MỤC 1
Vòng tròn Lulio

Mô tả phương pháp

Raymondo Lulio (thế kỷ XIV sau Công nguyên) đã sáng tạo ra một dụng cụ bao gồm nhiều vòng tròn với đường kính khác nhau được xâu vào một trục chung (giống như xâu chuỗi hạt). Phía trên trục có gắn mũi tên. Mỗi vòng tròn được chia thành các phần bằng nhau. Các vòng tròn và mũi tên đều di động được.
Sau khi quay ngẫu nhiên thì mũi tên sẽ trỏ vào một phần nào đó trên mỗi hình tròn. Trên đó Raymondo Lulio đánh dấu bằng những bức vẽ hoặc từ ngữ, thậm chí là cả câu thành ngữ. Bằng cách tổ hợp lại thì ta có thể xây dựng cả câu từ.

Ở cấp mẫu giáo, không nên đặt quá bốn vòng tròn, và mỗi vòng chỉ nên chia ra từ bốn đến tám phần bằng nhau. Trên trục chung, mũi tên sẽ được gắn hướng về chỗ tiếp giáp của các phần.

Đối với trẻ mẫu giáo, vòng tròn Lulio vừa là phương pháp phát triển trí tưởng tượng vừa là đồ chơi giúp trẻ làm quen với thế giới, phát triển khả năng nói, toán học, v.v.

Mục đích

– dạy trẻ các chủ đề khác nhau.

– phát triển tính linh hoạt nhờ các hình ảnh tưởng tượng.

Các bước tiến hành một buổi học hoặc một giờ chơi

1. Các đồ vật khác nhau được thể hiện trên mỗi vòng tròn bằng hình hoặc biểu tượng.
Ví dụ:
Trên vòng tròn đầu tiên có thế giới thực vật (cây thông, cây táo, v.v.); trên vòng tròn thứ hai là những nơi mà loài thực vật đó sinh trưởng (cánh đồng, rừng, đầm lầy, v.v.); trên vòng tròn thứ ba là trái cây (cam, mận, v.v.)

2. Đặt ra mục tiêu của buổi học/giờ chơi.
Ví dụ:
Chọn ra một loài thực vật và giải thích về nơi sinh trưởng và hoa quả mà cây đó mang lại.
Giải thích, nhưng phải đủ tính xác thực, làm thế nào sự biến đổi mà mình tưởng tượng ra có thể có ích.

3. Xoay các vòng tròn, mũi tên được đặt trên phần tiếp giáp của ba phần và ghi lại tổ hợp thu được bằng từ.

Ví dụ:
Cây bạch dương – đầm lầy – quả cam.

4. Nghĩ ra một câu chuyện trên cơ sở của sự biến đổi trong tưởng tượng.
Ví dụ:
Người ta thấy rằng thật tuyệt vời khi có cây bạch dương kỳ diệu trong một khu vực đầm lầy ảm đạm này, và tất cả cư dân trong rừng đều đặc biệt thích thú việc có những quả cam sinh ra trên đó.

5. Tổ chức hoạt động sáng tạo dựa trên kết quả của việc chuyển đổi.

Khuyến nghị cho việc xây dựng hệ thống các buổi học/chơi cho trẻ em ở các độ tuổi khác nhau.

Khuyến nghị chung

Trẻ mẫu giáo xem Vòng tròn Lulio như những vòng tròn kỳ diệu hoặc những vòng tròn bí ẩn. Những vòng tròn này bắt đầu được dùng cho trẻ bốn tuổi. Ở độ tuổi này, chỉ nên sử dụng hai vòng tròn với bốn phần mỗi vòng.

Ví dụ: Thế giới thực vật (Cây, hoa, cây bụi, cỏ) Cây mọc trên (cánh đồng, rừng, đầm lầy, hồ, v.v.)
Với trẻ năm tuổi thì có thể thêm vào vòng tròn thứ ba:
Ví dụ: Trái cây (cam, táo, v.v.)

Cần đảm bảo rằng trẻ biết mỗi vòng tròn và mỗi phần trên vòng tròn thể hiện điều gì, vì đôi khi một số trẻ có thể không biết cây bụi hoặc đầm lầy là gì, ngay cả khi có hình minh họa.

Trẻ bảy tuổi hoàn toàn có khả năng tham gia buổi học/chơi với bốn vòng tròn và tám phần mỗi vòng.

Nên thực hiện các buổi học/chơi với Vòng tròn Lulio trong lớp như các bài tập vui chơi dành cho từng trẻ hoặc nhóm nửa lớp.

Các vòng tròn nên được làm bằng nhựa (hoặc giấy bìa cứng) và được đặt nằm ngang trên bàn để giáo viên và trẻ em có thể dễ dàng thay đổi các hình ảnh trong các phần vòng tròn. Các hình ảnh sẽ được dán lên bằng băng dính.

Các buổi học/chơi với Vòng tròn Lulio nên chia thành hai phần: 1) làm rõ kiến thức thực tế trong các lĩnh vực nhất định; 2) hướng dẫn phát huy tưởng tượng.

Trẻ 4 tuổi
Giáo viên dán hình ảnh động vật (chó, gà mái, cáo, v.v.) trên vòng trong nhỏ và hình ảnh con non của các động vật này trên vòng tròn lớn. Đầu tiên, giáo viên giao nhiệm vụ:

– Tìm mẹ của em bé (Trẻ sẽ ghép các hình ảnh của một con vật trưởng thành và con non của nó).

Sau đó, đề nghị trẻ quay các vòng tròn và đợi xem tổ hợp nào được tạo ra (chó mẹ – gà con).

Giáo viên giao nhiệm vụ: Con hãy suy nghĩ và kể cho mọi người nghe làm thế nào con chó mẹ có thể chăm sóc gà con (cho ăn, sưởi ấm, đưa đi dạo, vân vân).

Cho ví dụ trước để trẻ dễ hiểu ý tưởng.
Ví dụ: Ông bà chăm sóc con như thế nào? Hãy cho ví dụ mà trẻ có thể dễ liên tưởng, điều này sẽ giúp trẻ hiểu tính mở của hoạt động (học/chơi).

Trẻ 5 tuổi

Vòng tròn nhỏ mô tả các đồ vật ở thế giới bên ngoài (quả anh đào, ba lô, xe hơi, v.v.), trên vòng tròn nhỡ có hình dạng cơ bản (hình tam giác, hình bầu dục, hình tròn, v.v.) và trên vòng lớn là những con số.

– chọn một vật (Vd: quả anh đào)
– tìm hình dạng tương ứng (Vd: hình tròn),
– và số lượng (Vd: hai quả anh đào).

Bài tập phát huy trí tưởng tượng: trên cành cây anh đào có tám quả anh đào hình tam giác. Ý nghĩa thực tiễn: thật dễ dàng để đặt những quả anh đào như thế này vào hộp, một hình tam giác lên trên hình tam giác khác.

Trẻ 6-7 tuổi

Bài tập mở mang kiến thức: chọn một vật, tìm ra loại vật liệu tương ứng với nó, chỉ rõ màu sắc và xác định vị trí của nó (Ví dụ: điện thoại – nhựa – căn hộ – màu tím).

Trên vòng tròn thứ 1 – mẫu vật liệu (kim loại, vải, thủy tinh, v.v.).

Trên vòng tròn thứ 2 – minh họa một số đồ vật do con người làm ra (ghế, điện thoại, máy hút bụi, v.v.).

Trên vòng tròn thứ 3 – minh họa các địa điểm khác nhau (căn hộ, đường phố, tàu vũ trụ).

Trên vòng tròn thứ 4 – các mẫu màu (hồng, xanh, v.v.).

Bài tập tưởng tượng: Chọn ngẫu nhiên một phần từ mỗi vòng tròn và giải thích ý nghĩa thực tế của đồ vật thu được. Ví dụ, mũi tên chỉ vào các phần:
thủy tinh, chiếc ghế, tàu vũ trụ, màu hồng. Tình huống giả định được đưa ra, trong đó một phi hành đoàn của một con tàu vũ trụ đang cần gấp một chiếc ghế làm bằng thủy tinh màu hồng, vì … (câu trả lời của trẻ).

Kết quả mong đợi

Trộn lẫn một cách độc lập các bài tập, cả phần thực tế và tưởng tượng. Tùy theo nhiệm vụ được giao mà điền vào các phần trên vòng tròn bằng các thẻ vẽ các đối tượng được mô tả. Sáng tác những câu chuyện về ý nghĩa thực tế của một đồ vật có các tính chất và giá trị không giống thông thường.

Trò chơi & Bài tập sáng tạo

Hoạt động: (dành cho trẻ 4 tuổi)
Sự kết hợp bất thường

Mục đích:

Dạy trẻ xác định các phần của một đồ vật. Khuyến khích trẻ giải thích ý nghĩa thực tế của một phần bất thường nào đó của đồ vật.

Dụng cụ:

Vòng tròn Lulio gồm hai đĩa: Trên một đĩa có hình ảnh của các vật khác nhau, trên đĩa còn lại có các bộ phận cấu tạo nên các vật này.

Bài tập thực tế (RA): dựa vào đối tượng mà mũi tên đang trỏ vào, tìm một bộ phận của vật đó ở trên vòng tròn thứ hai

Bài tập tưởng tượng (IA): quay các vòng tròn, xác định vật và bộ phần mà mũi tên trỏ vào.

Ví dụ: mũi tên đang trỏ vào một tòa nhà và cánh máy bay. Đề nghị trẻ em nghĩ ra một câu chuyện kể về một tòa nhà học cách bay.

Trò chơi & Bài tập sáng tạo

Hoạt động: (dành cho trẻ 5 tuổi)

Cuộc dạo chơi của pháp sư

Mục đích:

Củng cố hiểu biết của trẻ về các truyện cổ tích quen thuộc. Dạy trẻ thay đổi nội dung của một truyện cổ tích quen thuộc dựa vào các vật màu nhiệm mới.

Dụng cụ:
Vòng tròn của Lulio gồm ba đĩa:
1 – hình ảnh thể hiện các tình huống từ những câu chuyện cổ tích quen thuộc;
2 – minh họa các đồ vật từ cùng các câu chuyện cổ tích trên;

3 – các phép biến hóa thần kỳ (xem thêm: các kỹ thuật cơ bản của trí tưởng tượng).

RA: xem mũi tên đang chỉ tình huống trong truyện cổ tích nào (Vd: “Cô bé quàng khăn đỏ” của Charles Perrault).
Nhớ lại các nhân vật trong truyện, tìm ra một vật có trong truyện (Vd: cái làn), chọn một pháp sư (Vd: pháp sư Đồng hóa).

Ví dụ: sói được ban cho khả năng nói chuyện

IA: quay các vòng tròn và xem tổ hợp thu được; vd: một bức tranh vẽ một tình huống trong truyện cổ tích “Ba chú heo nhỏ” của Anh kết hợp với một đồ vật trong thế giới vật liệu (Vd: cuộn chỉ trong truyện thần thoại Theseus và Minotaur của thoại Hy Lạp của ) và với một sơ đồ mô tả phép thuật của pháp sư Thu nhỏ.

Ví dụ: Làm thế nào một một cuộn chỉ thần kỳ có thể giúp các chú lợn nhỏ chiến đấu với con sói?

Trò chơi & Bài tập sáng tạo

Hoạt động: (dành cho trẻ 4-5 tuổi)

Nơi kỳ lạ

Mục đích:

Dạy trẻ xác định nơi diễn ra các sự kiện được miêu tả trong các tác phẩm văn học. Dạy trẻ thay đổi nội dung của một câu chuyện cổ tích quen thuộc theo sự thay đổi của địa điểm của sự kiện đó.

Dụng cụ:

Giáo viên dán hình ảnh mô tả các địa điểm diễn ra những câu chuyện cổ tích khác nhau (Vd: đầm lầy, rừng, phòng, làng, khu vườn kỳ diệu) lên vòng tròn thứ nhất. Trẻ tự mình dán hình ảnh các nhân vật trong truyện cổ tích tương ứng lên vòng tròn thứ hai.

RA: chọn ra một nhân vật, nhớ lại tựa đề của câu chuyện cổ tích và tìm vị trí diễn ra câu chuyện.
Ví dụ: nhân vật Minotaur – trong truyện thần thoại Theseus và Minotaur (thần thoại Hy Lạp) – sống trong mê cung.
IA: xem mũi tên chỉ vào tình huống của câu chuyện cổ tích nào, sau đó đặt tên cho nhân vật và bối cảnh diễn ra câu chuyện mới.
Ví dụ: Tom Thumb sống ở đại dương.

Trò chơi & Bài tập sáng tạo

Hoạt động: (dành cho trẻ 4-5 tuổi)

Một đặc điểm hoặc phẩm chất nhân vật

Mục đích:

Dạy trẻ xác định đặc điểm hoặc phẩm chất của một anh hùng trong truyện cổ tích. Dạy trẻ thay đổi nội dung câu chuyện tùy vào sự thay đổi đặc điểm hoặc phẩm chất của nhân vật.

Dụng cụ:

Vòng tròn thứ nhất có các bức tranh vẽ các nhân vật cổ tích. Vòng tròn thứ hai mô tả các tính cách hoặc phẩm chất nhân vật.
RA: kết hợp nhân vật với phẩm chất chính hoặc đặc điểm của nhân vật ấy.
Ví dụ: mẹ kế trong truyên “cô bé Lọ Lem” thì độc ác; gã phù thủy trong truyện”Aladdin” thì tham lam, …
IA: xem mũi tên đang chỉ vào nhân vật nào trong câu chuyện cổ tích nào và kiểm lại những đặc điểm của nhân vật ấy. Gắn cho nhân vật một đặc điểm mới. Mô tả xem câu chuyện sẽ thay đổi như thế nào.

Ví dụ: chú chuột trong truyện “Thumbelina” đã trở nên rộng lượng …

Trò chơi & Bài tập sáng tạo

Hoạt động: (dành cho trẻ 4-5 tuổi)

Thời điểm bất thường

Mục đích:

Dạy trẻ thay đổi các khung thời gian các sự kiện cổ tích diễn ra. Dạy trẻ thay đổi nội dung truyện tương ứng với sự thay đổi thời gian sự kiện diễn ra.

Dụng cụ:

Giáo viên đặt hình ảnh thể hiện mùa và thời gian trong ngày lên vòng tròn thứ nhất.

Trẻ tự điền hình ảnh các nhân vật cổ tích tương ứng lên vòng tròn thứ hai.

RA: chọn một nhân vật, nhớ lại tiêu đề của chuyện cổ tích và xác định thời gian diễn ra các sự kiện.
Ví dụ: Cuộc phiêu lưu của Pinocchio diễn ra vào mùa hè.

IA: xem mũi tên chỉ vào nhân vật cổ tích nào khác. Kể về hành động của nhân vật ở thời điểm mới.

Ví dụ: chuyện cổ tích “Thumbelina” diễn ra vào mùa đông.

Người dịch chính: Nguyễn Quang Thắng

Kiểm tra bản dịch Anh – Việt

Minh họa bổ sung: hình một vòng tròn Lulio

Leave a Reply

Back to Top