Tôi có ông anh, bạn vong niên, hơn gần chục tuổi, rất giỏi chuyên môn, chí lớn, không thiếu mưu mẹo và kiên nhẫn vì người khác. Nhưng nghiệp làm quan lận đận, mặc dù BCT, TBT thời nào cũng biết mặt biết tên, cũng có luận thuyết sắc bén, nói củ cải cũng nghe.
     Có lần anh nói với tôi: anh đi xem tướng, thầy bảo anh cái gì cũng hay, chỉ thiếu ba cái. Tôi hỏi anh đó là cái gì, biết đâu tôi có, xin biếu anh, biết đâu sau này có lúc mượn oai hùm.  Anh nói: thầy bảo anh chỉ cần mắt tròn, sâu và to ra, mũi cao và nở ra, miệng rộng và dày hơn. Thấy tôi cười, anh hỏi tôi: mày biết gì mà cười. Tôi mới nói: anh ơi, chỉ cần được 1 cái là đủ làm quan to, cần gì cả ba, mà cũng chẳng cái anh có sẵn. Anh thấy ai mắt phượng mũi tẹt, hay mũi rồng mắt lươn bao giờ chưa. Chắc cũng chẳng có miệng hùm, tai chuột. Cuối cùng tướng cũng chẳng lại với số, xem bao thằng làm to tướng mạo có khác gì ông xe ôm.

    Nói về Việt Nam cần gì nhất, nói cho ngắn, cho vuông. Tôi nghĩ chỉ có 3 chữ cần nhất: thực tâm, lý trí và hòa mục. Nói là 3, nhưng tùy hoàn cảnh khả năng chọn đại một cái làm cho hết nhẽ đủ đổi số phận. 

     1. Thực tâm: Có anh hỏi tôi muốn phát triển khoa học công nghệ phải làm gì. Tôi nói có ba chữ thực. Trước tiên là “thực lòng muốn phát triển”, sau đó “nhìn thẳng vào thực tế” rồi “hành động thực sự”. Nói cho cùng vẫn thực tâm là gốc. Người Việt nói vậy mà không phải vậy, chém cho vui cho đủ lệ bộ, biểu diễn. Biết khoa học công nghệ để làm cóc khô gì mà nói ưu tiên phát triển. Vậy là không thực lòng muốn làm. Không thực lòng muốn làm thì hành động như chuồn đạp nước, làm láo báo cáo sẽ láo làm sao biết thực tế. Khoan hãy nói làm gì. Làm gì cũng được, nhưng hãy chọn cái gì thực tâm muốn làm. Người Việt uống rượu, hưởng lạc cũng không thực lòng, có biết rượu ngon, chơi sướng là gì đâu. Rượu Henessy, Martel, Couvoisier uống mỗi người cả lít với lòng lợn chấm mắm tôm cho là sang chảnh. Làm nhục rượu thì đúng hơn. Chẳng qua là uống cho người khác thấy, vờ kêu ngon, kêu sướng. Chuyện nhỏ suy ra chuyện lớn. Dối trá đến thế là cùng cực.

       2. Lý trí: Cái lộn tiết nhất của mọi lý sự, công luận, phân xử, quốc sách Việt Nam là một mớ cảm tính, không có đường lối, hệ thống gì. Không cứ dân thường mà đại trí thức cũng không biết thị phi phải trái, cứ lấy cảm xúc, thói quen thay suy luận. Nói chuyện lý với mấy ông trí thức Việt không bao giờ đến đầu đến đũa. Lý lẽ rát họng không bằng tỉ tê phỉnh phờ.  Còn cãi lý thì như cóc bỏ đĩa, đang nói chuyện nọ, xọ sang chuyện kia, như trẻ con lên ba. Cảm tính là do kém phát triển. Nhưng ta tuy kém về lý trí nhưng lại rất mưu mẹo. Thấy xảo biện, xảo hành thì cũng thông minh ra phết. Cuối cùng mưu mẹo ngắn như đánh cờ chộp, tính nước một hay hết nhẽ, cuối cùng vẫn rơi vào bẫy của bợm già. Đó là vì không biết phải trái, chỉ biết hơn thiệt trước mắt. Suy cho cùng tính ngắn cũng do không thực lòng làm bất cứ cái gì.

      3. Hòa mục: Người Việt là giống người kỳ thị nhất thế giới. Trong tâm lý kỳ thị vừa có cái kiêu ngạo nhưng vừa có cái tự ti: cho dù muốn bắt chước như người ta cũng không làm được. Thành thử chuyện 2 X 2 là 4 thế giới người ta làm mãi, ở Việt Nam vẫn phải tranh cãi.  Đến nỗi, cãi nhau luôn cả chuyện Tây, Tàu làm thế nào, ý gì quên cả vấn đề chính là mình phải làm thế nào. Tôi nghĩ, đã kém suy nghĩ, không biết thị phi, lười biếng, không thật lòng, trước tiên ta cứ hội nhập, chịu lép vế một chút mà học. Làm việc với Tây, cuối cùng thì cũng phải lý trí và làm cho ra kết quả.  Tư duy thiếu hòa mục, ếch ngồi đáy giếng của người Việt kết tinh thành đỉnh cao ở khẩu hiệu “Hòa nhập không hòa tan”.  Vì vậy hội nhập quốc tế không bao giờ thật lòng. Tôi nghĩ anh nào nghĩ ra metaphore này xứng đáng được giải Nobel ngược.

       Ước gì sáng mai ngủ dậy, người Việt đột biến, nói và làm cái gì cũng thực lòng.

Nguồn: Facebook Nguyen Aiviet

​Việt Nam chỉ cần một trong ba chữ | Nguyễn Ái Việt
Tagged on:             
%d bloggers like this: