{"id":1421,"date":"2018-11-01T06:38:05","date_gmt":"2018-11-01T05:38:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2018\/11\/01\/nguon-goc-le-hoi-halloween\/"},"modified":"2018-11-01T06:38:05","modified_gmt":"2018-11-01T05:38:05","slug":"nguon-goc-le-hoi-halloween","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2018\/11\/01\/nguon-goc-le-hoi-halloween\/","title":{"rendered":"Ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u1ec5 h\u1ed9i Halloween"},"content":{"rendered":"<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Ng\u00f4 V\u0129nh Long k\u1ec3 chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00eam Halloween v\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 All Saints Day:<\/p>\n<blockquote><p>Ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 10 \u1edf M\u1ef9 l\u00e0 ng\u00e0y Halloween khi tr\u1ebb con (c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn) \u0111i t\u1eeb nh\u00e0 n\u1ea7y \u0111\u1ebfn nh\u00e0 kia, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 b\u00ed r\u1ee3\/b\u00ed ng\u00f4 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda, \u0111\u1ec3 xin b\u00e1nh&nbsp; k\u1eb9o. Ch\u00fang n\u00f3 g\u00f5 c\u1eeda r\u1ed3i h\u00f4: \u201cTreats or tricks\u201d (cho qu\u00e0 hay b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u). L\u1ebd d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c qu\u1ea3 b\u00ed tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e9t r\u1ed7ng v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ed9 m\u1eb7t tr\u00f4ng nh\u01b0 qu\u1ef7 qu\u00e1i v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u00e8n r\u1ecdi s\u00e1ng t\u1eeb trong th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ea3 th\u00f9ng k\u1eb9o b\u00e1nh \u0111\u1ec3 ph\u00e1t.<br \/>\nHalloween l\u00e0 ng\u00e0y g\u00ec, v\u00e0 t\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 b\u00ed ng\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e9t r\u1ed7ng nh\u01b0 nh\u1eefng m\u1eb7t n\u1ea1 v\u1edbi \u0111\u00e8n chi\u1ebfu s\u00e1ng t\u1eeb b\u00ean trong? V\u00e0 t\u1ea1i sao l\u1ea1i ph\u00e1t b\u00e1nh k\u1eb9o?&nbsp;<br \/>\nPh\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 b\u00e2y gi\u1edd c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ea5y c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean. B\u1ecdn nh\u1ecf th\u00ec ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111i xin k\u1eb9o r\u1ed3i v\u1ec1 \u0111\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1edbp, c\u00f3 khi c\u1ea3 th\u00e1ng c\u00f2n ch\u01b0a h\u1ebft! C\u00f2n ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong gi\u1edbi \u0103n ch\u01a1i nh\u01b0 ca s\u0129 v\u00e0 di\u1ec5n vi\u00ean \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111i c\u00e1c d\u1ea1 ti\u1ec7c Halloween c\u1ea3 tu\u1ea7n nay r\u1ed3i. H\u1ecd \u0103n m\u1eb7c \u0111\u1ee7 ki\u1ec3u: qu\u1ef7 qu\u00e1i c\u00f3, thi\u00ean th\u1ea7n c\u00f3, \u0111eo m\u1eb7t n\u1ea1 c\u00f3, n\u1eeda tr\u1ea7n n\u1eeda tru\u1ed3ng c\u00f3\u2026<br \/>\n\u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i xin k\u1ec3 qua l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0y n\u00e0y v\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3 r\u1ea5t t\u1ea1p nham (phong ph\u00fa?). Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 r\u1ea5t t\u1ef1 h\u00e0o v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 \u201cmelting pot\u201d (d\u1ecbch s\u00e1t ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u00e1i n\u1ed3i n\u1ea5u n\u00e1t nh\u1eeb m\u1ecdi th\u1ee9\u201d), c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cn\u1ed3i t\u1ea3 p\u00ed l\u00f9.\u201d Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 r\u1ea5t th\u1ef1c t\u1ebf n\u00ean c\u00f3 \u201cth\u1ef1c\u201d l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e2n t\u00edch\/ph\u00e2n bi\u1ec7t ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c \u0111\u1ed3 h\u1ed5 l\u1ed1n trong c\u00e1i n\u1ed3i \u0111\u00f3.<br \/>\nTr\u01b0\u1edbc h\u1ebft xin n\u00f3i qua ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a ch\u1eef Halloween. Ti\u1ebfng Anh l\u00e0 t\u1eeb ch\u1eef \u201cAll Hallows Day,\u201d t\u1ee9c l\u00e0 ng\u00e0y c\u1ee7a \u201ct\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e1nh.\u201d Ch\u1eef \u201challow\u201d ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201choly person\u201d (m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e1nh). Bu\u1ed5i t\u1ed1i ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 10 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cAll Hallows\u2019 Eve\u201d hay Halloween (\u201c\u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e1nh\u201d) v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o hay t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o c\u1ea3 l\u00e0m l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m t\u1eeb l\u00e2u. L\u00fd do l\u00e0 h\u1ecd mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0y ti\u1ec7c cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u201ch\u1ed3n ma \u0111\u00f3i\u201d (hungry ghosts). Ng\u00e0y \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 \u201cng\u00e0y ti\u1ec7c cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c linh h\u1ed3n\u201d (All Souls\u2019 Feast), c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u00e0y c\u00fang \u201cc\u00f4 h\u1ed3n\u201d \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u1edf \u00c1 Ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 7 \u00e2m l\u1ecbch v\u1eady.<br \/>\nNg\u00e0y 1 th\u00e1ng 11 \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Gregory III, n\u0103m 731-741, tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e0 ng\u00e0y c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e1nh (ti\u1ebfng Anh g\u1ecdi l\u00e0 \u201cAll Saints Day\u201d) khi \u00f4ng \u1ea5y khai tr\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf R\u00f4 Ma\/La M\u00e3 cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u201cng\u01b0\u1eddi t\u1eed v\u00ec \u0111\u1ea1o\u201d v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0m m\u1ed9t ng\u00e0y l\u1ec5 h\u1ed9i (ti\u1ebfng Anh g\u1ecdi l\u00e0 \u201cFeast of All Saints\u201d) m\u1ed7i n\u0103m trong ng\u00e0y \u0111\u00f3. Sau n\u1ea7y Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Gregory IV, n\u0103m 827-844, ra l\u1ec7nh cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o \u1edf m\u1ecdi n\u01a1i c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 n\u1ea7y v\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 11.<br \/>\n\u1ede b\u00ean Anh, sau c\u1ea3i c\u00e1ch Gi\u00e1o h\u1ed9i Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 16, th\u00ec Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u1ea3i c\u00e1ch \u1edf b\u00ean \u0111\u00f3 c\u1ea5m c\u1eed h\u00e0nh Hallows Eve v\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y All Saints Day c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo \u0111\u1ea1o n\u00e0o c\u1ea3 \u0111\u00e3 l\u00e0m ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m t\u1eeb l\u00e2u. Sau n\u1ea7y \u1edf mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng b\u1eafc n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o Tin L\u00e0nh ph\u00e1i Thanh Gi\u00e1o (Puritan) c\u0169ng c\u1ea5m k\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y Halloween c\u00f9ng l\u00fd do nh\u01b0 \u1edf b\u00ean Anh. M\u00e3i \u0111\u1ebfn khi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o g\u1ed1c Ai-len (Ireland) \u0111\u1ebfn M\u1ef9 th\u00ec ng\u00e0y Halloween l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh. Nh\u01b0ng ng\u00e0y n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cph\u1ee5c sinh\u201d ch\u1ee9&nbsp; kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i v\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u00e2n gian nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y \u201cti\u1ec7c cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c linh h\u1ed3n\u201d nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o l\u1ea1i sinh ra&nbsp; th\u00eam \u201cng\u00e0y c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c linh h\u1ed3n\u201d (All Souls Day), v\u00e0 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 18 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11. Ng\u00e0y n\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c linh h\u1ed3n c\u00f2n \u0111ang chu\u1ed9c t\u1ed9i \u1edf \u201cn\u01a1i r\u1eeda t\u1ed9i\u201d (ti\u1ebfng Anh l\u00e0: purgatory) tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean thi\u00ean \u0111\u00e0ng. Ng\u00e0y ti\u1ec7c c\u00f4 h\u1ed3n trong d\u00e2n gian \u1edf b\u00ean Ai-len v\u00e0 Anh tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0 c\u00f3 th\u1ee9c \u0103n g\u00ec th\u00ec cho c\u00e1i \u1ea5y. Nh\u01b0ng sau khi ng\u00e0y All Souls Day c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o ra \u0111\u1eddi th\u00ec b\u00ean Ai-len v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i b\u00ean Anh l\u00e0m nh\u1eefng b\u00e1nh \u201cb\u00edch qui\u201d h\u00ecnh tr\u00f2n v\u1edbi b\u1ed9t, b\u01a1, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 h\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 \u201cb\u00e1nh linh h\u1ed3n\u201d (Soul Cake hay Souling Cake). M\u1ed7i chi\u1ebfc b\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho m\u1ed9t linh h\u1ed3n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t cho c\u00e1c \u0111\u1ee9a tr\u1ebb nh\u00e0 ngh\u00e8o hay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0103n xin \u0111i t\u1eeb nh\u00e0 n\u1ea7y \u0111\u1ebfn nh\u00e0 kia c\u1ea7u nguy\u1ec7n hay h\u00e1t nh\u1eefng b\u00e0i cho nh\u1eefng linh h\u1ed3n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c si\u00eau tho\u00e1t. \u0110\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c cho b\u00e1nh k\u1eb9o trong ng\u00e0y Halloween \u1edf M\u1ef9 hi\u1ec7n nay. C\u00f3 l\u00fac ng\u01b0\u1eddi ta cho t\u00e1o k\u00e8m v\u1edbi b\u00e1nh k\u1eb9o v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u00f9a t\u00e1o.&nbsp;<br \/>\nC\u00f2n b\u00ed ng\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e9t nh\u01b0 c\u00e1c m\u1eb7t n\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u00e8n chi\u1ebfu s\u00e1ng t\u1eeb b\u00ean trong th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u00e0 t\u1eeb nh\u1eefng chi\u1ebfc \u0111\u00e8n l\u1ed3ng m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i g\u00e1c \u0111\u00eam b\u00ean Anh mang theo v\u1edbi h\u1ecd trong th\u1ebf k\u1ef7 17 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cjack-o\u2019-lantern\u201d (d\u1ecbch s\u00e1t ngh\u0129a l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi v\u1edbi \u0111\u00e8n l\u1ed3ng\u201d). T\u00ean n\u1ea7y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho nh\u1eefng \u00e1nh s\u00e1ng t\u1ef1 nhi\u00ean ban \u0111\u00eam \u1edf nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng hay nh\u1eefng b\u00e3i tha ma m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 l\u00e0 h\u1ed3n ma qu\u1ef7 hi\u1ec7n l\u00ean. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 19 th\u00ec b\u00ean Ai-len v\u00e0 b\u00ean Anh t\u00ean \u201cjack-o\u2019-lantern\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho nh\u1eefng c\u1ee7 c\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e9t ra v\u1edbi n\u1ebfn \u1edf b\u00ean trong (g\u1ecdi l\u00e0 \u201cturnip lanterns\u201d) m\u00e0 c\u00e1c tr\u1ebb em gia \u0111\u00ecnh Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o mang theo khi \u0111i xin \u201cb\u00e1nh linh h\u1ed3n.\u201d Tr\u1ebb con \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng hay \u0111\u00f9a n\u00ean kh\u00f4ng l\u00e2u th\u00ec ch\u00fang n\u00f3 kho\u00e9t nh\u1eefng h\u00ecnh d\u1ec5 s\u1ee3 nh\u01b0 qu\u1ef7. K\u00e8m theo \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea3nh \u201cturnip lantern\u201d trong b\u1ea3o t\u00e0ng Museum of Country Life b\u00ean Ai-len m\u00e0 t\u00f4i l\u1ea5y t\u1eeb Internet.<br \/>\nSau khi di d\u00e2n Ai-len \u0111em truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u201cjack-o\u2019-lantern\u201d sang M\u1ef9 th\u00ec h\u1ecd th\u1ea5y b\u00ed ng\u00f4 l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7 c\u1ea3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0 kho\u00e9t r\u1ea5t d\u1ec5 v\u00ec ru\u1ed9t \u0111\u00e3&nbsp; r\u1ed7ng cho n\u00ean h\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m \u0111\u00e8n v\u1edbi b\u00ed ng\u00f4. Nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 19 tr\u1edf \u0111i th\u00ec b\u00ed ng\u00f4 m\u1edbi d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi l\u1ec5 Halloween. Xin k\u00e8m theo \u0111\u00e2y 2 t\u1ea5m \u1ea3nh \u0111\u00e8n b\u00ed ng\u00f4 l\u1ea5y t\u1eeb Internet. Nh\u01b0ng v\u00ec b\u00ed ng\u00f4 l\u1edbn, c\u00f3 qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n hai tr\u0103m k\u00fd l\u00f4, cho n\u00ean h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0m \u0111\u00e8n&nbsp; v\u1edbi nh\u1eefng qu\u1ea3 nh\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 mang theo \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy \u1edf M\u1ef9 c\u0169ng c\u00f3 b\u00e1n nh\u1eefng \u0111\u00e8n qu\u1ea3 b\u00ed l\u00e0m b\u1eb1ng nh\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 mang theo.&nbsp;<br \/>\nXin n\u00f3i th\u00eam l\u00e0 \u1edf c\u00e1c bang mi\u1ec1n b\u1eafc M\u1ef9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng b\u1eafc, th\u00ec th\u00e1ng 10 b\u00ed ng\u00f4 nhi\u1ec1u v\u00f4 k\u1ec3. \u0102n kh\u00f4ng h\u1ebft v\u00e0 thu ho\u1ea1ch c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch b\u00e1n nh\u1eefng qu\u1ea3 b\u00ed ng\u00f4 \u0111\u1ec3 tr\u01b0ng b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda hay quanh r\u00e0o. M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u00e0i qu\u1ea3 v\u1edbi nh\u1eefng h\u00ecnh n\u1ed9m cho vui v\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu ho\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng \u00e1ng nh\u01b0 3 t\u1ea5m \u1ea3nh sau c\u00f9ng t\u00f4i m\u1edbi ch\u1ee5p k\u00e8m theo \u0111\u00e2y. Nh\u01b0ng nhi\u1ec1u nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c qu\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda v\u00e0 chung quanh r\u00e0o, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh h\u1ecd d\u01b0 gi\u1ea3.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi M\u1ef9 c\u0169ng n\u00f3i b\u00ed ng\u00f4 l\u00e0&nbsp; \u201cth\u1ee9c \u0103n cho \u00f3c\u201d (brain food), t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ed5 \u00f3c, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ti\u00eau th\u1ee5. T\u1eeb th\u00e1ng 10 cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 11 l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee7 th\u1ee9c \u0103n l\u00e0m b\u1eb1ng b\u00ed ng\u00f4. \u0110\u1ebfn nhi\u1ec1u nh\u00e0 h\u1ecd b\u00e0y ra th\u1ea5y m\u00e0 r\u1edfn \u1ed1c (\u00f3c?). Nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00ec tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i. T\u00f4i xin chia s\u1ebb ng\u1eafn nh\u01b0 sau.<br \/>\nS\u1ed1 l\u00e0 n\u0103m 1957 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i h\u1ecdc tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n \u1edf Nha Trang v\u00e0 \u1edf tr\u1ecd v\u1edbi m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u1edf \u0111\u00f3. Ng\u00e0y n\u00e0o h\u1ecd c\u0169ng cho t\u00f4i \u0103n b\u00ed ng\u00f4\/b\u00ed r\u1ee3: n\u00e0o lu\u1ed9c, n\u00e0o h\u1ea7m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc c\u1ed1t d\u1eeba, n\u00e0o n\u1ea5u canh\u2026 T\u00f4i xin \u0111\u1ed5i m\u00f3n th\u00ec h\u1ecd n\u00f3i b\u00ed r\u1ee3 b\u1ed5 \u00f3c. \u0110\u1ebfn sau khi t\u00f4i v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Harvard n\u0103m 1964 th\u00ec h\u1ecd k\u1ec3 c\u00f4ng l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd cho t\u00f4i \u0103n b\u00ed n\u00ean t\u00f4i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady. R\u1ed3i h\u1ecd nh\u1edd t\u00f4i gi\u00fap con c\u00e1i gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. Th\u1eadt ra l\u00fac \u0111\u00f3 t\u00f4i r\u1ea5t b\u00ed \u263a<\/p><\/blockquote>\n<p>Source:&nbsp;<a href=\"https:\/\/m.facebook.com\/story.php?story_fbid=2050696388324347&amp;id=100001520170749\" style=\"font-size: 16px;\">https:\/\/m.facebook.com\/story.php?story_fbid=2050696388324347&amp;id=100001520170749<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Ng\u00f4 V\u0129nh Long k\u1ec3 chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00eam Halloween v\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 All Saints Day: Ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 10 \u1edf M\u1ef9 l\u00e0 ng\u00e0y Halloween khi tr\u1ebb con (c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn) \u0111i t\u1eeb nh\u00e0 n\u1ea7y \u0111\u1ebfn nh\u00e0 kia,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[101],"tags":[976,975,977],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jhJx-mV","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1421"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}