{"id":195,"date":"2017-02-07T18:05:04","date_gmt":"2017-02-07T17:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/?p=195"},"modified":"2017-02-07T18:05:04","modified_gmt":"2017-02-07T17:05:04","slug":"doc-van-hoc-tai-sao-va-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2017\/02\/07\/doc-van-hoc-tai-sao-va-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ecdc v\u0103n h\u1ecdc &#8211; T\u1ea1i sao v\u00e0 Nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o"},"content":{"rendered":"<p>Tr\u1ecbnh L\u1eef d\u1ecbch b\u00e0i c\u1ee7a Harold Bloom&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/trinhlu.wordpress.com\/translations-2\/doc-van-hoc-tai-sao-va-nhu-the-nao\/\">\u0110\u1ecdc v\u0103n h\u1ecdc &#8211; T\u1ea1i sao v\u00e0 Nh\u01b0 th\u1ebf&nbsp;n\u00e0o<\/a><\/p>\n<blockquote><p>Gi\u00e1 tr\u1ecb, trong v\u0103n h\u1ecdc c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn n\u1eb1m \u1edf b\u1ea3n ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, khi n\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1eabu nhi\u00ean m\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u1eabn tin r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta l\u00e0 do l\u1ecbch s\u1eed x\u00e3 h\u1ed9i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 coi c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt trong v\u0103n h\u1ecdc kh\u00f4ng h\u01a1n g\u00ec nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e1nh d\u1ea5u tr\u00ean trang gi\u1ea5y. N\u1ebfu \u00fd ngh\u0129 c\u0169ng ch\u1ea3 ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a ri\u00eang ch\u00fang ta th\u00ec \u0111\u1ebfn Hamlet c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u1ecbch s\u1eed. Cho n\u00ean theo t\u00f4i, n\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u00e3n l\u1ed1i \u0111\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang ta hi\u1ec7n nay, th\u00ec nguy\u00ean t\u1eafc th\u1ee9 nh\u1ea5t, m\u00e0 t\u00f4i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb th\u1ea7y Johnson, l\u00e0: H\u00e3y d\u1eb9p h\u1ebft m\u1ecdi s\u00e1o ng\u1eef trong \u0111\u1ea7u \u00f3c \u0111i \u0111\u00e3. S\u00e1o ng\u1eef \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi m\u00f4 ph\u1ea1m \u0111\u00e3 th\u00e0nh gi\u1ea3 t\u1ea1o, v\u1ed1n t\u1eeb v\u1ef1ng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t gi\u00e1o ph\u00e1i ho\u1eb7c m\u00f4n ph\u00e1i n\u00e0o \u0111\u00f3. C\u0169ng ch\u1ec9 v\u00ec c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 ti\u1ebfp s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 quy\u1ec1n n\u0103ng cho nh\u1eefng m\u00f4n ph\u00e1i nh\u01b0 \u201ct\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111a v\u0103n h\u00f3a\u201d v\u00e0 \u201cv\u1ea5n \u0111\u1ec1 gi\u1edbi v\u00e0 t\u00ednh d\u1ee5c\u201d, n\u00ean l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o n\u00e0y c\u1ee7a th\u1ea7y Johnson b\u00e2y gi\u1edd ph\u1ea3i l\u00e0 \u201cD\u1eb9p h\u1ebft m\u1ecdi s\u00e1o ng\u1eef h\u1ecdc thu\u1eadt\u201d \u0111i \u0111\u00e3 r\u1ed3i h\u00e3y \u0111\u1ecdc. N\u00f3i v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc thay th\u1ebf th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c v\u0103n h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n b\u1eb1ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00e1i nh\u01b0 v\u1eady nghe nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi ch\u00e2m bi\u1ebfm c\u1ef1c \u0111oan, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111ang l\u00e0 chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn. M\u1ed9t trong nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m ph\u1ee5 c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ch\u00e2m bi\u1ebfm b\u1ecb b\u00f3p ngh\u1eb9t. Nh\u1eefng t\u00edn \u0111\u1ed3 m\u1edbi c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a duy v\u1eadt b\u1ea3o ch\u00fang ta r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ee5c d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 x\u00e1c c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u1ecb l\u1ecbch s\u1eed, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 nh\u00e2n danh Nguy\u00ean l\u00fd Th\u1ef1c ti\u1ec5n. V\u1eady l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u00e1ng lo h\u01a1n cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a tinh th\u1ea7n. M\u00f4n ph\u00e1i h\u1ecdc thu\u1eadt n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o \u0111\u00f3n ch\u00fat n\u00e0o.<\/p>\n<p>D\u1eb9p m\u1ecdi s\u00e1o ng\u1eef d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy\u00ean t\u1eafc th\u1ee9 hai \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n n\u1ebfp \u0111\u1ecdc s\u00e1ch: \u0110\u1eebng \u0111\u1ecdc v\u1edbi \u00fd \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n gi\u00fap \u00edch cho h\u00e0ng x\u00f3m ho\u1eb7c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Tu th\u00e2n l\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ee7 l\u1edbn cho tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1ed3i. \u0110\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. H\u00e3y c\u1ee9 t\u1ef1 b\u1eb1ng l\u00f2ng cho \u0111\u1ebfn khi c\u00f5i v\u00f4 minh nguy\u00ean \u1ee7y c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh t\u1ef1 ti\u00eau tan. S\u1edbm ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1i h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a n\u00f3, nh\u01b0ng s\u1ebd ch\u1ea3 c\u00f2n th\u1eddi gi\u1edd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc n\u1eefa. Tham gia l\u1ecbch s\u1eed, d\u00f9 qu\u00e1 kh\u1ee9 hay hi\u1ec7n t\u1ea1i, l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e2m l\u00fd th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a, \u00e1m \u1ea3nh v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng c\u00e1c th\u1ee9 hi\u1ec7n h\u1eefu theo th\u1eddi gian. Cho n\u00ean h\u00e3y \u0111\u1ecdc d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng n\u1ed9i t\u00e2m m\u00e0 John Milton \u0111\u00e3 ng\u1ee3i ca v\u00e0 Emerson \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u00e0m m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ecdc th\u1ee9 ba c\u1ee7a ch\u00fang ta: H\u1ecdc gi\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2y n\u1ebfn m\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 kh\u00e1t v\u1ecdng c\u1ee7a c\u1ea3 nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd th\u1eafp s\u00e1ng. Wallace Stevens, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vi\u1ebft nh\u1eefng bi\u1ebfn t\u1ea5u tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a \u1ea9n d\u1ee5 n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng ch\u1ea3 nh\u1edb t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ai, nh\u01b0ng c\u00e2u n\u00f3i nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a Emerson v\u1eabn l\u00e0 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t c\u1ee7a nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ecdc th\u1ee9 ba n\u00e0y. \u0110\u1eebng s\u1ee3 c\u1ee9 \u0111\u1ecdc m\u1ed9t m\u00ecnh, v\u00e0 v\u00ec m\u00ecnh, l\u00e0 \u00edch k\u1ef7, v\u00ec khi \u0111\u00e3 th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ch\u00ednh \u0111\u00e1ng v\u00e0 ch\u00ednh danh, c\u00f4ng s\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u1ea3n h\u1ed3i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng b\u1ea1n l\u00e0 ngu\u1ed3n s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u01b0 t\u1eeb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1 g\u1eedi \u0111\u1ebfn trong b\u1ea9y t\u00e1m n\u0103m qua, v\u00e0 n\u00f3i chung t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ed3i \u00e2m v\u00ec qu\u00e1 x\u00fac \u0111\u1ed9ng. V\u1edbi t\u00f4i, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c theo m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u00ecm hi\u1ec3u v\u0103n h\u1ecdc c\u00f3 b\u00e0i b\u1ea3n v\u00e0 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, m\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u00ec kh\u00f4ng th\u00e8m \u0111\u00e1p \u1ee9ng. Emerson \u0111\u00e3 n\u00f3i x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc, v\u00e0 n\u00f3i th\u00eam nh\u01b0 ti\u00ean tri r\u1eb1ng \u201cNh\u00e2n d\u00e2n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, m\u1edbi l\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n.\u201d \u00d4ng mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n m\u1ea1nh m\u1ebd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho ch\u00ednh m\u00ecnh ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eefng khu v\u1ef1c b\u1ea7u c\u1eed, v\u00ec ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 t\u00e2m linh con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u00e1i ch\u1ee9c n\u0103ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed9t t\u1ea3 truy\u1ec1n \u0111\u1eddi trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Emerson c\u00f3 nhan \u0111\u1ec1 \u201cH\u1ecdc gi\u1ea3 M\u1ef9\u201d, trong \u0111\u00f3 \u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 nh\u01b0 sau: \u201cT\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 g\u00f3i g\u1ecdn v\u00e0o hai ch\u1eef t\u1ef1 tin.\u201d T\u1eeb Emerson, t\u00f4i r\u00fat th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ecdc th\u1ee9 t\u01b0: Ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00e1t minh. Emerson g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u0110\u1ecdc S\u00e1ng t\u1ea1o\u201d. T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201c\u0111\u1ecdc sai\u201d, khi\u1ebfn cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m tin r\u1eb1ng t\u00f4i m\u1eafc ch\u1ee9ng r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u1ecdc. C\u00e1i hoang t\u00e0n ho\u1eb7c tr\u1ed1ng r\u1ed7ng m\u00e0 h\u1ecd th\u1ea5y khi nh\u00ecn m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 l\u00e0 \u1edf trong m\u1eaft c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd. T\u1ef1 tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u00f3n qu\u00e0 tr\u1eddi cho, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi l\u1ea7n th\u1ee9 hai c\u1ee7a tr\u00ed kh\u00f4n, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 n\u1ebfu kh\u00f4ng qua nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ecdc s\u00e2u s\u1eafc. Kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u00eau chu\u1ea9n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i cho nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ea9m m\u1ef9. N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n tin r\u1eb1ng danh ti\u1ebfng c\u1ee7a Shakespeare ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n, ai s\u1ebd th\u00e8m tranh c\u00e3i v\u1edbi b\u1ea1n? Sau b\u1ed1n th\u1ebf k\u1ef7, Shakespeare v\u1eabn ng\u00e0y c\u00e0ng hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i; ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd di\u1ec5n k\u1ecbch c\u1ee7a \u00f4ng ngo\u00e0i v\u0169 tr\u1ee5, v\u00e0 \u1edf c\u00e1c th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3. Shakespeare kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng. \u00d4ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ecdc, v\u00e0 \u00f4ng l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u00e1 th\u1eed v\u00e0ng c\u1ee7a t\u00f4i trong su\u1ed1t cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y. Borges cho r\u1eb1ng Shakespeare \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau chu\u1ed9ng kh\u1eafp n\u01a1i c\u00f9ng ch\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 do ph\u1ea9m ch\u1ea5t kh\u00f4ng v\u1ecb k\u1ef7 c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea9n d\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a Shakespeare. Suy cho c\u00f9ng th\u00ec c\u00e1i kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 \u1edf s\u1ee9c m\u1ea1nh nh\u1eadn th\u1ee9c \u2013 g\u1ea7n nh\u01b0 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng, \u0111\u00fang ngh\u0129a nh\u01b0 v\u1eady. Ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00ecm g\u1eb7p m\u1ed9t t\u00e2m tr\u00ed \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o h\u01a1n m\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 v\u00f4 th\u1ee9c.<\/p>\n<p>Do \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng phi\u00ean b\u1ea3n n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3, c\u00f3 s\u1ee9c ph\u00e1 ho\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c ch\u00e2m bi\u1ebfm, t\u00f4i mu\u1ed1n g\u1ee3i \u00fd l\u1ea5y vi\u1ec7c ph\u1ee5c h\u1ed3i khi\u1ebfu ch\u00e2m bi\u1ebfm l\u00e0m nguy\u00ean t\u1eafc th\u1ee9 n\u0103m cho n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee9u v\u00e3n n\u1ebfp \u0111\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang ta. H\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00e2m bi\u1ebfm kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ee7a Hamlet, ng\u01b0\u1eddi h\u1ec5 \u0111\u00e3 m\u1edf mi\u1ec7ng l\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 s\u1ebd l\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u1eb1ng ngh\u0129a m\u1ed9t n\u1ebbo, m\u00e0 th\u01b0\u1eddng l\u1ea1i c\u00f2n ng\u01b0\u1ee3c ngh\u0129a. Nh\u01b0ng v\u1eeba \u0111\u01b0a ra nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0y t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y m\u00ecnh nh\u01b0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng, v\u00ec d\u1ea1y ch\u00e2m bi\u1ebfm c\u00f2n kh\u00f3 h\u01a1n c\u1ea3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho ai \u0111\u00f3 s\u1ed1ng m\u1ed9t m\u00ecnh. \u1ea4y v\u1eady m\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t khi\u1ebfu ch\u00e2m bi\u1ebfm l\u00e0 khai t\u1eed cho vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u0103n minh trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u1ecbnh L\u1eef d\u1ecbch b\u00e0i c\u1ee7a Harold Bloom&nbsp; \u0110\u1ecdc v\u0103n h\u1ecdc &#8211; T\u1ea1i sao v\u00e0 Nh\u01b0 th\u1ebf&nbsp;n\u00e0o Gi\u00e1 tr\u1ecb, trong v\u0103n h\u1ecdc c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn n\u1eb1m \u1edf b\u1ea3n ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, khi n\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1eaft \u0111\u1ea7u<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[123,1],"tags":[154,153,152,155],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jhJx-39","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}