{"id":2066,"date":"2019-07-25T11:08:04","date_gmt":"2019-07-25T10:08:04","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/?p=2066"},"modified":"2019-07-25T11:08:04","modified_gmt":"2019-07-25T10:08:04","slug":"tuong-nho-phan-anh-hoang-xuan-han-viet-nam-1991","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2019\/07\/25\/tuong-nho-phan-anh-hoang-xuan-han-viet-nam-1991\/","title":{"rendered":"T\u01b0\u1edfng Nh\u1edb Phan Anh (Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n vi\u1ebft n\u0103m 1991)"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<h1><big><big>T\u01b0\u1edfng nh\u1edb Phan Anh<\/big><\/big><\/h1>\n<div><\/div>\n<h3><big><big>Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n<\/big><\/big><\/h3>\n<div>\n<\/div>\n<p>Sau nh\u1eefng n\u0103m c\u00e1c phong tr\u00e0o thanh ni\u00ean c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u00f9ng n\u1ed5, 1929-31, ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u1edbi r\u1ed9ng trung h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. D\u00e2n ta hi\u1ebfu h\u1ecdc, \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng ngay.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>T\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1eebng l\u1edbp thanh ni\u00ean \u0111\u1ee7 ki\u1ebfn th\u1ee9c t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 d\u1ef1 h\u1ecdc c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc : khoa Y, khoa D\u01b0\u1ee3c v\u00e0 khoa Lu\u1eadt. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 k\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn 1939 t\u1ea1i \u00c2u Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ta s\u1eb5n c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c, c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u00e0i c\u00e1n chuy\u00ean ngh\u1ec1, nhi\u1ec1u l\u00f2ng mu\u1ed1n ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ed5 qu\u1ed1c. H\u1ecd sau n\u1ea7y s\u00e1p nh\u1eadp v\u1edbi nh\u00f3m c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u1ea5y gi\u1edd ho\u1eb7c \u0111ang b\u1ecb gi\u1eef trong lao t\u00f9, ho\u1eb7c \u0111ang n\u00e1u ti\u1ebfng v\u1edbi nh\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u1ec3 g\u00e2y m\u1ed9t phong tr\u00e0o y\u00eau n\u01b0\u1edbc v\u00f4 song, t\u1eeb b\u00e0n tay tr\u1eafng m\u00e0 ch\u1ed1ng n\u1ed5i m\u1ecdi cu\u1ed9c ngo\u1ea1i x\u00e2m.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Ch\u00ednh Phan Anh thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 \u1ea5y<i>.\u00a0<\/i>Sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p lu\u1eadt khoa t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, Anh \u0111\u00e3 t\u1edbi Paris, so\u1ea1n c\u00e1c \u0111\u1ec1 \u00e1n v\u1ec1 lu\u1eadt hi\u1ebfn ph\u00e1p v\u00e0 ngo\u1ea1i giao, \u0111\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng t\u01b0\u01a1ng lai gi\u1ea3ng d\u1ea1y lu\u1eadt khoa. Nh\u01b0ng n\u0103m 1939, t\u00ecnh h\u00ecnh \u00c2u Ch\u00e2u th\u00e0nh nguy ng\u1eadp. Anh c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea1n du h\u1ecdc ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, nh\u00e2n Ph\u00e1p b\u1ecb b\u1ea1i tr\u1eadn, Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u0103ng \u00e1p l\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. Ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf \u0111\u00e2y mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u00f2ng tr\u00ed th\u1ee9c, ph\u1ea3i cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n x\u1ee9 h\u00e0nh ngh\u1ec1 lu\u1eadt s\u01b0. Nh\u1edd v\u1eady Phan Anh m\u1edbi v\u00e0o t\u1eadp s\u1ef1 ngh\u1ec1 lu\u1eadt s\u01b0 t\u1ea1i m\u1ed9t ph\u00f2ng c\u1ea1nh nh\u00e0 lao Ho\u1ea3 L\u00f2, kh\u00e1 g\u1ea7n nh\u00e0 t\u00f4i.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>T\u00f4i thu\u1ed9c v\u00e0o l\u1edbp h\u01a1i s\u1edbm h\u01a1n Anh. N\u0103m 1936, t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eeb Ph\u00e1p v\u1ec1 d\u1ea1y khoa to\u00e1n t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng B\u01b0\u1edfi, tr\u01b0\u1eddng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c mang huy hi\u1ec7u &#8221; Lyc\u00e9e &#8220;. B\u1ea5y gi\u1edd hi\u1ebfm gi\u00e1o s\u01b0, cho n\u00ean t\u00f4i ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 nhi\u1ec1u l\u1edbp, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng. Chung quy t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gi\u1edd ti\u1ebfp x\u00fac nhi\u1ec1u v\u1edbi th\u1ebf h\u1ec7 Phan Anh. V\u1ea3 t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn tranh t\u1ea1i \u00c2u Ch\u00e2u, t\u01b0 th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt b\u1ea3n t\u1ea1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng th\u00fac gi\u1ee5c t\u00f4i ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00e2m ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0 c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00f4ng tr\u00ecnh m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u00f4m \u1ea5p trong g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m : DANH T\u1eea KHOA H\u1eccC. B\u1ea5y gi\u1edd l\u00f2ng \u00e1i qu\u1ed3c n\u1ed3ng n\u00e0n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee7a thanh ni\u00ean, \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9. M\u1ed9t h\u00f4m Phan Anh t\u1edbi t\u00ecm t\u00f4i v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m tr\u00ed th\u1ee9c tr\u1ebb mu\u1ed1n ra m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o nguy\u1ec7t san, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 THANH NGH\u1eca (1), h\u1ecfi \u00fd t\u00f4i n\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0 nh\u1edd t\u00f4i c\u1ed9ng t\u00e1c. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p r\u1eb1ng:<\/p>\n<div><\/div>\n<p>\u00ab B\u00e2y gi\u1edd tr\u0103m m\u1eaft \u0111\u1ed5 x\u00f4 v\u00e0o h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c ta : qu\u1ed1c d\u00e2n, ch\u00ednh quy\u1ec1n, th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p v\u00e0 c\u1ea3 quan s\u00e1t nh\u00e2n Nh\u1eadt. Tuy trong th\u1ef1c t\u1ebf m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb, nh\u01b0ng h\u00e3y c\u1ee9 t\u1ef1 coi m\u00ecnh nh\u01b0 con d\u00e2n m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c l\u1eadp. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng suy ngh\u0129, th\u00ec c\u1ee9 n\u00eau l\u00ean m\u00e0 b\u00e0n v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi, th\u1ef1c t\u1ebf. Ch\u1eafc r\u1eb1ng to\u00e0 ki\u1ec3m duy\u1ec7t c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea5m vi\u1ebft, m\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1ebd d\u1ea7n quen v\u1edbi nh\u1eefng suy ngh\u0129 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m (Phan Anh r\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd). V\u00ed nh\u01b0 t\u00f4i, t\u00f4i ngh\u0129 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ed9c l\u1eadp ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ee7 danh t\u1eeb \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u di\u1ec5n m\u1ecdi\u00a0<i>\u00fd\u00a0<\/i>v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a. V\u00ec l\u1ebd \u1ea5y, t\u00f4i \u0111\u00e3 so\u1ea1n m\u1ed9t t\u1eadp DANH T\u1eea KHOA H\u1eccC v\u00e0 \u0111ang b\u00e0n, v\u1edbi anh em khoa h\u1ecdc cho ra m\u1ed9t t\u1ea1p ch\u00ed KHOA H\u1eccC, n\u00f3 b\u1ed5 t\u00fac cho b\u00e1o THANH NGH\u1eca c\u1ee7a c\u00e1c anh. Nh\u01b0ng c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gi\u1edd vi\u1ebft th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u00fap Anh v\u1ec1 khoa h\u1ecdc. Tr\u00e1i l\u1ea1i, s\u1edf th\u00edch ri\u00eang c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 s\u1eed v\u00e0 c\u1ed5 v\u0103n. T\u00f4i nh\u1eadn th\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00f3p ph\u1ea7n m\u1edbi. N\u1ebfu t\u00f4i c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m m\u1edbi thu\u1ed9c c\u00e1c \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u1ea5y t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u0103ng v\u00e0o t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c anh \u00bb (2).<\/p>\n<div><\/div>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i th\u00e0nh b\u1ea1n th\u00e2m giao ; m\u1ed9t l\u1ebd n\u1eefa l\u00e0 c\u00e1c n\u1ed9i nh\u00e2n ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u00f4i b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng m\u00f4n v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p. Trong h\u01a1n b\u1ed1n n\u0103m li\u1ec1n, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng t\u00f4i r\u1ea3o b\u01b0\u1edbc tr\u00ean ph\u1ed1 Tr\u01b0\u1eddng Thi, quay sang ph\u1ed1 Qu\u00e1n S\u1ee9, \u0111\u1ebfn g\u00f3c ph\u1ed1 H\u00e0ng B\u00f4ng Th\u1ee3 Nhu\u1ed9m, nh\u00ecn xu\u1ed1ng m\u1ed9t c\u1eeda s\u1ed5 d\u01b0\u1edbi th\u1ea5p ; n\u1ebfu th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i \u0111\u1ea7u t\u00f3c c\u1eaft vu\u00f4ng \u0111ang c\u00fai xu\u1ed1ng b\u00e0n tr\u00ean c\u00e1c h\u1ed3 s\u01a1, th\u00ec bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 Phan Anh \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c. T\u00f4i xu\u1ed1ng, g\u00f5 c\u1eeda b\u01b0\u1edbc v\u00e0o. Anh \u0111\u1ee9ng d\u1eady, m\u1eaft c\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i ch\u00fang t\u00f4i b\u00e0n t\u00e1n chuy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 v\u00e0 chuy\u1ec7n th\u1ebf gi\u1edbi. M\u00e0 th\u1ef1c v\u1eady ! T\u01b0\u01a1ng lai ch\u00fang ta ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u ! Th\u1ebf Ph\u00e1p \u0111\u00e3 t\u00e0n. Th\u1ebf Nh\u1eadt \u0111\u1ea7u b\u00f9ng sau x\u1eb9p. \u0110\u1ee9c ch\u1eafc s\u1ebd thua ; M\u1ef9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn d\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, chi\u1ebfm l\u1ea1i Phi-lip-pin, ch\u1eafc ch\u1eb3ng bao l\u00e2u n\u1eefa s\u1ebd \u0111\u1ed5 b\u1ed9 v\u00e0o \u0111\u1ea5t ta. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u1ef1c d\u00e2n c\u0169 tr\u00ean \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, nh\u01b0 Anh, M\u1ef9, H\u00e0 Lan \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 h\u1ee9a \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho c\u00e1c\u00a0thu\u1ed9c qu\u1ed1c m\u1ea5t v\u00e0o tay Nh\u1eadt. Nh\u1edd hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc &#8221; C\u00f9ng b\u1ea3o-v\u1ec7 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng &#8221; k\u00fd v\u00e0o gi\u1eefa n\u0103m 1941, m\u00e0 hai qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt v\u00e0 Ph\u00e1p v\u1eabn dung nhau tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta. T\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 do\u1ea1 c\u1ea5t quy\u1ec1n c\u1ee7a Ph\u00e1p sau khi gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. Trong nh\u1eefng l\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ti\u1ebfp x\u00fac ho\u1eb7c v\u1edbi to\u00e0n quy\u1ec1n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c Decoux, ho\u1eb7c v\u1edbi th\u1ee7 l\u0129nh kh\u00e1ng Nh\u1eadt trung t\u01b0\u1edbng Mordant, t\u00f4i ch\u1ec9 nghe h\u1ecd khuy\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c ta \u0111\u1eebng nghe nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a Anh M\u1ef9. Trong l\u00fac \u1ea5y, h\u1ecd kh\u00f4ng gi\u1ea5u n\u1ed5i s\u1ef1 d\u1ef1 b\u1ecb \u0111\u00f3n ti\u1ebfp qu\u00e2n \u0111\u1ed3ng minh. Phan Anh v\u00e0 t\u00f4i c\u00f9ng nhau ph\u00e2n t\u00edch qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p v\u00e0 qu\u00e2n M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5 b\u1ed9 c\u1ee9u qu\u00e2n Ph\u00e1p \u1edf \u0111\u00e2y. N\u1ebfu qu\u00e2n Ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, th\u00ec ch\u1eafc r\u1eb1ng Nh\u1eadt s\u1ebd \u0111em K\u00ec Ngo\u1ea1i H\u1ea7u C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3 t\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u1ec1 v\u00e0 \u0111\u1ea3ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m s\u1ebd c\u00e1ng \u0111\u00e1ng l\u00e2m th\u1eddi v\u1eadn m\u1ec7nh n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc l\u00fac ho\u00e0 b\u00ecnh. Nh\u01b0ng n\u1ebfu M\u1ef9 \u0111\u1ed5 b\u1ed9 c\u1ee9u Ph\u00e1p th\u00ec \u1eaft Nh\u1eadt \u1edf \u0111\u00e2y s\u1ebd thua. B\u1ea5y gi\u1edd c\u01a1 c\u1ea5u thu\u1ed9c qu\u1ed1c v\u1eabn nguy\u00ean, m\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng v\u0169 l\u1ef1c, th\u00ec s\u1ebd m\u1ea5t m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c l\u1eadp nh\u01b0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc : cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a Duy T\u00e2n h\u1ecfng v\u00ec n\u1ed9i ph\u1ea3n, vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadp Ph\u1ee5c Vi\u1ec7t h\u1ecfng v\u00ec b\u1ea5t l\u1ef1c ; c\u00f2n b\u1ea3n y\u00eau s\u00e1ch \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u00c1i Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edbc nh\u00e2n vi\u00ean H\u1ed9i Ngh\u1ecb Ho\u00e0 B\u00ecnh Versailles th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng &#8220;. Trong ph\u00f2ng gi\u1ea5y nh\u1ecf \u1edf c\u1ea1nh H\u1ecfa L\u00f2, t\u00f4i \u0111\u00e3 ng\u1ecf nh\u1eefng th\u1eafc m\u1eafc lo l\u1eafng \u1ea5y<i>.\u00a0<\/i>V\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1944, t\u1ea1i.th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c r\u1ea3i truy\u1ec1n \u0111\u01a1n, h\u00f4 kh\u1ea9u hi\u1ec7u c\u00e1ch m\u1ea1ng, k\u00eau g\u1ecdi d\u00e2n \u0111\u00e1nh Nh\u1eadt, \u0111\u00e1nh Ph\u00e1p; ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i v\u1ee5 ph\u00e1 c\u1ed9t \u0111\u00e8n, ph\u00e1 \u0111i\u1ebfm \u0111i\u1ec7n th\u1ebf. T\u00f4i l\u1ea1i b\u1ea3o Phan Anh:<\/p>\n<div><\/div>\n<p>\u00ab M\u1eb7c d\u1ea7u Ph\u00e1p \u0111\u00e0n \u00e1p, nh\u01b0ng \u0111\u1ea3ng c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed5 ch\u1ee9c. Nghe n\u00f3i Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c C\u1ed9ng Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u1ed1 v\u1ea5n M\u1ef9 cung c\u1ea5p v\u0169 kh\u00ed cho ta \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh Nh\u1eadt; n\u1ebfu s\u1ef1 \u1ea5y l\u00e0 th\u1eadt, th\u00ec may g\u00ec ta c\u0169ng s\u1ebd d\u1ef1 ph\u1ea7n chi\u1ebfn th\u1eafng Nh\u1eadt, v\u00e0 c\u00f3 c\u01a1 \u0111\u00f2i l\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho ta. Trong nh\u00f3m Thanh Ngh\u1ecb, nghe n\u00f3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ea3ng. V\u1eady, ngo\u00e0i tuy\u00ean truy\u1ec1n, m\u1eb7c d\u1ea7u l\u00e0 v\u0169 trang. C\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ea3n g\u00ec kh\u00f4ng ? \u00bb<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Phan Anh ch\u1ec9 c\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00e1p r\u1eb1ng : \u00ab T\u00f4i c\u0169ng nghe nh\u01b0 v\u1eady ! \u00bb<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1eb3ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 khi nghe ti\u1ebfng s\u00fang n\u1ed5 su\u1ed1t \u0111\u00eam m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 3 n\u0103m 1945, v\u00e0 r\u1ea1ng ng\u00e0y sau c\u00e1c \u0111\u00e0i truy\u1ec1n thanh cho hay r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p t\u1ea1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecb Nh\u1eadt gi\u1ea3i gi\u00e1p. S\u1ef1 l\u1ea1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y M\u1ef9 ph\u1ea3n \u1ee9ng gi\u00fap Ph\u00e1p v\u00e0 Nh\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u01b0a C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3 v\u1ec1. Tr\u00e1i l\u1ea1i, ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt sai s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1edbi Hu\u1ebf chuy\u1ec3n l\u1eddi ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt B\u1ea3n cho vua Vi\u1ec7t Nam r\u1eb1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Ph\u00e1p \u0111\u00e3 b\u1ecb kh\u1eed tr\u1eeb, v\u00e0 n\u1ebfu Vi\u1ec7t Nam tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, th\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt Ho\u00e0ng th\u1eeba nh\u1eadn. H\u01a1n m\u1ed9t tu\u1ea7n sau, ch\u00fang t\u00f4i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tin r\u1eb1ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed9c l\u1eadp, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ef1 c\u1ea7m quy\u1ec1n v\u1edbi t\u00f4n ch\u1ec9 &#8221; D\u00c2N VI QU\u00cd &#8221; (3) v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u00e2n d\u00e2n h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng \u1ea5y, m\u1ed9t vi\u00ean l\u00e3nh s\u1ef1 Nh\u1eadt t\u1edbi \u0111\u01b0a t\u00f4i ba b\u1ee9c th\u01b0, m\u1ed9t g\u1eedi cho t\u00f4i ; hai th\u01b0 kia nh\u1edd t\u00f4i chuy\u1ec3n h\u1ed9. Nh\u1eefng th\u01b0 n\u00e0y do v\u0103n ph\u00f2ng vua \u1edf Hu\u1ebf, nh\u1edd s\u1ee9 qu\u00e1n Nh\u1eadt chuy\u1ec3n m\u1eddi V\u0169 V\u0103n Hi\u1ec1n, Phan Anh v\u00e0 t\u00f4i v\u00e0o Hu\u1ebf \u0111\u1ec3 b\u00e0n c\u00f9ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i n\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u01b0\u01a1ng lai cho n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o. Sau khi g\u1eb7p nh\u00f3m Thanh Ngh\u1ecb, Hi\u1ec1n v\u00e0 Anh b\u1eb1ng l\u00f2ng c\u00f9ng t\u00f4i \u0111\u00e1p l\u1eddi m\u1eddi v\u00e0 c\u00f9ng \u0111i. B\u1ea5y gi\u1edd \u1edf Hu\u1ebf, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc, l\u00f2ng \u00e1i qu\u1ed1c c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n l\u00ean c\u1ef1c \u0111\u1ed9. Cho \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Vua, c\u0169ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng chung. V\u1eady \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u01b0 m\u1eddi nhi\u1ec1u tr\u00ed th\u1ee9c, nhi\u1ec1u ch\u00ednh kh\u00e1ch c\u00f3 ti\u1ebfng, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang b\u1ecb lao t\u00f9. Ri\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n v\u1eadt m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt \u0111\u00e3 gi\u1ea5u \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi b\u1ecb c\u00f4ng an th\u1ef1c d\u00e2n b\u1eaft, nh\u1ea5t l\u00e0 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim v\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m. Nh\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt kh\u00f4ng chuy\u1ec3n th\u01b0 m\u1eddi cho Di\u1ec7m, v\u00ec Di\u1ec7m ch\u1ee7 tr\u00ec \u0111\u01b0a C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3 thay B\u1ea3o \u0110\u1ea1i, m\u00e0 Nh\u1eadt l\u1ea1i kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 chuy\u1ec7n x\u00e1o l\u1ed9n tr\u00ean \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam. Tuy v\u1eady, Kim, Hi\u1ec1n, Anh v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng : &#8221; Th\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0 c\u00f9ng. Ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u00e0o b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb b\u00e2y gi\u1edd c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1eebng n\u1ea5y \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u1ebf \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta m\u00e0 th\u00f4i. V\u1eady n\u00ean khuy\u00ean Vua m\u1eddi Ng\u00f4 l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00ec y \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt tin v\u00e0 nh\u00f3m nh\u00e2n d\u00e2n &#8221; th\u00e2n Nh\u1eadt &#8221; \u1ee7ng h\u1ed9 &#8220;. Kh\u00f4ng ai b\u1ea3o ai, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ec1u khuy\u00ean B\u1ea3o \u0110\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady. \u0110\u1ed5ng l\u00fd v\u0103n ph\u00f2ng vua b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8, tuy thu\u1ed9c quan tr\u01b0\u1eddng b\u1ea3o h\u1ed9, nh\u01b0ng c\u00f3 &#8221; \u00f3c t\u00e2n ti\u1ebfn &#8220;, l\u1ea1i l\u00e0 d\u00e2y li\u00ean l\u1ea1c gi\u1eefa B\u1ea3o \u0110\u1ea1i v\u1edbi thanh ni\u00ean v\u00e0 nhi\u1ec1u ch\u00ednh kh\u00e1ch y\u00eau n\u01b0\u1edbc \u1edf Hu\u1ebf. Ho\u00e8 l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 cho Di\u1ec7m, n\u00f3i Vua m\u1eddi v\u1ec1 l\u1eadp n\u1ed9i c\u00e1c. L\u1ea7n n\u1ea7y Nh\u1eadt ch\u1ecbu chuy\u1ec3n th\u01b0, nh\u01b0ng Di\u1ec7m t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh kh\u00f4ng v\u1ec1. Cu\u1ed1i c\u00f9ng Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, tuy c\u00f2n \u1ed1m, ph\u1ea3i nh\u1eadn l\u1eddi B\u1ea3o \u0110\u1ea1i n\u1eb1n n\u00ec tha thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1ch t\u00e2n, trong \u1ea5y Phan Anh ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1ed9 Thanh ni\u00ean \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ti\u1ebfng b\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng, v\u00ec ta ch\u01b0a c\u00f3 b\u1ed9 \u0111\u1ed9i v\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 ai hi\u1ec3u l\u1ea7m v\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng. C\u00f2n m\u1ee5c ti\u00eau chung th\u00ec g\u1ea5p r\u00fat trong kho\u1ea3ng m\u1ed9t n\u0103m, t\u1eadp cho qu\u1ed1c d\u00e2n quen v\u1edbi t\u00ednh c\u00e1ch \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ef1 tin, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn khi ho\u00e0 b\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i, \u0110\u1ed3ng minh kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb \u0111\u1eb7t \u00e1ch ngo\u1ea1i tr\u1ecb v\u00e0o c\u1ed5 d\u00e2n ta. Trong kho\u1ea3ng ba th\u00e1ng, Phan Anh \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i nhi\u1ec1u t\u1ec9nh nh\u1eefng thanh ni\u00ean \u0111o\u00e0n h\u1ecdc t\u1eadp v\u0169 ngh\u1ec7, v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i Hu\u1ebf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng v\u00f5 b\u1ecb cao c\u1ea5p, g\u1ecdi l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng THANH NI\u00caN TI\u1ec0N TUY\u1ebeN \u0111\u1ec3 m\u1ed9t s\u1ed1 sinh vi\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u0169 t\u1eadp th\u00e0nh s\u0129 quan. Ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u1ea1i y\u00eau c\u1ea7u qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1ecbch thu, v\u00e0 th\u1ea3 ra nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, \u0111\u1ec3 h\u1ecd hu\u1ea5n luy\u1ec7n thanh ni\u00ean h\u1ecdc t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u00f5 b\u1ecb.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Tuy bi\u1ebft r\u1eb1ng ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5 mang t\u00ednh c\u00e1ch t\u1ea1m th\u1eddi v\u1edbi hi sinh, nh\u01b0ng ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u00e2n vi\u00ean say s\u01b0a v\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c, tranh th\u1ee7 v\u1edbi th\u1eddi gian. Nh\u01b0ng th\u1ebf Nh\u1eadt tan ch\u00f3ng h\u01a1n m\u00ecnh \u0111o\u00e1n. Ch\u00ednh ph\u1ee7 toan t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 Vua c\u00f3 th\u1eddi gi\u1edd h\u1ecdp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u1ed1ng Nh\u1eadt, ph\u00f2ng khi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ed3ng minh. \u0110\u1ea7u th\u00e1ng b\u1ea3y, nguy\u00ean so\u00e1i Nh\u1eadt, trung t\u01b0\u1edbng Suchi Hachi, b\u00e1o tin mu\u1ed1n trao tr\u1ea3 ch\u00ednh quy\u1ec1n Nam b\u1ed9, B\u1eafc b\u1ed9 v\u00e0 s\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00ed c\u00e1c c\u00f4ng v\u1ee5 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng c\u0169. M\u1ed9t n\u1eeda ch\u00ednh ph\u1ee7 ra H\u00e0 n\u1ed9i, \u0111i c\u00f9ng th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, Hi\u1ec1n v\u00e0 Anh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ea1n Thanh Ngh\u1ecb cho hay r\u1eb1ng phong tr\u00e0o c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u1ed1ng Nh\u1eadt \u0111\u00e3 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng t\u1eeb Cao B\u1eb1ng \u0111\u1ebfn v\u00f9ng B\u1eafc K\u1ea1n, Th\u00e1i nguy\u00ean. H\u1ecd c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed M\u1ef9 cho. Ch\u00fang t\u00f4i h\u01a1i y\u00ean t\u00e2m, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1ef1 h\u1ecfi r\u1eb1ng v\u0169 kh\u00ed M\u1ef9 \u0111\u00e3 cho c\u00f3 b\u1eb1ng kh\u00ed gi\u1edbi Nh\u1eadt s\u1ebd cho khi M\u1ef9 \u0111\u1ed5 b\u1ed9. Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng nh\u1edd b\u1eaft li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi nh\u00e2n v\u1eadt cao c\u1ea5p trong phong tr\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng l\u1ee3i chung, nh\u01b0ng r\u1ed3i l\u1ea1i g\u1eb7p m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng vi\u00ean r\u1ea5t tr\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft tuy\u00ean truy\u1ec1n. Kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh ph\u1ee7 tr\u1edf v\u1ec1 Hu\u1ebf \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c ti\u1ebfp thu ch\u1ee7 quy\u1ec1n Nam ph\u1ea7n. T\u00f4i ph\u1ea3i \u1edf l\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, ti\u1ebfp t\u1ee5c thu nh\u1eadn c\u01a1 quan \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. Tr\u01b0\u1edbc l\u00fac t\u1eeb gi\u00e3 Phan Anh, t\u00f4i d\u1eb7n c\u00e1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 b\u00e0n : t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00e0 khuy\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch m\u1ea1ng s\u1eb5n s\u00e0ng l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 m\u1edbi. Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim tr\u1edf v\u1ec1 Hu\u1ebf, \u0111\u1ec1 c\u1eed Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u00e2m l\u00e0m kh\u00e2m sai Nam ph\u1ea7n. Tr\u01b0\u1edbc khi r\u00fat lui ch\u00ednh ph\u1ee7 gi\u00fap Vua hi\u1ec7u tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi. Nh\u01b0ng bi\u1ebfn c\u1ee5c chi\u1ebfn tranh Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng gi\u1ed3n gi\u1eadp. Bom nguy\u00ean t\u1eed n\u00e9m v\u00e0o \u0111\u1ea5t Nh\u1eadt. Nh\u1eadt ho\u00e0ng ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u00ecnh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. C\u00f3 tin qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Anh v\u00e0 Trung Qu\u1ed3c s\u1ebd v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng c\u1ee7a qu\u00e2n Nh\u1eadt. \u1ede B\u1eafc ph\u1ea7n, kh\u00e2m sai Phan K\u1ebf To\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ee9c, \u0111\u1ea3ng VI\u1ec6T MINH kh\u00e1ng Nh\u1eadt ra l\u1ec7nh t\u1ed5ng kh\u1edfi ngh\u0129a. L\u00e3nh t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng, H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i ; th\u1ef1c ra kh\u00f4ng m\u1ea5y ai bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ai. Nh\u1eefng tin \u0111\u1ed3n &#8220;\u0111o\u00e0n qu\u00e2n Vi\u1ec7t M\u1ef9&#8221; s\u1eafp v\u1ec1, l\u00e0m cho to\u00e0n d\u00e2n say s\u01b0a ph\u1ea5n kh\u1edfi. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 Hu\u1ebf l\u00e0 gi\u00fap Vua, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n ch\u00ednh th\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00e1nh \u0111i\u1ec7n cho ch\u1ee7 t\u1ecbch n\u0103m n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed3ng minh, y\u00eau c\u1ea7u nh\u00ecn nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc. R\u1ed3i ph\u00e1i H\u1ed3 T\u00e1 Khanh v\u00e0o Nam, Phan Anh ra B\u1eafc \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n t\u0129nh nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 tra x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh. Phong tr\u00e0o c\u00e1ch m\u1ea1ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1eddi m\u1eddi h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a B\u1ea3o \u0110\u1ea1i. Tr\u00e1i l\u1ea1i, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 8, y\u00eau c\u1ea7u vua tho\u00e1i v\u1ecb. B\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 bi\u1ebft H\u1ed3 Ch\u00ed Minh c\u0169ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u00c1i Qu\u1ed1c, B\u1ea3o \u0110\u1ea1i b\u00e8n tuy\u00ean b\u1ed1 tho\u00e1i v\u1ecb (24-8), \u0111\u1ec3 ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1ch m\u1ea1ng d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi \u0110\u1ed3ng minh. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ra B\u1eafc v\u00e0 v\u00e0o Nam, Phan Anh v\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1 Khanh \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u1eaft gi\u1eef r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 8, H\u1ed3 Ch\u00ed Minh ch\u00ednh th\u1ee9c l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1ch m\u1ea1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, trong \u0111\u00f3 \u00edt ra c\u0169ng c\u00f3 ba b\u1ed1n b\u1ea1n Phan Anh trong nh\u00f3m Thanh Ngh\u1ecb. Trong Nam, nh\u1edd qu\u00e2n Anh gi\u00fap, qu\u00e2n Ph\u00e1p chi\u1ebfm l\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n r\u1ed3i \u0111\u00e1nh l\u00ean mi\u1ec1n B\u1eafc. Nh\u1eefng s\u0129 quan \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n cu\u1ed9c Nam ti\u1ebfn l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ef1u sinh vi\u00ean tr\u01b0\u1eddng Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn l\u1eadp b\u1edfi Phan Anh. Qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c \u1ed3 \u1ea1t k\u00e9o v\u00e0o B\u1eafc vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp thu v\u0169 kh\u00ed qu\u00e2n Nh\u1eadt. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u1ed1ng Ph\u00e1p t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc l\u01b0u vong, nay theo v\u1ec1, v\u1edbi danh ngh\u0129a Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng v\u00e0 \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 tranh quy\u1ec1n v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e2m th\u1eddi. M\u1ed9t m\u1eb7t kh\u00e1c, qu\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c b\u1eb1ng l\u00f2ng cho ra B\u1eafc thay th\u1ebf m\u00ecnh. Mu\u1ed1n ng\u0103n c\u1ea3n qu\u00e2n Ph\u00e1p th\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e2m th\u1eddi b\u1ea5t l\u1ef1c ; mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i th\u1eddi th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 ho\u00e0 kh\u00ed b\u00ean trong. V\u00ec v\u1eady H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u00e3 c\u1ea5p t\u1ed1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea7u qu\u1ed1c h\u1ed9i, d\u00e0nh ri\u00eang cho c\u00e1c \u0111\u1ea3ng qu\u1ed1c gia 70 gh\u1ebf, v\u00e0 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 3, nh\u00f3m qu\u1ed1c h\u1ed9i gi\u1ea3i t\u00e1n ch\u00ednh-ph\u1ee7 &#8221; Vi\u1ec7t Minh &#8221; l\u00e2m th\u1eddi. M\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 li\u00ean hi\u1ec7p v\u00e0 kh\u00e1ng chi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n v\u1eadt t\u1ef1ng tr\u01b0ng &#8221; qu\u1ed1c gia &#8221; : Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n (ph\u00f3 ch\u1ee7 t\u1ecbch), Hu\u1ef3nh Th\u00fac Kh\u00e1ng (n\u1ed9i v\u1ee5), Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam (ngo\u1ea1i giao), V\u0129nh Th\u1ee5y (t\u1ee9c l\u00e0 B\u1ea3o \u0110\u1ea1i, c\u1ed1 v\u1ea5n) v\u00e0 Phan Anh gi\u1eef b\u1ed9 qu\u1ed1c ph\u00f2ng, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec Anh \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1eef b\u1ed9 thanh ni\u00ean d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u B\u1ea3o \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Phan Anh t\u00ecm t\u00f4i \u0111\u1ec3 b\u00e0n chuy\u1ec7n. Anh cho bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u00ecnh h\u00ecnh n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t b\u1ed1i r\u1ed1i. T\u1ea1i Tr\u00f9ng Kh\u00e1nh, T\u01b0\u1edfng Gi\u1edbi Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 b\u00e1n r\u1ebb B\u1eafc k\u00ec cho Ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u00e0nh \u00e9p ta nh\u1eadn c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec3 \u0111em qu\u00e2n ra B\u1eafc. Anh M\u1ef9 kh\u00f4ng b\u00eanh ta v\u00ec h\u1ecd c\u1ea7n Ph\u00e1p \u1edf \u00c2u Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng Nga. C\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng qu\u1ed1c gia th\u00ec kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c m\u00ecnh, c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n s\u1ee9c qu\u00e2n T\u01b0\u1edfng ng\u0103n Ph\u00e1p \u0111\u1ed5 b\u1ed9. Nghe n\u00f3i c\u00f3 h\u00f4m L\u01b0 H\u00e1n (t\u01b0\u1edbng V\u00e2n Nam) toan b\u1eaft c\u1ee5 H\u1ed3, v\u00e0 c\u00f3 l\u00fac c\u1ee5 H\u1ed3 \u0111\u00e3 toan c\u00f9ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i trao \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c n\u0103ng, ch\u1ee7 t\u1ecbch ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 c\u1ed1 v\u1ea5n, cho d\u1ec5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Anh n\u00f3i : &#8221;Ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea3i th\u1ef1c t\u1ebf. Chi b\u1eb1ng to\u00e0n d\u00e2n \u0111o\u00e0n k\u1ebft, tu\u1ef3 s\u1ee9c m\u00ecnh m\u00e0 k\u00ed v\u1edbi Ph\u00e1p hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc thu\u1eadn l\u1ee3i nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh ki\u00ean tr\u00ec v\u1ec1 sau &#8221;\u00a0<i>.<\/i><\/p>\n<div><\/div>\n<p>Anh c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi t\u00f4i, ch\u1ee9c v\u1ecb b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c ph\u00f2ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng. B\u1ed9 \u0111\u1ed9i \u1edf trong tay ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p. Nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 h\u1ee3p l\u00ed trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y. B\u1ea5y gi\u1edd ch\u1ec9 c\u00f3 Vi\u1ec7t Minh m\u1edbi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf t\u1ed5 ch\u1ee9c g\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ed9 \u0111\u1ed9i l\u00e0m h\u1eadu thu\u1eabn cho ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u1ed1ng th\u1ef1c d\u00e2n, c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n t\u1ed5 ch\u1ee9c du k\u00edch kh\u1eafp th\u00f4n qu\u00ea n\u1ebfu qu\u00e2n Ph\u00e1p mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t \u0111\u00f4 h\u1ed9 tr\u1edf l\u1ea1i. Li\u1ec1n sau \u0111\u00f3, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 3, H\u1ed3 Ch\u00ed Minh v\u00e0 V\u0169 H\u1ed3ng Khanh (Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng) k\u00ed v\u1edbi Sainteny (c\u1ea3 ba t\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u1ea3) hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 qu\u00e2n \u0111o\u00e0n Leclerc \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean H\u1ea3i Ph\u00f2ng, \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p &#8221;\u00a0<i>nh\u1eadn C\u1ed9ng Ho\u00e0 Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 do, c\u00f3 ch\u00ednh ph\u1ee7 ri\u00eang, c\u00f3 qu\u1ed1c h\u1ed9i ri\u00eang, c\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ri\u00eang, v\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i ch\u00ednh ri\u00eang ; nh\u1eadp ph\u1ea7n Li\u00ean bang \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Li\u00ean hi\u1ec7p Ph\u00e1p. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u th\u1ed1ng nh\u1ea5t ba K\u1ef3, th\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p cam \u0111oan s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ee5 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nh\u0169ng d\u00e2n t\u1ed9c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0ng c\u1ea7u \u00fd ki\u1ebfn &#8220;.<\/i><\/p>\n<div><\/div>\n<p>Qu\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u1ed5 b\u1ed9 li\u1ec1n l\u00ean b\u1ebfn H\u1ea3i Ph\u00f2ng, m\u1eb7c d\u1ea7u m\u1ed9t nh\u00f3m b\u1ed9 \u0111\u1ed9i Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed9t k\u00edch. Ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh Gi\u00e1p v\u00e0 Phan M\u1ef9, em ru\u1ed9t Phan Anh, ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Leclerc. B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c ph\u00f2ng ho\u00e0n to\u00e0n ngo\u00e0i cu\u1ed9c ! B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y 18-3, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i thi\u1ebft gi\u00e1p Ph\u00e1p \u1ed3 \u1ea1t th\u1ecb oai \u1edf c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng H\u00e0 N\u1ed9i. B\u1ea5y gi\u1edd ai c\u0169ng nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 m\u00ecnh, c\u1ed9ng ho\u00e0 hay qu\u00e2n ch\u1ee7, qu\u1ed1c gia hay c\u1ed9ng s\u1ea3n, n\u1ebfu kh\u00f4ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nghi\u00eam t\u00fac, nh\u00e2n d\u00e2n \u1ee7ng h\u1ed9, ngo\u1ea1i giao kh\u00f4n kh\u00e9o, th\u00ec c\u00e1nh th\u1ef1c d\u00e2n l\u1eadp l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba nh\u01b0 x\u01b0a. B\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 hay tin r\u1eb1ng \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c d&#8217;Argenlieu v\u1edbi \u0111o\u00e0n c\u1ed1 v\u1ea5n h\u00e0nh ch\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd &#8221; r\u1ed9ng r\u00e3i &#8221; v\u1edbi \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng Leclerc v\u00e0 tay m\u1eadt v\u1ee5 Sainteny. H\u1ed3 Ch\u00ed Minh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u01b0\u1edbc sang giai \u0111o\u1ea1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5p t\u1ed1c v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p. Hi\u1ec1n v\u00e0 t\u00f4i \u0111i d\u1ef1 H\u1ed9i ngh\u1ecb tr\u00f9 b\u1ecb \u0110\u00e0 L\u1ea1t v\u1edbi Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u00e0 V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 ph\u00f3 ch\u1ee7 t\u1ecbch (19-4 \/ 11-5-1946). Tr\u00f9 b\u1ecb \u0111\u00e2y l\u00e0 tr\u00f9 b\u1ecb cho h\u1ed9i ngh\u1ecb ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1i Paris \u0111\u1ecbnh h\u1ecdp v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m \u1ea5y. \u0110\u00e3 d\u1ef1 b\u1ecb Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 ph\u00f3 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n, V\u0169 V\u0103n Hi\u1ec1n v\u00e0 Phan Anh s\u1ebd l\u00e0 ch\u00e2n quan tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng d&#8217;Argenlieu \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 h\u1ed9i ngh\u1ecb. \u00d4ng \u0111\u00e3 b\u1ecba ra H\u1ed9i ngh\u1ecb tr\u00f9 b\u1ecb \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1eddi gi\u1edd l\u1eadp n\u01b0\u1edbc Nam k\u00ec t\u1ef1 tr\u1ecb, r\u1ed3i h\u1ecdp m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb \u0110\u00e0 l\u1ea1t th\u1ee9 hai (1-8) v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc M\u00ean, L\u00e0o, Nam k\u00ec v\u00e0 x\u1ee9 M\u1ecdi. Nh\u1eefng ch\u00ednh kh\u00e1ch Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng v\u00e0 \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ee9c v\u00e0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh sang Trung Qu\u1ed1c. Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam kh\u00f4ng \u0111i d\u1ef1 H\u1ed9i ngh\u1ecb Paris n\u1eefa. V\u0169 V\u0103n Hi\u1ec1n b\u1ecb b\u1ec7nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111i. Ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 5, Phan Anh t\u1eeb gi\u00e3 t\u00f4i, theo Ch\u1ee7 tich n\u01b0\u1edbc ta v\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00ean m\u00e1y bay \u0111i Ph\u00e1p, m\u1eb7c d\u1ea7u d&#8217;Argenlieu mu\u1ed1n ho\u00e3n chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y l\u1ea1i, v\u00ec t\u1ea1i Ph\u00e1p ch\u01b0a c\u00f3 qu\u1ed1c h\u1ed9i, ch\u01b0a c\u00f3 ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Khi Ch\u1ee7 t\u1ecbch v\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ta t\u1edbi \u0111\u1ea5t Ph\u00e1p, h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u1edf mi\u1ec1n nam n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, &#8221; du l\u1ecbch &#8221; chung quanh Biarritz \u0111\u1ebfn g\u1ea7n cu\u1ed3i th\u00e1ng 6, sau khi nh\u1eefng \u0111\u1ea3ng h\u1eefu th\u1eafng trong cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed 2-6 v\u00e0 G. Bidault th\u00e0nh l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7. Ch\u1ee7 t\u1ecbch ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn 22-6 m\u1edbi l\u00ean Paris v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n long tr\u1ecdng. C\u00f2n c\u00e1c ph\u00e1i vi\u00ean, nh\u01b0 Phan Anh, th\u00ec l\u00ean Paris s\u1edbm, k\u1ebb tham quan phong c\u1ea3nh, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i d\u00e2y li\u00ean l\u1ea1c. Phan Anh ch\u00fa \u00fd v\u1ec1 s\u1edf h\u1ecdc c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 lu\u1eadt khoa. Mu\u1ed1n l\u00e0m b\u1edbt uy th\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 tr\u00e1nh \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea3 \u0111\u1ea3ng Ph\u00e1p, ch\u00ednh ph\u1ee7 Bidault quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ed9i ngh\u1ecb h\u1ecdp t\u1ea1i Fontainebleau. H\u1ed9i ngh\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u00e0y 6-7. Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0111o\u00e0n l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng, t\u1ed5ng b\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean l\u00e0 Phan Anh. Phan Anh l\u1ea1i l\u00e0 ch\u00e2n l\u00ed lu\u1eadn ch\u1eafc ch\u1eafn, bi\u1ec7n t\u1eeb s\u1eafc b\u00e9n ; th\u00e2n h\u00ecnh th\u1ea5p nh\u01b0ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1eb7n, \u0111\u1ea7u t\u00f3c vu\u00f4ng v\u1eafn. B\u1ea5y gi\u1edd, c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o c\u00f3 k\u1ebb ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn Anh, v\u00e0 n\u00f3i \u0111\u00f9a Phan Anh l\u00e0 &#8221;\u00a0<i>m\u1ed9t c\u00e1i lon thu\u1ed1c h\u00fat\u00a0<\/i>(pot \u00e0 tabac)\u00a0<i>nh\u01b0ng m\u00e0 thu\u1ed1c cay \u0111\u1eadm\u00a0<\/i>&#8220;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>R\u1ed3i h\u1ed9i ngh\u1ecb n\u1ea7y, c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ed9i ngh\u1ecb \u0110\u00e0 L\u1ea1t, th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00ec ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u00e1ch n\u1eb7ng Li\u00ean bang \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 l\u00eca t\u00e1ch Nam b\u1ed9. Ph\u00e1i b\u1ed9 \u0111\u00e0nh b\u1ecf d\u1edf H\u1ed9i \u0111\u00e0m ra v\u1ec1. Xu\u1ed1ng t\u00e0u Pasteur ng\u00e0y 14-9, \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 t\u1ecbch ch\u00ednh ph\u1ee7 ta \u1edf l\u1ea1i k\u00ed v\u1edbi M. Moutet, b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng h\u1ea3i ngo\u1ea1i, m\u1ed9t &#8221; t\u1ea1m \u01b0\u1edbc &#8221; tr\u01b0\u1edbc khi ra v\u1ec1. Ng\u00e0y 19-9, c\u1ee5 Ch\u1ee7 t\u1ecbch xu\u1ed1ng t\u00e0u binh Dumont-d&#8217;Urville \u0111i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y 18-10 h\u1ed9i \u0111\u00e0m v\u1edbi d&#8217;Argenlieu \u1edf v\u1ecbnh Cam Ranh. Ng\u00e0y 20-10 v\u1ec1 \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i. Trong g\u1ea7n 5 th\u00e1ng, Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0111i v\u1eafng m\u00e0 ch\u1ec9 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi m\u1ed9t t\u1ea1m \u01b0\u1edbc k\u00e9m hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc th\u00e1ng 3 ! Trong n\u01b0\u1edbc, ph\u00e1i th\u1ef1c d\u00e2n l\u1ea5n \u00e1p d\u1ea7n d\u1ea7n : th\u00e0nh-l\u1eadp Nam k\u00ec t\u1ef1 tr\u1ecb, chi\u1ebfm c\u00e1c v\u00f9ng d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1, m\u1ed9t v\u00e0i \u0111i\u1ec3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c hay kinh t\u1ebf nh\u01b0 t\u1ec9nh l\u1ecb L\u1ea1ng S\u01a1n, B\u1eafc Ninh, ph\u1ee7 To\u00e0n quy\u1ec1n, to\u00e0 T\u00e0i ch\u00e1nh, v\u00e0 t\u1ef1 thu quan thu\u1ebf \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>C\u1ee5 Ch\u1ee7 t\u1ecbch v\u1eabn gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 tr\u1ea5n t\u0129nh. Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean, sau 5 th\u00e1ng \u1edf Ph\u00e1p v\u1ec1 v\u1edbi nhi\u1ec1u n\u1ed7i lo \u00e2u v\u00e0 th\u1ea5t v\u1ecdng. Coi ch\u1eebng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t ch\u00ed h\u01b0\u1edbng. T\u00f4i c\u00f2n nh\u1edb khi g\u1eb7p thi s\u0129 Xu\u00e2n Di\u1ec7u. \u0110\u1ea1i bi\u1ec3u b\u00e1o ch\u00ed v\u1eeba v\u1ec1, anh ta b\u1ea3o v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi : &#8221; C\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ed9ng ho\u00e0, ta ph\u1ea3i li\u1ec7u ch\u1ecdn &#8220;. Phan Anh, v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ee9c v\u1eabn l\u00e0 b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c ph\u00f2ng, ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u00e1p, nh\u1ea5t l\u00e0 Phan M\u1ef9, cho bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh nguy ng\u1eadp v\u1ec1 v\u00f5 b\u1ecb. T\u00f4i ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn h\u00f4m c\u1ee5 Ch\u1ee7 tich v\u1ec1, chi\u00eau \u0111\u00e3i th\u00e2n s\u0129, m\u1edbi c\u00f3 d\u1ecbp g\u1eb7p l\u1ea1i Phan Anh. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi v\u00ec l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean h\u1ed9i ngh\u1ecb \u0110\u00e0 L\u1ea1t. B\u01b0\u1edbc v\u00e0o ph\u00f2ng kh\u00e1ch, t\u00f4i th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft c\u1ee5m tr\u00f2 chuy\u1ec7n x\u00f4n xao. Tr\u00f4ng sang m\u1ed9t g\u00f3c bu\u1ed3ng, th\u1ea5y Phan Anh ng\u1ed3i m\u1ed9t m\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch \u1edf tay. T\u00f4i li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc th\u1eb3ng t\u1edbi. Anh \u0111\u1ee9ng d\u1eady, t\u01b0\u01a1i c\u01b0\u1eddi b\u1eaft tay. T\u00f4i \u0111\u00f9a \u0111\u1ecdc c\u00e2u Ki\u1ec1u:<\/p>\n<div><\/div>\n<p>&#8221;\u00a0<i>Chi b\u1eb1ng ri\u00eang m\u1ed9t bi\u00ean thu\u1ef3 !\u00a0<\/i>&#8221;<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Anh v\u1ed9i m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u1ea3o:<\/p>\n<div><\/div>\n<p>&#8221;\u00a0<i>Ch\u1edb \u0111\u1ecdc n\u1ed1i c\u00e2u sau\u00a0<\/i>&#8220;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft \u0111\u1ebfn c\u00e2u sau : &#8221;\u00a0<i>S\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1ec5 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c nhau\u00a0<\/i>&#8220;. T\u00f4i hi\u1ec3u \u00fd c\u1ee7a Anh, nh\u01b0ng t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00f9a \u0111\u00e1p:<\/p>\n<div><\/div>\n<p>&#8221;\u00a0<i>Sao l\u1ea1i s\u1ee3\u00a0<\/i>?\u00a0<i>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ta ph\u1ea3i n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00e1p !\u00a0<\/i>&#8220;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>C\u00e2u n\u00f3i \u1ea5y l\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean, ch\u1ee9 b\u1ea5y gi\u1edd t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft l\u1eddi t\u01b0\u1edbng Salan \u0111\u00e3 b\u1ea3o Ho\u00e0ng Minh Gi\u00e1m sau khi ta t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u \u1ee9c hi\u1ebfp c\u1ee7a Ph\u00e1p, r\u1eb1ng : &#8220;<i>S\u1ef1 \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1ch \u0111\u00e1nh nhau gi\u1eefa ch\u00fang ta !<\/i>&#8220;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>T\u00f4i h\u1ecfi : &#8221; \u0110\u1ecdc s\u00e1ch g\u00ec th\u1ebf ? &#8221;<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Anh gi\u1edf b\u00eca s\u00e1ch. T\u00f4i \u0111\u1ecdc : &#8221; LE ZERO ET L&#8217; INFINI &#8220;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>T\u00f4i h\u01a1i ng\u1ea1c nhi\u00ean, Anh li\u1ec1n b\u1ea3o : &#8221;\u00a0<i>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u00e1ch to\u00e1n \u0111\u00e2u ! S\u00e1ch n\u00e0y hi\u1ec7n l\u00e0 best-seller b\u00ean Ph\u00e1p, t\u00f4i m\u1edbi mua v\u1ec1 &#8220;<\/i>. T\u00f4i h\u1ecfi qua n\u1ed9i dung th\u00ec Anh ch\u1ec9 c\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1p. V\u1eeba l\u00fac \u1ea5y vi\u00ean l\u00e3nh s\u1ef1 Anh, Trebor Wilson, l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Anh \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u00e3nh s\u1ef1 nhi\u1ec1u n\u0103m \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1m t\u1eed \u0111\u1eb7c s\u1eafc, \u0111i l\u1ea1i g\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4i, v\u00ec y<i>\u00a0<\/i>\u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u00f4i qua th\u01b0 k\u00ed c\u1ee7a y<i>\u00a0<\/i>l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e0n b\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Anh v\u00e0 v\u1ee3 b\u1ea1n t\u00f4i l\u00e0 H\u00e0 V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng. Y ch\u00e0o Anh v\u00e0 t\u00f4i, r\u1ed3i nh\u00ecn tr\u1eebng tr\u1eebng b\u00eca s\u00e1ch c\u1ee7a Anh, t\u1ee7m t\u1ec9m c\u01b0\u1eddi v\u00e0 n\u00f3i : &#8221;\u00a0<i>Bonne lecture !\u00a0<\/i>&#8220;, ngh\u0129a l\u00e0 &#8221;\u00a0<i>\u0110\u1ecdc t\u1ed1t nh\u1ec9 !\u00a0<\/i>&#8220;. B\u1ea5y gi\u1edd t\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u c\u00e2u khen b\u00ed m\u1eadt kia. Sau t\u00f4i m\u1edbi bi\u1ebft s\u00e1ch \u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ebfng gi\u1ed9i l\u1edbn b\u00ean \u00c2u Ch\u00e2u v\u00ec ch\u1ec9 tr\u00edch th\u00e2m tr\u1ea7m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Staline trong c\u00e1c v\u1ee5 gi\u1ebft c\u00e1c b\u1ea1n h\u1eefu \u0111\u1ed3ng ch\u00ed (4).<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Sau \u0111\u00f3 t\u00f4i g\u1eb7p Anh, n\u00f3i chuy\u1ec7n l\u00e2u. Anh cho hay r\u1eb1ng m\u00ecnh t\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c t\u1ea3 \u0111\u1ea3ng \u1edf Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 d\u1ec5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u01a1n. Nh\u01b0ng h\u1ecd c\u00f2n kh\u1eafc nghi\u1ec7t h\u01a1n c\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ea3ng, v\u00ec trong khi tranh gi\u00e0nh b\u1ea7u c\u1eed, h\u1ecd s\u1ee3 mang ti\u1ebfng \u0111\u00e3 ph\u00e1 s\u1ea3n quy\u1ec1n l\u1ee3i qu\u1ed1c gia. K\u1ebft lu\u1eadn l\u00e0 s\u1ef1 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u00e1p l\u1ef1c th\u1ef1c d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ; s\u1ef1 ho\u00e0 gi\u1ea3i gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i trong n\u01b0\u1edbc c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m y\u1ebfu t\u1ed5 ch\u1ee9c binh b\u1ecb. V\u00ec v\u1eady m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp, th\u1ea3i nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng. V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p tr\u1edf l\u1ea1i b\u1ed9 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. \u1ea4y v\u00e0o ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1946. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m 1954, t\u00f4i kh\u00f4ng g\u1eb7p l\u1ea1i Phan Anh n\u1eefa. T\u1eeb b\u1ea5y gi\u1edd, c\u00e1nh th\u1ef1c d\u00e2n v\u00e0 c\u00e1nh qu\u00e2n nh\u00e2n nh\u1ea5t quy\u1ebft l\u1eadp l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n Ph\u00e1p tr\u00ean \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t. H\u1ecd d\u00f9ng ph\u00e9p &#8221; l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc c\u00e3i sau &#8221; m\u00e0 l\u1ea5n d\u1ea7n d\u1ea7n, \u0111\u1ec3 cho ta ph\u1ea3n \u1ee9ng l\u1ea1i th\u00ec ta th\u00e0nh khi\u00eau kh\u00edch. B\u1ea5y gi\u1edd h\u1ecd s\u1ebd d\u00f9ng v\u0169 l\u1ef1c l\u00e0 thanh to\u00e1n &#8221; d\u1ec5 d\u00e0ng &#8221; v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 11, v\u1ecbn v\u00e0o vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p quan thu\u1ebf \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng, t\u01b0\u1edbng Valluy \u0111\u00e3 t\u00e0n s\u00e1t v\u00e0 chi\u1ebfm th\u1ecb tr\u1ea5n: d\u00e2n H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ee3 b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1ea3n c\u01b0. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft Phan Anh \u0111i v\u1ec1 \u0111\u00e2u. Hai b\u1ed9 \u0111\u1ed9i s\u1ee3 nhau, n\u00ean h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ecb coi l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khi\u00eau kh\u00edch (5). Trong tinh th\u1ea7n \u1ea5y, chi\u1ebfn tranh Ph\u00e1p Vi\u1ec7t b\u00f9ng n\u1ed5 t\u1eeb t\u1ed1i ng\u00e0y 19-12. N\u0103m sau t\u00f4i m\u1edbi bi\u1ebft Phan Anh \u0111\u00e3 l\u00ean Chi\u1ebfn khu Vi\u1ec7t B\u1eafc v\u1edbi C\u1ee5 H\u1ed3.<\/p>\n<h3><big>Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n<\/big><\/h3>\n<div><\/div>\n<p>(b\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng \u0110o\u00e0n K\u1ebft s\u1ed1 431, 02.1991)<\/p>\n<p>(B\u00e0i n\u00e0y l\u1ebd ra c\u00f2n m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u1ee9 nh\u00ec. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ph\u1ea7n ch\u01b0a vi\u1ebft n\u00e0y<br \/>\n\u1ea9n t\u00e0ng trong b\u00e0i C\u1ed1 \u0110i\u1ec7n n\u00f3i v\u1ec1 th\u00e2n sinh \u00f4ng Phan Anh &#8211;\u00a0ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a Di\u1ec5n \u0110\u00e0n)<\/p>\n<div>\n<\/div>\n<p>(1 ) THANH NGH\u1eca : ngh\u1ecb lu\u1eadn trong tr\u1ebbo c\u1ee7a k\u1ebb tr\u00ed th\u1ee9c. M\u1ed9t th\u00e1ng ra m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eeb 1-5-1941 ; r\u1ed3i m\u1ed7i th\u00e1ng ra hai s\u1ed1 t\u1eeb 1-5-1942. Trong b\u00e1o KHOA H\u1eccC 1-5-1942, c\u00f3 l\u1eddi qu\u1ea3ng c\u00e1o sau : &#8221; B\u00e1o Thanh Ngh\u1ecb do m\u1ed9t nh\u00f3m thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, g\u1ed3m c\u00f3 c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0, lu\u1eadt gia, b\u00e1c s\u0129, d\u01b0\u1ee3c s\u0129, c\u00f9ng c\u00e1c ho\u1ea1 s\u0129, nh\u1ea1c s\u0129, v\u00e0 v\u0103n gia&#8230; Trong s\u1ed1 1-5 c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0i :\u00a0<i>L\u1eadp hi\u1ebfn\u00a0<\/i>: Phan Anh ;\u00a0<i>\u1ea4n \u0110\u1ed9 kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh-tr\u1ecb\u00a0<\/i>: V\u0169 V\u0103n Hi\u1ec1n ;\u00a0<i>M\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc gi\u1eefa ban \u0111\u00eam \u1edf Ph\u00e1p\u00a0<\/i>: Ng\u1ee5y Nh\u01b0 Kontum ;\u00a0<i>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111i vay \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n qu\u00ea\u00a0<\/i>: V\u0169 \u0110\u00ecnh Ho\u00e8 ; q<i>uan ni\u1ec7m b\u00e0i th\u01a1\u00a0<\/i>: \u0110o\u00e0n Ph\u00fa T\u1ee9 , Ph\u1ea1m V\u0103n Hanh, Nguy\u1ec5n Sanh;\u00a0<i>C\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00e0i nhi \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc\u00a0<\/i>: b\u00e0 Phan Anh ;\u00a0<i>\\\/\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ed3i m\u00f4n\u00a0<\/i>: Phan M\u1ef9 ;\u00a0<i>K\u1ef7 ni\u1ec7m Phan Thi\u1ebft\u00a0<\/i>: \u0110inh Gia Trinh ;\u00a0<i>\u00e2m nh\u1ea1c l\u1ed1i h\u00e1t \u1ea3 \u0111\u00e0o\u00a0<\/i>: Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Kho\u00e1t ;\u00a0<i>\u0110\u1ea1o ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh m\u1edbi v\u1ec1 lu\u1eadt thu\u00ea nh\u00e0 :<\/i>\u00a0\u0110\u1ed7 Xu\u00e2n S\u1ea3ng ;\u00a0<i>S\u1ef1 quan h\u1ec7 gi\u0169a hai h\u1ecdc thuy\u1ebft L\u00e3o v\u00e0 Kh\u1ed5ng\u00a0<\/i>: \u0110\u1eb7ng Th\u00e1i Mai ;\u00a0<i>C\u00f4ng vi\u1ec7c b\u00e0i tr\u1eeb b\u1ec7nh lao b\u00ean Ph\u00e1p\u00a0<\/i>: B\u00e1c s\u0129 Tr\u1ecbnh V\u0103n Tu\u1ea5t ;\u00a0<i>L\u01b0\u1ee3c-kh\u1ea3o v\u1ec1 thi h\u1ed9i n\u0103m Duy T\u00e2n th\u1ee9 b\u1ea3y\u00a0<\/i>: Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u00ean ;\u00a0<i>M\u1ed9t nh\u00e0 to\u00e1n-h\u1ecdc c\u00f3 ti\u1ebfng, \u00f4ng Cauchy\u00a0<\/i>: Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n ; v\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i v\u1ec1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng. M\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00e1c \u00f4ng T\u00f4 Ng\u1ecdc V\u00e2n, \u0110\u1ed7 \u0110\u1ee9c Thu, Tr\u1ea7n V\u0103n Gi\u00e1p, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00f4, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Ph\u1ea5n, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 Phan Huy Qu\u00e1t, Tr\u1ea7n V\u0103n B\u1ea3ng, \u0110\u1eb7ng Huy L\u1ed9c&#8230; Ch\u1ee7-nhi\u1ec7m : V\u0169 \u0110\u00ecnh Ho\u00e8. &#8221;<\/p>\n<div><\/div>\n<p>(2) T\u00f4i c\u00f3 vi\u1ec1t ba b\u00e0i cho b\u00e1o Thanh Ngh\u1ecb : 1 )\u00a0<i>La S\u01a1n phu t\u1eed\u00a0<\/i>(v\u1edbi b\u1ee9c th\u01b0 c\u1ee7a vua Quang Trung g\u1eedi m\u1eddi Nguy\u1ec5n Thi\u1ebfp), 2)\u00a0<i>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u0103n Ki\u1ec1u\u00a0<\/i>(h\u00e1t ph\u01b0\u1eddng v\u1ea3i v\u00e0 b\u00e0i &#8221; v\u0103n t\u1ebf Tr\u01b0\u1eddng l\u01b0u nh\u1ecb n\u1eef &#8221; c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du). 3)\u00a0<i>Mai \u0111\u00ecnh m\u1ed9ng k\u00fd\u00a0<\/i>(m\u1ed9t \u00e1ng v\u0103n thu\u1ed9c V\u0103n ph\u00e1i H\u1ed3ng S\u01a1n, t\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy H\u1ed5, con Nguy\u1ec5n Huy T\u1ef1, t\u00e1c gi\u1ea3 chuy\u1ec7n Hoa Ti\u00ean).<\/p>\n<div><\/div>\n<p>(3) D\u00c2N Vl QU\u00cd : d\u00e2n l\u00e0 qu\u00ed nh\u1ea5t. Ch\u00e2m ng\u00f4n n\u1ea7y tr\u00edch t\u1eeb s\u00e1ch M\u1ea1nh T\u1eed, thi\u00ean T\u1eadn T\u00e2m h\u1ea1. Nguy\u00ean c\u1ea3 c\u00e2u l\u00e0 : D\u00e2n vi qu\u00ed x\u00e3 t\u1eafc th\u1ee9 chi, qu\u00e2n vi khinh, ngh\u0129a l\u00e0 :\u00a0<i>D\u00e2n l\u00e0 qu\u00ed nh\u1ea5t r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n vua l\u00e0 nh\u1eb9.\u00a0<\/i>C\u00e1c nh\u00e0 Nho l\u1ea5y ba ch\u1eef \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 khuy\u00ean vua ph\u1ea3i y\u00eau d\u00e2n. B\u00e1o Le Constitutionnel (?) c\u1ee7a nh\u00f3m B\u00f9i Quang Chi\u00eau \u1edf S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u1ea3 c\u00e2u l\u00e0m bi\u1ec3u ng\u1eef cho b\u00e1o. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, ch\u00fang t\u00f4i t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng v\u0103n ph\u00f2ng \u0111\u00e3 xui Vua d\u00f9ng kh\u1ea9u hi\u1ec7u D\u00c2N Vl QU\u00cd. Nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8 l\u1ea1i \u0111\u1ed5 cho &#8221; nh\u00e0 Nho h\u1ecdc &#8221; Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim xui. S\u1ef1 \u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, v\u00ec Kim c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00fang t\u00f4i, t\u1edbi Hu\u1ebf h\u01a1n hai tu\u1ea7n sau khi t\u1edd &#8221; D\u1ee5 D\u00c2N Vl QU\u00cd &#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c ban ra.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>(4) T\u00e1c gi\u1ea3 s\u00e1ch n\u00e0y t\u00ean Arthur Koestler, g\u1ed1c Hung, l\u1ea5y qu\u1ed1c t\u1ecbch Anh v\u00e0 vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Anh. Nh\u1eefng ti\u1ec3u thuy\u1ebft y vi\u1ebft li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u00e1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng l\u00ed t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb hi\u1ec7n h\u00e0nh. Cu\u1ed1n\u00a0<i>&#8221;\u00a0<\/i>C\u00e1i kh\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00f4 t\u1eadn &#8221; (d\u1ecbch ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p\u00a0<i>Le z\u00e9ro et l&#8217;infini)\u00a0<\/i>\u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p n\u0103m 1945.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>(5) Devillers trong s\u00e1ch\u00a0<i>Histoire du Vietnam\u00a0<\/i>(3\u00e8me \u00e9dition, Seuil, trang 352) c\u00f3 m\u00e1ch l\u1ea1i l\u1eddi t\u01b0\u1edbng Valluy \u0111\u1ebfn H\u1ea3i Ph\u00f2ng ng\u00e0y 17-12 (hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfn-tranh) n\u00f3i v\u1edbi hai \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Ph\u00e1p \u1edf B\u1eafc, Sainteny v\u00e0 t\u01b0\u1edbng Morli\u00e8re r\u1eb1ng : &#8221;\u00a0<i>Les nhacs veulent la bagarre, ils l&#8217; auront\u00a0<\/i>&#8220;, ngh\u0129a l\u00e0 : &#8221; T\u1ee5i nh\u00e0 qu\u00ea mu\u1ed1n chi\u1ebfn tranh th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd c\u00f3 chi\u1ebfn tranh &#8220;.<\/p><\/blockquote>\n<p>Source: <em><a href=\"https:\/\/www.diendan.org\/tai-lieu\/doan-ket\/tuong-nho-phan-anh\">T\u01b0\u1edfng Nh\u1edb Phan Anh \u2014 Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Forum<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u01b0\u1edfng nh\u1edb Phan Anh Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n Sau nh\u1eefng n\u0103m c\u00e1c phong tr\u00e0o thanh ni\u00ean c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u00f9ng n\u1ed5, 1929-31, ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u1edbi r\u1ed9ng trung h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. D\u00e2n ta hi\u1ebfu<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[32,31],"tags":[706,637,411,701,68],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jhJx-xk","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2066"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2067,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2066\/revisions\/2067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}