ l\u1ea1i t\u0103ng l\u00ean nhanh ch\u00f3ng.<\/p>\n<p>Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 t\u1eeb 2000 \u0111\u1ebfn 2017 M\u1ef9 gi\u1ea3m t\u1eeb 37% xu\u1ed1ng 25%, ch\u00e2u \u00c2u t\u1eeb 25% xu\u1ed1ng 20%, trong khi \u0111\u00f3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c1 m\u00e0 TQ chi\u1ebfm ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng t\u0103ng t\u1eeb 25% l\u00ean 42%. R\u00f5 r\u00e0ng, cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh ng\u00f4i v\u1ecb s\u1ed1 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 quy\u1ebft li\u1ec7t v\u00e0 vi\u1ec7c chi\u1ebfn th\u1eafng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 danh d\u1ef1 c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0 TQ. \u0110\u1ed1i v\u1edbi M\u1ef9, chi\u1ebfn th\u1eafng trong cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1ecb tr\u00ed s\u1ed1 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1. \u0110\u1ed1i v\u1edbi TQ, \u0111\u00f3 l\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh gi\u1ea5c m\u01a1 \u0111\u01b0a TQ tr\u1edf th\u00e0nh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c th\u1ebf gi\u1edbi trong h\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c m\u00e0 ch\u1ec9 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 hoang t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt\">\u201cKh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111au th\u00ec kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng\u201d<\/span><\/h4>\n<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t s\u1ea3n ph\u1ea9m tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a TQ kh\u00f4ng kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u1ea7n quy\u1ebft t\u00e2m v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u01b0\u1eddng hay \u0111\u01b0a ra c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ef1c \u0111oan. H\u1ecd\u00a0cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u00ecm c\u00e1ch c\u1eaft \u0111\u1ee9t hay lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc TQ v\u1edbi n\u1ec1n khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u00c2u M\u1ef9, h\u1ea1n ch\u1ebf ho\u1eb7c c\u1ea5m sinh vi\u00ean TQ v\u00e0o h\u1ecdc c\u00e1c ngh\u00e0nh khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 thu\u1eadt quan tr\u1ecdng\u2026 Th\u1ef1c ra \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ed1i suy ngh\u0129 qu\u00e1 gi\u1ea3n \u0111\u01a1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf (c\u1ea7n nh\u1edb r\u1eb1ng, c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn an ninh, qu\u1ed1c ph\u00f2ng th\u00ec v\u1eabn lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i).<\/p>\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 1980 khi m\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u M\u1ef9 m\u1edf c\u1eeda \u0111\u00f3n nh\u1eadn sinh vi\u00ean TQ du h\u1ecdc, gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc gi\u1ecfi, chuy\u00ean gia \u0111\u1ea7u ng\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong c\u00e1c \u0110H, vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 trong c\u00e1c c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao. C\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc g\u1ed1c TQ \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng quan tr\u1ecdng, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh \u1edf nhi\u1ec1u ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m trong c\u00e1c trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng ty k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao.<\/p>\n<p>\u0110\u01a1n c\u1eed nh\u01b0 trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao (n\u1eb1m trong Fortune 500 n\u01a1i t\u00f4i \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb 2017) c\u00f3 kho\u1ea3ng 1.500 k\u1ef9 s\u01b0, khoa h\u1ecdc gia c\u1ee7a h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u01b0\u1edbc th\u00ec ng\u01b0\u1eddi TQ chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 20% trong khi ch\u1ec9 c\u00f3 3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. V\u1edbi m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c c\u00f4ng ty kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u1ef1 s\u00e1t b\u1eb1ng c\u00e1ch ng\u1eebng tuy\u1ec3n d\u1ee5ng lao \u0111\u1ed9ng ch\u1ea5t x\u00e1m c\u00f3 g\u1ed1c TQ ch\u1ee9 \u0111\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c lo\u1ea1i b\u1ecf hay c\u1eaft \u0111\u1ee9t ho\u00e0n to\u00e0n c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u01b0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb tr\u00ean \u0111\u00e2y. H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1edbn c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0 c\u00f4ng d\u00e2n M\u1ef9\u00a0n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt ph\u00e1p b\u1ea3o v\u1ec7 trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c lu\u1eadt ch\u1ed1ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed.<\/p>\n<p><em><a class=\"img-full\" href=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/17df2f58-9e1f-4b62-aa8d-b706a6e1b757.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/17df2f58-9e1f-4b62-aa8d-b706a6e1b757.jpg?resize=634%2C380&#038;ssl=1\" width=\"634\" height=\"380\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>C\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0103n c\u1eafp b\u1ea3n quy\u1ec1n, s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a tin d\u00f9 l\u00e0 \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ec3 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc b\u1ecb thu h\u00fat v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 TQ nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa th\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 c\u00e0ng m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00eam n\u1eefa. \u1ea2nh minh ho\u1ea1:\u00a0Sociable.co<\/em><\/p>\n<p>Trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0110H, sinh vi\u00ean TQ chi\u1ebfm t\u1ef7 l\u1ec7 g\u1ea7n nh\u01b0 cao nh\u1ea5t theo h\u1ecdc c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0, chuy\u00ean gia, k\u1ef9 s\u01b0 b\u1ed5 sung cho n\u1ec1n khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Vi\u1ec7c h\u1ea1n ch\u1ebf sinh vi\u00ean TQ v\u00e0o h\u1ecdc c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc m\u0169i nh\u1ecdn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p l\u00e2u d\u00e0i, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ea9n th\u1eadn sao cho kh\u00f4ng x\u1ea3y ra gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t t\u1eeb \u0111\u1ea7u v\u00e0o \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u ra c\u1ee7a \u201cd\u00f2ng m\u00e1u\u201d lao \u0111\u1ed9ng ch\u1ea5t x\u00e1m nu\u00f4i n\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u M\u1ef9. N\u00ean nh\u1edb r\u1eb1ng s\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a n\u1ec1n khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a c\u1ea3 x\u00e3 h\u1ed9i ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u201c<em>d\u00f2ng m\u00e1u x\u00e1m<\/em>\u201c n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u c\u00e0ng ph\u1ea3i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i tr\u00e1nh l\u00e0 khi ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb n\u00e0o m\u00e0 \u0111\u00e3 tung ra c\u00e1c l\u1ec7nh m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u1ed9i v\u1ea1, ng\u1eabu h\u1ee9ng nh\u01b0 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y (d\u00f9ng twitter hay m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00e1c\u2026), kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ed1n r\u1ea5t kh\u00f3, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng gi\u00fap h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Quay tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e0\u00a0TQ nh\u1eb1m chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. C\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p nghe c\u00f3 v\u1ebb c\u1ef1c \u0111oan nh\u01b0ng theo chi\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u00ean \u0111\u00e2y. Ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch n\u00e0y c\u0169ng kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f3i quen suy ngh\u0129 ng\u1ea1o m\u1ea1n, coi \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u1ee7a M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3.<\/p>\n<p>T\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1edd\u00a0<em>Foreign Policy<\/em>\u00a0(Ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i giao) ng\u00e0y 17.9.2020 cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng vi\u1ec7c TQ thu h\u00fat chuy\u00ean gia cao c\u1ea5p, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1ea3 cao h\u01a1n TQ l\u00e0 m\u1ecdi vi\u1ec7c OK, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i ho\u1ea3ng h\u1ed1t lo l\u1eafng. Theo t\u00e1c gi\u1ea3, trong 10 n\u0103m qua ch\u00ednh ph\u1ee7 TQ \u0111\u00e3 chi kho\u1ea3ng t\u1eeb 550 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn 1,1 t\u1ef7 USD \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng (ch\u01b0a k\u1ec3 l\u01b0\u01a1ng) cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng \u00fd tham gia ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh NTN, d\u00f9 l\u1edbn nh\u01b0ng th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 cao so v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a M\u1ef9\u00a0v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc. T\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o n\u00e0y cho r\u1eb1ng hi\u1ec7n nay nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc TQ c\u1ea3m th\u1ea5y v\u1eeba b\u1ecb ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed, v\u1eeba b\u1ecb tr\u1ea3 c\u00f4ng kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Trong khi \u0111\u00f3 h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o \u0111\u00f3n v\u1edbi m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng c\u00f2n cao h\u01a1n \u1edf TQ th\u00ec vi\u1ec7c h\u1ecd b\u1ecb thu h\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00e2y\u00a0l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi, v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh NTN c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 TQ c\u00e0ng d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ee9 hai m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00e0 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0103n c\u1eafp b\u1ea3n quy\u1ec1n, s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a tin d\u00f9 l\u00e0 \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ec3 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc b\u1ecb thu h\u00fat v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 TQ nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa th\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 c\u00e0ng m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00eam n\u1eefa. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng n\u1eefa l\u00e0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn an ninh v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Nh\u00e0 b\u00e1o n\u00e0y cho bi\u1ebft \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u tra, v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 36 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 3.600 (1%) ng\u01b0\u1eddi tham gia NTN \u0111\u01b0\u1ee3c giao c\u00e1c tr\u1ecdng tr\u00e1ch trong c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a TQ, v\u00e0 kho\u1ea3ng 8% l\u00e0m vi\u1ec7c cho c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>Gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y: tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u1eadt cao h\u01a1n \u0111\u1ec3 gi\u1eef c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1ea1i. L\u1ed1i suy ngh\u0129 n\u00e0y c\u00f3 c\u00e1c khi\u1ebfm khuy\u1ebft quan tr\u1ecdng, nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecf qua \u0111\u1eb7c t\u00ednh d\u00e2n t\u1ed9c m\u00e0 nh\u01b0 \u00f4ng \u0110\u1eb7ng \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i \u201cng\u01b0\u1eddi TQ \u0111i \u0111\u00e2u c\u0169ng v\u1eabn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi TQ\u201d. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0\u00a0<em>ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t\u00a0<\/em>(d\u0129 nhi\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 l\u00fac n\u00f3 l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t). Th\u1ee9 hai, kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng cao m\u1ea5y cho v\u1eeba v\u00ec ngay trong l\u00fac n\u00e0y, TQ \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng tr\u1ea3 cao h\u01a1n h\u1eb3n so v\u1edbi m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng h\u1eadu h\u0129nh \u1edf M\u1ef9 r\u1ed3i. Kh\u00f4ng l\u1ebd tr\u1ea3 th\u1eadt cao \u0111\u1ec3 gi\u1eef c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00e0y l\u1ea1i, v\u1eady th\u00ec s\u1ebd tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c ra sao? H\u01a1n n\u1eefa, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh b\u1edfi cung c\u1ea7u c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 mu\u1ed1n n\u00e2ng hay h\u1ea1 bao nhi\u00eau c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Hai c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 tr\u00ean \u0111\u00e2y tuy l\u00e0 \u0111\u1ed1i c\u1ef1c v\u1edbi nhau nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 l\u1ed1i suy ngh\u0129 r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Th\u1ef1c ra, n\u1ebfu suy ngh\u0129 k\u1ef9 th\u00ec ch\u1ec9 t\u1eeb nh\u1eefng g\u00ec tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u s\u1ebd th\u1ea5y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Tr\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd gi\u1ed1ng nh\u01b0 ti\u00eau \u0111\u1ec1 \u0111\u00e3 ch\u1ecdn cho ph\u1ea7n n\u00e0y:\u00a0<em>Ai b\u1ea3o \u201cch\u1ed1ng tr\u1ed9m l\u00e0 d\u1ec5\u201d<\/em>, h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, ch\u1ed1ng \u201cg\u1eb7m nh\u1ea5m\u201d c\u00f2n kh\u00f3 h\u01a1n nhi\u1ec1u?!<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ea5y r\u00f5 \u0111\u00e2u l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u M\u1ef9 l\u1ec7 thu\u1ed9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0o l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng ch\u1ea5t x\u00e1m ng\u01b0\u1eddi TQ. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i t\u1eeb ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u, \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u201cm\u1edf\u201d c\u1ee7a c\u00e1c \u0110H M\u1ef9\u00a0v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c2u. \u0110\u00e2y v\u1eeba l\u00e0 \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u M\u1ef9 nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ee9a nhi\u1ec1u r\u1ee7i ro n\u1ebfu b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng. L\u1eddi gi\u1ea3i t\u1ed1i \u01b0u cho b\u00e0i to\u00e1n n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3, ngo\u00e0i kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ea5y l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc \u201cno pain no gain\u201d (kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111au th\u00ec kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng) c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u00f4ng ty, \u0110H v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7. Ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho TQ s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1. C\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng xu th\u1ebf ch\u1ea5p nh\u1eadn sinh vi\u00ean TQ (v\u00e0 c\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c) v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 thu\u1eadt ngo\u00e0i t\u00ednh ch\u1ea5t \u201cm\u1edf\u201d (openess) c\u1ee7a n\u1ec1n \u0110H c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u M\u1ef9 c\u00f2n c\u00f3 l\u00fd do th\u1ef1c d\u1ee5ng. Xu h\u01b0\u1edbng chung \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f4ng nghi\u1ec7p ph\u00e1t tri\u1ec3n, c\u00f3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng cao l\u00e0 gi\u1edbi tr\u1ebb th\u00edch ch\u1ecdn c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec1 h\u1ecdc tho\u1ea3i m\u00e1i h\u01a1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 d\u1ec5 h\u01a1n c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt. H\u1ecdc \u0111\u00e3 th\u1ebf m\u00e0 \u0111i l\u00e0m c\u00f2n nh\u00e0n h\u01a1n v\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ebfm nhi\u1ec1u ti\u1ec1n h\u01a1n k\u1ef9 s\u01b0. \u0110\u00e2y l\u00e0 quy lu\u1eadt chung, kh\u00f4ng ch\u1ec9 x\u1ea3y ra \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, Nh\u1eadt B\u1ea3n, H\u00e0n Qu\u1ed1c m\u00e0 c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u1ea3y ra t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3 nhu c\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u1ea1i r\u1ea5t c\u1ea7n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng ch\u1ea5t x\u00e1m cao, v\u00e0 v\u00ec v\u1eady du h\u1ecdc sinh TQ, \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhu c\u1ea7u \u0111\u00f3. Du h\u1ecdc sinh TQ v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1eb1ng m\u1ecdi gi\u00e1 ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch \u1edf l\u1ea1i M\u1ef9\u00a0v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc. H\u1ecdc c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m cao nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do m\u00e0 sinh vi\u00ean TQ theo h\u1ecdc c\u00e1c ng\u00e0nh n\u00e0y r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. Sau n\u00e0y nhu c\u1ea7u \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f2n cao n\u1eefa th\u00ec c\u00e1c ng\u00e0nh h\u1ecdc c\u0169ng \u0111a d\u1ea1ng h\u01a1n.<\/p>\n<a class=\"img-full\" href=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/a71d2b4c-ac1c-416a-a1d6-8fc3e4a1da98.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/uploads.nguoidothi.net.vn\/content\/a71d2b4c-ac1c-416a-a1d6-8fc3e4a1da98.jpg?resize=655%2C368&#038;ssl=1\" width=\"655\" height=\"368\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\n<p style=\"text-align: center\"><em>Hi\u1ec7n h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n k\u1ef9 s\u01b0, khoa h\u1ecdc gia ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c trong h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n c\u00f4ng ty ngay tr\u00ean \u0111\u1ea5t M\u1ef9 v\u00e0 c\u1ea3 tr\u00ean \u0111\u1ea5t Trung Qu\u1ed1c. \u1ea2nh minh ho\u1ea1: BBC<\/em><\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u01a1 b\u1ea3n n\u1eefa gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f3 sinh vi\u00ean du h\u1ecdc \u0111\u00f4ng \u1edf M\u1ef9 nh\u01b0 TQ, \u1ea4n \u0110\u1ed9, H\u00e0n Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 TQ c\u00f3 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh quy m\u00f4 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc g\u1eedi sinh vi\u00ean \u0111i du h\u1ecdc. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 1980, 1990 l\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 100% do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd (sau n\u00e0y du h\u1ecdc t\u1ef1 t\u00fac l\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu). Trong khi \u0111\u00f3, sinh vi\u00ean du h\u1ecdc t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c h\u1ea7u nh\u01b0 l\u00e0 t\u1ef1 t\u00fac, do kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh. \u1ede \u0111\u00e2y c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc TQ v\u1edbi phong tr\u00e0o du h\u1ecdc. Ngay t\u1eeb l\u00fac m\u1edbi sang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0110H Arizona (1998), c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u sinh cao h\u1ecdc TQ cho t\u00f4i xem c\u00e1c v\u0103n b\u1eb1ng v\u00e0 c\u00e1c t\u00edn ch\u1ec9 (credit) c\u1ee7a c\u00e1c \u0110H \u1edf TQ c\u1ea5p \u0111\u00e3 r\u1ea5t gi\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110H Hoa K\u1ef3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y v\u00f4 c\u00f9ng thu\u1eadn l\u1ee3i cho c\u00e1c sinh vi\u00ean TQ v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m h\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 m\u00f4n m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 credit t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng TQ. Trong khi \u0111\u00f3, c\u00e1c sinh vi\u00ean Vi\u1ec7t Nam sang cho t\u00f4i bi\u1ebft h\u1ecd g\u1eb7p r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u1edf ng\u1ea1i v\u00ec nhi\u1ec1u m\u00f4n h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 gi\u1edd h\u1ecdc t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, d\u00f9 b\u1ea3n ch\u1ea5t m\u00f4n h\u1ecdc gi\u1ed1ng nhau, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m. V\u1eeba t\u1ed1n ti\u1ec1n v\u1eeba t\u1ed1n th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 h\u1ecdc l\u1ea1i.<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t s\u1ef1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n n\u00e0o c\u1ee7a d\u00f2ng ch\u1ea3y ch\u1ea5t x\u00e1m n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1eabn t\u1edbi t\u00e1c h\u1ea1i ti\u00eau c\u1ef1c v\u1edbi n\u1ec1n kinh t\u1ebf, nh\u1ea5t l\u00e0 trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ea1nh tranh quy\u1ebft li\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc v\u1edbi nhau v\u00e0 v\u1edbi TQ. V\u1eady, m\u1ed9t m\u1eb7t c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c n\u00e0y t\u1eeb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u00eda du h\u1ecdc TQ b\u1eb1ng c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng b\u1ed5 sung b\u1eb1ng c\u00e1c ngu\u1ed3n kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u1ea3i l\u00e0 ngu\u1ed3n ch\u00ednh t\u1eeb M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c2u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u00f3i d\u1ec5 h\u01a1n l\u00e0m, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 M\u1ef9 v\u1ed1n c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng b\u1ea3o th\u1ee7 lu\u00f4n ch\u1ed1ng m\u1ecdi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc can thi\u1ec7p v\u00e0o m\u1ecdi m\u1eb7t trong x\u00e3 h\u1ed9i. Nguy\u00ean t\u1eafc \u201cno pain no gain\u201d l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng v\u1eady th\u00f4i, n\u00f3i d\u1ec5 nh\u01b0ng ch\u1eb3ng m\u1ea5y ai mu\u1ed1n l\u00e0m! V\u00ec v\u1eady \u0111\u00f2i h\u1ecfi quy\u1ebft t\u00e2m cao c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 \u201cth\u00f4ng minh\u201d, tr\u00e1nh ki\u1ec3u h\u00f4 h\u00e0o d\u00e2n t\u00fay l\u00e0 ch\u00ednh.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110H v\u00e0 c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p, d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t trong ng\u1eafn h\u1ea1n, th\u00ec c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ki\u00ean quy\u1ebft h\u01a1n nh\u1eb1m gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u2013 v\u00ec s\u1edbm mu\u1ed9n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb k\u1ebft c\u1ee5c nh\u01b0 v\u1edbi TQ hi\u1ec7n nay m\u00e0 th\u00f4i. B\u00e0i to\u00e1n t\u1ed1i \u01b0u cho c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u1eafn h\u1ea1n v\u00e0 d\u00e0i h\u1ea1n cho to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p chung \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 v\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u0169ng ch\u1eb3ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1. \u1ede \u0111\u00e2y, \u201cno pain no gain\u201d l\u1ea1i c\u00e0ng r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f3 gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u01a1n: trong cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 kinh t\u1ebf, kh\u00f4ng ai mu\u1ed1n ch\u1ecbu \u0111au d\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u1eafn h\u1ea1n, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c CEO lu\u00f4n mu\u1ed1n gi\u00e0nh c\u00e1c th\u1eafng l\u1ee3i trong t\u1eebng qu\u00fd \u0111\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i cho h\u1ecd c\u00e1c kho\u1ea3n th\u01b0\u1edfng kh\u1ed5ng l\u1ed3.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #000080\">Th\u00e2m s\u00e2u nh\u01b0 \u00f4ng \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u\u00a0B\u00ecnh!<\/span><\/h4>\n<p>T\u01b0\u1edfng c\u0169ng n\u00ean nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng v\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 1980 khi TQ m\u1edf c\u1eeda \u0111\u01b0a sinh vi\u00ean \u0111i du h\u1ecdc \u1ed3 \u1ea1t, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong ban l\u00e3nh \u0111\u1ea1o TQ l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u00ec cho r\u1eb1ng cho \u0111i nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd b\u1ecb m\u1ea5t h\u1ebft ch\u1ea5t x\u00e1m v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ra \u0111i s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1. \u00d4ng \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 b\u1ea3o \u0111\u1ea1i \u00fd ng\u01b0\u1eddi TQ \u0111i \u0111\u00e2u th\u00ec v\u1eabn s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi TQ, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf quay v\u1ec1 \u0111\u00e3 l\u00e0 l\u00e3i to. Nay qu\u1ea3 kh\u00f4ng sai, nh\u01b0 n\u00f3i \u1edf tr\u00ean, t\u1ef7 l\u1ec7 quay v\u1ec1 n\u0103m 2007 l\u00e0 30% v\u00e0 2018 \u0111\u00e3 l\u00e0 78%, ch\u01b0a k\u1ec3 ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n gi\u1ea5c m\u01a1 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i n\u01b0\u1edbc TQ c\u1ee7a \u00f4ng \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh. T\u1ea7m nh\u00ecn xa nh\u01b0 v\u1eady c\u1ee7a \u00f4ng \u0110\u1eb7ng qu\u1ea3 l\u00e0 hi\u1ebfm c\u00f3 v\u00e0 \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 th\u1ebf gi\u1edbi h\u1ecdc t\u1eadp.<\/p>\n<p>V\u1edbi m\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch tr\u00ean \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 kh\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i s\u00e2u r\u1ed9ng, nh\u1ea5t qu\u00e1n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi TQ. S\u1ebd l\u00e0 v\u00f4 \u00edch n\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1ed9t v\u00e0i n\u01b0\u1edbc \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi, c\u00f2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c l\u1ea1i c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169 v\u00ec \u201c<em>d\u00f2ng m\u00e1u x\u00e1m<\/em>\u201d n\u00e0y s\u1ebd theo quy lu\u1eadt \u201cb\u00ecnh th\u00f4ng \u0111\u00e1y\u201d trong v\u1eadt l\u00fd, s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ea3y t\u1eeb ch\u1ed7 cao xu\u1ed1ng ch\u1ed7 th\u1ea5p m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i nh\u00ecn s\u00e2u r\u1ed9ng, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1. V\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a M\u1ef9\u00a0m\u1ecdi ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ec1u do l\u00e1 phi\u1ebfu c\u1ee7a c\u1eed tri th\u00f4ng qua c\u00e1c v\u1ecb d\u00e2n bi\u1ec3u (qu\u1ed1c h\u1ed9i) th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i c\u00e0ng c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng. Khi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ef1c ch\u1ea5t, hy v\u1ecdng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn ch\u1ecbu \u0111au cho c\u00e1c gi\u1ea3p ph\u00e1p c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft b\u00e0i n\u00e0y ch\u1ec9 hy v\u1ecdng th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd hi\u1ec3u th\u1ea5u \u0111\u00e1o h\u01a1n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi TQ khi l\u00e0m \u0103n\u00a0v\u1edbi h\u1ecd. Hy v\u1ecdng r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111ang x\u1ea3y ra, v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #000080\"><strong>Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n<\/strong><\/span><\/p>\n<p>_________<\/p>\n<p><em>* T\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i vi\u1ebft l\u00e0 Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0 nghi\u00ean c\u1ee9u (Associate Research Professor) v\u1ec1 l\u0129nh v\u1ef1c v\u1eadt l\u00fd l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 quang t\u1eed t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0Arizona t\u1eeb n\u0103m 1998 \u0111\u1ebfn\u00a0 th\u00e1ng 2.2017. T\u1eeb\u00a02.2017 cho \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u00ean cao c\u1ea5p t\u1ea1i trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao, \u0111a qu\u1ed1c gia t\u1ea1i New York, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb Gi\u00e1o s\u01b0 ngo\u00e0i bi\u00ean ch\u1ebf (Adjunct Professor) c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Arizona.<\/em><\/p>\n<p><strong>Ch\u00fa th\u00edch<\/strong>. B\u00e0i c\u1ee7a TS Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean b\u00e1o <em>Ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4 Th\u1ecb<\/em>, v\u00e0 nay \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 cho ph\u00e9p \u0111\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean m\u1ea1ng rosetta.vn. Ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ea3m \u01a1n t\u00e1c gi\u1ea3.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TRUNG QU\u1ed0C CHI\u1ebeM \u0110O\u1ea0T C\u00d4NG NGH\u1ec6 C\u1ee6A M\u1ef8 B\u1eb0NG C\u00c1CH N\u00c0O? AI B\u1ea2O CH\u1ed0NG TR\u1ed8M C\u1eaeP L\u00c0 D\u1ec4? Nguy\u1ec5n Trung D\u00e2n &nbsp; V\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 1980 khi Trung Qu\u1ed1c (TQ) m\u1edf c\u1eeda \u0111\u01b0a sinh vi\u00ean \u0111i du h\u1ecdc \u1ed3 \u1ea1t, c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u00ec cho r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb m\u1ea5t ch\u1ea5t x\u00e1m.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8668"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8668"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8690,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8668\/revisions\/8690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/nguyenxuanxanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}