Hồ sơ cán bộ của Đại học Quốc Gia TPHCM cho biết: PGS. TSKH. Phan Dũng sinh ngày 21.08.1950. Quê quán: Thừa Thiên – Huế. Chỗ ở hiện nay: TPHCM.

Hôm nay là kỷ niệm ngày sinh của thầy Phan Dũng, xin chúc mừng sinh nhật và chúc thầy nhiều sức khỏe!

Thầy Phan Dũng có đóng góp mang tính quyết định vào việc truyền bá TRIZ và phát triển nó phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam, tạo lập một nhánh về “TRIZ mở rộng” ở Việt Nam thu hút sự quan tâm của quốc tế. Điều đó cộng đồng TRIZ Việt Nam đã biết và kính trọng ông với tư cách người dẫn đường cho lĩnh vực này ở Việt Nam.

Qua bài này, chúng tôi viết thêm về một số chuyện “bên lề” nhân kể chuyện về thầy Phan Dũng.

Trên trang web của Trung tâm Sáng tạo Khoa học kỹ thuật (TSK-CSTC), có bài viết này giới thiệu về logo của TSK-CSTC và bài hát “Sáng tạo ca”:

http://cstc.vn/index.php/en/home/172-v-cac-biu-tng-logo-va-bai-hat-tp-th-ca-hc-vien-pplstvm.html

Logo TSK-CSTC

Thầy Phan Dũng sinh năm 1950, năm 1992 nghĩ ra logo này là 42 tuổi. Logo thể hiện ông nắm bắt tinh thần của TRIZ và liên hệ với triết lý phương Đông (đạo giáo – Taoism – được thầy Dũng nhắc đến trong thư gửi cho Toru Nakagawa ở Nhật Bản, tuy nhiên Nakagawa hình như theo tinh thần thực dụng rất Tây). Vòng tròn âm dương của Kinh dịch để ở trong vòng lặp phản hồi của điều khiển học (lúc đó ngành điều khiển học ở Liên Xô rất mạnh, Genrikh Altshuller cũng dùng điều khiển học làm một trụ cột cho các lý thuyết của mình).

Sau này Leonid Chechurin người Nga dạy về TRIZ cũng liên hệ với Đạo đức kinh (Tao Te Ching) của Lão Tử (Laotzu) với tinh thần của “hệ thống lý tưởng” của TRIZ. Có khi ông Chechurin cũng từng đọc qua góc nhìn của Phan Dũng.

Thông tin cũ trên trang web của TSK-CSTC giới thiệu về Phan Dũng khi ông còn làm việc:

TSKH Phan Dũng sinh năm 1950 tại Thừa Thiên – Huế, tốt nghiệp đồng thời Đại học Tổng hợp quốc gia về vật lý thực nghiệm các chất bán dẫn và Học viện Công cộng sáng tạo – sáng chế Azerbaigian, Baku, Liên Xô năm 1973. Nhận học vị tiến sĩ (1985) và TSKH (1989) về vật lý thực nghiệm các chất bán dẫn tại ĐH Quốc gia Leningrad (nay là Saint Petersburg) – Liên bang Nga, nhận chức danh phó giáo sư năm 1991. Ông là người sáng lập và hiện nay là Giám đốc TT Sáng tạo khoa học kỹ thuật (TSK) thuộc Trường ĐHKH tự nhiên, ĐHQG TPHCM.

Ở đó không ghi về một đặc điểm của Phan Dũng mà ai làm việc với ông sẽ nhận ra, là ông làm việc gì cũng rất cẩn trọng. Có một cô người Trung Quốc làm nghiên cứu sinh ở đại học Massachusetts Amherst kể lại quá trình tiếp nhận thông tin từ Phan Dũng để tìm hiểu về TRIZ, thành một chương trong quyển luận án tiến sĩ của cô ấy, cho ta hình dung thêm:

Fan_Yihong_PhDthesis2014_about_Phan_Dung (đây chỉ là trích đoạn, người đọc có thể tìm thấy toàn bộ luận án này trên kho dữ liệu mở của trường U. Mass. Amherst)

Fan Yihong kể là nhờ một người ở Viện Altshuller (ở Mỹ) giới thiệu, cô tiếp xúc được với Phan Dũng và được ông hỗ trợ nhiều tài liệu để tìm hiểu về TRIZ và những thông tin ông có được từ hồi ở Liên Xô. Phan Dũng đi hội nghị ở Mỹ, cũng gặp gỡ Fan để nói chuyện thêm. Một chuyện ấn tượng với Fan là khi Phan Dũng gửi các bài báo của mình lên mạng cho Fan đọc, có một số bài không được phép đưa công khai lên mạng thì ông gửi cho cô bằng mail. “Mail” ở đây là gửi chuyển phát nhanh kiểu EMS (với phí tổn khá lớn).

Lúc Phan Dũng gửi thư cho Toru Nakagawa để giới thiệu về các hoạt động phổ biến và phát triển TRIZ ở Việt Nam, ông cũng gửi thư giấy qua EMS như vậy. Chấp nhận tốn phí bưu điện khá nhiều để gửi bằng giấy mà không gửi thư điện tử hoặc gửi bình thường (chậm nhưng rẻ), có lẽ Phan Dũng muốn thể hiện thái độ tôn trọng người đối diện. Đằng sau đó, có lẽ cũng là mong muốn giới thiệu với thế giới những gì mà TSK-CSTC đã và đang làm ở Việt Nam, tạo sự giao lưu quốc tế và cập nhật tri thức.

Với tinh thần làm việc, tri thức và khả năng tư duy như thế, thầy Phan Dũng đã có một sự nghiệp đáng kính phục. Tuy không thể hoàn thành hết những mục tiêu của mình, thầy Dũng cũng đã làm hết sức trong hoàn cảnh khá hạn chế ở Việt Nam, ít ra là không có gì phải hối tiếc. Biết rằng với sức khỏe giảm sút do tuổi tác, thầy Dũng vẫn chưa thể an lòng vì con đường phát triển TRIZ ở Việt Nam còn nhiều việc cần làm, chúng tôi cũng mong thầy có tâm trạng thoải mái, sống lâu sống khỏe và thỉnh thoảng dành những lời khuyên quý giá cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển và phổ biến TRIZ, sáng tạo học ở Việt Nam.

Back to Top