Bài tập TRIZ, đợt 15:

Bài 15.1. Chính xác trong phạm vi một độ

Sâu bọ thỉnh thoảng chui vào ngũ cốc. Chúng thường bị tiêu diệt trước khi người ta đóng gói ngũ cốc. Cách tốt nhất để diệt chúng là sấy thực phẩm đến 65 độ C, không cao hơn cũng không thấp hơn. Nếu thấp hơn thì sâu bọ chưa chết, cao hơn thì làm hỏng chất lượng thực phẩm. Cần điều khiển nhiệt độ sấy chỉ trong phạm vi một độ.

Tuy nhiên, khi sấy với thể tích lớn ngũ cốc thì thường làm quá nóng một số chỗ, còn nếu chỉ sấy lượng nhỏ mỗi lần thì chi phí năng suất kém. Người ta định thổi những luồng hơi nóng qua các lớp ngũ cốc, nhưng một nhà sáng chế bảo là không cần phải làm thế. Hãy tìm giải pháp nào vừa đảm báo nhiệt độ chính xác vừa có năng suất cao.

Nguồn: đây là Problem 36: “An accuracy within one degree” trong sách của Genrikh Altshuller (And suddenly the inventor appeared).

Bài 15.2. Máy định lượng nước

Máy định lượng chất lỏng có cấu tạo đơn giản như hình vẽ. Chất lỏng chảy vào gầu G. Khi đủ lượng đã định, máy nghiêng về bên trái, rót chất lỏng ra ngoài. Phần bên trái nhẹ đi, máy trở về vị trí ban đầu. Đáng tiếc là máy định lượng như vậy làm việc không chính xác. Khi nghiêng về bên trái, chất lỏng vừa bắt đầu rót ra, phần bên trái hơi nhẹ đi, máy lập tức trở về vị trí ban đầu, mặc dù trong gầu vẫn còn chất lỏng. Lượng chất lỏng không rót hết phụ thuộc vào nhiều yếu tố (chênh lệch trọng lượng giữa phần bên trái và phần bên phải máy, độ nhớt chất lỏng, ma sát trục giữa…) Vì vậy không thể giải bằng cách làm gầu to hơn. Cần tìm phương pháp khắc phục nhược điểm nói trên của máy định lượng.

Nguồn: đây là Problem 45: “A capricious seesaw” trong sách của Genrikh Altshuller (And suddenly the inventor appeared), trong chương 24: A Crowd of Miniature Dwarfs (phương pháp mô hình hóa bằng những người tí hon)

Bài 15.3. Chúng ta có thể quản lý được các giọt chất lỏng

Một thiết bị thử nghiệm đã được lắp ráp tại một trong các phòng thí nghiệm. Một thử nghiệm rất quan trọng đã phải được thực hiện với polyme. Thiết bị này có một ống thẳng đứng, bên trong có một giọt polyme rơi xuống. Thiết bị đã được bật và… 

“Tắt nó đi”, người giám sát phòng thí nghiệm nói. “Không ổn đâu. Chúng ta cần những giọt nhỏ, và những gì chúng ta có bây giờ chỉ là những giọt lớn”. 

“Chỉ những giọt nước lớn mới có thể được tạo ra”, kỹ sư nói. “Ở đây không có gì chúng ta có thể làm được cả”. 

“Chúng tôi phải chia nhỏ các giọt trong khi chúng đang rơi”, người giám sát phản đối. “Tôi không biết làm thế nào để làm điều đó … cài đặt một màn hình? Không, điều đó cũng không tốt. Các giọt nước sẽ không có bất kỳ trở ngại nào khi rơi”. Và bất ngờ nhà phát minh xuất hiện. “Tôi không lo lắng, chúng tôi có thể quản lý các giọt”, ông nói. “Chúng ta có một chất. Hãy thêm một chất khác và một trường. Nó rất đơn giản. Trường sẽ tác động lên chất thứ hai để phá vỡ các giọt thành giọt nhỏ trong khi chúng bay”.

Nguồn: đây là Problem 55: “We can manage the droplets” trong sách của Genrikh Altshuller (And suddenly the inventor appeared)

Gợi ý: để tiện ghi lại các bước dùng công cụ tư duy kiểu TRIZ để giải quyết vấn đề, các bạn có thể sử dụng template văn bản ở https://rosetta.vn/triz/template-chua-cac-buoc-giai-quyet-van-de-voi-triz/

Leave a Reply

Back to Top