{"id":2064,"date":"2019-07-24T14:46:30","date_gmt":"2019-07-24T13:46:30","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/?p=2064"},"modified":"2019-07-24T14:46:30","modified_gmt":"2019-07-24T13:46:30","slug":"hon-tinh-ve-dien-dan-forum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2019\/07\/24\/hon-tinh-ve-dien-dan-forum\/","title":{"rendered":"H\u1ed3n Tinh V\u1ec7 \u2014 Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Forum"},"content":{"rendered":"<p>Tinh V\u1ec7 l\u00e0 t\u00ean lo\u00e0i chim mu\u1ed1n mang \u0111\u00e1 l\u1ea5p bi\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1edbi ngh\u0129a b\u00f3ng l\u00e0 d\u1ed1c s\u1ee9c l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c v\u00ec quy\u1ebft t\u00e2m \/ l\u00fd t\u01b0\u1edfng, d\u00f9 cho bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p>B\u00f9i V\u0103n Nam S\u01a1n \u0111\u1eb7t t\u00ean con g\u00e1i c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 Tinh V\u1ec7, trong th\u1eddi gian \u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf phong tr\u00e0o Vi\u1ec7t ki\u1ec1u ch\u1ed1ng M\u1ef9 \u1edf CHLB \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>V\u0129nh S\u00ednh c\u0169ng thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u1ebf h\u1ec7 c\u1ee7a B\u00f9i V\u0103n Nam S\u01a1n, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c trau d\u1ed3i m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<blockquote>\n<h1><big><big>PHAN CH\u00c2U TRINH<br \/>\nv\u00e0<br \/>\n\u201cH\u1ed2N TINH V\u1ec6\u201d<\/big><\/big><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><big>V\u0129nh S\u00ednh<\/big><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">1. \u201cTinh V\u1ec7\u201d l\u00e0 lo\u00e0i chim s\u1ed1ng \u1edf b\u1edd bi\u1ec3n, tr\u00f4ng na n\u00e1 nh\u01b0 qu\u1ea1. T\u1ee5c truy\u1ec1n con g\u00e1i vua Vi\u00eam \u0110\u1ebf ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i h\u00f3a th\u00e0nh chim, n\u00ean chim th\u01b0\u1eddng ng\u1eadm \u0111\u00e1 \u1edf n\u00fai T\u00e2y nh\u1eefng mong l\u1ea5p c\u1ea1n bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Tinh V\u1ec7 d\u00f9ng theo ngh\u0129a b\u00f3ng l\u00e0 \u201cvi\u1ec7c g\u00ec khi\u1ebfn ta x\u1ea3 th\u00e2n l\u00e0m h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh, b\u1ea5t lu\u1eadn th\u00e0nh b\u1ea1i\u201d.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">1.1. \u201cNg\u00f4 \u0111\u00f4 ph\u00fa\u201d (Ph\u00fa l\u00e0m t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 nh\u00e0 Ng\u00f4) trong\u00a0T\u1ea3 T\u01b0\u00a0c\u00f3 c\u00e2u : \u201cTinh V\u1ec7 h\u00e0m th\u1ea1ch nhi ng\u1ed9 ki\u1ec3u\u201d (Tinh V\u1ec7 ng\u1eadm \u0111\u00e1 g\u1eb7p l\u1ea1i ch\u1ee7 c\u0169). U\u00f4ng Tinh V\u1ec7 (1885-1944), ch\u00ednh tr\u1ecb gia ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, sau khi T\u00f4n V\u0103n m\u1ea5t, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ee7a Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng, m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi T\u01b0\u1edfng Gi\u1edbi Th\u1ea1ch. N\u0103m 1937, khi chi\u1ebfn tranh Trung-Nh\u1eadt khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i, \u00f4ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng phong tr\u00e0o h\u00f2a b\u00ecnh v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n, l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 Nam Kinh. U\u00f4ng c\u0169ng l\u1ea5y \u201cTinh V\u1ec7\u201d l\u00e0m t\u00ean ch\u1eef &#8212; t\u00ean th\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 U\u00f4ng Tri\u1ec7u Minh. \u1ede n\u01b0\u1edbc ta, trong Ki\u1ec1u c\u00f3 c\u00e2u : \u201cT\u00ecnh th\u00e2m b\u1ec3 th\u1eb3m l\u1ea1 \u0111i\u1ec1u \/ N\u00e0o h\u1ed3n Tinh V\u1ec7 bi\u1ebft theo ch\u1ed1n n\u00e0o\u201d ho\u1eb7c truy\u1ec7n S\u00e3i V\u00e3i c\u0169ng c\u00f3 : \u201c\u0110\u00e1 Tinh V\u1ec7 mu\u1ed1n l\u1ea5p sao cho c\u1ea1n b\u1ec3\u201d.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">1.2. V\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20, t\u1eeb ng\u1eef \u201cTinh V\u1ec7\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nhi\u1ec1u h\u01a1n bao gi\u1edd c\u1ea3. M\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec3n t\u00edch \u0111\u00f3 l\u00e0 Phan Ch\u00e2u Trinh (1872-1926). Phan l\u00e0 nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u v\u0103n th\u01a1 b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ch\u1eef\u00a0qu\u1ed1c ng\u1eef\u00a0&#8212; c\u00f3 b\u00e0i \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng ki\u1ec7t t\u00e1c.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Sau \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta th\u1eed xem c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a Phan c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chim \u201cTinh V\u1ec7\u201d v\u00e0 th\u1eed \u0111o\u00e1n \u201cTinh V\u1ec7\u201d h\u00e0m \u00fd ngh\u0129a g\u00ec. C\u1ea7n n\u00f3i th\u00eam l\u00e0 kh\u00e1c v\u1edbi th\u01a1 v\u0103n Phan l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n, c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn chim Tinh V\u1ec7 tr\u00edch sau \u0111\u00e2y n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef\u00a0qu\u1ed1c ng\u1eef.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\">*<br \/>\n* \u00a0 *<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">2.\u00a0L\u00e0m \u1edf C\u00f4n \u0110\u1ea3o, 1908 ?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Anh bi\u1ebft cho ch\u0103ng h\u1ee1i D\u00e3 H\u00e0ng ?<br \/>\nTh\u00ecnh l\u00ecnh s\u00f3ng d\u1eady c\u1eeda Nha Trang.<br \/>\nL\u1eddi nguy\u1ec1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u00f2n ghi t\u1ea1c,<br \/>\nGi\u1ecdt m\u00e1u non s\u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ea3y tr\u00e0n.<br \/>\nTinh V\u1ec7 ngh\u00ecn n\u0103m h\u1ed3n kh\u00f3 d\u1ee9t ?<br \/>\n\u0110\u1ed7 Quy\u00ean mu\u00f4n ki\u1ebfp o\u00e1n ch\u01b0a tan.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote1sym\" name=\"sdfootnote1anc\">1<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">2.1.\u00a0\u0110\u1ed7 Quy\u00ean\u00a0: chim qu\u1ed1c (cu\u1ed1c), c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0169, hay T\u1eed Quy. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n vua Th\u1ee5c \u0110\u1ebf l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0169 ham m\u00ea n\u1eef s\u1eafc, t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a b\u1ea7y t\u00f4i. Th\u1ee5c \u0110\u1ebf v\u00ec ham s\u1eafc b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i, b\u1ecf n\u01b0\u1edbc ra \u0111i. Nh\u00e0 vua v\u1ec1 sau h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng x\u1eb1ng b\u1eady c\u1ee7a m\u00ecnh, bu\u1ed3n r\u1ea7u v\u00e0 sanh b\u1ec7nh r\u1ed3i m\u1ea5t, h\u00f3a th\u00e0nh chim \u0110\u1ed7 Quy\u00ean. Chim v\u1ec1 m\u00f9a H\u00e8 k\u00eau su\u1ed1t \u0111\u00eam ai o\u00e1n, \u0111\u1ebfn h\u1eedng s\u00e1ng l\u00e0 gi\u00e3y ch\u1ebft. Ti\u1ebfng chim \u0110\u1ed7 Quy\u00ean th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng theo ngh\u0129a \u201cl\u00f2ng nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng\u201d.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">2.2. B\u00e0i th\u01a1 tr\u00ean, thi\u1ebfu hai c\u00e2u cu\u1ed1i, Phan ch\u1eafc h\u1eb3n \u0111\u00e3 l\u00e0m sau khi nghe tin Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p l\u00ean \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u \u0111\u00e0i \u1edf ch\u1ee3 Nha Trang sau v\u1ee5 \u201cTrung K\u1ef3 d\u00e2n bi\u1ebfn\u201d n\u0103m 1908. Tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c d\u00e2n bi\u1ebfn, phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n \u0111\u00e3 r\u1ea5t m\u1ea1nh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i, Ngh\u1ec7 An v\u00e0 H\u00e0 T\u0129nh.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p hi\u1ec7u l\u00e0 Thai Xuy\u00ean hay Th\u00edch Phu, t\u1ef1 l\u00e0 D\u00e3 H\u00e0ng, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00ecn (1904). Tr\u1ea7n l\u00e0 b\u1ea1n ch\u00ed th\u00e2n c\u1ee7a Phan v\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng hai ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau. C\u1ea3 hai n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 t\u00e0i h\u00f9ng bi\u1ec7n.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">N\u0103m 1905, b\u1ed9 ba Phan, Tr\u1ea7n v\u00e0 Hu\u1ef3nh Th\u00fac Kh\u00e1ng Nam du, h\u1ecd gi\u1ea3 d\u1ea1ng l\u00e1i bu\u00f4n \u0111\u1ec3 l\u00ean \u201cth\u00e1m hi\u1ec3m\u201d t\u00e0u Nga \u0111ang c\u1eadp b\u1ebfn \u1edf Cam Ranh.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote2sym\" name=\"sdfootnote2anc\">2<\/a><\/span>\u00a0V\u00e0o \u0111\u1ebfn B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, g\u1eb7p k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch h\u00e0ng n\u0103m, Phan l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1\u00a0Ch\u00ed th\u00e0nh th\u00f4ng th\u00e1nh\u00a0(Ch\u00ed th\u00e0nh th\u00f4ng \u0111\u1ea1o th\u00e1nh hi\u1ec1n), Tr\u1ea7n v\u00e0 Hu\u1ef3nh Th\u00fac Kh\u00e1ng l\u00e0m b\u00e0i ph\u00fa\u00a0L\u01b0\u01a1ng ng\u1ecdc danh s\u01a1n\u00a0(C\u1ea7u ng\u1ecdc t\u1ed1t \u1edf ng\u1ecdn n\u00fai l\u1eebng danh), d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd \u0111\u1ec3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a s\u0129 phu to\u00e0n qu\u1ed1c. N\u0103m 1908, khi phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n \u0111ang d\u1ea5y l\u00ean s\u00f4i n\u1ed5i v\u1edbi kh\u1ea9u hi\u1ec7u \u201cch\u1ea5n d\u00e2n kh\u00ed, khai d\u00e2n tr\u00ed, h\u1eadu d\u00e2n sinh\u201d th\u00ec v\u1ee5 d\u00e2n bi\u1ebfn x\u1ea3y ra.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">C\u1ef1u \u0111\u1ea3ng C\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 Ti\u1ec3u La Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh sau khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Tr\u1ea7n trong m\u1ea5y n\u0103m, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Phan : \u201cN\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u00f4i ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Thai Xuy\u00ean c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec ch\u1ea3 l\u00e0m xong !\u201d\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote3sym\" name=\"sdfootnote3anc\">3<\/a><\/span>\u00a0Tr\u1ea7n hy sinh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u1ea5t m\u00e1t r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi Phan.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">2.3. Tuy c\u00f9ng mang ho\u00e0i b\u00e3o c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Phan v\u00e0 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u (PBC) r\u1ea5t kh\u00e1c nhau, th\u1eadm ch\u00ed v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i l\u1eadp. Phan ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u1ee3p ph\u00e1p, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng thuy\u1ebft t\u1ef1 tr\u1ecb, k\u00eau g\u1ecdi canh t\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng qua ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201c\u1ef7 Ph\u00e1p c\u1ea7u ti\u1ebfn b\u1ed9\u201d, r\u1ed3i t\u1eebng b\u01b0\u1edbc gi\u00e0nh l\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp qu\u1ed1c gia. L\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Phan \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e2n s\u0129 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e2n h\u1ecdc bi\u1ec3u \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, PBC ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng b\u00e0i Ph\u00e1p k\u1ecbch li\u1ec7t, h\u00f4 h\u00e0o l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng v\u00e0 b\u00ed m\u1eadt. T\u01b0\u1edfng n\u00ean n\u00f3i th\u00eam l\u00e0 trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian cu\u1ed1i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb giam l\u1ecfng \u1edf Hu\u1ebf t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m 1925 cho \u0111\u1ebfn khi t\u1eeb tr\u1ea7n v\u00e0o n\u0103m 1940, PBC c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb \u00f4n h\u00f2a so v\u1edbi th\u1eddi k\u1ef3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">D\u01b0\u1edbi m\u1eaft Phan, PBC l\u00e0 nh\u00e0 y\u00eau n\u01b0\u1edbc b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng n\u1eb7ng n\u1ec1 c\u1ee7a c\u00e1i h\u1ecdc khoa c\u1eed. Phan xem c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a PBC l\u00e0 bi\u1ebfn th\u1ec3 c\u1ee7a v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng b\u00e1t c\u1ed5, \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3y may m\u1ed9t ch\u00fat gi\u00e1 tr\u1ecb, nh\u01b0ng v\u00ec tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u00e0 t\u00ednh c\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi qu\u1ed1c d\u00e2n, n\u00ean d\u00e2n m\u1edbi b\u1ecb l\u1eeba theo\u201d\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote4sym\" name=\"sdfootnote4anc\">4<\/a><\/span>. C\u00e1 t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi PBC bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u201cnh\u1eefng qu\u00e1n t\u00ednh l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, g\u1ed3m nh\u1eefng m\u1eb7t t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t cho t\u1edbi nh\u1eefng m\u1eb7t thi\u1ebfu s\u00f3t, k\u00e9m c\u1ecfi nh\u1ea5t\u201d\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote5sym\" name=\"sdfootnote5anc\">5<\/a><\/span>. Theo Phan, PBC l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u cho nh\u1eefng t\u1eadp qu\u00e1n c\u00f3 t\u1eeb ng\u00e0n x\u01b0a trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c n\u01b0\u1edbc Nam. Kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Nam, xem \u00f4ng \u1ea5y th\u00ec bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Nam r\u1ea5t gi\u00e0u t\u00ednh b\u00e0i ngo\u1ea1i, \u00f4ng \u1ea5y b\u00e0i ngo\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u1ef1c \u0111oan. Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Nam r\u1ea5t th\u00edch \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i th\u00ec \u00f4ng \u1ea5y \u1ef7 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u1ef1c \u0111oan. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Nam r\u1ea5t thi\u1ebfu t\u00ednh t\u1ef1 l\u1eadp th\u00ec \u00f4ng \u1ea5y l\u1ea1i c\u00e0ng thi\u1ebfu c\u00f9ng c\u1ef1c. T\u00ednh c\u00e1ch v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y nh\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh c\u00e1ch v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a qu\u1ed1c d\u00e2n, b\u1edfi v\u1eady \u00f4ng nh\u00e2n \u01b0u \u0111i\u1ec3m v\u00e0 khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a qu\u1ed1c d\u00e2n m\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng\u201d\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote6sym\" name=\"sdfootnote6anc\">6<\/a><\/span>.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">\u0110i\u1ec1u khi\u1ebfn ch\u00fang ta k\u00ednh ph\u1ee5c l\u00e0 ch\u00ednh Phan c\u0169ng kh\u00f4ng k\u00e9m th\u1eb3ng th\u1eafn v\u00e0 kh\u00e1ch quan khi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i m\u00e0 ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n Phan \u0111ang theo \u0111u\u1ed5i : \u201cT\u00f4i t\u1ef1 bi\u1ebft nh\u1eefng l\u00fd do m\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u01b0a ra th\u00ec r\u1ea5t y\u1ebfu, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Nam th\u00ec r\u1ea5t m\u1ea1nh. Ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00f4i, l\u00fd do \u0111\u01b0a ra th\u00ec r\u1ea5t m\u1ea1nh, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Nam trong t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n t\u1ea1i th\u00ec r\u1ea5t y\u1ebfu. Ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1eb7c t\u00ednh v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a qu\u1ed1c d\u00e2n, l\u1ea1i nh\u1eafm v\u00e0o ch\u1ed7 m\u1ea1nh m\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng v\u00e0 v\u00ec \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i n\u00ean ng\u00f4n lu\u1eadn t\u1ef1 do, d\u1ec5 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi theo, do \u0111\u00f3 ch\u1ee7 ngh\u0129a \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd t\u1ea5t th\u1eafng. Ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00f4i t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n v\u1edbi \u0111\u1eb7c t\u00ednh v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a qu\u1ed1c d\u00e2n, l\u1ea1i nh\u1eafm v\u00e0o ch\u1ed7 y\u1ebfu m\u00e0 c\u1ee9u v\u00e0 v\u00ec \u1edf trong n\u01b0\u1edbc n\u00ean b\u1ecb c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c ch\u00e8n \u00e9p v\u00e0 nghi k\u1ef5 t\u1eadp trung v\u00e0o, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ng\u00f4n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do n\u00ean ng\u01b0\u1eddi theo c\u0169ng kh\u00f3, do \u0111\u00f3 ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00f4i t\u1ea5t b\u1ea1i\u201d.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote7sym\" name=\"sdfootnote7anc\">7<\/a><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">2.4. Phan tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 PBC trong\u00a0T\u00e2n Vi\u1ec7t Nam, vi\u1ebft kho\u1ea3ng th\u00e1ng 4, 1910 \u2013 th\u00e1ng 3, 1911 \u1edf M\u1ef9 Tho tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i Ph\u00e1p. Th\u1eed h\u1ecfi chim Tinh V\u1ec7 s\u1ee9c \u0111\u00e2u m\u00e0 \u201cng\u1eadm \u0111\u00e1\u201d, m\u1ed9t khi Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p \u0111\u00e3 m\u1ea5t th\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng \u201cl\u1ea5p c\u1ea1n bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\u201d l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n mu\u00f4n ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\">*<br \/>\n* \u00a0 *<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3. L\u00e0m t\u1ea1i Paris, 1911 ? M\u1ed9t trong 10 b\u00e0i th\u01a1 Phan l\u00e0m thay \u0110\u1ed3 Chi\u1ec3u [Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Chi\u1ec3u] \u0111\u1ec3 kh\u00f3c Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Ph\u00e2n bua thi\u00ean h\u1ea1 h\u1ee1i th\u01b0\u01a1ng l\u00f2ng,<br \/>\nC\u00e1i n\u1ee3 non s\u00f4ng quy\u1ebft g\u1ee1 xong.<br \/>\nNg\u1eadm \u0111\u00e1 bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng chim h\u1ebft s\u1ee9c,<br \/>\nTr\u00f4ng m\u00e2y tr\u1eddi h\u1ea1 l\u00faa kh\u00f4 \u0111\u00f2ng.<br \/>\n\u0110\u00eam d\u00e0i N\u1ecbnh Th\u00edch kh\u00f4n mong s\u00e1ng,<br \/>\nXu\u00e2n l\u1ea1i Nghi\u00eau Phu \u0111\u00e3 ch\u1eafc \u0111\u00f4ng.<br \/>\nS\u00f9i s\u1ee5t nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng t\u01b0\u1edfng c\u1ea3nh,<br \/>\nL\u1edd m\u1edd b\u1ee5i l\u1ea5p d\u1ea5u G\u00f2 C\u00f4ng.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote8sym\" name=\"sdfootnote8anc\">8<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3.1 L\u00e0m t\u1ea1i Paris, 1911 ? B\u00e0i th\u1ee9 1 trong 10 b\u00e0i \u201cL\u1ea1i h\u1ecda T\u00f4n Th\u1ecd T\u01b0\u1eddng\u201d\u00a0[\u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1 gi\u1eefa ngo\u1eb7c k\u00e9p l\u00e0 c\u1ee7a Phan]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Than th\u1edf l\u1eddi ai h\u1ee1i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e2y,<br \/>\nTr\u0103m n\u0103m h\u1ea7u d\u1ec5 t\u1ecf l\u00f2ng n\u00e0y.<br \/>\nS\u00f3ng cao c\u00e1 ng\u1edbp gi\u01b0\u01a1ng vi l\u1ed9i,<br \/>\nNg\u00e0y t\u00fai chim \u0111\u00e0nh m\u1ecfi c\u00e1nh bay.<br \/>\nTi\u1ebfc b\u1ea5y t\u00e0i cao ch\u01b0a g\u1eb7p thu\u1edf,<br \/>\nHi\u1ec1m v\u00ec kh\u00ed v\u1eafn n\u1edf mua ng\u00e0y.<br \/>\nCh\u00edn s\u00f4ng d\u1eabu c\u00f3 l\u00f2ng Tinh V\u1ec7,<br \/>\nNghe th\u1eed m\u01b0\u1eddi b\u00e0i mi\u1ec7ng l\u00e1 lay.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote9sym\" name=\"sdfootnote9anc\">9<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3.2. L\u00e0m t\u1ea1i Paris 1911 ? B\u00e0i th\u1ee9 9 trong 10 b\u00e0i \u201cL\u1ea1i h\u1ecda T\u00f4n Th\u1ecd T\u01b0\u1eddng\u201d\u00a0[\u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1 gi\u1eefa ngo\u1eb7c k\u00e9p l\u00e0 c\u1ee7a Phan]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">M\u01b0\u1eddi m\u01b0\u01a1i x\u00fam x\u00edt lu\u1ed1ng x\u0103ng v\u0103ng,<br \/>\nR\u1eafn l\u1ee3n\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote10sym\" name=\"sdfootnote10anc\">10<\/a><\/span>\u00a0n\u00e0o ai t\u00ednh th\u1ebf ng\u0103n ?<br \/>\nL\u00e1o li\u1ebfn chu\u1ed9t b\u1ea7y thua chu\u1ed9t l\u1eaft\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote11sym\" name=\"sdfootnote11anc\">11<\/a><\/span>,<br \/>\nCh\u00e0ng r\u00e0ng tr\u00e2u c\u1ed9t gh\u00e9t tr\u00e2u \u0103n\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote12sym\" name=\"sdfootnote12anc\">12<\/a><\/span>.<br \/>\nNgu C\u00f4ng h\u1ebft ch\u00e1u, non n\u00ean s\u1ee7ng,<br \/>\nTinh V\u1ec7 c\u00f2n th\u00e2n, n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i b\u1eb1ng.<br \/>\nG\u00e1nh n\u1eb7ng \u0111\u00e0ng xa \u0111\u00e2u n\u1ee1 b\u1ecf,<br \/>\nL\u00e0m trai tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i gi\u1eef l\u00f2ng h\u1eb1ng.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote13sym\" name=\"sdfootnote13anc\">13<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3.3. \u201cNg\u1eadm \u0111\u00e1 bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng chim h\u1ebft s\u1ee9c\u201d : trong b\u00e0i ng\u1ee5 \u00fd n\u00f3i chim Tinh V\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee9c \u0111\u1ec3 ng\u1eadm \u0111\u00e1 nh\u1eefng mong l\u1ea5p c\u1ea1n bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3.3.1.\u00a0N\u1ecbnh Th\u00edch\u00a0: Hi\u1ec1n s\u0129 \u1edf Trung Hoa. L\u00fac nh\u1ecf ch\u0103n tr\u00e2u, th\u01b0\u1eddng g\u00f5 s\u1eebng tr\u00e2u h\u00e1t : \u201cN\u00fai Nam s\u00e1ng, \u0111\u00e1 tr\u1eafng r\u1ea1ng, sinh kh\u00f4ng g\u1eb7p th\u1eddi Nghi\u00eau Thu\u1ea5n t\u1ed1t l\u00e0nh, \u0111\u00eam d\u00e0i m\u1edd m\u1ecbt bi\u1ebft khi n\u00e0o s\u00e1ng cho ?\u201d Sau l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote14sym\" name=\"sdfootnote14anc\">14<\/a><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Nghi\u00eau Phu\u00a0: Thi\u1ec7u Ung t\u1ef1 Nghi\u00eau Phu l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i nho \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ecbch l\u00fd r\u1ea5t s\u00e2u, so\u1ea1n s\u00e1ch\u00a0Ho\u00e0ng c\u1ee9c kinh th\u1ebf. \u00d4ng \u1edf \u1ea9n trong n\u00fai, t\u1ef1 c\u00e0y c\u1ea5y l\u1ea5y m\u00e0 \u0103n. T\u00ean t\u1ee5ng khi ch\u1ebft l\u00e0 Thi\u1ec7u Khang Ti\u1ebft.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3.3.2.\u00a0G\u00f2 C\u00f4ng\u00a0: N\u01a1i Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh \u0111\u00f3ng ngh\u0129a qu\u00e2n.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote15sym\" name=\"sdfootnote15anc\">15<\/a><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">3.3.3.\u00a0Ngu C\u00f4ng\u00a0: l\u1ea5y t\u1eeb \u0111i\u1ec3n t\u00edch \u201cNgu C\u00f4ng d\u1eddi n\u00fai\u201d. Chuy\u1ec7n ng\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y n\u00f3i ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 \u00f4ng l\u00e3o B\u1eafc S\u01a1n Ngu C\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1eadp b\u1eb1ng m\u1ed9t h\u00f2n n\u00fai l\u1edbn \u0111\u1ec3 d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, con ch\u00e1u th\u1ea3y \u0111\u1ec1u t\u00e1n th\u00e0nh. Th\u1ea7n th\u00e1nh c\u1ea3m k\u00edch, gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u00e3o \u00f4ng d\u1eddi n\u00fai.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\">*<br \/>\n* \u00a0 *<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">4. L\u00e0m t\u1ea1i Paris, ng\u1ee5c Sant\u00e9, th\u00e1ng 9, 1914 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7, 1915<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">D\u00e3 tr\u00e0ng xe c\u00e1t b\u1ec3 \u0110\u00f4ng, Nh\u1ecdc m\u00ecnh m\u00e0 ch\u1eb3ng n\u00ean c\u00f4ng c\u00e1n g\u00ec\u00a0[\u0111\u1ec1 b\u00e0i c\u1ee7a Phan]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Nh\u1ecdc m\u00ecnh chi l\u1eafm d\u00e3 tr\u00e0ng \u00f4i ?<br \/>\nXe c\u00e1t x\u01b0a nay ch\u1eb3ng th\u1ea5y r\u1ed3i.<br \/>\nTh\u00e1ng l\u1ee5n n\u0103m qua c\u00e0 c\u1ee5m \u0111\u1ea5y,<br \/>\nB\u00e3i d\u00e0i s\u00f3ng c\u1ea3 t\u1ea1t x\u00f4 b\u1ed3i.<br \/>\nM\u01b0\u1ee3n h\u1ed3n Tinh V\u1ec7 th\u00f9 cho b\u1ec3,<br \/>\nH\u00f3a ki\u1ebfp Ngu C\u00f4ng ch\u1ed1ng v\u1edbi tr\u1eddi.<br \/>\nCu\u1ed9c th\u1ebf tang th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e2u \u0111\u00e3 ch\u1eafc,<br \/>\nTh\u00e2n n\u00e0y xin h\u1ee1i b\u1ea1n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote16sym\" name=\"sdfootnote16anc\">16<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">4.1. B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y l\u00e0m khi Phan ng\u1ed3i t\u00f9 \u1edf kh\u00e1m Sant\u00e9, t\u1eeb th\u00e1ng 9, 1914 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7, 1915. Khi Th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t b\u00f9ng n\u1ed5 v\u00e0o m\u00f9a H\u00e8 n\u0103m 1914, Ph\u00e1p l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc tham chi\u1ebfn ch\u00ednh y\u1ebfu. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Ph\u00e1p g\u1ecdi Phan nh\u1eadp ng\u0169, nh\u01b0ng Phan c\u1ef1 tuy\u1ec7t kh\u00f4ng \u0111i v\u00ec d\u00e2n n\u01b0\u1edbc b\u1ea3o h\u1ed9 kh\u00f4ng b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111i l\u00ednh. Phan b\u1ecb vu c\u00e1o l\u00e0 th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi \u0110\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb ng\u1ed3i t\u00f9. N\u1ed7i bi quan v\u00e0 th\u1ea5t v\u1ecdng c\u1ee7a c\u1ea3nh lao t\u00f9 \u1edf ng\u1ee5c Sant\u00e9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i l\u00ean \u00edt nhi\u1ec1u trong b\u00e0i th\u01a1 tr\u00ean \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\">*<br \/>\n* \u00a0 *<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">5. Phan t\u1eeb Ph\u00e1p h\u1ed3i h\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng 6 n\u0103m 1925 v\u00e0 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau th\u00ec Phan t\u1ea1 th\u1ebf. Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u \u0111i c\u00e2u \u0111i\u1ebfu : \u201cTh\u01b0\u01a1ng h\u1ea3i vi \u0111i\u1ec1n, Tinh V\u1ec7 h\u00e0m th\u1ea1ch \/ Chung K\u1ef3 k\u00fd m\u1ed9t, B\u00e1 Nha \u0111o\u1ea1n huy\u1ec1n\u201d (Bi\u1ec3n xanh bi\u1ebfn th\u00e0nh ru\u1ed9ng, chim Tinh V\u1ec7 c\u00f2n ng\u1eadm \u0111\u00e1 \/ Chung K\u1ef3 th\u00f4i \u0111\u00e3 m\u1ea5t, B\u00e1 Nha c\u1eaft d\u00e2y \u0111\u00e0n).\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote17sym\" name=\"sdfootnote17anc\">17<\/a><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">B\u00e1 Nha v\u00e0 Chung T\u1eed K\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Xu\u00e2n Thu. B\u00e1 Nha bi\u1ebft b\u1ea1n l\u00e0 T\u1eed K\u1ef3 hi\u1ec3u ti\u1ebfng \u0111\u00e0n c\u1ea7m c\u1ee7a m\u00ecnh h\u01a1n ai c\u1ea3 n\u00ean khi T\u1eed K\u1ef3 m\u1ea5t, B\u00e1 Nha t\u1ef1 \u0111\u1eadp v\u1ee1 \u0111\u00e0n, th\u1ec1 tr\u1ecdn \u0111\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e0n n\u1eefa v\u00ec thi\u1ebfu b\u1ea1n tri \u00e2m.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Sau khi v\u1ec1 s\u1ed1ng \u1edf Hu\u1ebf t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m 1925, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a PBC \u00f4n h\u00f2a ra h\u1eb3n.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote18sym\" name=\"sdfootnote18anc\">18<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0ng vi\u1ec7c PBC so s\u00e1nh Phan m\u1ea5t v\u1edbi T\u1eed K\u1ef3, v\u00e0 B\u00e1 Nha c\u1eaft d\u00e2y \u0111\u00e0n v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh th\u00ec c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng \u1ed5n cho l\u1eafm. N\u1ebfu PBC l\u00e0 b\u1ea1n t\u00e2m \u0111\u1ea7u \u00fd h\u1ee3p c\u1ee7a Phan nh\u01b0 Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p th\u00ec c\u00e2u \u0111\u1ed1i m\u1edbi ch\u1ec9nh. \u0110\u1eb1ng n\u00e0y, qua\u00a0T\u00e2n Vi\u1ec7t Nam\u00a0ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a PBC v\u00e0 Phan qu\u00e1 c\u00e1ch xa nhau, th\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1eady sao \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1ea7u Phan l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi thi\u00ean c\u1ed5.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">5.1. Khi l\u1ec5 truy \u0111i\u1ec7u Thai Xuy\u00ean Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c, PBC \u0111\u1ecdc \u0111i\u1ebfu v\u0103n. Trong s\u00e1ch tr\u00edch d\u1eabn\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote19sym\" name=\"sdfootnote19anc\">19<\/a><\/span>\u00a0kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ng\u00e0y truy \u0111i\u1ec7u, ta ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m 1925, PBC b\u1ecb b\u1eaft \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i v\u00e0 gi\u1ea3i v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i (giam \u1edf H\u1ecfa L\u00f2), sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a v\u1ec1 Hu\u1ebf v\u00e0 s\u1ed1ng trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb giam l\u1ecfng t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m 1925 cho \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m 1940. \u0110o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u1ee7a b\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u0103n c\u00f3 c\u00e2u :<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Tr\u1eddi ch\u00ed c\u00f4ng sao n\u1ee1 th\u1ebf ! G\u01b0\u01a1ng nh\u1eadt tinh h\u00e1 l\u1ebd m\u1edd ch\u0103ng !<br \/>\nSu\u1ed1i \u0111\u1ecf k\u00eca ai th\u0103m vi\u1ebfng ! Huy\u1ebft Tr\u00e0nh Ho\u1eb1ng s\u1eafc bi\u1ebfc nhu\u1ed1m xanh !<br \/>\nGi\u1ed1ng v\u00e0ng ch\u1eafc ch\u1eeda di\u1ec7t \u0111\u00e2u, h\u1ed3n Tinh V\u1ec7 th\u1ec1 \u0111i\u1ec1n bi\u1ec3n b\u1ea1c !<br \/>\nM\u1ea5y l\u1eddi b\u1ea1n c\u0169, t\u1ea5c d\u1ea1 th\u1ea7n soi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Tr\u00e0nh Ho\u1eb1ng l\u00e0 nh\u1ea1c s\u01b0 cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 Chu, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ea1y nh\u1ea1c cho Kh\u1ed5ng T\u1eed (L\u1ec5 k\u00fd, \u201cNh\u1ea1c k\u00fd\u201d).<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">L\u1eddi v\u0103n c\u1ee7a PBC ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 l\u00e2m li v\u00e0 ch\u00e2n th\u1eadt. Tuy kh\u00f4ng mu\u1ed1n qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1edbi PBC, ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u0103n l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1eedi cho ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 c\u1ed1 l\u00e0 Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p, th\u00ec \u201cgi\u1ed1ng v\u00e0ng\u201d b\u1ecb \u201cdi\u1ec7t\u201d hay kh\u00f4ng l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u0103n l\u00e0 PBC, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u1ed7i lo \u00e2u lo l\u1eafng c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00fd C\u00e1p (hay c\u1ee7a Phan). Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng PBC ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a thuy\u1ebft Li\u00ean \u00c1 (c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c1 Ch\u00e2u ph\u1ea3i li\u00ean hi\u1ec7p l\u1ea1i v\u1edbi nhau), b\u1edfi v\u1eady PBC th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1ec1 n\u1ea1n \u201cdi\u1ec7t ch\u1ee7ng\u201d. PBC ngh\u0129 r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a Trung Hoa, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 y\u1ec3m tr\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ph\u00e1p &#8212; nh\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nga, ho\u1eb7c gi\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01b0\u1edbc n\u00e0o m\u00e0 PBC ng\u1ee1 l\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ph\u00e1p. Khi v\u1ec1 Hu\u1ebf s\u1ed1ng nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi, PBC v\u00f4 t\u00ecnh v\u1eabn d\u00f9ng nh\u1eefng danh t\u1eeb c\u1ee7a th\u1eddi tranh \u0111\u1ea5u \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">Sinh ti\u1ec1n Phan xem l\u1ed1i suy lu\u1eadn c\u1ee7a PBC l\u00e0 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u201cv\u0103n ch\u01b0\u01a1ng b\u00e1t c\u1ed5\u201d \u0111\u00e3 mu\u1ed1n d\u00f9ng ng\u00f4n t\u1eeb cho k\u00eau v\u00e0 ng\u1ee1 v\u1eady l\u00e0 hay. N\u00f3i cho c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi PBC, ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u1eb1ng cho d\u1ea7u PBC c\u00f3 mu\u1ed1n l\u1ed9t h\u1ebft \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u201cv\u0103n ch\u01b0\u01a1ng b\u00e1t c\u1ed5\u201d c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3 v\u00ec t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u201cd\u00f9i m\u00e0i kinh s\u1eed\u201d v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean h\u1ebft thi c\u1eed th\u00ec \u0111\u00e3 lo d\u1ea5n th\u00e2n \u0111\u1ea5u tranh, th\u1eddi gi\u1edd \u0111\u00e2u m\u00e0 h\u1ecdc h\u00e0nh suy ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc sau. PBC kh\u00f4ng th\u00edch v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea1o v\u1ec1 l\u00fd lu\u1eadn, l\u1ea1i c\u1ea3 tin, n\u00ean c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng \u201cba ph\u1ea3i\u201d trong suy ngh\u0129.\u00a0<span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote20sym\" name=\"sdfootnote20anc\">20<\/a><\/span>\u00a0M\u1eb7t kh\u00e1c, nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y, Phan d\u00f9ng chim Tinh V\u1ec7 \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi Ngu C\u00f4ng (ho\u1eb7c \u0110\u1ed7 Quy\u00ean, theo ngh\u0129a \u201cl\u00f2ng nh\u1edb n\u01b0\u1edbc\u201d) kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec thi\u1ebfu danh t\u1eeb hay thi\u1ebfu ch\u1eef, m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00ec hai ch\u1eef Tinh V\u1ec7 v\u00e0 Ngu C\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ed1i th\u1eadt ch\u1ec9nh v\u1edbi nhau. C\u1ea3 hai ch\u1eef \u0111\u1ec1u h\u00e0m ngh\u0129a l\u00e0 c\u1ef1c kh\u00f3.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\">N\u00f3i \u0111\u1ebfn chim Tinh V\u1ec7, ch\u00fang ta kh\u00f4ng kh\u1ecfi nh\u1edb \u0111\u1ebfn h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0110\u00e0o Duy Anh (1904-1988) sinh ti\u1ec1n l\u1ea5y b\u00fat hi\u1ec7u l\u00e0 V\u1ec7 Th\u1ea1ch, c\u0169ng \u0111i t\u1eeb \u0111i\u1ec3n t\u00edch \u201cTinh V\u1ec7 h\u00e0m th\u1ea1ch\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. B\u00fat hi\u1ec7u n\u00e0y ch\u1eafc h\u1eb3n \u0111\u00e3 ra \u0111\u1eddi l\u00fac Phan v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m sau \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><big>V\u0129nh S\u00ednh<\/big><\/h3>\n<p lang=\"en-US\">Nh\u1eefng ng\u00e0y \u00e1p T\u1ebft Xu\u00e2n \u0110inh H\u1ee3i, 2007<\/p>\n<h2><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"sdfootnote1\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote1anc\" name=\"sdfootnote1sym\">1<\/a><\/span>\u00a0T\u00e2y-H\u1ed3 Phan Ch\u00e2u Trinh,\u00a0T\u00e2y-H\u1ed3 v\u00e0 Sant\u00e9 Thi t\u1eadp, L\u00ea \u1ea4m s\u01b0u t\u1eadp. Nh\u00e0 in L\u00ea Th\u1ecb \u0110\u00e0m, 1961, trang 21.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote2\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote2anc\" name=\"sdfootnote2sym\">2<\/a><\/span>\u00a0Xem b\u00e0i c\u1ee7a c\u00f9ng t\u00e1c gi\u1ea3, \u201cChuy\u1ec7n m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u2013 Th\u00e1ng 4, 1905 \u1edf v\u1ecbnh Cam Ranh\u201d.\u00a0Di\u1ec5n \u0110\u00e0n, th\u00e1ng 4, 2005.<\/p>\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-external\"><a href=\"http:\/\/zdfree.free.fr\/diendan\/articles\/u150vsinh.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/zdfree.free.fr\/diendan\/articles\/u150vsinh.html<\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote3\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote3anc\" name=\"sdfootnote3sym\">3<\/a><\/span>\u00a0Anh-Minh Ng\u00f4 Th\u00e0nh Nh\u00e2n,\u00a0Ng\u0169 h\u00e0nh s\u01a1n ch\u00ed s\u0129\u00a0hay l\u00e0\u00a0Nh\u1eefng anh h\u00f9ng li\u1ec7t s\u0129 t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam\u00a0(Hu\u1ebf : Nxb Anh Minh, 1961), trang 39.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote4\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote4anc\" name=\"sdfootnote4sym\">4<\/a><\/span>\u00a0Ph\u00e1p Vi\u1ec7t li\u00ean h\u1ee3p h\u1eadu chi T\u00e2n Vi\u00eat Nam\u00a0(b\u1ea3n ch\u1eef H\u00e1n, t\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i n\u00e0y t\u1ef1 d\u1ecbch, vi\u1ebft t\u1eaft l\u00e0\u00a0T\u00e2n Vi\u1ec7t Nam), trang 17.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote5\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote5anc\" name=\"sdfootnote5sym\">5<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0 tr\u00ean, trang 36.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote6\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote6anc\" name=\"sdfootnote6sym\">6<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0 tr\u00ean, trang 18.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote7\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote7anc\" name=\"sdfootnote7sym\">7<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0 tr\u00ean, trang 21.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote8\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote8anc\" name=\"sdfootnote8sym\">8<\/a><\/span>\u00a0T\u00e2y-H\u1ed3 Phan Ch\u00e2u Trinh,\u00a0T\u00e2y-H\u1ed3 v\u00e0 Sant\u00e9 Thi t\u1eadp, trang 18.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote9\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote9anc\" name=\"sdfootnote9sym\">9<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0 tr\u00ean, trang 22.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote10\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote10anc\" name=\"sdfootnote10sym\">10<\/a><\/span>\u00a0\u0110i t\u1eeb ch\u1eef \u201cx\u00e0 th\u1ec9\u201d. Ch\u1ec9 qu\u00e2n c\u01b0\u1edbp n\u01b0\u1edbc. Hu\u1ef3nh L\u00fd,\u00a0Th\u01a1 v\u0103n Phan Ch\u00e2u Trinh\u00a0(H\u00e0 N\u1ed9i : Nxb V\u0103n h\u1ecdc, 1983), trang 124.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote11\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote11anc\" name=\"sdfootnote11sym\">11<\/a><\/span>\u00a0Th\u00e0nh ng\u1eef \u201cChu\u1ed9t b\u1ea7y thua chu\u1ed9t l\u1eaft\u201d. Nh\u01b0 tr\u00ean.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote12\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote12anc\" name=\"sdfootnote12sym\">12<\/a><\/span>\u00a0Th\u00e0nh ng\u1eef \u201cTr\u00e2u c\u1ed9t (bu\u1ed9c) gh\u00e9t tr\u00e2u \u0103n\u201d. Nh\u01b0 tr\u00ean.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote13\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote13anc\" name=\"sdfootnote13sym\">13<\/a><\/span>\u00a0T\u00e2y-H\u1ed3 Phan Ch\u00e2u Trinh,\u00a0T\u00e2y-H\u1ed3 v\u00e0 Sant\u00e9 Thi t\u1eadp, trang, trang 28.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote14\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote14anc\" name=\"sdfootnote14sym\">14<\/a><\/span>\u00a0Hu\u1ef3nh L\u00fd,\u00a0Th\u01a1 v\u0103n Phan Ch\u00e2u Trinh, trang 118.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote15\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote15anc\" name=\"sdfootnote15sym\">15<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0 tr\u00ean.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote16\">\n<p lang=\"en-US\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote16anc\" name=\"sdfootnote16sym\">16<\/a><\/span>\u00a0Nh\u01b0 tr\u00ean, trang 87.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote17\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote17anc\" name=\"sdfootnote17sym\">17<\/a><\/span>\u00a0Th\u1ebf Nguy\u00ean,\u00a0Phan Chu Trinh (1872-1926)\u00a0(S\u00e0i G\u00f2n : T\u1ee7 s\u00e1ch \u201cNh\u1eefng M\u1ea3nh G\u01b0\u01a1ng\u201d T\u00e2n Vi\u1ec7t, 1956), trang 63.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote18\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote18anc\" name=\"sdfootnote18sym\">18<\/a><\/span>\u00a0Xem th\u00eam V\u0129nh S\u00ednh and Nicholas Wickenden, translators and editors,\u00a0Overturned Chariot: The Autobiography of Phan-B\u1ed9i-Ch\u00e2u\u00a0(University of Hawai\u2019i Press, 1999), \u201cIntroduction\u201d, trang 21-27.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote19\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote19anc\" name=\"sdfootnote19sym\">19<\/a><\/span>\u00a0Anh-Minh Ng\u00f4 Th\u00e0nh Nh\u00e2n,\u00a0Ng\u0169 h\u00e0nh s\u01a1n ch\u00ed s\u0129, trang 129.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote20\">\n<p lang=\"en-US\" align=\"justify\"><span class=\"link-https\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve#sdfootnote20anc\" name=\"sdfootnote20sym\">20<\/a><\/span>\u00a0Xem th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh trong V\u0129nh S\u00ednh and Nicholas Wickenden, translators and editors,\u00a0Overturned Chariot: The Autobiography of Phan-B\u1ed9i-Ch\u00e2u, \u201cIntroduction\u201d, trang 17-19.<\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p>Source: <em><a href=\"https:\/\/www.diendan.org\/phe-binh-nghien-cuu\/hon-tinh-ve\">H\u1ed3n Tinh V\u1ec7 \u2014 Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Forum<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tinh V\u1ec7 l\u00e0 t\u00ean lo\u00e0i chim mu\u1ed1n mang \u0111\u00e1 l\u1ea5p bi\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1edbi ngh\u0129a b\u00f3ng l\u00e0 d\u1ed1c s\u1ee9c l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c v\u00ec quy\u1ebft t\u00e2m \/ l\u00fd t\u01b0\u1edfng, d\u00f9 cho bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i. B\u00f9i V\u0103n Nam<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[32],"tags":[807,631,1314,1315],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jhJx-xi","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2064"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2065,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2064\/revisions\/2065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}