{"id":922,"date":"2017-12-28T05:41:50","date_gmt":"2017-12-28T04:41:50","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2017\/12\/28\/charles-eisenstein-toi-khong-muon-huong-loi-tren-su-dau-kho-cua-nguoi-khac\/"},"modified":"2018-06-13T13:03:17","modified_gmt":"2018-06-13T12:03:17","slug":"charles-eisenstein-toi-khong-muon-huong-loi-tren-su-dau-kho-cua-nguoi-khac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/2017\/12\/28\/charles-eisenstein-toi-khong-muon-huong-loi-tren-su-dau-kho-cua-nguoi-khac\/","title":{"rendered":"Charles Eisenstein &#8211; T\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i tr\u00ean s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<p style=\"color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, &quot;Droid Sans&quot;, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 18px; background-color: rgb(255, 255, 255);\">\n<p class=\"_njx\" style=\"font-size: 14px; margin-right: 18px; margin-bottom: 0px; margin-left: 18px; padding-top: 18px;\">\n<p class=\"_njv\" style=\"font-family: Georgia, serif; font-size: 24px; line-height: 28px; margin-top: 14px;\">\n<p class=\"_njw\">Charles Eisenstein &#8211; T\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i tr\u00ean s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c<\/p>\n<p class=\"_nj-\" style=\"color: rgb(204, 204, 204); font-size: 12px; margin: 6px 0px 0px; text-transform: uppercase;\"><abbr data-store=\"{&quot;time&quot;:1514347089,&quot;short&quot;:false,&quot;forceseconds&quot;:false}\" data-sigil=\"timestamp\" data-store-id=\"6\">YESTERDAY<\/abbr><span class=\"Apple-converted-space\">&nbsp;<\/span>\u00b7<span class=\"Apple-converted-space\">&nbsp;<\/span><span class=\"_nj_\">PUBLIC<\/span><\/p>\n<p class=\"_599f _2pi1 _5g68\" style=\"padding: 20px; word-wrap: break-word; font-family: Georgia, serif; font-size: 16px; -webkit-font-smoothing: antialiased; color: rgb(0, 0, 0); line-height: 18px; background-color: rgb(255, 255, 255);\">\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">T\u00f4i \u0111ang vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef n\u00e0y  khi \u0111ang \u1edf m\u1ed9t s\u00e2n bay l\u1edbn. H\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c  nhau c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u00e2n bay n\u00e0y, nh\u01b0ng ch\u1ec9 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt trong s\u1ed1 c\u00e1c c\u00f4ng  vi\u1ec7c \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00edch h\u1ee3p cho con ng\u01b0\u1eddi.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">T\u00f4i \u0111\u1ebfn s\u00e2n bay tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc xe  c\u1ee7a kh\u00e1ch s\u1ea1n. Khi \u0111ang tr\u00ean xe t\u00f4i c\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi b\u00e1c t\u00e0i x\u1ebf. B\u00e1c l\u00e0  m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 \u0111\u1ebfn t\u1eeb Peru. T\u00f4i k\u1ec3 cho b\u00e1c nghe v\u1ec1 b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n m\u00e0  t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i cu\u1ed1i tu\u1ea7n v\u1eeba r\u1ed3i, t\u00f4i c\u0169ng k\u1ec3 cho b\u00e1c nghe nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00f4i  mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi tr\u1edf n\u00ean t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n. R\u1ed3i t\u00f4i n\u00f3i: \u201cC\u1ea3 ng\u00e0y b\u00e1c  c\u1ee9 l\u00e1i xe t\u1edbi lui t\u1eeb s\u00e2n bay v\u1ec1 kh\u00e1ch s\u1ea1n, ch\u1eafc c\u0169ng c\u00f3 l\u00fac b\u00e1c ph\u1ea3i  ngh\u0129 \u2018t\u00f4i sinh ra tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y\u2019 ch\u1ee9  nh\u1ec9?\u201d<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">\u201cCh\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ed3i.\u201d<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi  t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 khi quan s\u00e1t c\u00f4 nh\u00e2n vi\u00ean b\u00e1n h\u00e0ng t\u1ea1i m\u1ed9t kiosk \u1edf s\u00e2n bay khi  c\u00f4 n\u1ea1p v\u00e0o m\u00e1y c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a m\u00e0 kh\u00e1ch mua, tr\u1ea3 l\u1ea1i cho kh\u00e1ch ti\u1ec1n  th\u1eeba v\u00e0 n\u00f3i \u201cC\u00e1m \u01a1n \u00f4ng\/b\u00e0, ch\u00fac m\u1ed9t ng\u00e0y t\u1ed1t l\u00e0nh\u201d, hay khi quan s\u00e1t  m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111i t\u1eeb th\u00f9ng r\u00e1c n\u00e0y t\u1edbi th\u00f9ng r\u00e1c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 gom r\u00e1c r\u1ed3i  l\u1ea1i thay m\u1ed9t c\u00e1i t\u00fai r\u00e1c m\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1eb7ng l\u1ebd v\u1edbi khu\u00f4n m\u1eb7t u s\u1ea7u. C\u00e1i  th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang t\u1ea1o ra, n\u00f3 ki\u1ec3u g\u00ec v\u1eady? T\u1ea1i sao m\u1ed9t con  ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ea3 ng\u00e0y? Ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng  con ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3u g\u00ec v\u1eady, n\u1ebfu nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00fac  ph\u1ea1m?<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c qu\u1ea7y v\u00e9  v\u00e0 c\u1ed5ng ki\u1ec3m so\u00e1t th\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1edbt nh\u00e0m ch\u00e1n h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat. C\u00f3 th\u1ec3  h\u1ecd m\u1ea5t v\u00e0i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn v\u00e0i tu\u1ea7n thay v\u00ec v\u00e0i gi\u1edd th\u00ec m\u1edbi quen vi\u1ec7c, nh\u01b0ng,  nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0  t\u00ednh s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi (m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3 c\u0169ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta  h\u00e0i l\u00f2ng v\u00ec c\u00e1c l\u00ed do kh\u00e1c nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c vui, g\u1eb7p  g\u1ee1 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v.v\u2026) C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c ti\u1ebfp vi\u00ean h\u00e0ng kh\u00f4ng c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.  Ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c phi c\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec3u khi\u1ec3n tr\u1ea1m kh\u00f4ng l\u01b0u, c\u00e1c k\u0129 s\u01b0  may ra m\u1edbi l\u00e0m c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ecdc h\u1ecfi c\u1ee7a m\u1ed9t con  ng\u01b0\u1eddi.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">Ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng trong m\u1ed9t th\u1ebf  gi\u1edbi n\u00f4 l\u1ec7. B\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i g\u00ec \u0111em l\u1ea1i t\u1eeb s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7  \u0111\u1ec1u mang k\u00e8m theo n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i gi\u00e1 qu\u00e1 \u0111\u1eaft v\u1ec1 m\u1eb7t tinh th\u1ea7n: s\u1ef1 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng  v\u00e0 t\u00e1ch bi\u1ec7t s\u00e2u trong l\u00f2ng khi\u1ebfn ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u00e0o m\u1eaft  m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang ta li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua n\u00f3 v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ed1ng trong th\u1ebf  gi\u1edbi n\u00f4 l\u1ec7 n\u00e0y kh\u00f4ng? T\u00f4i mu\u1ed1n m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u00e0o m\u1eb7t m\u1ed9t ai \u0111\u00f3,  bi\u1ebft r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng v\u00ec t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i m\u00e0 b\u1ecb m\u1ea5t \u0111i nh\u00e2n ph\u1ea9m cao qu\u00fd.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">Th\u1eadt l\u00e0 k\u00ec l\u1ea1, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1ed3i t\u1ec7,  b\u1edfi nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 c\u00f4ng r\u1ea5t th\u1ea5p. V\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf, t\u00f4i  ho\u00e0n to\u00e0n hi\u1ec3u l\u00ed do v\u00ec sao, nh\u01b0ng trong t\u00f4i c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p  nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i logic n\u00e0y. T\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang v\u00e1c h\u00e0nh l\u00ed, t\u00e0i x\u1ebf,  thu ng\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 nhi\u1ec1u h\u01a1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00edt h\u01a1n c\u00e1c phi c\u00f4ng.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">N\u1ebfu thi\u1ebfu nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m  nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u00e2n tay n\u00e0y, c\u00e1i s\u00e2n bay n\u00e0y v\u00e0 c\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng  th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 hi\u1ec7n t\u1ea1i. Chuy\u1ebfn \u0111i c\u1ee7a t\u00f4i ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00f4ng s\u1ee9c  lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a h\u1ecd  g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u00fap h\u1ecd t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">T\u1ea1i sao h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u00e0m nh\u1eefng  c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y? Ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec mong mu\u1ed1n d\u00e0nh to\u00e0n th\u1eddi gian \u0111\u1ec3  th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00fang. N\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 h\u1ecd l\u00ed do v\u00ec sao  h\u1ecd l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang l\u00e0m, n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng qu\u00e1 x\u1ea5u h\u1ed5 th\u00ec s\u1ebd n\u00f3i cho  b\u1ea1n bi\u1ebft r\u1eb1ng \u201cT\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m. T\u00f4i ph\u1ea3i ki\u1ebfm ti\u1ec1n, v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u1ed1t  nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y.\u201d<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\">B\u1edfi v\u1eady chuy\u1ebfn \u0111i ng\u00e0y h\u00f4m nay c\u1ee7a  t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u00e0  h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u201cki\u1ebfm s\u1ed1ng\u201d theo \u0111\u00fang ngh\u0129a. N\u1ebfu  t\u00f4i \u00e9p bu\u1ed9c ai \u0111\u00f3 lao \u0111\u1ed9ng cho t\u00f4i n\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ecd s\u1ebd ch\u1ebft th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ebd  tr\u1edf th\u00e0nh n\u00f4 l\u1ec7 cho t\u00f4i. Trong th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng, c\u00f3 nhi\u1ec1u  ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi nh\u00e2n ph\u1ea9m c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3  th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. T\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u1edf s\u00e2n bay m\u00e0 c\u00f2n \u1edf c\u00e1c  nh\u00e0 m\u00e1y, n\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng, g\u1ea7n nh\u01b0 h\u1ecd \u1edf m\u1ecdi n\u01a1i.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">\u0110\u1ecdc xong \u0111o\u1ea1n tr\u00ean b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">T\u00f4i \u0111\u1ecdc xong \u0111o\u1ea1n \u201cth\u1ebf gi\u1edbi n\u00f4 l\u1ec7\u201d n\u00e0y  t\u1eeb cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cSacred Economics\u201d c\u1ee7a Charles Eisenstein v\u00e0i ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc.  Khi \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i, t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f3c, kh\u00f3c nh\u01b0 m\u01b0a v\u00ec x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 v\u00ec c\u1ea3m  th\u1ea5y t\u1ed9i l\u1ed7i. T\u1ea1i sao nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf, ho\u1eb7c t\u1ec7 h\u01a1n l\u00e0, kh\u00f4ng bao  gi\u1edd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng \u01b0\u1edbc m\u01a1 s\u00e2u k\u00edn nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00ec h\u1ecd b\u1ecb bu\u1ed9c  ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng?<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">\u0110o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y khi\u1ebfn t\u00f4i ph\u1ea3i suy ngh\u0129.  T\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i th\u1eddi gian m\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u201ct\u1ec9nh ng\u1ed9\u201d v\u00e0o n\u0103m 2007. T\u00f4i \u0111ang l\u00e0m  vi\u1ec7c cho Accenture Consulting (1trong 500 t\u1eadp \u0111o\u00e0n l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi  d\u1ef1a tr\u00ean doanh thu h\u00e0ng n\u0103m), m\u1ed7i tu\u1ea7n l\u1ea1i bay qua bay l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc  (M\u1ef9). M\u1ed9t h\u00f4m, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t chuy\u1ebfn bay, em trai t\u00f4i \u0111\u01b0a cho t\u00f4i cu\u1ed1n s\u00e1ch  \u201cConfessions of an Economic Hitman\u201d (l\u1eddi th\u00fa t\u1ed9i c\u1ee7a m\u1ed9t k\u1ebb gi\u1ebft thu\u00ea v\u1ec1  kinh t\u1ebf) c\u1ee7a John Perkins. V\u00ec \u0111\u00e3 ch\u00e1n xem phim tr\u00ean m\u00e1y bay n\u00ean t\u00f4i  quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ebd th\u1eed \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u00f3 xem sao. H\u00f3a ra t\u1eeb khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i  h\u1ecdc 5 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u1ecdc. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc h\u1ebft  t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i v\u00e0 b\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi m\u00e1y bay tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n  kh\u00e1c so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 6 gi\u1edd \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. John Perkins s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng  chuy\u00ean \u0111i \u201cph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u201c\u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u00e0 l\u00fac \u0111\u00f3  t\u00f4i cho l\u00e0 cao qu\u00fd. Sau c\u00f9ng, kinh t\u1ebf ph\u1ea3i ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00ec con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi  sung t\u00fac v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 m\u00e0.<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">Ni\u1ec1m tin c\u1ee7a t\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 qu\u00e1 xa v\u1eddi  v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf. John Perkins t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c cho qu\u1ef9 ti\u1ec1n t\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf IMF  (International Monetary Fund) v\u00e0 Ng\u00e2n h\u00e0ng th\u1ebf gi\u1edbi (World bank) \u0111\u1ec3 t\u1ea1o  c\u00e1c g\u00f3i \u201ch\u1ed7 tr\u1ee3 ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d v\u1edbi l\u00e3i su\u1ea5t l\u00ean \u0111\u1ebfn 20% m\u1ed9t n\u0103m \u2013 m\u1ed9t l\u00e3i  su\u1ea5t m\u00e0 h\u1ecd bi\u1ebft c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ho\u00e0n  tr\u1ea3. Nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m tay v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 b\u1edfi n\u00f3  ch\u1ea3y th\u1eb3ng v\u00e0o c\u00e1c t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0111a qu\u1ed1c gia, nh\u1eefng t\u1eadp \u0111o\u00e0n n\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng  ex-patriots (ex-patriots \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n x\u1ee9  nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u01b0 b\u1ea3n ph\u00e1t tri\u1ec3n, quay v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh l\u00e0m  vi\u1ec7c cho c\u00e1c t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0111a qu\u1ed1c gia) \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng. \u0110\u01b0\u01a1ng  nhi\u00ean l\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3n l\u00e3i n\u00ean h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng  l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m n\u1ee3 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u1edbi l\u1ecfng r\u00e0o ch\u1eafn th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c gia  khi\u1ebfn cho th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng trong n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n ng\u1eadp c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m nh\u1eadp kh\u1ea9u r\u1ebb ti\u1ec1n  l\u00e0m cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i, v\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t nh\u00f3m nh\u1eefng  con ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec7t v\u1ecdng ch\u1eb3ng c\u00f2n bi\u1ebft l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c  h\u00e8n m\u1ecdn \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng qua ng\u00e0y.<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">H\u1ecd l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c? Vi\u1ec7c  l\u00e0m \u0103n c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea1nh tranh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m r\u1ebb ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c  t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0111a qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 tr\u1ee3 gi\u00e1. H\u1ecd ch\u1ec9 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1eddi \u0111\u1ec1  ngh\u1ecb \u201cl\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u00ec th\u00f4i\u201d. V\u00e0 khi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch duy  nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u00fap h\u1ecd nu\u00f4i s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh th\u00ec h\u1ecd ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o h\u1ebft.<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxr\" style=\"text-decoration-line: underline;\">Ch\u1ee7 Ngh\u0129a T\u01b0 B\u1ea3n t\u1ea1o ra m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng n\u00f4 l\u1ec7.<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">Trong v\u00e0i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a  nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n c\u1ea3 n\u00f4 l\u1ec7 th\u1eddi x\u01b0a. D\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9  n\u00f4 l\u1ec7, ch\u1ee7 n\u00f4 ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m lo \u0103n, \u1edf v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe cho c\u00e1c n\u00f4 l\u1ec7.  D\u01b0\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng \u201cth\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i t\u1ef1 do\u201d (free market), n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng b\u1ecb \u1ed1m  ho\u1eb7c th\u01b0\u01a1ng t\u1eadt, h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb thay th\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea lao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng b\u1ecb \u00e9p  bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u0103m lo cho c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a c\u00f4ng nh\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi  kh\u00f4ng th\u1ec3 lao \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ee3 gi\u00fap g\u00ec, h\u1ecd g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3  s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o. V\u1eady t\u1ea1i sao h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y l\u1ea1i t\u1ed3n t\u1ea1i? \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c  doanh nghi\u1ec7p c\u1ea1nh tranh v\u1edbi nhau b\u1eb1ng c\u00e1ch cung c\u1ea5p c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u00e0 d\u1ecbch  v\u1ee5 gi\u00e1 r\u1ebb nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3. Ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn. H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c  l\u1ef1a ch\u1ecdn tr\u1ea3 gi\u00e1 cao h\u01a1n \u0111\u1ec3 cho s\u1ed1 ti\u1ec1n ch\u00eanh ra \u0111\u00f3 ch\u1ea3y v\u00e0o t\u00fai nh\u1eefng  ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng ngh\u00e8o, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1ec9 v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n r\u1ea5t nh\u1ecf \u0111\u00e3 c\u00f3  th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">Tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc (cu\u1ed1i th\u00e1ng 3\/2017), Apple  tr\u1edf th\u00e0nh t\u1eadp \u0111o\u00e0n gi\u00e0u nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, v\u01b0\u1ee3t qua Exxon Mobil. N\u00f3 c\u00f3 t\u1ed5ng  s\u1ed1 d\u1ef1 tr\u1eef ti\u1ec1n m\u1eb7t l\u00ean t\u1edbi 98 t\u1ec9 \u0110\u00f4-la M\u1ef9. Nh\u01b0ng c\u00f4ng ty n\u00e0y l\u1ea1i k\u00ed h\u1ee3p  \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Foxconn \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch \u201clao \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u gi\u1edd v\u1edbi m\u1ee9c  l\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf m\u1ecdn\u201d (long hours and paltry wages) khi\u1ebfn nhi\u1ec1u c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00f9ng  qu\u1eabn t\u1ef1 t\u1eed. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00edch tr\u1eef m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng ti\u1ec1n nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 g\u00ec? C\u00f3  ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 nh\u1eefng \u00f4ng ch\u1ee7 ti\u1ec1n t\u1ec7 hay n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 c\u00e0ng  ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ec1n hay kh\u00f4ng?<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\"><span class=\"_4yxr\" style=\"text-decoration-line: underline;\">Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ed1t h\u01a1n th\u1ebf hay kh\u00f4ng?<\/span><\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">\u0110\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch ch\u00fang ta mu\u1ed1n th\u1ebf  gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0nh hay kh\u00f4ng? L\u1ebd n\u00e0o ta kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ed1t h\u01a1n? B\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y  th\u1ebf n\u00e0o khi s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m m\u00e0 \u0111\u1eb1ng sau n\u00f3 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1eaft v\u00e0 m\u00e1u c\u1ee7a  nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi?<\/p>\n<p class=\"_2cuy _3dgx _2vxa\" style=\"white-space: pre-wrap; direction: ltr; line-height: 26px; margin-top: 24px; margin-right: 0px; margin-left: 0px;\">T\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh n\u00f3i x\u1ea5u g\u00ec Apple.  Ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u01b0 c\u1ee7a Apple \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng b\u1edfi nhi\u1ec1u t\u1eadp \u0111o\u00e0n tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u.  C\u00e1c t\u1eadp \u0111o\u00e0n kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng s\u1ebd m\u1ea5t th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0o tay c\u00e1c t\u1eadp to\u00e0n c\u00f3 \u00e1p  d\u1ee5ng. Ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i t\u1eeb s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5  c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng. B\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i \u01b0\u1edbc ao \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y thay \u0111\u1ed5i, k\u1ec3  c\u1ea3 n\u1ebfu t\u00f4i ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 cao h\u01a1n v\u00e0 ti\u00eau d\u00f9ng \u00edt h\u01a1n. B\u1edfi v\u00ec t\u00f4i mu\u1ed1n  m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u00e0o m\u1eaft b\u1ea5t k\u00ec m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u00f4i  kh\u00f4ng h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c h\u1ecd b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t nh\u00e2n ph\u1ea9m.<\/p>\n<p> <span class=\"_4yxp\" style=\"font-style: italic;\"> \u201cKh\u00f4ng ai \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i s\u1ed1ng trong m\u1ed9t  th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng suy gi\u1ea3m ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi,  c\u1ee7a r\u1eebng, c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00e1c tr\u00ean h\u00e0nh tinh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng n\u00e0y.  H\u00e3y n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi anh em Wall Street (th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng c\u1ed5  phi\u1ebfu) c\u1ee7a m\u00ecnh: \u0110\u1eebng d\u00e0nh cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ch\u01a1i v\u1edbi c\u00e1c con s\u1ed1  trong khi ngo\u00e0i kia th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang b\u1ecb thi\u00eau ch\u00e1y b\u1edfi kh\u1ed5 \u0111au.\u201d<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>B\u00e0i g\u1ed1c ti\u1ebfng Anh (gi\u1ea5y ph\u00e9p Creative Commons &#8211; attribution):&nbsp;https:\/\/chrisagnos.com\/benefiting-from-the-indignity-of-others\/<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n b\u00e0i d\u1ecbch (Humans of Vi\u1ec7t nam): https<a href=\"https:\/\/m.facebook.com\/notes\/humans-of-vi%E1%BB%87t-nam\/charles-eisenstein-t%C3%B4i-kh%C3%B4ng-mu%E1%BB%91n-h%C6%B0%E1%BB%9Fng-l%E1%BB%A3i-tr%C3%AAn-s%E1%BB%B1-%C4%91au-kh%E1%BB%95-c%E1%BB%A7a-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-kh%C3%A1c\/1975883649332859\/\">:\/\/m.facebook.com\/notes\/humans-of-vi%E1%BB%87t-nam\/charles-eisenstein-t%C3%B4i-kh%C3%B4ng-mu%E1%BB%91n-h%C6%B0%E1%BB%9Fng-l%E1%BB%A3i-tr%C3%AAn-s%E1%BB%B1-%C4%91au-kh%E1%BB%95-c%E1%BB%A7a-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-kh%C3%A1c\/1975883649332859\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Charles Eisenstein &#8211; T\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i tr\u00ean s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c YESTERDAY&nbsp;\u00b7&nbsp;PUBLIC T\u00f4i \u0111ang vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef n\u00e0y khi \u0111ang \u1edf m\u1ed9t s\u00e2n bay l\u1edbn. H\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[79,1],"tags":[676,677,678],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jhJx-eS","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/922"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/922\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/short\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}