{"id":607,"date":"2017-05-10T16:12:46","date_gmt":"2017-05-10T15:12:46","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/?p=607"},"modified":"2017-05-10T16:20:23","modified_gmt":"2017-05-10T15:20:23","slug":"van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2017\/05\/10\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/","title":{"rendered":"V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch \u2013 \u0110\u1eb7ng Thai Mai (d\u1ecbch)"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em>C\u00e1ch \u0111\u00e2y m\u00f4t th\u1ebf k\u1ef7, V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch (k\u1ebf s\u00e1ch x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn v\u0103n minh) \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t c\u01b0\u01a1ng l\u0129nh \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c, h\u1ecdc thu\u1eadt m\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean \u0111\u1ea5y\u00a0qu\u1ed1c gia v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c \u0111i v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a v\u0103n minh v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9. V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u00e1ch gi\u00e1o khoa c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c, v\u00e0 sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1eb7ng Thai Mai d\u1ecbch ra qu\u1ed1c ng\u1eef. Cho \u0111\u1ebfn nay ai l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ed \u1ea9n.<\/em><\/p>\n<p><em>Tr\u01b0\u1edbc khi gi\u1edbi thi\u1ec7u to\u00e0n b\u1ed9 v\u0103n b\u1ea3n V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch, H\u1ecdc Th\u1ebf N\u00e0o xin tr\u00edch m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0y c\u1ee7a \u00a0GS Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e2u:<\/em><\/p>\n<blockquote><p>\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, \u1edf n\u01b0\u1edbc ta xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u1eef H\u00e1n c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00f4 danh nhan \u0111\u1ec1 \u201cV\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch\u201d (\u6587\u660e\u65b0\u5b78\u7b56). Cu\u1ed1n n\u00e0y ra \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi xu\u1ea5t hi\u1ec7n phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n v\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c (tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1905), sau n\u00e0y d\u00f9ng l\u00e0m t\u00e0i li\u1ec7u gi\u00e1o khoa c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c, n\u0103m 1907. V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1ng v\u0103n ngh\u1ecb lu\u1eadn, b\u00e0n v\u1ec1 v\u0103n minh ta, v\u0103n minh T\u00e2y, n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc ta ch\u1eadm ti\u1ebfn, ng\u01b0ng tr\u1ec7 k\u00e9o d\u00e0i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 kinh t\u1ebf nh\u1eb1m \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc ta ti\u1ebfn k\u1ecbp ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch nh\u1ea5n m\u1ea1nh: \u201cV\u0103n minh l\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a m\u1edf mang tr\u00ed kh\u00f4n cho d\u00e2n\u201d v\u00e0 \u201cch\u1ea5n h\u01b0ng d\u00e2n kh\u00ed, khai th\u00f4ng d\u00e2n tr\u00ed, m\u1edf r\u1ed9ng d\u00e2n quy\u1ec1n, c\u1ea3i thi\u1ec7n d\u00e2n sinh\u201d. Nh\u1eefng m\u1eb7t v\u0103n minh T\u00e2y kh\u00e1c Ta c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecdc t\u1eadp bao g\u1ed3m:<\/p>\n<p>\u2013 Nh\u00e2n d\u00e2n ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u1ef1 do vi\u1ebft s\u00e1ch b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean m\u1ecdi ph\u00e1t ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u \u201cng\u00e0y m\u1ed9t m\u1edbi, th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea1\u201d. \u1ede ta th\u00ec s\u1ee3 ph\u1ea1m h\u00fay, s\u1ee3 v\u01b0\u1ee3t b\u1ec1 tr\u00ean\u2026 to\u00e0n \u0111\u0103ng huy\u1ec1n tho\u1ea1i, truy\u1ec1n thuy\u1ebft, ch\u00edch qu\u00e1i, l\u00f2e lo\u1eb9t\u2026 m\u00e0 ch\u1eb3ng m\u1edf mang d\u00e2n tr\u00ed. \u201c\u00d4i, n\u1ebfu kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u00e1ch b\u00e1o m\u1edbi th\u00ec th\u00f4i, ch\u1ee9 \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u00e0 l\u1ea1i b\u01b0ng b\u1ecbt che l\u1ea5p \u0111i, khi\u1ebfn cho kh\u00f4ng nghe, kh\u00f4ng th\u1ea5y chuy\u1ec7n g\u00ec, \u0111\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u1ea1i c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed9t c\u0103n t\u00ednh n\u00f4 l\u1ec7, nh\u00e2n c\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf, thi\u1ec7t n\u00ean l\u1ea5y l\u00e0m \u0111au \u0111\u1edbn!\u201d.<\/p>\n<p>\u2013 Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u00e2u \u00c2u nh\u1eb1m cung c\u1ea5p nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u01a1 b\u1ea3n, thi\u1ebft th\u1ef1c\u2026 c\u00f2n \u1edf ta to\u00e0n h\u1ecdc s\u00e1ch T\u00e0u, n\u00f3i l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ed5 nh\u00e2n, th\u01a1 ph\u00fa, v\u0103n bi\u1ec1n ng\u1eabu\u2026 kh\u00f4ng ch\u1ecbu gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn c\u00e1i h\u1ecdc ph\u00fa c\u01b0\u1eddng c\u01a1 x\u1ea3o c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>\u2013 Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u00e2u \u00c2u l\u00e0 l\u1eadp hi\u1ebfn, c\u1ed9ng h\u00f2a, b\u00e0n vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng khai h\u1ed9i, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u g\u00f3p \u00fd, s\u1edbm s\u1eeda \u0111i, chi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i, c\u1ed1t l\u00e0m sao cho \u0111\u00fang ch\u00e2n l\u00fd, h\u1ee3p t\u00ecnh h\u00ecnh. C\u00f2n \u1edf ta, h\u00e0nh ch\u00ednh th\u00ec c\u1ee9ng nh\u1eafc, nh\u00e2n s\u1ef1 th\u00ec im l\u00ecm, c\u1ee9 l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, kh\u00f4ng ch\u1ecbu xem x\u00e9t ki\u1ebfn th\u1ee9c, lu\u1eadt ban h\u00e0nh ra d\u00e2n kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c tham kh\u1ea3o, \u0111\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc, b\u00e0n lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc sau.<\/p>\n<p>\u2013 Ng\u01b0\u1eddi \u00c2u coi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 d\u00e2n c\u00f3 quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft, c\u00f2n \u1edf ta ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u00ean \u00e1p ch\u1ebf d\u01b0\u1edbi, d\u00e2n ph\u1ea3i ph\u1ee5c t\u00f9ng. Ng\u01b0\u1eddi \u00c2u th\u00edch m\u1ea1o hi\u1ec3m, xem th\u01b0\u1eddng nguy nan, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ta th\u00ec ch\u1ec9 th\u00edch y\u00ean m\u1ed9t ch\u1ed7, kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0o kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng Thai Mai d\u1ecbch sang ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef, in trong cu\u1ed1n :\u201dV\u0103n th\u01a1 C\u00e1ch m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20\u2033. Cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u1ea7n nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ed3i chu\u00f4ng c\u1ea3nh t\u1ec9nh cho x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t nam v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u1eadp qu\u00e1 c\u1ed5 h\u1ee7 \u1ea5y chi ph\u1ed1i, tr\u00f3i bu\u1ed9c.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rosetta.vn\/short\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2017\/05\/sach-chu-han.jpg?w=750&#038;ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch<\/strong><\/p>\n<p><em>Vi\u1ebft 1904 b\u1eb1ng ti\u1ebfng H\u00e1n \u2013 Nguy\u00ean b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Thai Mai<\/em><\/p>\n<p>Thi\u1ebft ngh\u0129: v\u0103n minh l\u00e0 m\u1ed9t danh t\u1eeb \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u1ed9t s\u1ef1 h\u00e0o nh\u00e1ng, m\u00e0u m\u1ee1 m\u00e0 l\u00e0m n\u00ean; c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc v\u0103n minh l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00fac t\u1ed1t l\u00e0nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i chuy\u1ec7n m\u1ed9t s\u1edbm, m\u1ed9t chi\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Mu\u1ed1n l\u00e0m n\u00ean v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ee7 ngh\u0129a l\u1edbn. Ch\u1ee7 ngh\u0129a g\u00ec th\u1ebf? \u1ea4y l\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a m\u1edf tr\u00ed kh\u00f4n cho nh\u00e2n d\u00e2n.<\/p>\n<p>K\u1ec3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ecba c\u1ea7u n\u00e0y, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f2n l\u00e0 d\u00e3 man, n\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 b\u00e1n khai, n\u01b0\u1edbc n\u1ecd th\u00ec v\u0103n minh. \u1ea4y l\u00e0 t\u00f9y theo ch\u1ed7 d\u00e2n tr\u00ed t\u1eebng n\u01b0\u1edbc th\u00f4ng hay t\u1eafc, nhi\u1ec1u hay \u00edt, ch\u00f3ng hay ch\u1eadm m\u00e0 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>C\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y: \u201cv\u0103n minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 mua b\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb m\u00e0 th\u00f4i, m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i mua b\u1eb1ng \u0111au kh\u1ed5 n\u1eefa\u201d. Gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00e0 g\u00ec? T\u1ee9c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. \u0110au kh\u1ed5 l\u00e0 g\u00ec? L\u00e0 c\u1ea1nh tranh. C\u00e0ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u00ec c\u00e0ng c\u1ea1nh tranh, c\u00e0ng c\u1ea1nh tranh th\u00ec c\u00e0ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. R\u1ed3i do \u0111\u00e2y, h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c khoa thanh h\u1ecdc, quang h\u1ecdc, tr\u1ecdng h\u1ecdc, \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc, th\u1ee7y h\u1ecdc, kh\u00ed h\u1ecdc, h\u00f3a h\u1ecdc, \u0111\u1ecba d\u01b0, thi\u00ean v\u0103n, to\u00e1n ph\u00e1p v\u00e0 c\u01a1 kh\u00ed, kh\u00f4ng m\u00f4n h\u1ecdc n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1eebng ph\u1ef1c n\u1ea3y ra. L\u00fd do \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1edbi ch\u1ed7 c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a v\u0103n minh l\u00e0 b\u1edfi th\u1ebf \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>V\u0103n minh v\u1edbi d\u00e2n tr\u00ed, hai \u0111\u00e0ng c\u00f9ng l\u00e0m nh\u00e2n qu\u1ea3 l\u1eabn nhau. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n m\u1edf d\u00e2n tr\u00ed, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u1ea5y b\u1ebf t\u1eafc \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0o v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t \u0111\u1ea1t b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u, b\u1ea5y gi\u1edd m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft tay v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y bi\u1ec3n c\u1ea3 m\u00eanh m\u00f4ng r\u1ed3i than th\u1edf m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u1eebng x\u00e9t, th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 \u0111\u00e3 ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, l\u1eadp th\u00e0nh kh\u00ed c\u1ee5 cho thi\u00ean h\u1ea1 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Khoa h\u1ecdc c\u00e1ch tr\u00ed \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u1ea3n m\u00e1c \u1edf b\u1ed9 <em>Chu quan,<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a><\/em> c\u00e1c s\u00e1ch <em>Qu\u00e2n t\u1eed<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a><\/em>, <em>M\u1eb7c t\u1eed<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><\/em>. \u00c1 ch\u00e2u l\u00e0 ng\u1ecdn ngu\u1ed3n v\u0103n minh \u0111\u1ea5y. N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Nam ta v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u1edbn v\u0103n minh. N\u00f3i v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed th\u00ec v\u00e0o kho\u1ea3ng \u1edf gi\u1eefa \u00f4n \u0111\u1edbi v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi. \u0110\u1ea5t t\u1ed1t, kh\u00ed h\u1eadu \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, th\u00f3c l\u1eafm, t\u1eb1m nhi\u1ec1u, c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ee3i mi\u1ec1n n\u00fai, mi\u1ec1n bi\u1ec3n h\u01a1n c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1. D\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0103n d\u1ec5 d\u00e0ng. Tr\u1ea3i qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, vua th\u00e1nh, t\u00f4i hi\u1ec1n c\u00f9ng l\u00e0m cho th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng l\u00ean, r\u1ef1c r\u1ee1 th\u00eam, to t\u00e1t ra. Trong b\u00e0i t\u1ef1a c\u1ee7a Lao S\u00f9ng Quang \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea7u t\u1eadp <em>Phong nh\u00e3 th\u00f4ng bi\u00ean<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a><\/em> c\u00f3 n\u00f3i ta \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong, ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u khen l\u00e0 n\u01b0\u1edbc thanh danh v\u0103n v\u1eadt. C\u00e1i \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0nh r\u1ed3i.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng nay th\u00ec sao? C\u1ee7a b\u00e1u n\u00fai r\u1eebng, ngu\u1ed3n l\u1ee3i \u0111\u00f3 ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. Tr\u0103m th\u1ee9 h\u00e0ng h\u00f3a, quy\u1ec1n l\u1ee3i \u0111\u00f3 ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafm. Cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u00e0ng v\u00f3c nhi\u1ec5u, nhung, len, v\u1ea3i, l\u1ee5a, gi\u00e0y, d\u00e9p, kh\u0103n tay, m\u1ee5c k\u1ec9nh, d\u00f9 che, d\u1ea7u h\u1ecfa, \u0111\u1ed3 s\u1ee9, \u0111\u1ed3 pha l\u00ea, \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, phong v\u0169 bi\u1ec3u, h\u00e0n th\u1eed ch\u00e2m, \u1ed1ng n\u00f3i, k\u00ednh hi\u1ec3n vi, k\u00ednh \u1ea3nh, b\u00fat gi\u1ea5y, son t\u00e0u, m\u1ef1c t\u00e0u, kim, ch\u1ec9, khuy, c\u00fac, ph\u1ea9m nhu\u1ed9m, x\u00e0 ph\u00f2ng, n\u01b0\u1edbc hoa, di\u00eam, b\u00e1nh s\u1eefa, k\u1eb9o m\u1ee9t, d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m, thu\u1ed1c l\u00e1, ch\u00e8, r\u01b0\u1ee3u\u2026 kh\u00f4ng mua c\u1ee7a T\u00e0u th\u00ec c\u0169ng nh\u1eadp c\u1ee7a T\u00e2y c\u1ea3. Th\u1eed l\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i b\u1ea3ng k\u00ea s\u1ed1 xu\u1ea5t kh\u1ea9u\/nh\u1eadp kh\u1ea9u trong m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 t\u00ednh, th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 g\u00e1nh v\u00e0ng \u0111i \u0111\u1ed5\u2026 ra ngo\u00e0i r\u1ed3i, th\u00ec kh\u00f4ng sao mong ch\u00e2u v\u1ec1 H\u1ee3p ph\u1ed1 n\u1eefa. C\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 th\u1ebf th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.<\/p>\n<p>N\u00f4ng h\u1ecdc c\u00f3 h\u1ed9i: ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ea1nh tranh v\u1ec1 ngh\u1ec1 n\u00f4ng \u0111\u00e2y, c\u00f2n ta th\u00ec v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. H\u1ecfi ta c\u00f3 c\u00e0y m\u00e1y \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c c\u00e0y, \u0111i\u1ec7n kh\u00ed \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho l\u00faa t\u1ed1t, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 c\u1ee9u h\u1ea1n h\u00e1n, tr\u1ecb s\u00e2u keo kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>Th\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh c\u00f3 s\u1edf: ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ea1nh tranh v\u1ec1 ngh\u1ec1 bu\u00f4n \u0111\u00e2y, c\u00f2n ta th\u00ec v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. H\u1ecfi c\u00f3 h\u1ea1m \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 h\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng, th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c c\u00f4ng ty l\u1edbn do ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n g\u00f3p c\u1ed5 ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1eadp n\u00ean kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>C\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f3 x\u01b0\u1edfng: ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ea1nh tranh v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00e2y! C\u00f2n ta th\u00ec v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. H\u1ecfi trong c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u00f3 ai tr\u1ed5 kh\u00e9o, ph\u00f4 t\u00e0i ng\u00e0y m\u1ed9t m\u1edbi, th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea1 nh\u01b0 O\u00e1t (James Watt), nh\u01b0 S\u01a1n (Edison) kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>T\u00e0i c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf. Th\u1eadt \u0111\u00e1ng h\u00e3i h\u00f9ng.<\/p>\n<p>K\u00eca nh\u1eefng k\u1ebb ham m\u00ea \u0111\u00e0n s\u00e1o, \u0111\u1ea7u h\u1ed3, b\u00e0i l\u00e1, c\u1edd t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ed9 th\u01a1, \u0111\u00e1nh ch\u1eef, s\u1ed1, t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ecba l\u00fd, ph\u00f9 th\u1ee7y, ng\u00e0y ng\u00e0y d\u1ed1c c\u1ea3 tr\u00ed kh\u00f4ng v\u00e0o nh\u1eefng th\u1ee9 v\u00f4 d\u1ee5ng, s\u1ed1ng say ch\u1ebft m\u1ed9ng th\u00ec ch\u1ea3 k\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec. Nh\u01b0ng h\u1ea1ng cao h\u01a1n, \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t m\u1ed9t t\u00ed, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i ti\u1ebfng qu\u00e8n, \u0111\u00e3 v\u1ed9i kh\u1ee7ng kh\u1ec9nh ta \u0111\u00e2y l\u00e0 k\u1ebb c\u1ea3, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 b\u1eadc gi\u1eef g\u00ecn th\u00ea \u0111\u1ea1o, ng\u00e0y ng\u00e0y khoe c\u00e2u v\u0103n hay, kh\u01b0 kh\u01b0 ng\u1ed3i gi\u1eef nh\u1eefng thuy\u1ebft h\u1ee7 l\u1eadu, khinh b\u1ec9 h\u1ebft th\u1ea3y h\u1ecdc m\u1edbi v\u0103n minh. H\u1ea1ng k\u00e9m thua n\u1eefa th\u00ec ch\u1ec9 nghe c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u0103ng quan l\u00ean m\u1ea5y b\u1eadc, c\u1ea5t nh\u1eafc\u00a0 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0o kh\u00e1c. C\u00f3 m\u1ed9t \u00f4ng n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n h\u1eadu ti\u1ebfn: c\u00e1c th\u1ea7y mu\u1ed1n ra l\u00e0m quan th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1edb c\u1edb \u0111\u1ecdc s\u00e1ch m\u1edbi, ch\u1edb c\u00f3 xem b\u00e1o m\u1edbi. \u00d4i n\u1ebfu kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u00e1ch b\u00e1o m\u1edbi th\u00ec th\u00f4i, ch\u1ee9 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u00e0 l\u1ea1i b\u01b0ng b\u00edt che l\u1ea5p \u0111i, l\u00e0m nh\u01b0 kh\u00f4ng nghe, kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u g\u00ec, \u0111\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u1ea1i c\u1ee7ng c\u1ed1 trong m\u00ecnh m\u1ed9t c\u0103n t\u00ednh n\u00f4 l\u1ec7, nh\u00e2n c\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1eadt n\u00ean l\u1ea5y l\u00e0m \u0111au \u0111\u1edbn!<\/p>\n<p>Ngh\u0129 l\u1ea1i v\u0103n minh n\u01b0\u1edbc ta l\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i \u0111\u1eb7c t\u00ednh l\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n <em>t\u0129nh<\/em>nh\u01b0 v\u1eady; v\u0103n minh ch\u00e2u \u00c2u th\u00ec c\u00f3 t\u00ednh lu\u00f4n lu\u00f4n <em>\u0111\u1ed9ng<\/em> nh\u01b0 kia. C\u00e1i \u0111\u00f3 ai c\u0169ng bi\u1ebft. Nh\u01b0ng v\u00ec sao l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf! \u1ea4y l\u00e0 b\u1edfi c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea5y. Nay xin l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t k\u1ec3 ra.<\/p>\n<p>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n? X\u00e9t ra c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u: tr\u00ean c\u00f3 ngh\u1ecb vi\u1ec7n duy tr\u00ec <em>qu\u1ed1c th\u1ecb<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><strong>[5]<\/strong><\/a>,<\/em> d\u01b0\u1edbi c\u00f3 b\u00e1o qu\u00e1n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea1t <em>h\u1ea1 t\u00ecnh<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><strong>[6]<\/strong><\/a><\/em>. \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c th\u00ec c\u00f3 <em>D\u00e2n \u01b0\u1edbc lu\u1eadn<\/em> c\u1ee7a L\u01b0 thoa<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>, <em>Ti\u1ebfn h\u00f3a lu\u1eadn<\/em> c\u1ee7a T\u01b0 t\u00e2n t\u1eafc<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>, <em>D\u00e2n quy\u1ec1n thi\u00ean<\/em> c\u1ee7a M\u1ea1nh \u0111\u1ee9c t\u01b0 c\u01b0u<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>. Suy r\u1ed9ng ra, n\u00e0o di\u1ec5n thuy\u1ebft, n\u00e0o thi ca, \u0111\u1ec1u c\u1ed1t ph\u00e1t huy c\u00e1i ch\u1ee7 ngh\u0129a y\u00eau n\u01b0\u1edbc, y\u00eau n\u00f2i gi\u1ed1ng. N\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng? L\u00e0m v\u0103n s\u00e1ch th\u00ec ch\u1ec9 s\u1ee3 ph\u1ea1m h\u00fay, d\u00e2ng th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 e ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn n\u00f3i leo, ch\u1ec9 ch\u1eebng \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u1ea5m nh\u00e2n d\u00e2n b\u00e0n b\u1ea1c. Hu\u1ed1ng chi n\u00e0o chuy\u1ec7n tr\u00edch qu\u00e1i, n\u00e0o chuy\u1ec7n truy\u1ec1n k\u1ef3, th\u01a1 bao nhi\u00eau quy\u1ec3n, v\u0103n bao nhi\u00eau t\u1eadp, v\u0103n hoa l\u00f2e lo\u1eb9t th\u00ec c\u00f3, c\u00f2n n\u00f3i v\u1ec1 m\u1edf mang tr\u00ed kh\u00f4n cho d\u00e2n th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec. \u0110\u00f3 <strong>l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ta tr\u00e1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 gi\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng<\/strong>.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1eb7t gi\u00e1o d\u1ee5c chia l\u00e0m ba b\u1eadc: ti\u1ec3u h\u1ecdc, trung h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, c\u1ee9 b\u1ed1n n\u0103m l\u00e0 m\u1ed9t <em>k\u1ef3<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><strong>[10]<\/strong><\/a><\/em>. Khi v\u00e0o h\u1ecdc, l\u1ea5y nh\u1eefng m\u00f4n v\u0103n t\u1ef1 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 ng\u00e0y nay, c\u1ed5 v\u0103n La m\u00e3, v\u0103n t\u1ef1 v\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, to\u00e1n h\u1ecdc, \u0111\u1ecba d\u01b0 l\u00e0m nh\u1eefng m\u00f4n \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Khi h\u1ecdc \u0111\u00e3 m\u00e3n kh\u00f3a, l\u1ea7n b\u1eadc ti\u1ebfn l\u00ean, th\u00ec c\u1ee9 t\u00f9y theo n\u0103ng khi\u1ebfu c\u1ee7a h\u1ecdc sinh, h\u1ee3p v\u1edbi m\u00f4n h\u1ecdc n\u00e0o th\u00ec d\u1ea1y cho m\u00f4n h\u1ecdc \u1ea5y: chia ra lu\u1eadt h\u1ecdc, thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, v\u00f5 b\u1ecb h\u1ecdc, y h\u1ecdc, c\u00e1ch tr\u00ed h\u1ecdc v.v\u2026 H\u1ecdc th\u00e0nh t\u00e0i sau m\u1edbi d\u00f9ng, d\u00f9ng l\u00e0m c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u00ec sau m\u1edbi th\u00e0nh ch\u1ee9c. N\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng? Nh\u1eefng m\u00f3n ta h\u1ecdc v\u00e0 nh\u1edb \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 s\u00e1ch T\u00e0u; nh\u1eefng b\u00e0i ta ch\u00fa th\u00edch \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a c\u1ed5 nh\u00e2n; nh\u1eefng th\u1ee9 ta thi \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 kinh ngh\u0129a, th\u01a1 ng\u1ee5 ng\u00f4n, bi\u1ebfn ng\u1eabu t\u1ee9 l\u1ee5c! <strong>\u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ta tr\u00e1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c<\/strong>.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u, h\u1ecd t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ec3 l\u1eadp hi\u1ebfn, c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ec3 qu\u00e2n d\u00e2n c\u1ed9ng h\u00f2a. C\u1ee9 s\u1ed1 bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e2y th\u00ec c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ecb vi\u00ean. H\u1ec5 b\u00e0n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t vi\u1ec7c g\u00ec, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i khai h\u1ed9i: k\u1ebb b\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, s\u1edbm s\u1eeda \u0111i, chi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i, c\u1ed1t l\u00e0m cho \u0111\u00fang ch\u00e2n l\u00fd, h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh. N\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng? H\u00e0nh ch\u00ednh th\u00ec c\u1ea5m thay \u0111\u1ed5i; d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec qu\u00ed im l\u00ecm l\u1eb7ng l\u1ebd; chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u01b0ng l\u1ec7 c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh; lu\u1eadt c\u0169ng ban b\u1ed1 \u0111\u1ea5y nh\u01b0ng d\u00e2n gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc lu\u1eadt. <strong>\u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u00e1i nhau v\u1ec1 gi\u1edbi kinh t\u1ebf<\/strong><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u00c2u cho r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 d\u00e2n quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi nhau. Cho n\u00ean c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ec3 c\u1ed9ng h\u00f2a, m\u00e0 qu\u1ed1c th\u1ec3 t\u1ee9c l\u00e0 gia th\u1ec3<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>, c\u00f3 t\u1ee5c th\u01b0\u1ee3ng v\u00f5 m\u00e0 qu\u1ed1c h\u1ed3n t\u1ee9c l\u00e0 gia h\u1ed3n, c\u00f3 l\u1ec7 h\u1ed7 tr\u00e1i<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a> m\u00e0 qu\u1ed1c m\u1ea1ch t\u1ee9c l\u00e0 gia m\u1ea1ch; c\u00f3 l\u1ed7i ki\u00eam bi\u1ec7n<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a> m\u00e0 qu\u1ed1c s\u1ef1 t\u1ee9c l\u00e0 gia s\u1ef1; c\u00f3 ph\u00e1i t\u1ef1 do m\u00e0 qu\u1ed1c quy\u1ec1n t\u1ee9c l\u00e0 gia quy\u1ec1n. N\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng? Ngo\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 qu\u00ed; ngo\u00e0i \u00e1p ch\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 t\u00f4n ch\u1ec9; ngo\u00e0i ph\u1ee5c t\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 ngh\u0129 xa! <strong>\u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 tr\u00e1i nhau v\u1ec1 gi\u1edbi t\u00ednh t\u00ecnh<\/strong>.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u00c2u tr\u1ecdng du l\u1ecbch, xem th\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m tr\u1edf gian nan, Ma-t\u00e2y<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a> d\u1eddi \u0111i Gi\u00e0 nam<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a> c\u00f3 40 n\u0103m; Kha lu\u00f4n b\u1ed1<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a> b\u00e0ng ho\u00e0ng \u1edf \u0110\u1ea1i t\u00e2y d\u01b0\u01a1ng c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u00e0i m\u01b0\u01a1i n\u0103m; L\u1ee3i m\u00e3 \u0111\u1eadu<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a> l\u1eb7n l\u1ed9i \u1edf T\u00e0u c\u0169ng \u0111\u1ebfn 19 n\u0103m. Ngo\u00e0i ra nh\u01b0 \u0111i th\u00e1m hi\u1ec3m B\u0103ng d\u01b0\u01a1ng, \u0111i v\u00f2ng quanh \u0111\u1ecba c\u1ea7u, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y. N\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng? M\u00f4n h\u1ecdc th\u1ef1c d\u00e2n ta ch\u01b0a h\u1ec1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn, th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u00f3a ta ch\u01b0a h\u1ec1 \u0111i t\u00ecm. L\u00eca nh\u00e0 m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u00e3 b\u00f9i ng\u00f9i nh\u1eefng m\u01b0a gi\u00f3 hoa v\u00e0ng. L\u1eef th\u1ee9 v\u00e0i n\u0103m \u0111\u00e3 than th\u1edf quan h\u00e0 \u0111\u1ea7u b\u1ea1c! N\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn Ti\u00eam la, Di\u1ebfn \u0111i\u1ec7n, Nam ch\u01b0\u1edfng, Cao man l\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ebbo l\u00e1nh qu\u00ea k\u1ec7ch, kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu \u0111\u1eb7t ch\u00e2n t\u1edbi; nh\u01b0ng ngay \u0111\u1ebfn Trung hoa, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ta, v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ed7 c\u00f9ng t\u1ed9c lo\u1ea1i, c\u00f9ng \u0111\u1ea1o gi\u00e1o, c\u00f9ng l\u1ec5 gi\u00e1o, v\u0103n h\u1ecdc, cho \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n giao t\u1ebf c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau, th\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u nhan nh\u1ea3n kh\u1eafp n\u01a1i kinh k\u1ef3 \u0111\u00f4 h\u1ed9i b\u00ean ta, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ta th\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ai \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Ng\u0169 d\u01b0\u01a1ng<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>c\u1ea3! <strong>\u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 tr\u00e1i nhau v\u1ec1 gi\u1edbi phong t\u1ee5c<\/strong>.<\/p>\n<p>Th\u1ebf n\u00e0o g\u1ecdi l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m?<\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u00e0 kh\u1edfi \u1edf c\u00e1i \u0111i\u1ec3m <strong>n\u1ed9i h\u1ea1 ngo\u1ea1i di<\/strong><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>, kh\u00f4ng th\u00e8m h\u1ecfi \u0111\u1ebfn ch\u00ednh thu\u1eadt v\u00e0 k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. Hai l\u00e0 kh\u1edfi \u1edf c\u00e1i \u0111i\u1ec3m <strong>qu\u00fd \u0111\u1ea1o v\u01b0\u01a1ng khinh \u0111\u1ea1o b\u00e1<\/strong><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>, kh\u00f4ng th\u00e8m gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn h\u1ecdc ph\u00fa c\u01b0\u1eddng, c\u01a1 x\u1ea3o c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Ba l\u00e0 kh\u1edfi \u1edf c\u00e1i \u0111i\u1ec3m <strong>cho x\u01b0a l\u00e0 ph\u1ea3i, cho nay l\u00e0 qu\u1ea5y<\/strong>, kh\u00f4ng ch\u1ecbu xem x\u00e9t ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 suy ngh\u0129 b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi sau. B\u1ed1n l\u00e0 kh\u1edfi \u1edf c\u00e1i \u0111i\u1ec3m <strong>tr\u1ecdng quan khinh d\u00e2n<\/strong>, n\u00ean kh\u00f4ng th\u00e8m k\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh hay d\u1edf \u1edf ch\u1ed1n h\u01b0\u01a1ng th\u00f4n.<\/p>\n<p>B\u1ed1n \u0111i\u1ec3m n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a n\u0103m gi\u1edbi<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>, v\u00e0 n\u0103m gi\u1edbi \u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ed1n \u0111i\u1ec3m. Th\u00e0nh th\u1eed m\u1ea5y ng\u00e0n n\u0103m nay, v\u0103n minh ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a ta m\u1edbi c\u00f3 c\u00e1i t\u00ednh <em>t\u0129nh m\u00e3i<\/em> m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i t\u00ednh <em>\u0111\u1ed9ng m\u00e3i<\/em>. Th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e1ng ng\u1eadm ng\u00f9i bu\u1ed3n b\u00e3 v\u1eady.<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u1eddi nay m\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ea7u cho v\u0103n minh, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo m\u1edf mang d\u00e2n tr\u00ed. N\u00e0y d\u00e2n c\u00f3 tr\u00ed th\u00ec c\u00e1i c\u00f4ng l\u1ec7 thi\u00ean di\u1ec5n. Ng\u01b0\u1eddi da v\u00e0ng ch\u00fang ta th\u00ec k\u00e9m g\u00ec ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng \u0111\u00e2u. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 tai m\u1eaft ch\u01b0a th\u1ea5y qua, th\u00ec ch\u01b0a th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n; h\u00ecnh th\u1ee9c c\u00f3 c\u00e1i c\u00f2n thi\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u00e2u; v\u1ed1n li\u1ebfng ch\u01b0a d\u1ed3i d\u00e0o th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00ean l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady kh\u00f4ng nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u \u0111\u1ec3 m\u1edf mang cho th\u00ec quy\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Nay \u0111\u00e3 t\u1eebng ng\u1eedng \u0111\u1ea7u tr\u00f4ng l\u00ean, c\u00fai \u0111\u1ea7u nh\u00ecn xu\u1ed1ng, tr\u1ea7m ng\u00e2m suy ngh\u0129 cho c\u00f9ng, \u0111\u1ec3 t\u00ecm k\u1ebf m\u1edf mang d\u00e2n tr\u00ed gi\u1eefa ngh\u00ecn mu\u00f4n kh\u00f3 kh\u0103n, th\u00ec ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00f3 s\u00e1u \u0111\u01b0\u1eddng:<\/p>\n<p><strong>M\u1ed9t l\u00e0 d\u00f9ng v\u0103n t\u1ef1 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0.<\/strong> V\u0103n t\u1ef1 trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ba nh\u00e0 <em>Kh\u01b0 L\u01b0, Th\u01b0 T\u1ee5ng v\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7t<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><strong>[23]<\/strong><\/a><\/em>. Nh\u1eefng v\u0103n t\u1ef1 m\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed3ng v\u0103n v\u1edbi ta v\u1eabn d\u00f9ng l\u00e0 l\u1ed1i vi\u1ebft t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi. V\u0103n t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra l\u00e0 c\u1ed1t \u0111\u1ec3 ghi ti\u1ebfng n\u00f3i. Cho n\u00ean trong <em>\u00c2n b\u00e0n<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><strong>[24]<\/strong><\/a>, Chu c\u1ea3o<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><strong>[25]<\/strong><\/a>, <\/em>\u00a0\u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u0103n b\u1ea1ch tho\u1ea1i; m\u01b0\u1eddi l\u0103m thi\u00ean <em>Qu\u1ed1c phong<\/em> \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi Trung qu\u1ed1c \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1ed3i. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean \u0111\u1ecba c\u1ea7u, n\u01b0\u1edbc n\u00e0o ch\u1eb3ng v\u1eady. Nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, n\u01b0\u1edbc L\u00e0o, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ee9 v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 l\u1ed1i \u201cH\u00e0i thanh, h\u1eefu h\u00e0nh\u201d<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>. N\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra th\u1ee9 ch\u1eef ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00f2n n\u01b0\u1edbc ta th\u00ec v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3. \u1ea4y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t k\u1ef3. Thi\u1ebft ngh\u0129 h\u1eb3n n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u1eddi x\u01b0a ch\u1eafc c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 v\u0103n t\u1ef1, ch\u1eb3ng qua l\u00e2u ng\u00e0y th\u1ea5t truy\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ee5c s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi B\u1ed3 \u0111\u00e0o nha, ch\u1ebf ra ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef, l\u1ea5y 26 ch\u1eef c\u00e1i ch\u00e2u \u00c2u ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi 6 \u00e2m, 11 v\u1eadn, \u0111\u00e1nh v\u1ea7n theo l\u1ed1i h\u00e0i thanh m\u00e0 \u0111\u1ecdc ra ti\u1ebfng ta, r\u1ea5t l\u00e0 gi\u1ea3n d\u1ecb nhanh ch\u00f3ng. T\u01b0\u1edfng n\u00ean m\u1ed9t lo\u1ea1t h\u1ecdc theo. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc \u0111i h\u1ecdc n\u00ean l\u1ea5y ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00e0m ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, \u0111\u1ec3 trong v\u00e0i th\u00e1ng \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u1ebb con \u0111\u1ec1u bi\u1ebft ch\u1eef; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u1ec3 ghi vi\u1ec7c \u0111\u1eddi x\u01b0a, ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1eddi nay, v\u00e0 th\u01b0 t\u1eeb c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ed1t l\u1eddi \u0111\u1ea1t \u00fd. \u0110\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong m\u1edf mang tr\u00ed kh\u00f4n v\u1eady.<\/p>\n<p><strong>Hai l\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch v\u1edf.<\/strong>\u00a0 N\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn gi\u1edd, c\u00e1c nh\u00e0 vi\u1ebft v\u0103n k\u1ec3 c\u0169ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u. Nh\u01b0 <em>Kh\u00e2m \u0111\u1ecbnh Vi\u1ec7t s\u1eed c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c, <\/em>nh\u01b0 <em>Th\u1ef1c l\u1ee5c, Li\u1ec7t truy\u1ec7n, Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed, L\u1ecbch tri\u1ec1u ch\u00ed, V\u00e2n \u0111\u00e0i lo\u1ea1i ng\u1eef, C\u00f4ng h\u1ea1 ki\u1ec1n v\u0103n, \u0110\u1ecba d\u01b0 ch\u00ed, Gia \u0111\u1ecbnh ch\u00ed, Ngh\u1ec7 an phong th\u1ed5 tho\u1ea1i, \u0110\u1ed3 b\u00e0n th\u00e0nh k\u00fd, H\u01b0ng h\u00f3a th\u1eadp l\u1ee5c ch\u00e2u k\u1ef7, Ph\u1ee7 man t\u1ea1p l\u1ee5c v.v\u2026 <\/em>\u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p t\u01b0 li\u1ec7u v\u1ec1 s\u01a1n xuy\u00ean, phong t\u1ee5c, v\u0103n v\u1eadt, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi sau m\u01b0\u1ee3n \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng n\u1eefa. V\u1eady m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh m\u00e0 m\u1ed9t khi \u0111i h\u1ecdc l\u00e0 \u0111\u1ecdc ngay s\u00e1ch T\u00e0u, b\u1ecf s\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ta kh\u00f4ng nh\u00ecn \u0111\u1ebfn! \u201cT\u1ecbch \u0111\u00e0m<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>, vong t\u1ed5\u201d, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng thay.<\/p>\n<p>Ngh\u0129 l\u1ea1i, s\u00e1ch T\u00e0u ch\u00e9p chuy\u1ec7n T\u00e0u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng quan h\u1ec7 g\u00ec v\u1edbi ta cho l\u1eafm, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u1ee9 ti\u00ean nho \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, \u0111\u1eddi Minh v\u1eabn g\u1ecdi l\u00e0 v\u00e2y c\u00e1nh cho kinh \u0111i\u1ec3n th\u00e1nh hi\u1ec1n, \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i nh\u01b0 c\u00e1c t\u1eadp<em>Thi\u1ec1n thuy\u1ebft, T\u1ed3n nghi, \u0110\u00ednh nghi, S\u1ea3ng t\u00e2m, M\u00f4ng d\u1eabn, Kinh \u00e1n, <\/em>cho \u0111\u1ebfn <em>Th\u00ed thi\u1ebfp <\/em>v\u00e0 <em>S\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c, <\/em>\u0111\u1ea7y d\u1eaby nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea1i gia, th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec b\u1ecdn m\u00faa gi\u00e1o trong bu\u1ed3ng, l\u1ee5c \u0111\u1ee5c b\u00e1c b\u1ebb l\u1eabn nhau, b\u1ecba ra c\u00e2u h\u1ecfi r\u1ed3i b\u1ecba ra l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p, ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i tai m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi ta v\u00e0 nh\u1ecdc nh\u1eb1n cho k\u1ebb h\u1ecdc ph\u1ea3i ghi nh\u1edb m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>Xin th\u1eed ngh\u0129: \u201cXu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh nguy\u1ec7t\u201d ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi ch\u00e9p trong kinh Xu\u00e2n thu, th\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 theo th\u00e1ng gi\u00eang l\u1ecbch nh\u00e0 H\u1ea1, k\u1ebb th\u00ec cho l\u00e0 theo th\u00e1ng gi\u00eang l\u1ecbch nh\u00e0 Chu, ch\u1eabu m\u00f5 v\u00e0o c\u00e3i v\u00e3, r\u00fat c\u1ee5c h\u00e0ng tr\u0103m h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m nay b\u00e0n lu\u1eadn v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u00e3 ng\u0169 ra sao c\u1ea3! C\u1ed9t \u0111\u1ed3ng M\u00e3 Vi\u1ec7n ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ebft t\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, th\u1ebf m\u00e0 ho\u1eb7c cho l\u00e0 \u1edf Ch\u00e2u Kh\u00e2m, ho\u1eb7c cho l\u00e0 \u1edf Ch\u00e2u Li\u00eam, ho\u1eb7c cho l\u00e0 \u1edf ph\u00eda nam n\u01b0\u1edbc L\u00e2m \u1ea5p, phung ph\u00ed \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n ch\u1eef m\u00e0 chung quy v\u1eabn kh\u00f4ng t\u00ecm ra manh m\u1ed1i g\u00ec, r\u1ed3i ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t ra l\u1eddi \u0111o\u00e1n ph\u1ecfng ch\u1eebng: c\u00f3 l\u1ebd l\u00e2u n\u0103m \u0111\u00e3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng b\u1ec3! \u00d4i gi\u00e1 th\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi th\u00e1nh hi\u1ec1n t\u1eeb \u00e2m ph\u1ee7 v\u1ec1 ch\u1ec9 r\u00f5 cho ta, c\u0169ng ch\u1eb3ng b\u1ed5 \u00edch g\u00ec, hu\u1ed1ng h\u1ed3 ch\u1ec9 u\u1ed5ng c\u00f4ng t\u00ecm t\u00f2i m\u00e0 ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e0o. Kinh, s\u1eed c\u00f2n th\u1ebf \u0111\u1ee7 bi\u1ebft s\u00e1ch kh\u00e1c th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o!<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi m\u1ea5y khi s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m n\u0103m, th\u1ebf m\u00e0 d\u1ed1c h\u1ebft tinh th\u1ea7n h\u1eefu d\u1ee5ng giam v\u00e0o \u0111\u1ed1ng\u00a0 s\u00e1ch \u0111\u1ea7y xe, ng\u1ea5t n\u00f3c! \u0110\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a v\u1ee5 ph\u1ea3i l\u00e0m v\u1eady m\u00e0 n\u1eeda ph\u1ea7n c\u00e1i t\u00e0i tr\u00ed v\u00f4 c\u00f9ng l\u1ea1i b\u1ecb hao m\u00f2n v\u00e0o ch\u1ed3ng gi\u1ea5y lo\u1ea1i m\u1ecdt \u0111\u1ee5c, m\u1ed1i \u0103n. V\u1eady th\u00ec s\u00e1ch v\u1edf h\u00e1 l\u1ebd kh\u00f4ng n\u00ean \u0111em ra hi\u1ec7u \u0111\u00ednh l\u1ea1i sao? T\u01b0\u1edfng n\u00ean \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t t\u00f2a so\u1ea1n s\u00e1ch: pho n\u00e0o n\u00ean \u0111\u1ecdc, pho n\u00e0o kh\u00f4ng n\u00ean, \u0111\u1eb7t th\u00e0nh c\u00e1i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc \u0111\u1ec3 h\u1ecdc theo t\u1eebng c\u1ea5p m\u00e0 h\u1ecdc cho h\u1ebft. T\u1ef1u trung nh\u01b0 <em>Hi\u1ebfu kinh, Trung kinh, Ti\u1ec3u h\u1ecdc to\u00e1n ch\u00fa, T\u1ea1c phi am<\/em> v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi hay n\u1ebft t\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec1n tri\u1ebft \u0111\u00f4ng, t\u00e2y x\u01b0a, ph\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 b\u1ed5 \u00edch cho nh\u00e2n t\u00e2m th\u1ebf \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ec1u n\u00ean tr\u00edch l\u1ea5y \u0111\u1ea1i y\u1ebfu, vi\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1eadp, r\u1ed3i l\u1ea1i d\u1ecbch ra qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ed9c b\u1ea3n cho l\u1edbp s\u01a1 h\u1ecdc. Kinh truy\u1ec7n th\u00ec ch\u1ec9 ch\u1ecdn l\u1ea5y ch\u00ednh v\u0103n<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>. S\u1eed th\u00ec ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u1ea5y th\u1ebf th\u1ee9 h\u01b0ng vong, nh\u1eefng l\u00fd do c\u00e1c vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00e0nh hay b\u1ea1i v\u00e0 khu\u00f4n ph\u00e9p ch\u1ebf t\u00e1c s\u00e1ng l\u1eadp. \u0110\u1ea1i kh\u00e1i l\u1ea5y Nam s\u1eed l\u00e0m ph\u1ea7n ch\u00ednh, r\u1ed3i d\u1ecbch ngh\u0129a ra. L\u1ea1i th\u00eam v\u00e0o \u0111\u1ea5y nh\u1eefng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ebd l\u00e0ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, \u0111\u00ecnh \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o. S\u1eed T\u00e0u th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc qua cho bi\u1ebft \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c. S\u1eed T\u00e2y th\u00ec c\u00f3 c\u00e1c t\u1eadp <em>Ng\u0169 \u0111\u1ea1i ch\u00e2u \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3, V\u1ea1n qu\u1ed1c c\u01b0\u01a1ng gi\u00e1m, C\u1eadn ch\u00ednh s\u1eed y\u1ebfu, T\u00e2y h\u1ecdc kh\u1ea3o v.v\u2026 <\/em>c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1ecf b\u1edbt nh\u1eefng ch\u1ed7 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc d\u1ec5 hi\u1ec3u l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.<\/p>\n<p><strong>Ba l\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e9p thi.<\/strong> Ngh\u0129a l\u00fd kinh \u0111i\u1ec3n r\u1ea5t l\u00e0 tinh th\u00e2m, th\u1ebf m\u00e0 mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng n\u00f4ng c\u1ea1n \u0111\u1ec3 d\u00f2 xem th\u1ef1c h\u1ecdc th\u00ec c\u00f3 \u0111\u00fang l\u00fd kh\u00f4ng? B\u00e1ch gia r\u1ed9ng r\u00e3i m\u00eanh m\u00f4ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 c\u00f9ng, th\u1ebf m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111o s\u1ef1 ghi nh\u1edb c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 x\u00e9t nghi\u1ec7m ch\u00e2n t\u00e0i, ph\u1ecfng c\u00f3 h\u1ee3p t\u00ecnh kh\u00f4ng?\u00a0 V\u1eady n\u00ean s\u00e1ch v\u1edf d\u1eabu c\u00f3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh r\u1ed3i, m\u00e0 ph\u00e9p thi v\u1eabn ch\u01b0a s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1eadn thi\u1ec7n \u0111\u00e2u.<\/p>\n<p>N\u00e0y nh\u00e9, n\u00e0o l\u00e0 kinh ngh\u0129a, l\u00e0 ph\u00fa, l\u00e0 th\u01a1, l\u00e0 chi\u1ebfu, l\u00e0 chi\u1ec3u, l\u00e0 lu\u1eadn, l\u00e0 v\u0103n s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ph\u00e9p thi c\u1ee7a ta c\u1ea3 \u0111\u1ea5y. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u1eefng l\u1ed7i ph\u00e1, th\u1eeba, kh\u1edfi, th\u00fac, thanh, lu\u1eadt, bi\u1ebfn ng\u1eabu c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho th\u1ef1c d\u1ee5ng kh\u00f4ng? L\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft trong b\u1ecdn c\u00e1c c\u1ee5 \u0111\u1ed3 gi\u00e0, c\u00e1c th\u1ea7y th\u1ea1o v\u0103n c\u1eed nghi\u1ec7p, c\u00f3 ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn n\u0103m ch\u00e2u l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00e2u g\u00ec, th\u1ebf k\u1ef7 ng\u00e0y nay l\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 m\u1ea5y? Th\u1ebf r\u1ed3i trong l\u1ed7i v\u0103n thi, c\u1ea5m li\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea1m h\u1ea1, c\u1ea5m l\u1ea1c v\u1eadn, th\u1ea5t ni\u00eam, c\u1ea5m vi\u1ebft sai, vi\u1ebft s\u00f3t ch\u1eef trong \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1, c\u1ea5m thi\u1ec7p t\u00edch \u1edf tr\u00ean d\u01b0\u1edbi hay b\u1ed1n b\u1ec1 xung quanh d\u1ea5u <em>gi\u00e1p ph\u00f9ng<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><strong>[29]<\/strong><\/a><\/em>ho\u1eb7c d\u1ea5u <em>nh\u1eadt trung<\/em> \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng, c\u1ea5m nh\u1eefng ch\u1ed7<em>\u0111\u1ed3<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><strong>[30]<\/strong><\/a>, di<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn31\" name=\"_ftnref31\"><strong>[31]<\/strong><\/a>, c\u00e2u<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn32\" name=\"_ftnref32\"><strong>[32]<\/strong><\/a>, c\u1ea3i<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn33\" name=\"_ftnref33\"><strong>[33]<\/strong><\/a>,<\/em> kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai suy\u1ec5n. M\u1ef1c th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ec3 c\u0169ng \u0111\u00e3 h\u1ebft ch\u1ed7 n\u00f3i. Nh\u01b0ng ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta b\u00f3 bu\u1ed9c c\u00e1i t\u00ednh t\u1ef1 do, suy s\u00fat tinh th\u1ea7n h\u0103ng h\u00e1i, \u0111\u1ec3 ch\u0103m v\u00e0o c\u00e1i h\u1ecdc v\u1ea5n v\u1ed1n r\u1ea5t v\u00f4 d\u1ee5ng m\u00e0 th\u00f4i! Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ecdc t\u1edd <em>th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1ea5t c\u01b0\u1ee3c<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn34\" name=\"_ftnref34\"><strong>[34]<\/strong><\/a><\/em> c\u00f3 b\u00e0i \u201cKhoa c\u1eed qu\u00e1i\u201d n\u00f3i \u201cKhoa c\u1eed n\u1ecdc \u0111\u1ed9c, khoa c\u1eed th\u1ed1i n\u00e1t\u201d t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi qu\u00e1 kh\u00edch.<\/p>\n<p>Than \u00f4i? C\u00e1i tr\u01b0\u1eddng \u201cTh\u1ea5t t\u1ef1\u201d c\u00e1i \u201cvi m\u1ea1i t\u00ednh\u201d, n\u1ebfu c\u00f3 v\u0129 nh\u00e2n t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ra n\u1eefa th\u00ec c\u0169ng k\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i may th\u00f4i. Gi\u1edd \u0111\u00e2y, n\u1ebfu ch\u01b0a th\u1ec3 theo l\u1ed1i Th\u00e1i t\u00e2y m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra khoa chuy\u00ean m\u00f4n th\u00ec trong khi c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 k\u00e9n ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m d\u00f9ng<em>lu\u1eadn v\u00e0 v\u0103n s\u00e1ch<\/em> c\u0169ng c\u00f2n c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f4i ch\u00fat. Ngay nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc T\u00e0u, t\u1eeb n\u0103m Canh t\u00ed \u0111\u1ebfn nay c\u0169ng b\u1ecf l\u1ed1i <em>b\u00e1t c\u1ed5<\/em> m\u00e0 thi <em>s\u00e1ch, lu\u1eadn<\/em>r\u1ed3i. C\u00f3 l\u1ebd ta c\u0169ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng hai l\u1ed1i v\u0103n \u1ea5y \u0111\u1ec3 m\u00e0 kh\u1ea3o s\u00e1t h\u1ecdc sinh. L\u1ea5y <em>Kinh, Truy\u1ec7n<\/em> v\u00e0 ba s\u1eed (s\u1eed Nam, s\u1eed T\u00e0u, s\u1eed Th\u00e1i t\u00e2y) \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 m\u00e0 h\u1ecfi, cho ph\u00e9p h\u1ecdc tr\u00f2 tha h\u1ed3 b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p t\u1ef1 do, kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ec1 h\u00e0, kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1ch g\u00ec h\u1ebft. R\u1ed3i th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ea5y b\u00e0i v\u1ec1 to\u00e1n ph\u00e1p, v\u1ec1 ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef, \u0111\u1ec3 cho c\u00e1i m\u00e0 h\u1ecdc sinh h\u1ecdc v\u00e0 thi kh\u00f4ng tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u1ef1c t\u1ebf m\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i l\u00e0m, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1ea1m \u0111\u00fang v\u1eady.<\/p>\n<p><strong>B\u1ed1n l\u00e0 c\u1ed5 v\u00f5 nh\u00e2n t\u00e0i.<\/strong>\u2013 Trong b\u00e0i t\u1ef1a <em>C\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u1ed9i<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn35\" name=\"_ftnref35\"><strong>[35]<\/strong><\/a><\/em> c\u00f3 n\u00f3i: \u201cD\u1ee5c khai d\u00e2n tr\u00ed, ti\u1ec1n khai th\u00e2n tr\u00ed\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 mu\u1ed1n khai tr\u00ed d\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i m\u1edf tr\u00ed ph\u00e1i th\u00e2n s\u0129. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i r\u1ea5t ph\u1ea3i, kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn g\u1ed1c. V\u00ec r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang th\u00ec b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc b\u1ecdn nh\u00e0 nho, h\u1eadu sinh th\u00ec tr\u00f4ng g\u01b0\u01a1ng b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i, tai m\u1eaft v\u1eabn c\u00f3 quan h\u1ec7 v\u1edbi nhau. B\u00e2y gi\u1edd s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u00e3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, ph\u00e9p thi \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u1edf s\u1ed1 v\u00e0i tr\u0103m, ngh\u00ecn, v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, t\u1ee9c l\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean th\u1eeba bi\u1ec7n, h\u00e0nh t\u1ea9u, h\u1eadu b\u1ed5, hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o, gi\u00e1o th\u1ee5, c\u00e1c \u00f4ng ti\u1ebfn s\u0129, ph\u00f3 b\u1ea3ng, c\u1eed nh\u00e2n, t\u00fa t\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c c\u1eadu t\u00f4n sinh, \u00e2m sinh, h\u1ecdc sinh. N\u1ebfu c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f2n ch\u01b0a ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi nghe, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri th\u1ee9c m\u1edbi, \u0111\u1ec3 cho c\u1ea3 m\u1ed9t lo\u1ea1t \u0111\u1ec1u m\u1edbi, th\u00ec ch\u1eb3ng h\u00f3a ra c\u1ef1u gi\u1edbi v\u00e0 t\u00e2n gi\u1edbi hai \u0111\u1eb1ng s\u1ebd xung \u0111\u1ed9t c\u00f9ng nhau sao? Nh\u00e0 Gi\u00e1m ti\u1ebfng l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ed7 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng nh\u00e2n t\u00e0i, nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u1ea1y d\u1ed7 v\u00e0 h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, c\u00f3 quan h\u1ec7 g\u00ec v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e2u. Tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c h\u1ecdc l\u1eadp n\u00ean \u0111\u00e3 8,9 n\u0103m nay, kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tay giao thi\u1ec7p gi\u1ecfi, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u01b0a h\u1ec1 th\u1ea5y c\u00f3 ai h\u1ecfi han \u0111\u1ebfn h\u1ecd. C\u00f3 h\u1ecdc m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ai theo \u0111u\u1ed5i l\u00e0m g\u00ec? V\u1eady t\u01b0\u1edfng n\u00ean s\u1ee9c cho c\u00e1c vi\u00ean h\u1ecdc quan x\u00e9t xem ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00e3 t\u1ed1t nghi\u1ec7p r\u1ed3i th\u00ec b\u1ed5 v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c trong b\u1ed9, trong vi\u1ec7n, h\u1ec5 c\u00f3 t\u1edd th\u00f4ng t\u01b0 th\u00ec b\u1ea3o h\u1ecd d\u1ecbch ra, h\u1ec5 c\u00f3 cu\u1ed9c th\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb th\u00ec \u0111em h\u1ecd \u0111i theo, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecdc kh\u00f4ng lo r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi T\u1ec1 d\u1ea1y b\u1ea3o m\u00e0 bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi S\u1edf l\u1ea1i la \u00f3<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a> v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u00e0i kh\u00f4ng ng\u1ea1i t\u00e0i n\u01b0\u1edbc S\u1edf d\u00f9ng sang n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n. C\u00f2n nh\u1eefng ai kh\u00f4ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eef T\u00e2y th\u00ec l\u1eadp m\u1ed9t s\u0129 h\u1ecdc vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u00e2u n\u1ea1p l\u1ea5y h\u1ecd, r\u1ed3i \u0111em c\u00e1c s\u00e1ch <em>C\u00f4ng ph\u00e1p, T\u00e2y s\u1eed, Lu\u1eadt l\u1ec7, H\u1ed9i \u0111i\u1ec1n, \u0110\u1ecba \u0111\u1ed3, To\u00e1n h\u1ecdc<\/em>, v.v\u2026 ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y v\u00e0o trong vi\u1ec7n \u1ea5y, \u0111\u1eb7t r\u00f5 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, k\u1ef3 h\u1ea1n, b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i gi\u1ea3ng gi\u1ea3i, b\u1ed3i b\u1ed5 l\u1eabn cho nhau. H\u1eb1ng n\u0103m s\u00e1t h\u1ea1ch, ai tr\u00fang th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ch\u1eb3ng \u0111\u1ebfn v\u00e0i n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi trong c\u1ef1u gi\u1edbi s\u1ebd quay sang t\u00e2n gi\u1edbi c\u1ea3.<\/p>\n<p><strong>N\u0103m l\u00e0 ch\u1ea5n h\u01b0ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u2013 <\/strong>Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecdc <em>L\u1ec5 nghi ch\u00ed<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn37\" name=\"_ftnref37\"><strong>[37]<\/strong><\/a><\/em>v\u1ec1 tri\u1ec1u L\u00ea, th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e0m nh\u1eefng \u0111\u1ed3 s\u1ee9 T\u00e0u, ch\u1ec9 h\u1ea1ng \u1ea5n quan<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a> tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng\u201d, m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng than th\u1edf cho nh\u1eefng k\u1ebb m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc b\u1ea5y gi\u1edd sao m\u00e0 h\u1ee7 l\u1eadu th\u1ebf. Ng\u00e0y x\u01b0a (b\u00ean Trung qu\u1ed1c), ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh T\u1ea1 An m\u1eb7c chi\u1ebfc \u00e1o l\u1ee5a m\u1ecbn (ho\u00e0n y) m\u00e0 c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u00edch, th\u1ebf l\u00e0 c\u1ee7a d\u00f9ng trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ed3i d\u00e0o. Phong h\u00f3a l\u01b0\u1edbt mau l\u00e0 th\u1ebf. B\u00ean Th\u00e1i T\u00e2y h\u1ec5 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1ed3 m\u1edbi th\u00ec k\u1ebb n\u00e0y s\u00e1ng ch\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi kia l\u00e0m theo, d\u1eabu ph\u1ea3i nh\u1ecdc nh\u1eb1n t\u1ed1n k\u00e9m bao nhi\u00eau trong khi h\u1ecdc h\u1ecfi c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 ti\u1ebfc! H\u1ecdc th\u1ea5y \u00edch l\u1ee3i l\u00e0 th\u1ebf. Ngh\u0129 l\u1ea1i ta \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean, l\u1ea1i t\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ea5y t\u1ed1t m\u00e0 d\u00f9ng, m\u00e0 l\u00e0m sao m\u1ec7nh l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. Bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 k\u1ebb h\u01a1n m\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng g\u1eafng s\u1ee9c cho h\u01a1n h\u1ecd th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 \u00edch l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c? Th\u1ebf th\u00ec d\u00e8 d\u1eb7t s\u1ef1 ti\u00eau ph\u00ed, chi b\u1eb1ng m\u1edf r\u1ed9ng ngu\u1ed3n l\u1ee3i cho n\u00f3 l\u01b0u th\u00f4ng?<\/p>\n<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u01b0\u1edbc ta, ngo\u00e0i m\u1ed9t th\u1ee9 l\u00e0 kh\u1ea3m x\u00e0 c\u1eeb c\u00f3 ti\u1ebfng v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1 ra, c\u00f2n nh\u01b0 n\u00f3n l\u00f4ng, n\u00f3n d\u1ee9a, gh\u1ebf m\u00e2y, chi\u1ebfu hoa, \u0111\u1ed3 s\u01a1n, \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 g\u1ed7, \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1, \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, \u0111\u1ed3 s\u1ee9, \u0111o\u1ea1n nhi\u1ec5u, v\u1ea3i, l\u1ee5a v.v\u2026. ph\u00e0m th\u1ee9 g\u00ec ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ta c\u0169ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c; nh\u01b0ng h\u00e0ng ta s\u00e1nh v\u1edbi h\u00e0ng T\u00e0u: \u0111\u1eb1ng tinh, \u0111\u1eb1ng th\u00f4, kh\u00e1c nhau r\u00f5 r\u1ec7t. \u1ea4y l\u00e0 b\u1edfi kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1ea5n h\u01b0ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u1eady. Nghe n\u00f3i B\u1eafc k\u1ef3<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a> g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch tr\u1ed3ng d\u00e2u nu\u00f4i t\u1eb1m theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1edbi. Vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111\u0103ng c\u1ea3 tr\u00ean m\u1eb7t b\u00e1o. \u1ede kinh \u0111\u00f4 v\u1eeba r\u1ed3i c\u00f3 \u0111\u1eb7t ra s\u1edf Canh n\u00f4ng, tr\u01b0\u1eddng B\u00e1ch c\u00f4ng. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00f3 r\u1ea5t hay, \u00fd th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1ed5 l\u1ec7 th\u1ebf n\u00e0o, b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 mau c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u. Nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u1ea3ng \u0111i m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, s\u0129 phu c\u0169ng khinh r\u1ebb m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00e0m. Th\u00e0nh th\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o h\u1ecdc tr\u01b0\u1eddng C\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1ea1ng cu ly; m\u00e0 h\u1ecdc sinh n\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng c\u00e2y m\u00e0 th\u00f4i. Th\u1ebf l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 c\u00e1ch ch\u1ea5n h\u01b0ng c\u00f4ng ngh\u1ec7.<\/p>\n<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 r\u1ea5t quan h\u1ec7 v\u1edbi qu\u1ed1c gia. Ta kh\u00f4ng h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ecf r\u01a1i ta. Ti\u1ec1n c\u1ee7a phung ph\u00ed ra ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec h\u1ea1i h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa! T\u01b0\u1edfng n\u00ean \u0111\u00f3n th\u1ea7y gi\u1ecfi, mua \u0111\u1ed3 m\u1eabu, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e9o tay, nhanh tr\u00ed kh\u00f4n \u0111\u1ec3 cho v\u00e0o h\u1ecdc, r\u1ed3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng s\u0103n s\u00f3c m\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7 h\u1ecd. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc, h\u1ec5 ai h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3u m\u1edbi, ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 m\u1edbi th\u00ec theo l\u1ed1i \u00c2u ch\u00e2u, c\u1ea5p cho b\u1eb1ng khen l\u00e0m l\u01b0u chi\u1ec3u, th\u01b0\u1edfng cho ph\u1ea9m h\u00e0m \u0111\u1ec3 ng\u1ee3i khen h\u1ecd, c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng h\u1ecd, cho gi\u1eef quy\u1ec1n s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1eefng ai gi\u1ecfi v\u1ec1 khoa c\u00e1ch tr\u00ed, kh\u00ed h\u1ecdc, h\u00f3a h\u1ecdc, th\u00ec l\u00e0m cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb vang sang tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1i khoa. Nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u1ed5 t\u00e0i, \u0111ua kh\u00e9o, \u0111\u1ec3 cho h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd n\u00e0o!<\/p>\n<p><strong>S\u00e1u l\u00e0 m\u1edf t\u00f2a b\u00e1o<\/strong> \u2013 C\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t ra b\u00e1o ch\u00ed c\u00f3 nh\u1eefng danh m\u1ee5c nh\u01b0 nh\u1eadt b\u00e1o, tu\u1ea7n b\u00e1o, nguy\u1ec7t b\u00e1o, b\u00e1n nguy\u1ec7t b\u00e1o. Th\u1ec3 t\u00e0i th\u00ec chia ra: ch\u00ednh tr\u1ecb, tin t\u1ee9c, th\u1eddi s\u1ef1, qu\u1ea3ng c\u00e1o v.v\u2026 Ph\u00e0m vi\u1ec7c trong ngo\u00e0i, s\u00e1ng ch\u1ebf m\u1edbi, t\u00ecnh h\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, cho \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u00e0 y h\u1ecdc, th\u1ee3 thuy\u1ec1n, th\u01b0\u01a1ng gia, ch\u1eb3ng gi\u1edbi n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1o. Ph\u00e1p c\u00f3 h\u01a1n 1230 b\u00e1o qu\u00e1n, \u0110\u1ee9c c\u00f3 h\u01a1n 2350 b\u00e1o qu\u00e1n, Anh c\u00f3 h\u01a1n 2180 b\u00e1o qu\u00e1n, Nga c\u00f3 h\u01a1n 430 b\u00e1o qu\u00e1n, M\u1ef9 c\u00f3 h\u01a1n 14150 b\u00e1o qu\u00e1n, Nh\u1eadt b\u1ea3n kh\u00f4ng qu\u1eadn n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1o. Trung qu\u1ed1c g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng m\u1edf b\u00e1o r\u1ea5t nhi\u1ec1u. D\u00e2n tr\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf mang l\u00e0 ch\u00ednh nh\u1edd \u0111\u00f3. C\u00f2n n\u01b0\u1edbc ta ch\u1ec9 c\u00f3 S\u00e0i g\u00f2n v\u00e0 H\u1ea3i ph\u00f2ng l\u00e0 c\u00f3 b\u00e1o ch\u1eef T\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y! B\u00e1o vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t t\u1edd \u0110\u00f4ng v\u0103n<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a> th\u00f4i.<\/p>\n<p>X\u00e9t th\u1ea5y vi\u00ean ch\u1ee7 b\u00fat b\u00e1o <em>Them-x\u01a1<\/em> l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 h\u01b0u, n\u00ean nh\u1eefng l\u1eddi b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a b\u00e1o \u1ea5y r\u1ea5t c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u00e1ng. Thi\u1ebft t\u01b0\u1edfng \u1edf kinh \u0111\u00f4 ta c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t t\u00f2a b\u00e1o, l\u1ef1a l\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e0m ch\u1ee7, l\u1ef1a m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e2n s\u0129 sung v\u00e0o; n\u1eeda vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef n\u01b0\u1edbc ta (qu\u1ed1c ng\u1eef), n\u1eeda vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n. Bao nhi\u00eau ph\u00e9p t\u1ed1t, \u00fd hay, ngh\u1ec1 l\u1ea1, ng\u00f3n kh\u00e9o \u1edf \u00c2u, M\u1ef9 c\u00f9ng l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u01b0a nay \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, ho\u1eb7c nh\u1eefng l\u1eddi v\u00e0 vi\u1ec7c t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf trong s\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u00e1ng n\u00eau ra l\u00e0m ki\u1ec3u m\u1eabu, ho\u1eb7c nh\u1eefng b\u00e0i thi\u1ebft th\u1ef1c v\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1 g\u00f3p nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c trong <em>s\u00e1ch lu\u1eadn<\/em> b\u00e0i thi, ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong \u0111\u00e1m nh\u00e2n t\u00e0i, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt m\u1edbi c\u00f3 \u00edch l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 do gi\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi t\u00ecm ra, th\u00ec \u0111\u1ec1u cho \u0111\u0103ng l\u00ean b\u00e1o \u0111\u1ec3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng bi\u1ebft. Gi\u00e1 b\u00e1o th\u00ec t\u00ednh r\u1ebb v\u00e0 c\u1ee9 theo ng\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, g\u1eedi cho c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ecf, trong ngo\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c th\u00f4n, c\u00e1c x\u00e3 m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t t\u1edd. Trong d\u00e2n gian n\u1ebfu ai b\u1ecf ti\u1ec1n ra mua ri\u00eang th\u00ec c\u00f3 th\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng k\u1ebb th\u1eeba h\u00e0nh ph\u00e1t b\u00e1o n\u1ebfu ch\u1eadm kh\u00f4ng \u0111\u00fang k\u1ef3, \u0111\u00fang l\u1ec7 th\u00ec ph\u1ea1t. C\u00e1i l\u1ee3i thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 chi ti\u00eau v\u1ec1 vi\u1ec7c nh\u00e0 b\u00e1o, v\u00e0 nh\u1edd b\u00e1o ch\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i s\u1ebd ph\u00e1 tan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i gi\u1edbi c\u00e2u n\u1ec7, t\u1ed1i t\u0103m.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111\u1eb1ng th\u00ec m\u1ea5t m\u1ea5y n\u0103m tr\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecdc m\u1ed9t th\u1ee9 ch\u1eef kh\u00e1c h\u1eb3n ti\u1ebfng m\u00ecnh m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u; m\u1ed9t \u0111\u1eb1ng th\u00ec m\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn s\u00e1u th\u00e1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecdc ngay \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. V\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng theo ch\u1eef n\u01b0\u1edbc ta, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng h\u1ebft s\u1ee9c r\u1ed3i. M\u1ed9t \u0111\u1eb1ng th\u00ec theo \u0111u\u1ed5i l\u1ed1i h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ng\u1ecdn, ghi nh\u1edb t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, chung qui ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i h\u01b0 v\u0103n. M\u1ed9t \u0111\u1eb1ng th\u00ec \u0111\u1ec3 t\u00e2m v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3n d\u1ecb, r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 thi\u1ebft y\u1ebfu, m\u00e0 l\u1ea1i th\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u1ecdc. Th\u1ebf th\u00ec s\u00e1ch v\u1edf kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng hi\u1ec7u ch\u1ec9nh, ph\u00e9p thi kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed5 v\u00f5 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c h\u1ebft s\u1ee9c d\u1ec5 hi\u1ec3u v\u1eady.<\/p>\n<p>C\u00e1i thuy\u1ebft khinh r\u1ebb c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean,\u00a0 th\u00ec v\u00e0ng, b\u1ea1c, g\u1ed7, \u0111\u00e1 ch\u1ec9 l\u00e0 nguy\u00ean li\u1ec7u cho ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i d\u00f9ng; c\u00e1i \u0111\u1ea1o c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecbnh h\u00e0nh th\u00ec n\u01b0\u1edbc, l\u1eeda, gi\u00f3, \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec1u gi\u00fap \u00edch cho s\u1ef1 c\u1ea7n d\u00f9ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a d\u00e2n ta c\u1ea3. V\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ea5n h\u01b0ng c\u00f4ng ngh\u1ec7, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ea5t nhi\u00ean.<\/p>\n<p>Kh\u01b0 kh\u01b0 ng\u1ed3i gi\u1eef l\u1ea5y x\u00f3m c\u00f9ng l\u00e0ng h\u1ebbm, sao b\u1eb1ng th\u1ea3 l\u1ecfng cho tinh th\u1ea7n bay nh\u1ea3y ra c\u00f5i ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 cho t\u1ea5t c\u1ea3 v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 n\u01a1i m\u00ecnh n\u1eb1m ch\u01a1i; d\u00f9i m\u00e0i m\u1ea5y t\u1eadp gi\u1ea5y c\u0169, sao b\u1eb1ng xem b\u00e1o m\u1edbi m\u00e0 tr\u00ean gi\u1ea5y m\u1ef1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ea7n tr\u00ed. Th\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1edf b\u00e1o qu\u00e1n l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng l\u1eafm.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng: non s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc Nam \u0111\u00e3 v\u1ea1ch s\u1eb5n trong t\u1eadp thi\u00ean th\u01b0, v\u0103n hi\u1ebfn c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i; ph\u00e9p l\u1ee5c th\u01b0<a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a> \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u00e0nh r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1eef m\u1edbi? Mu\u00f4n quy\u1ec1n \u0111\u00e3 gi\u00e0u r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u1ebfn t\u00e2n th\u01b0? Khoa c\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 k\u00e9n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i theo l\u1ed1i m\u1edbi? \u0110i\u1ec1u l\u1ec7, hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u1ebfn ph\u00e9p m\u1edbi? N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady ch\u1eb3ng h\u00f3a ra bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u1ebft n\u1ec1n v\u0103n hi\u1ebfn ng\u00e0n x\u01b0a \u0111\u1ec3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc c\u00e1i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0?<\/p>\n<p>Than \u00f4i, n\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi \u1ea5y, th\u00ec d\u00e2n tr\u00ed n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u1ebfn ch\u00ecm l\u1ec9m t\u1ecbt m\u00f9, kh\u00f4ng c\u00f3 bao gi\u1edd ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Gi\u1ea3 s\u1eed th\u1eddi c\u1ee5c \u201ct\u1ecfa qu\u1ed1c\u201d kh\u00f4ng bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u1eddi c\u1ee5c \u201cd\u00e2y \u0111i\u1ec7n, c\u01a1 kh\u00ed\u201d th\u00ec nh\u1eefng c\u00e1i \u201cb\u1ed1n \u0111i\u1ec3m, n\u0103m gi\u1edbi\u201d kia s\u1ebd c\u00f2n l\u1ea3ng v\u1ea3ng m\u00e3i trong \u0111\u1ea7u nh\u00e0 tri\u1ebft l\u00fd, nh\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb; g\u1eb7p vi\u1ec7c h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec v\u00e1 cho l\u00e0nh, ch\u1eefa cho th\u1eb3ng, t\u00f4 \u0111i\u1ec3m, ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 g\u1ecdi l\u00e0 v\u0103n minh; nh\u01b0ng ng\u1eb7t v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ed nh\u01b0 d\u00e2y \u0111\u00e0n c\u1ea7m kh\u00f4ng h\u00f2a h\u00e0i th\u00ec ph\u1ea3i th\u00e1o ra m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i; nh\u00e0 \u1edf \u0111\u00e3 c\u0169 ng\u00e0n n\u0103m th\u00ec ph\u1ea3i d\u1ee1 ra m\u00e0 l\u00e0m l\u1ea1i th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c (l\u1eddi L\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i Si\u00eau). Th\u1eddi c\u1ee5c c\u0169ng v\u1eady, t\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn th\u1ebf. Kh\u00f4ng nghe c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt b\u1ea3n \u01b0? Trong th\u1eddi gian h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt th\u00e2u th\u00e1i v\u0103n minh \u00c2u ch\u00e2u, nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch r\u1ed3i. Kh\u00f4ng nghe c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc Ti\u00eam la \u01b0? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e0i m\u01b0\u01a1i n\u0103m, n\u01b0\u1edbc Ti\u00eam \u0111\u00e3 giao th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi \u00c2u ch\u00e2u, ph\u00e1i con em \u0111i h\u1ecdc, nay ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea7n m\u1edbi m\u1ebb, kh\u1ea3 quan r\u1ed3i. L\u1ea1i kh\u00f4ng nghe n\u00f3i chuy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc T\u00e0u \u01b0? T\u00e0u v\u1eabn l\u00e0 c\u1ed5 qu\u1ed1c, v\u1eady m\u00e0 t\u1eeb khi b\u1ecb ngo\u1ea1i gi\u1edbi v\u00e0 n\u1ed9i gi\u1edbi k\u00edch th\u00edch, ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u \u0111\u00e3 t\u1ec9nh d\u1eady, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean d\u1ea7n d\u1ea7n hi\u1ec3u r\u1eb1ng, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u00c2u t\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00e1ng theo, d\u01b0\u1edbi c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng h\u1ecdc thu\u1eadt \u00c2u t\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00e1ng chu\u1ed9ng. Nay n\u01b0\u1edbc T\u00e0u \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1edf Ph\u1ecfng t\u1ea1o, c\u00f3 h\u1ed9i qu\u1ea3ng h\u1ecdc r\u1ed3i. H\u1ecd \u0111ang thay c\u00e1i c\u1ed1t c\u0169 k\u1ef9 c\u00e2u n\u1ec7 \u0111\u1ec3 nh\u00e9t v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00e1i \u0111\u1ea7u \u00f3c duy t\u00e2n; s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eadt ch\u01b0a l\u01b0\u1eddng h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Than \u00f4i, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 t\u1ec9nh gi\u1ea5c r\u1ed3i, ta c\u00f2n m\u00ea ng\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua \u0111\u00f2, ta c\u00f2n c\u1eafm s\u00e0o. Th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u1ee9ng n\u1ed5i tr\u00ean \u0111\u00e0i m\u00faa v\u0103n minh ti\u1ebfn b\u1ed9 l\u1edbn n\u00e0y? Hu\u1ed1ng chi phong tr\u00e0o v\u00f4 c\u00f9ng, cu\u1ed9c ti\u1ebfn h\u00f3a do \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u0169ng v\u00f4 c\u00f9ng. (C\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i) m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 v\u0103n minh, nay xem ra ch\u1ec9 l\u00e0 <em>b\u00e1n khai<\/em> th\u00f4i. (C\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i) m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 <em>b\u00e1n khai<\/em> ng\u00e0y nay xem ra ch\u1ec9 l\u00e0 <em>d\u00e3 man<\/em> th\u00f4i. Cho n\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cc\u00f9ng th\u00ec bi\u1ebfn, bi\u1ebfn th\u00ec th\u00f4ng, th\u00f4ng th\u00ec l\u00e2u d\u00e0i\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i \u201c<em>H\u00f3a <\/em>m\u00e0 s\u1eeda sang, g\u1ecdi l\u00e0 <em>bi\u1ebfn<\/em>, suy ra m\u00e0 l\u00e0m g\u1ecdi l\u00e0 <em>th\u00f4ng<\/em>\u201d. Ch\u00ed l\u00fd thay l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng Th\u00e1nh!<\/p>\n<p>Th\u1eddi bu\u1ed5i ng\u00e0y nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi bu\u1ed5i n\u00ean bi\u1ebfn th\u00f4ng \u01b0? Ng\u01b0\u1eddi \u00c2u s\u00fac t\u00edch t\u00e2m t\u01b0, t\u00e0i l\u1ef1c c\u00f3 m\u1ea5y ngh\u00ecn, m\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m nay, l\u00e0m n\u1ea3y ra \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c v\u0103n minh, b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ng\u1eebng, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tr\u00e0n lan v\u00e0o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c1. \u1ea4y th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 gi\u1eefa \u0111\u00e1m t\u1ed1i t\u0103m. Th\u1eadt l\u00e0 tr\u1eddi m\u1edf cho ta m\u00e0 m\u00ecnh l\u1ea5p l\u1ea1i sao? Ng\u00e0y ng\u00e0y ng\u1ed3i gi\u1eef c\u00e1i th\u00fa ca m\u00faa h\u1ed3 s\u01a1n m\u00e0 kh\u00f4ng lo, r\u1ed3i nh\u00ecn n\u00fai s\u00f4ng \u0111\u1ed5i d\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc! Ch\u1ea3 bi\u1ebft hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ta r\u1ed3i s\u1ebd k\u1ebft c\u1ee5c ra sao \u0111\u00e2y? Ch\u1ea3 bi\u1ebft r\u1ed3i \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau xem ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi nay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi nay xem ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi x\u01b0a s\u1ebd \u0111\u1eb7t ta v\u00e0o \u0111\u1ecba v\u1ecb n\u00e0o \u0111\u00e2y?<\/p>\n<p>Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1edf tr\u00ed d\u00e2n th\u00ec th\u00f4i, v\u00ed b\u1eb1ng mu\u1ed1n m\u1edf tr\u00ed d\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u00ecm ra \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 xem cho bi\u1ebft c\u00e1i c\u1edb b\u1edfi \u0111\u00e2u m\u00e0 cu\u1ed9c v\u0103n minh th\u00e0nh ra <em>t\u0129nh<\/em> m\u00e3i. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng th\u1ebf n\u00e0o? T\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m gi\u1edbi nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e2y. Kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i s\u1ee9c ng\u0103n tr\u1edf v\u0103n minh b\u1edfi \u0111\u00e2u m\u00e0 ra. Nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u00ec? T\u1ee9c l\u00e0 b\u1ed1n \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e3 k\u1ec3 tr\u00ean \u0111\u00e2y. Kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1eef v\u1eefng ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn b\u01b0\u1edbc v\u0103n minh t\u1ea5n t\u1edbi. Ch\u1ee7 ngh\u0129a g\u00ec th\u1ebf? T\u1ee9c l\u00e0 s\u00e1u \u0111\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eeba n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u00e2y v\u1eady.<\/p>\n<p>\u00d4i, \u0111\u00e3 t\u00ecm r\u1ed3i, \u0111\u00e3 x\u00e9t r\u1ed3i, \u0111\u00e3 n\u1eafm v\u1eefng r\u1ed3i, (th\u00ec ph\u1ea3i \u0111em) b\u00faa to \u0111ao l\u1edbn \u0111\u1ec3 ph\u00e1 l\u0169y x\u01b0a, x\u00ed \u0111\u1ecf, c\u1edd h\u1ed3ng \u0111\u1ec3 l\u00ean \u0111\u00e0i m\u1edbi, ph\u1ea3i n\u00e9m th\u00e2n v\u00e0o ch\u1ed7 th\u1ebf gi\u1edbi n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y \u0111\u1ec3 m\u00e0i x\u00e1t nhi\u1ec7t th\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1ed3i \u0111\u01b0a ra th\u1eddi \u0111\u1ea1i bay nh\u1ea3y \u0111\u1ec3 c\u1ed5 l\u1ec7 c\u00e1i nguy\u00ean \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c, l\u00e0m sao cho ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc nh\u00e2n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u00e0 sinh c\u1ea1nh tranh, nh\u00e2n c\u1ea1nh tranh m\u00e0 sinh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. B\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c m\u00f3n h\u1ecdc v\u0103n minh ng\u00f5 h\u1ea7u m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f4ng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, s\u1ebd nh\u01b0 c\u00e1i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 b\u00e1o th\u1ee9c, ch\u1ec9 v\u1eb7n d\u00e2y c\u00f3t, c\u1ea3 b\u1ed9 m\u00e1y \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y. Hi\u1ec7u qu\u1ea3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd nh\u01b0 \u1ed1ng h\u00e0n th\u1eed bi\u1ec3u l\u00ean xu\u1ed1ng theo kh\u00f4ng kh\u00ed m\u00e0 kh\u00f4ng sai suy\u1ec3n m\u1ea3y may. L\u00e0 v\u00ec tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 d\u00e2n tr\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 cao d\u1ea7n th\u00ec s\u1ee9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a v\u0103n minh c\u0169ng s\u1ebd l\u1edbn l\u00ean, v\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u0103n hi\u1ebfn s\u1ebd b\u1ec1n v\u1eefng l\u00e2u d\u00e0i v\u1eady.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Chu quan: t\u00ean m\u1ed9t t\u1eadp s\u00e1ch Trung qu\u1ed1c n\u00f3i v\u1ec1 quan ch\u1ebf nh\u00e0 Chu (1134 \u2013 771 BC) c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Chu l\u1ec5<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Qu\u00e2n t\u1eed: t\u00ean m\u1ed9t t\u1eadp s\u00e1ch Trung qu\u1ed1c t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 c\u1ee7a Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng, m\u1ed9t nh\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1eddi Xu\u00e2n Thu<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> M\u1eb7c t\u1eed: m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ecbch, nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc L\u1ed7, \u0111\u1eddi Chi\u1ebfn qu\u1ed1c.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>Phong nh\u00e3 th\u00f4ng bi\u00ean: m\u1ed9t tuy\u1ec3n t\u1eadp th\u01a1 Vi\u1ec7t nam l\u00e0m d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ef1 \u0110\u1ee9c. C\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i t\u1ef1a do s\u1ee9 Trung qu\u00f4c l\u00e0 Lao S\u00f9ng Quang vi\u1ebft. Hi\u1ec7n c\u00f2n ch\u00e9p l\u1ea1i trong ph\u1ea7n II t\u1eadp S\u1ee9 tr\u00ecnh y\u00eau tho\u1ea1i kh\u00fac c\u1ee7a B\u00f9i Ng\u1ecdc Qu\u00fd.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Qu\u1ed1c th\u1ecb: k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc th\u1eeba nh\u1eadn l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> H\u1ea1 t\u00ecnh: nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u mong mu\u1ed1n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> L\u01b0 thoa: J.J. Rousseau (1712 \u2013 1778) , \u0111\u1ea1i v\u0103n h\u00e0o, nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc, nh\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ebf k\u1ef7 XVIII t\u1ea1i Ph\u00e1p<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> T\u01b0 t\u00e2n t\u1eafc: Herbert Spencer (1820 -1903): nh\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc duy t\u00e2m c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Anh, theo xu h\u01b0\u1edbng th\u1ef1c ch\u1ee9ng ch\u1ee7 ngh\u0129a (positivisme). Spencer kh\u00f4ng vi\u1ebft<em>Ti\u1ebfn h\u00f3a lu\u1eadn<\/em> nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ti\u1ebfn h\u00f3a lu\u1eadn, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u01b0 b\u1ea3n l\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean, h\u00e0i h\u00f2a (harmony) v\u00e0 c\u00e2n x\u1ee9ng. V\u1edbi h\u1ecdc thuy\u1ebft \u0111\u00f3 Spencer l\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ed1i c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng b\u00ean M\u1ef9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y,<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> M\u1ea1nh \u0111\u1ee9c t\u01b0 c\u01b0u: Montesquieu (1869-1755) \u2013 nh\u00e0 v\u0103n Ph\u00e1p th\u1ebf k\u1ef7 XVIII. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n cho \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 d\u00e2n ch\u1ee7 Ph\u00e1p th\u1eddi \u0111\u00f3. D\u00e2n quy\u1ec1n thi\u00ean c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch th\u00e0nh V\u1ea1n ph\u00e1p tinh l\u00fd.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> K\u1ef3: c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ea5p.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> \u201cKinh t\u1ebf\u201d \u0111\u00e2y \u00fd n\u00f3i l\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, kh\u00e1c v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ee7a danh t\u1eeb kinh t\u1ebf ta d\u00f9ng ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> \u00dd n\u00f3i, n\u01b0\u1edbc c\u0169ng l\u00e0 c\u1ee7a chung m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Cho vay.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Ma-t\u00e2y: Moise, m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i trong kinh th\u00e1nh (ph\u1ea7n c\u1ef1u \u01b0\u1edbc) \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn nh\u00e2n d\u00e2n Do th\u00e1i (h\u1ed3i \u0111\u00f3 b\u1ecb vua Ai c\u1eadp chinh ph\u1ee5c b\u1eaft v\u1ec1 l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7) trong cu\u1ed9c di chuy\u1ec3n 40 n\u0103m \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi \u00e1ch th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u1ec1 t\u1edbi x\u1ee9 Gi\u00e0 nam<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Gi\u00e0 nam: Chanaan, t\u1ee9c Palestine, th\u00e1nh \u0111\u1ecba c\u1ee7a d\u00e2n Do th\u00e1i.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Kha lu\u00e2n b\u1ed1: Christophe Colomb (1451-1506)- nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m ng\u01b0\u1eddi Genes \u0111\u00e3 t\u00ecm ra ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> L\u1ee3i m\u00e3 \u0111\u1eadu: Matteo Richi (1552-1610) \u2013 m\u1ed9t nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o \u00dd \u0111\u00e3 \u1edf Trung qu\u1ed1c m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> T\u1ee9c l\u00e0 t\u1ec9nh th\u00e0nh Qu\u1ea3ng \u0111\u00f4ng.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> N\u1ed9i h\u1ea1 ngo\u1ea1i di: g\u1ea7n g\u0169i ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc, khinh b\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i m\u00e0 m\u00ecnh ch\u00ea l\u00e0 m\u1ecdi r\u1ee3<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> C\u00e1c nh\u00e0 nho v\u0103n cho \u0111\u1ea1o Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, Kh\u1ed5ng, M\u1ea1nh l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a nh\u00e0 vua. V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o l\u00e0 gi\u00e1o ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng, v\u0129nh vi\u1ec5n s\u1ebd ng\u1ef1 tr\u1ecb trong thi\u00ean h\u1ea1; c\u00f2n l\u1ed1i l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 gi\u00e0u m\u1ea1nh c\u1ee7a \u00c2u, M\u1ef9 ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n kh\u00e9o l\u00e9o nh\u01b0 c\u00e1ch c\u00e1c b\u00e1 ch\u1ee7 \u0111\u1eddi Xu\u00e2n thu ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc. B\u00e1 \u0111\u1ea1o d\u1eabu c\u00f3 th\u1eafng l\u1ee3i trong m\u1ed9t th\u1eddi gian th\u00ec r\u00fat c\u1ee5c c\u0169ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> N\u0103m gi\u1edbi: t\u1ee9c l\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng, gi\u00e1o d\u1ee5c, kinh t\u1ebf, t\u00ednh t\u00ecnh v\u00e0 phong t\u1ee5c n\u00f3i tr\u00ean kia.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c ch\u1eef vi\u1ebft, t\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u1ea7m l\u1eabn. Trong <em>Tam t\u1ea1ng k\u00fd<\/em> n\u00f3i: \u201cng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm ra c\u00e1ch vi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean: ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 <em>Ph\u1ea1n<\/em> \u0111\u1eb7t ra l\u1ed1i ch\u1eef vi\u1ebft t\u1eeb tr\u00e1i sang ph\u1ea3i; ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 hai l\u00e0 <em>Kh\u01b0 L\u01b0<\/em> hay <em>Kh\u01b0 L\u00e2u<\/em> \u0111\u1eb7t ra l\u1ed1i ch\u1eef vi\u1ebft t\u1eeb ph\u1ea3i sang tr\u00e1i; ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf tu\u1ed5i h\u01a1n h\u1ebft l\u00e0 <em>Th\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7t<\/em>\u0111\u1eb7t ra l\u1ed1i vi\u1ebft t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi. Ph\u1ea1n v\u00e0 Kh\u01b0 L\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf Thi\u00ean tr\u00fac (\u1ea4n \u0111\u1ed9), Th\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7t l\u00e0m quan \u0111\u1eddi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi Trung hoa\u2026\u201d C\u00f2n Th\u01b0 T\u1ee5ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t trong ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t ra ch\u1eef m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1eed quan th\u1eddi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 Th\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7t.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Thi\u00ean <em>B\u00e0n canh<\/em> trong Kinh th\u01b0. V\u0103n \u0111\u1eddi nh\u00e0 \u00c2n.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> C\u00e1c thi\u00ean <em>C\u1ea3o<\/em> nh\u01b0 <em>Ti\u1ec3u c\u1ea3o, \u0110\u1ea1i c\u1ea3o, Thi\u1ec7u c\u1ea3o, v,v<\/em>\u2026 trong <em>Kinh th\u01b0<\/em>, s\u00e1ch \u0111\u1eddi nh\u00e0 Chu. <em>B\u00e0n<\/em> c\u0169ng nh\u01b0 <em>C\u1ea3o<\/em> \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ebft theo l\u1ed1i b\u1ea1ch tho\u1ea1i ng\u00e0y x\u01b0a.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Ch\u1eef \u0111\u1ecdc theo l\u1ed1i \u0111\u00e1nh v\u1ea7n v\u00e0 vi\u1ebft theo l\u1ed1i t\u1eeb tr\u00e1i sang ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> T\u1ecbch \u0110\u00e0m vong t\u1ed5 \u2013 s\u00e1ch <em>T\u1ea3 truy\u1ec7n<\/em> ch\u00e9p: T\u1ecbch \u0110\u00e0m l\u00e0m t\u00f4i nh\u00e0 T\u1ea7n, khi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn vua nh\u00e0 Chu, vua h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111i\u1ec1n l\u1ec5 c\u0169 c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ea7n, T\u1ecbch \u0110\u00e0m kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, vua b\u1ea3o r\u1eb1ng T\u1ecbch \u0110\u00e0m k\u1ec3 \u0111i\u1ec1n l\u1ec5 c\u0169 m\u00e0 qu\u00ean c\u1ea3 t\u1ed5 ti\u00ean.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Ch\u00ednh v\u0103n: nh\u1eefng l\u1eddi ch\u00ednh th\u00e1nh hi\u1ec1n n\u00f3i ra, ch\u00e9p theo nguy\u00ean v\u0103n. Ng\u00e0y x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 <em>b\u00e0i c\u00e1i<\/em>. C\u00e1c b\u00e0i b\u00e0n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 nho sau \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 <em>b\u00e0i hai, b\u00e0i ba.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Theo ph\u00e9p thi ng\u00e0y x\u01b0a, mu\u1ed1n ng\u0103n ng\u1eeba vi\u1ec7c gian l\u1eadn, quy\u1ec3n c\u1ee7a th\u00ed sinh, n\u01a1i hai t\u1edd gi\u1ea5y gi\u00e1p nhau, bao gi\u1edd c\u0169ng c\u00f3 d\u1ea5u son c\u1ee7a quan tr\u01b0\u1eddng; d\u1ea5u n\u00e0y l\u00e0 d\u1ea5u <em>gi\u00e1p ph\u00f9ng<\/em>. L\u00fac \u0111\u1ee9ng tr\u01b0a, th\u00ed sinh l\u1ea1i ph\u1ea3i xin \u0111\u00f3ng m\u1ed9t d\u1ea5u v\u00e0o gi\u1eefa \u0111o\u1ea1n v\u0103n m\u00ecnh \u0111ang vi\u1ebft g\u1ecdi l\u00e0 d\u1ea5u <em>nh\u1eadt trung<\/em> r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1 l\u1ec1u vi\u1ebft ti\u1ebfp.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> \u0110\u1ed3: x\u00f3a<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Di: vi\u1ebft s\u00f3t<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> C\u00e2u: ch\u1eef d\u01b0\u1edbi m\u00f3c l\u00ean tr\u00ean<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> C\u1ea3i: \u0111\u1ed5i, vi\u1ebft l\u1ea1i ch\u1eef kh\u00e1c.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Chu\u1ed7i c\u01b0\u1eddi th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> C\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u1ed9i: m\u1ed9t h\u1ed9i h\u1ecdc do nh\u00f3m Khang H\u1eefu Vi t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf B\u1eafc kinh d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Quang t\u1ef1, cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19 \u0111\u1ec3 c\u1ed5 v\u0169 cho t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Duy t\u00e2n<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e2u c\u1ee7a M\u1ea1nh T\u1eed c\u00f3 \u00fd r\u1eb1ng: khi h\u1ecdc ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u00e0 chung quanh ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 n\u00f3i ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh th\u00ec c\u0169ng v\u00f4 \u00edch.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> M\u1ed9t lo\u1ea1i ch\u00ed trong b\u1ed9 <em>L\u1ecbch tri\u1ec1u hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng<\/em> c\u1ee7a Phan Huy Ch\u00fa.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> H\u00e0ng quan c\u00f3 \u1ea5n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng d\u1ea5u tr\u00ean c\u00e1c v\u0103n ki\u1ec7n<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> T\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Trung?<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> T\u1ee9c t\u1edd <em>\u0110\u1ea1i nam \u0111\u00f4ng v\u0103n nh\u1eadt b\u00e1o<\/em>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> L\u1ee5c th\u01b0: s\u00e1u l\u1ed1i \u0111\u1eb7t ch\u1eef trong h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u1eef H\u00e1n: t\u01b0\u1ee3ng h\u00ecnh, ch\u1ec9 s\u1ef1, h\u00e0i thanh, h\u1ed9i \u00fd, chuy\u1ec3n ch\u00fa v\u00e0 gi\u1ea3 t\u1ea3.<\/p><\/blockquote>\n<p>Source: <em><a href=\"https:\/\/hocthenao.vn\/2014\/06\/30\/van-minh-tan-hoc-sach-dang-thai-mai-dich\/\">V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch \u2013 \u0110\u1eb7ng Thai Mai (d\u1ecbch)<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y m\u00f4t th\u1ebf k\u1ef7, V\u0103n Minh T\u00e2n H\u1ecdc S\u00e1ch (k\u1ebf s\u00e1ch x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn v\u0103n minh) \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t c\u01b0\u01a1ng l\u0129nh \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c, h\u1ecdc thu\u1eadt m\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[123,32],"tags":[462,463,461,443,464,272,465,68],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jhJx-9N","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=607"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}