{"id":55,"date":"2017-06-08T11:21:28","date_gmt":"2017-06-08T11:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/?p=55"},"modified":"2018-04-13T12:44:05","modified_gmt":"2018-04-13T11:44:05","slug":"danh-tu-khoa-hoc-sach-hoang-xuan-han","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/danh-tu-khoa-hoc-sach-hoang-xuan-han\/","title":{"rendered":"Danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc (s\u00e1ch Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n)"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Quy\u1ec3n s\u00e1ch &#8220;Danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc&#8221; c\u1ee7a c\u1ee5 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n vi\u1ebft n\u0103m 1942 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c &#8220;nh\u1eadp kh\u1ea9u&#8221;\u00a0thu\u1eadt ng\u1eef khoa h\u1ecdc, \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1eabn\u00a0h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn c\u00e1ch t\u1ea1o ra t\u1eeb ng\u1eef m\u1edbi khi d\u1ecbch. C\u1ee5 H\u00e3n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean n\u00eau c\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ee5c ti\u00eau, t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e2n t\u00edch 3 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u1ea1o t\u1eeb ng\u1eef m\u1edbi. Khi \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c n\u00e0y th\u00ec c\u1ee5 c\u0169ng \u0111\u01b0a ra quy t\u1eafc \u01b0u ti\u00ean, v\u00e0 c\u0169ng r\u1ea5t linh ho\u1ea1t, v\u00ed d\u1ee5:<\/p>\n<p>&#8211; t\u1eeb n\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn m\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd l\u1eafm th\u00ec c\u0169ng ch\u1ea5p nh\u1eadn (tr\u00ean tinh th\u1ea7n: ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o ch\u1eb3ng c\u00f3 \u0111\u1ea7y ch\u1ed7 v\u00f4 l\u00fd)<\/p>\n<p>&#8211; t\u1eeb n\u00e0o c\u1ea7n m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c m\u00e0 v\u00f4 l\u00fd, tuy nhi\u00ean n\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf Trung Qu\u1ed1c n\u00ean t\u1ed3n t\u1ea1i b\u00ean \u0111\u00f3, th\u00ec khi mang v\u1ec1 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t m\u00ecnh c\u1ee9 s\u1eeda cho h\u1ee3p l\u00fd.<\/p>\n<p>M\u1ed9t b\u1ea3n online c\u1ee7a quy\u1ec3n n\u00e0y c\u00f3 \u1edf trang web\u00a0<a href=\"https:\/\/tusach.thuvienkhoahoc.com\/wiki\/Danh_t%E1%BB%AB_Khoa_h%E1%BB%8Dc,_Gi%C3%A1o_s%C6%B0_Ho%C3%A0ng_Xu%C3%A2n_H%C3%A3n\">Th\u01b0 vi\u1ec7n khoa h\u1ecdc<\/a>. T\u00f4i c\u00f3 s\u1eeda l\u1ed7i ch\u00ednh t\u1ea3 v\u00e0 upload \u1edf \u0111\u00e2y:\u00a0<a href=\"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/Danh-tu-Khoa-hoc-Hoang-Xuan-Han.doc\">Danh tu Khoa hoc Hoang Xuan Han<\/a>.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u00edch \u0111o\u1ea1n trong s\u00e1ch &#8220;Danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc&#8221; c\u1ee7a Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n, n\u0103m 1942:<\/p>\n<p><strong>Ch\u01b0\u01a1ng 1: (X\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c t\u00ednh ch\u1ea5t mong mu\u1ed1n khi t\u1ea1o t\u1eeb m\u1edbi)<\/strong><\/p>\n<p>N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, m\u1ed9t danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc c\u1ed1t c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ee9c t\u00ednh sau n\u1ea7y: \u0111\u1ee7 r\u00e0nh m\u1ea1ch, d\u1ec5 nh\u1edb, g\u1ecdn.<\/p>\n<p><strong>Ch\u01b0\u01a1ng 2: (Ph\u00e2n t\u00edch 3 ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch t\u1ea1o danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc m\u1edbi)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch d\u00f9ng ti\u1ebfng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng:<\/strong><\/p>\n<p>Ta c\u00f3 s\u1eb5n m\u1ed9t \u00edt ti\u1ebfng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch chuy\u00ean m\u00f4n hay l\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng th\u1ee9c\u00a0; v\u00ed nh\u01b0 c\u00e1i k\u00ednh, ch\u1ea5t h\u01a1i, ph\u00e9p c\u1ed9ng. Nh\u1eefng ti\u1ebfng \u1ea5y r\u1ea5t l\u00e0 qu\u00ed. N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f4m c\u1ea3 \u0111\u00e2u nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m.<\/p>\n<p>Ta s\u1ebd g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebfng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch n\u1ea7y r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ee9 b\u1ed1n, th\u1ee9 b\u1ea3y v\u00e0 th\u1ee9 t\u00e1m, ngh\u0129a l\u00e0 danh t\u1eeb \u0111\u1eb7t ra c\u00f3 g\u1ed1c d\u1ec5 nh\u1edb, c\u00f3 \u00e2m \u0111i\u1ec7u Vi\u1ec7t nam v\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng gh\u00e9p l\u1ea1i tuy th\u00e0nh m\u1ed9t ti\u1ebfng m\u1edbi, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn gi\u1eef ho\u00e0n to\u00e0n \u00fd ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed7i ph\u1ea7n, cho n\u00ean n\u00f3 hay l\u00e0m l\u1ea7m l\u1eabn ngh\u0129a.<\/p>\n<p>Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u1ea5y n\u00ean khi n\u00e0o d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec d\u00f9ng, ch\u1edb n\u00f3 kh\u00f4ng th\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><strong>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch phi\u00ean \u00e2m:<\/strong><\/p>\n<p>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch n\u1ea7y d\u00f9ng danh t\u1eeb c\u1ee7a \u00c2u ch\u00e2u. Ch\u00fang ta h\u1ea5p th\u1ee5 khoa h\u1ecdc b\u1edfi \u00c2u ch\u00e2u, nh\u01b0ng l\u1ea5y ch\u1eef \u00c2u ch\u00e2u l\u00e0m danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t ti\u1ec7n. V\u1ea3 ph\u1ea7n l\u1edbn danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd l\u1ea5y g\u1ed1c \u1edf Hi l\u1ea1p v\u00e0 La tinh, cho n\u00ean danh t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc hay t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf. D\u00f9ng n\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u1ebd l\u1eafm ru\u00a0?<\/p>\n<p>Kh\u1ed1n m\u1ed9t n\u1ed7i, ti\u1ebfng \u00c2u ch\u00e2u ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u00e2m \u0111i\u1ec7u kh\u00e1c h\u1eb3n ti\u1ebfng ta. Ho\u1eb7c v\u00ec ch\u1eef d\u00e0i qu\u00e1, ho\u1eb7c v\u00ec \u00e2m kh\u00f3 \u0111\u1ecdc qu\u00e1, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 phi\u00ean \u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u1ebfng phi\u00ean \u00e2m ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch qu\u1ed1c gia, n\u00ean s\u1ee3 kh\u00f3 nh\u1eadp t\u1ecbch ti\u1ebfng ta \u0111\u01b0\u1ee3c. Xem nh\u01b0 ch\u1eef athl\u00e9tisme phi\u00ean \u00e2m ra at-l\u00ea-t\u00edt-m\u01a1 c\u0169ng m\u1edbi l\u1ea1 nh\u01b0 ti\u1ebfng \u0111i\u1ec1n kinh m\u00e0 ch\u1ec9 ti\u1ebfng sau c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>L\u1ed1i phi\u00ean-\u00e2m n\u00ean d\u00f9ng; nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1m-d\u1ee5ng. Tr\u00e1i l\u1ea1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0nh khoa-h\u1ecdc c\u1ef1c k\u1ef3 ri\u00eang r\u1ebd nh\u01b0 h\u00f3a-h\u1ecdc m\u00e0 danh-t\u1eeb ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi v\u00e0 qu\u1ed1c-t\u1ebf, ta l\u1ea1i n\u00ean d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng-s\u00e1ch ti\u1ec7n n\u1ea7y.<\/p>\n<p>Ta l\u1ea1i c\u00f2n n\u00ean d\u00f9ng l\u00fac \u0111\u1eb7t nh\u1eefng t\u00ean \u0111\u01a1n-v\u1ecb, v\u00e0 nh\u1eefng danh-t\u1eeb \u0111\u00e3 th\u00e0nh qu\u1ed1c-t\u1ebf thu\u1ed9c v\u1ec1 khoa-h\u1ecdc cao-c\u1ea5p. Tuy ti\u1ebfng phi\u00ean-\u00e2m kh\u00f4ng g\u1ecdn g\u00e0ng, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 l\u1ee3i cho s\u1ef1 giao-t\u1ebf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u00e1c-h\u1ecdc x\u1ee9 ta v\u1edbi c\u00e1c x\u1ee9 ngo\u00e0i. L\u00fac m\u00ecnh \u0111\u00e3 gi\u1ecfi khoa-h\u1ecdc th\u00ec \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111\u1ecdc b\u00e1o khoa-h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc s\u1ebd d\u1ec5 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129a.<\/p>\n<p><strong>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch g\u1ed1c Nho:<\/strong><\/p>\n<p>N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, ph\u01b0\u01a1ng-s\u00e1ch n\u1ea7y l\u00e0m tr\u1ecdn h\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u-ki\u1ec7n tr\u00ean v\u00e0 r\u1ea5t n\u00ean d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1ch ph\u1ed5-th\u00f4ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i t\u00f3m t\u1eaft nh\u1eefng \u00fd tr\u00ean v\u00e0o trong b\u1ea3ng sau n\u00e0y.<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"100%\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"4\">\n<colgroup>\n<col width=\"64*\" \/>\n<col width=\"64*\" \/>\n<col width=\"64*\" \/>\n<col width=\"64*\" \/><\/colgroup>\n<tbody>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\"><\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><b><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch phi\u00ean \u00e2m<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>Ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch g\u1ed1c nho<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>1. \u0110\u1ee7 ti\u1ebfng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><b><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">2. M\u1ed7i ch\u1eef m\u1ed7i \u00fd<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><b><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">3. M\u1ed7i \u00fd m\u1ed7i ch\u1eef<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><b><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">c\u00f3<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><b><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">4. C\u00f3 g\u1ed1c d\u1ec5 nh\u1edb<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><b><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">c\u00f3<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>5. T\u00ednh-c\u00e1ch li\u00ean-l\u1ea1c v\u00e0 to\u00e0n-th\u1ec3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>6. G\u1ecdn g\u00e0ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><b><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">7. \u00c2m-h\u01b0\u1edfng ta<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"TOP\">\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>8. T\u00ednh c\u00e1ch qu\u1ed1c gia<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>kh\u00f4ng<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"25%\">\n<p lang=\"vi-VN\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>c\u00f3<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>Ch\u01b0\u01a1ng 3: (Xem x\u00e9t kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a ti\u1ebfng Nh\u1eadt, Trung, v\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c lu\u1eadt \u1edf ti\u1ebfng Vi\u1ec7t)<\/strong><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt-b\u1ea3n \u0111\u00e3 gi\u1ea3i-quy\u1ebft b\u1eb1ng ba c\u00e1ch n\u00f3i tr\u00ean. C\u00e1ch \u0111\u1eb7t b\u1eb1ng ti\u1ebfng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t \u00edt d\u00f9ng. C\u00e1ch phi\u00ean-\u00e2m r\u1ea5t hay d\u00f9ng nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng \u00fd thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u00e0nh cao-c\u1ea5p. C\u00f2n l\u1ed1i d\u00f9ng g\u1ed1c ch\u1eef H\u00e1n l\u00e0 l\u1ed1i r\u1ea5t th\u00f4ng-d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng th\u00ed-d\u1ee5 tr\u00ean l\u00e0 l\u1ea5y trong h\u00e0ng ngh\u00ecn th\u00ed-d\u1ee5 kh\u00e1c. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ti\u1ebfng Nh\u1eadt, s\u1ef1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng quan-h\u1ec7 l\u1eafm [5] v\u00ec ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t l\u00e0 ph\u00ed \u00e2m, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i n\u00f3i c\u00e2u d\u00e0i m\u1edbi t\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u00fd ng\u1eafn.<\/p>\n<p>L\u1ebd th\u1ee9 hai l\u00e0 t\u00ednh-t\u00ecnh d\u00e2n-t\u1ed9c h\u1ecd r\u1ea5t l\u00e0 ch\u1ecbu kh\u00f3. Qu\u00fd h\u1ed3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u1edbi. \u0111i\u1ec1u hay, kh\u00f3 m\u1ea5y h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1ea3n l\u00f2ng. H\u1ecd th\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec5n-l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng cho s\u1ef1 danh-t\u1eeb phi\u1ec1n-ph\u1ee9c l\u00e0m kh\u00f3 ch\u1ecbu. L\u1ebd th\u1ee9 ba l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd r\u1ea5t \u0111\u1ed3ng-t\u00e2m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0\u1edbng th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghe. H\u1ecd c\u1ed1t c\u1ea7n c\u00f3 ch\u1eef \u0111\u1ec3 d\u00f9ng m\u00e0 gi\u1ea3ng hay vi\u1ebft khoa-h\u1ecdc, ch\u1edb h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t th\u00ec gi\u1edd b\u00e0n t\u00e1n l\u00e2u v\u1ec1 danh-t\u1eeb.<\/p>\n<p>N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt-b\u1ea3n ho\u00e0n-to\u00e0n d\u00f9ng l\u1ed1i phi\u00ean \u00e2m trong nh\u1eefng khoa h\u00f3a-h\u1ecdc, v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0nh cao-c\u1ea5p v\u1ec1 c\u00e1c m\u00f4n kh\u00e1c. C\u00f2n d\u01b0, h\u1ecd vi\u1ebft b\u1eb1ng H\u00e1n-t\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u1ecdc b\u1eb1ng H\u00e1n-\u00e2m. C\u00e1ch \u0111\u1eb7t kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh-c\u00e1ch to\u00e0n-th\u1ec3 v\u00e0 kh\u00f4ng g\u1ecdn g\u00e0ng. Nh\u01b0ng ai c\u0169ng d\u00f9ng, n\u00ean nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u1eb3n.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Trung-hoa ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1eef \u0111\u01a1n. Nay gh\u00e9p l\u1ea1i th\u00e0nh ch\u1eef k\u00e9p \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u00fd m\u1edbi: ho\u1eb7c l\u00e0 l\u1ea5y ch\u1eef c\u0169 m\u00e0 chuy\u1ec3n sang ngh\u0129a m\u1edbi theo l\u1ed1i ngh\u0129a r\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Danh-t\u1eeb khoa-h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1ea3i m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 l\u1ed9n x\u1ed9n kh\u00e1 l\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft-\u0111\u1ecbnh m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh-th\u1ee9c nh\u01b0 ng\u00e0y nay. L\u00fac \u0111\u1ea7u m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng ch\u1eef m\u1ed9t c\u00e1ch. C\u00e1c nh\u00e0 khoa-h\u1ecdc th\u1ea5y v\u1eady d\u00e3 l\u1eadp nhi\u1ec1u h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u00ednh-ch\u00ednh.<\/p>\n<p>V\u1ea5n-\u0111\u1ec1 danh-t\u1eeb khoa-h\u1ecdc \u1edf Trung-hoa nay c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 gi\u1ea3i-quy\u1ebft xong, v\u00e0 k\u1ebft-qu\u1ea3 r\u1ea5t l\u00e0 ho\u00e0n-b\u1ecb.<\/p>\n<p>Ph\u00e0m danh-t\u1eeb v\u1ec1 to\u00e1n-h\u1ecdc, v\u1eadt-l\u00fd-h\u1ecdc th\u00ec l\u1ea5y s\u1ef1 th\u00edch ngh\u0129a l\u00e0m ch\u1ee7. D\u00f9ng \u0111\u01a1n-\u00e2m hay l\u00e0 l\u01b0\u1ee1ng-\u00e2m l\u00e0m qui-t\u1eafc. V\u1ec1 h\u00f3a-h\u1ecdc th\u00ec ph\u1ea7n v\u00f4-c\u01a1 d\u00f9ng l\u1ed1i \u0111\u1eb7t ch\u1eef m\u1edbi v\u00e0 th\u00edch ngh\u0129a v\u00e0 phi\u00ean-\u00e2m, c\u00f2n v\u1ec1 ph\u1ea7n h\u1eefu-c\u01a1 th\u00ec ho\u00e0n-to\u00e0n phi\u00ean-\u00e2m.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i nh\u1eefng ti\u1ebfng phi\u00ean-\u00e2m, nh\u1eefng danh-t\u1eeb c\u1ee7a Trung-hoa \u0111\u1ec1u g\u1ecdn g\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u1eb7t c\u00f3 quy-c\u1ee7 c\u1ea3.<\/p>\n<p>DANH-T\u1eea LU\u1eacT-H\u1eccC \u1ede VI\u1ec6T NG\u1eee<\/p>\n<p>S\u1edf d\u0129 ta ch\u01b0a c\u00f3 danh-t\u1eeb khoa-h\u1ecdc l\u00e0 v\u00ec t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ta ch\u01b0a c\u1ea7n l\u1eafm. C\u00f2n v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng-di\u1ec7n lu\u1eadt-h\u1ecdc v\u00e0 ch\u00ednh-tr\u1ecb th\u00ec l\u1ea1i kh\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u00e3 c\u1ea7n c\u00f3 danh-t\u1eeb \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng b\u1ed9 lu\u1eadt m\u1edbi ban-b\u1ed1 cho c\u1ea3 \u0111\u1ed3ng d\u00e2n thi-h\u00e0nh.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u00fd m\u00e0 b\u1ed9 lu\u1eadt T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng thu nh\u1eadp v\u00e0o th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t m\u1edbi m\u00e0 g\u1ecdi. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec1u l\u1ea5y g\u1ed1c \u1edf H\u00e1n v\u0103n, gh\u00e9p \u00e2m \u0111\u01a1n th\u00e0nh \u00e2m k\u00e9p, gh\u00e9p \u00e2m k\u00e9p th\u00e0nh ch\u1eef d\u00e0i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u00fd ph\u1ee9c t\u1ea1p. Nh\u1eefng ch\u1eef m\u1edbi \u1ea5y c\u0169ng c\u00f3 ch\u1eef \u0111\u1eb7t kh\u00e9o v\u00e0 g\u1ecdn, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 ch\u1eef \u0111\u1eb7t v\u1ee5ng nh\u01b0ng l\u00fac c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng, d\u00f9ng sinh quen n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng ai d\u1ecb-ngh\u1ecb g\u00ec. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ebd thi\u00ean nhi\u00ean. V\u00ec ti\u1ebfng n\u00f3i n\u01b0\u1edbc n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u1ea7y nh\u1eefng s\u1ef1 v\u00f4 l\u00fd m\u00e0 ai c\u0169ng n\u00f3i c\u1ea3.<\/p>\n<p><strong>Ch\u01b0\u01a1ng 4: (C\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n ch\u1ecdn d\u00f9ng)<\/strong><\/p>\n<p>Sau khi xem x\u00e9t k\u1ef9 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc tr\u00ean, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh theo s\u1ef1 ti\u1ebfn ho\u00e1 thi\u00ean nhi\u00ean c\u1ee7a Vi\u1ec7t \u00e2m m\u00e0 tham d\u1ee5ng c\u1ea3 ba ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch.<\/p>\n<p>1. M\u1ed9t ch\u1eef Ph\u00e1p th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nhi\u1ec1u ngh\u0129a. T\u00f4i ki\u1ebfm nh\u1eefng ngh\u0129a thu\u1ed9c v\u1ec1 khoa h\u1ecdc hay l\u00e0 c\u1ea7n d\u00f9ng trong s\u1ef1 l\u1eadp lu\u1eadn khoa h\u1ecdc. R\u1ed3i m\u1ed7i ngh\u0129a \u0111\u1eb7t theo m\u1ed9t ch\u1eef; ch\u1ec9 tr\u1eeb l\u00fac n\u00e0o nh\u1eefng ngh\u0129a \u1ea5y xa nhau l\u1eafm th\u00ec t\u00f4i v\u1eabn \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1eef m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>2. L\u00fac \u0111\u00e3 chia ra t\u1eebng ngh\u0129a v\u00e0 nh\u1eadn ngh\u0129a \u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i, t\u00f4i b\u00e8n ngh\u0129 xem \u00fd \u1ea5y th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng hay l\u00e0 \u0111\u00e3 v\u00e0o tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 kh\u00e1 cao, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u1ea7n hi\u1ec3u t\u1edbi.<\/p>\n<p>3. L\u00fac n\u00e0o kh\u00f4ng d\u00f9ng ti\u1ebfng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec t\u00f4i ph\u1ea3i l\u1ea5y g\u1ed1c \u1edf ch\u1eef nho. \u0110\u00e2y t\u00f4i l\u1ea5y hai \u0111i\u1ec1u-ki\u1ec7n &#8221; d\u1ec5 nh\u1edb \u0111\u1ebfn ngh\u0129a &#8221; v\u00e0 &#8221; g\u1ecdn g\u00e0ng &#8221; l\u00e0m ch\u1ee7. Sau khi ch\u1ecdn g\u1ed1c \u1edf ch\u1eef nho, t\u00f4i ch\u1eafp n\u00f3 v\u00e0o ti\u1ebfng kh\u00e1c c\u1ed1t sao cho kh\u1ecfi l\u1ea7m ngh\u0129a ch\u1eef n\u1ea7y v\u1edbi ch\u1eef kia.<\/p>\n<p>4. Nhi\u1ec1u l\u00fac, \u00fd r\u1ea5t th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng ti\u1ebfng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng hay l\u00e0 g\u1ed1c nho d\u1ec5 hi\u1ec3u m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 t\u00f4i ph\u1ea3i d\u00f9ng nh\u1eefng g\u1ed1c h\u00e1n-t\u1ef1 kh\u00f3 hi\u1ec3u cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ecdc ch\u1eef nho t\u00ed n\u00e0o.<\/p>\n<p>5. Khi n\u00e0o \u00fd kh\u00f4ng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng n\u1eefa v\u00e0 thu\u1ed9c v\u00e0o b\u1ef1c cao, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eef th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng c\u00e0ng hay, kh\u00f4ng th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i g\u00ec.<\/p>\n<p>C\u0169ng v\u00ec v\u1eady m\u00e0 t\u00f4i g\u1ecdi spectre lumineux l\u00e0 quang-ph\u1ed5, \u00e9nergie potentielle l\u00e0 th\u1ebf-n\u0103ng. Ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p, ch\u01b0a h\u1ecdc t\u1edbi to\u00e1n-h\u1ecdc v\u00e0 v\u1eadt-l\u00fd-h\u1ecdc cao-c\u1ea5p, c\u0169ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u nh\u1eefng ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u1ea5y l\u00e0 g\u00ec.<\/p>\n<p>6. N\u1ebfu d\u00f9ng ti\u1ebfng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u00f9ng g\u1ed1c nho c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ee3i, th\u00ec t\u00f4i d\u00f9ng ti\u1ebfng phi\u00ean-\u00e2m. T\u00f4i d\u00f9ng ti\u1ebfng phi\u00ean-\u00e2m trong hai tr\u01b0\u1eddng-h\u1ee3p. M\u1ed9t l\u00e0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 d\u00f9ng n\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, m\u00e0 nay d\u00f9ng kh\u00f4ng h\u1ea1i cho s\u1ef1 khoa-h\u1ecdc. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 ti\u1ebfng pin l\u00e0 pile, bu-\/ong l\u00e0 boulon. Tr\u01b0\u1eddng-h\u1ee3p th\u1ee9 hai l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ebfng r\u1ea5t chuy\u00ean-m\u00f4n, m\u00e0 \u00edt d\u00f9ng ngo\u00e0i ph\u1ea1m-vi khoa-h\u1ecdc, nh\u01b0 nh\u1eefng t\u00ean c\u00e1c \u0111\u01a1n-v\u1ecb, t\u00ean c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00e1c m\u1eb7t v\u1ec1 to\u00e1n-ph\u00e1p cao-c\u1ea5p, t\u00ean c\u00e1c hi\u1ec7n-tr\u1ea1ng kh\u00f4ng t\u1ea3 ra b\u1eb1ng ti\u1ebfng nho hay ti\u1ebfng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 t\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ea5t h\u00f3a-h\u1ecdc. V\u00ed-d\u1ee5\u00a0: m\u00e9t l\u00e0 m\u00e8tre, g\u1edd-rat l\u00e0 grade, at-m\u00f4t-phe l\u00e0 atmosph\u00e8re, c\u00f4-nic l\u00e0 h\u00ecnh conique, ca-th\u00ea-n\u00f4-\u00edt l\u00e0 m\u1eb7t cath\u00e9noide. \u00eau-tec-ti l\u00e0 eutectie, a-cit l\u00e0 acide, pen-tan l\u00e0 pentalle.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f4i phi\u00ean-\u00e2m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u00fd \u1edf trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u1ea5y. Ch\u1eef n\u00e0o m\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00e0nh qu\u1ed1c-t\u1ebf, kh\u00f4ng th\u00ec \u00edt ra c\u0169ng chung \u00e2m \u1edf ti\u1ebfng Ph\u00e1p Anh, hay Ph\u00e1p \u0110\u1ee9c, th\u00ec t\u00f4i m\u1edbi d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng-s\u00e1ch \u1ea5y.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\">Tr\u00ean n\u1ea7y t\u00f4i n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1ch chia \u00fd v\u00e0 ch\u1ecdn ph\u01b0\u01a1ng-s\u00e1ch. N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, n\u1ebfu ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u00f3 nhi\u1ec1u ngh\u0129a g\u1ea7n nhau, m\u1ed7i ngh\u0129a t\u00f4i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ti\u1ebfng. N\u1ebfu nh\u1eefng ngh\u0129a \u1ea5y xa nhau, t\u00f4i ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ti\u1ebfng. <strong>T\u00f4i g\u1eafng d\u00f9ng ti\u1ebfng th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 nh\u1eefng \u00fd r\u1ea5t th\u00f4ng-th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec t\u00f4i d\u00f9ng g\u1ed1c nho, t\u00ecm g\u1ed1c d\u1ec5 nh\u1edb tr\u01b0\u1edbc\u00a0; n\u1ebfu c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec t\u00f4i d\u00f9ng g\u1ed1c kh\u00f3. L\u00fac n\u00e0o ti\u1ebfng r\u1ea5t chuy\u00ean-m\u00f4n v\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh-c\u00e1ch qu\u1ed1c-t\u1ebf th\u00ec t\u00f4i d\u00f9ng l\u1ed1i phi\u00ean-\u00e2m.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Nombre positif v\u00e0 nombre n\u00e9gatif, ng\u01b0\u1eddi Trung-hoa theo ch\u1eef g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh-s\u1ed1 v\u00e0 ph\u1ee5-s\u1ed1. \u00dd ch\u00ednh v\u00e0 ph\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean t\u00f4i \u0111\u1ed5i l\u00e0 s\u1ed1 \u00e2m v\u00e0 s\u1ed1 d\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00ed-d\u1ee5 trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng-h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady. M\u1ed7i l\u00fac nh\u1eadn th\u1ea5y ch\u1eef c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7t ra \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc nay quen d\u00f9ng n\u00ean h\u1ecd v\u1eabn gi\u1eef, th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ebd g\u00ec gi\u1eef c\u00e1i kh\u00f4ng hay c\u1ee7a h\u1ecd, n\u00ean t\u00f4i \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>Trong t\u1eadp danh-t\u1eeb n\u1ea7y, t\u00f4i r\u1ea5t hay d\u00f9ng c\u00e1i g\u1ea1ch-n\u1ed1i. V\u1ea5n-\u0111\u1ec1 c\u00e1i g\u1ea1ch-n\u1ed1i \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n. K\u1ebb b\u1ea3o n\u00ean b\u1ecf v\u00ec s\u1ef1 in, s\u1ef1 vi\u1ebft l\u00f4i th\u00f4i. K\u1ebb b\u1ea3o n\u00ean th\u00f4ng-d\u1ee5ng v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 l\u1ee3i l\u00e0m r\u1eddi h\u1eb3n m\u1ed9t nh\u00f3m ch\u1eef trong c\u00e2u, cho n\u00ean ngh\u0129a n\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi sau n\u1ea7y. Ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh c\u00f2n v\u00e0o tr\u00ecnh-\u0111\u1ed9 h\u00e0m-h\u1ed3, v\u00ec th\u1ebf n\u00ean c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3ng ra nhi\u1ec1u ngh\u0129a. S\u1ef1 \u1ea5y \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u01a1 kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng quan-ng\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m cho c\u00e2u th\u01a1 m\u00ecnh nhi\u1ec1u khi ng\u1eafn ng\u1ee7i m\u00e0 h\u00e0m nhi\u1ec1u t\u1ee9. Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00f4i n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ef1c-t\u1ebf, nh\u01b0 trong kho\u00e1n-\u01b0\u1edbc, trong v\u0103n-t\u1eeb khoa-h\u1ecdc. C\u00f3 c\u00e1ch g\u00ec l\u00e0m th\u00eam r\u00f5 ngh\u0129a c\u00e2u v\u0103n th\u00ec ta n\u00ean l\u00e0m\u00a0; n\u00e0o c\u00e1ch d\u00f9ng ch\u1eef, n\u00e0o c\u00e1ch \u0111\u00e1nh d\u1ea5u, ta \u0111\u1ec1u n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00fd t\u1edbi. Ch\u1eafc ai c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u0103n n\u00f4m ta khi tr\u01b0\u1edbc, c\u0169ng nh\u01b0 v\u0103n ch\u1eef H\u00e1n, kh\u00f4ng ch\u1ea5m c\u00e2u, n\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u00f4ng kh\u00f3 l\u00f2ng m\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay ta d\u00f9ng ch\u1eef la-tinh c\u00f3 c\u00e1i l\u1ee3i v\u00f4 ng\u1ea7n l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c d\u1ea5u c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd g\u00ec m\u00e0 ta kh\u00f4ng d\u00f9ng d\u1ea5u g\u1ea1ch-n\u1ed1i. C\u00f2n s\u1ef1 \u1ea5n-lo\u00e1t ho\u1eb7c vi\u1ebft, th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 phi\u1ec1n ph\u1ee9c th\u1ef1c, nh\u01b0ng d\u1ea5u n\u00e0o c\u0169ng g\u00e2y ra \u0111i\u1ec1u phi\u1ec1n ph\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady. D\u1ea5u g\u1ea1ch-n\u1ed1i tuy nhi\u1ec1u h\u01a1n c\u00e1c d\u1ea5u kh\u00e1c, nh\u01b0ng th\u1eed xem c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Trung-hoa v\u00e0 Nh\u1eadt-b\u1ea3n h\u1ecd c\u00f2n b\u1ecb nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t-ti\u1ec7n b\u1eb1ng m\u1ea5y ta n\u1eefa, m\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ed1i ch\u1eef h\u1ecd \u0111i. Xin \u0111\u1eebng t\u01b0\u1edfng h\u1ecd d\u1ea1i h\u01a1n m\u00ecnh.<\/p>\n<p>C\u00f2n c\u00f3 c\u00e1ch n\u1eefa l\u00e0 vi\u1ebft li\u1ec1n ch\u1eef l\u1ea1i. Tuy l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i l\u1eafm, nh\u01b0ng s\u1ee3 t\u00e1o-b\u1ea1o qu\u00e1, \u00edt ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng-\u1ee9ng, n\u00ean t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00f9ng.<\/p>\n<p>Nay m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng ti\u1ebfng khoa-h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch lan r\u1ed9ng ta c\u00f2n mong s\u1ebd d\u00f9ng n\u00f3 v\u1ec1 gi\u00e1o-khoa v\u00e0 th\u1ef1c-h\u00e0nh. N\u00ean nh\u1eefng ch\u1eef m\u1edbi c\u1ea7n th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng trong c\u00e2u vi\u1ebft, \u0111\u1ec3 c\u00e2u th\u00eam r\u00f5 ngh\u0129a. Sau n\u1ea7y, l\u00fac ti\u1ebfng \u0111\u00e3 ph\u1ed5-th\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf m\u1ed9t ph\u1ea7n g\u1ea1ch-n\u1ed1i c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ec1 chi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Quy\u1ec3n s\u00e1ch &#8220;Danh t\u1eeb khoa h\u1ecdc&#8221; c\u1ee7a c\u1ee5 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n vi\u1ebft n\u0103m 1942 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c &#8220;nh\u1eadp kh\u1ea9u&#8221;\u00a0thu\u1eadt ng\u1eef khoa h\u1ecdc, \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1eabn\u00a0h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn c\u00e1ch t\u1ea1o ra t\u1eeb ng\u1eef m\u1edbi khi d\u1ecbch. C\u1ee5 H\u00e3n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean n\u00eau c\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi danh t\u1eeb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true},"categories":[1],"tags":[6,7],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8jAij-T","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rosetta.vn\/translate\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}