Giáo sư Nguyễn Văn Hiền từ trần

Thầy Nguyễn Văn Hiền đã từ trần, tin dữ được ĐH Namur báo trong đêm và chị Thu Van Nguyen ĐH KHTN báo lại.

Thầy Hiền là một người bạn và bậc đàn anh của nhiều GS Toán ở Việt Nam, từ đầu những năm 2000 đã tích cực quay về Việt Nam hàng năm để tổ chức những trường hè, hội nghị để dạy Toán cho sinh viên. Thầy làm việc ở Việt Nam với tinh thần đóng góp và cả tài trợ một cách thầm lặng nên người ngoài ngành ít ai biết, nhưng chắc các sinh viên ngành Toán ở VN nhiều người trưởng thành nhờ tham dự các khóa học mà thầy Hiền tổ chức, ở đó qua các mối quan hệ và khả năng uyển chuyển của mình mà thầy Hiền mời được những chuyên gia đầu ngành thế giới đến dạy kiến thức nghiên cứu Toán – Tin rất thời sự cho SV ở Việt Nam.

Tầm vóc của thầy Hiền có thể cảm nhận được qua những người bạn của thầy, trong những người bạn thân ở ngành Toán tối ưu thì có những người như GS Phan Quốc Khánh (báo chí Việt Nam nhắc đến nhiều), GS Rockafellar (từ hồi 30 tuổi đã viết textbook về giải tích lồi mà cho đến 40 năm sau vẫn còn là sách gối đầu giường kinh điển).

Giai đoạn tôi học ở Hà Lan thì không biết thầy Hiền, do mình khi đó chỉ tập trung làm trong lĩnh vực điều khiển, tuy nhiên khi tôi về Việt Nam thì thầy Hiền tìm cách liên hệ để gọi tôi tham dự hội nghị mà thầy tham gia tổ chức ở Viện Khoa học & Công nghệ Tính toán. Sau đó thầy Hiền vẫn hay trao đổi với tôi qua Skype hay gặp mặt lúc về TPHCM làm việc, với tâm nguyện là muốn giúp người trẻ khi về VN có công việc làm phù hợp để tiếp tục nghiên cứu, từ việc giúp kết nối với các hoạt động khoa học của ngành Toán tối ưu, đến hỗ trợ tìm đề tài để có đủ thu nhập mà yên tâm phát triển chuyên môn. Năm ngoái tôi đưa lên báo việc mình bị trù dập ở Cần Thơ, thầy Hiền về Việt Nam tháng 12/2015 có nhắn tôi gặp, nhưng khi đó người ta đang theo dõi các mối quan hệ của tôi, tôi nhắn thầy không gặp được, sau này việc đã qua, thầy Hiền gọi Skype chia sẻ và hỏi có muốn lên làm việc ở Viện KH&CN Tính toán không, rất tận tình và ít ồn ào. Sau này tháng 9/2016 tôi có dịp đi hội nghị ở Leuven có liên hệ định ghé thăm thầy ở Namur, nhưng thầy không trả lời email, tôi cũng linh cảm sức khỏe thầy không tốt. Tiếc rằng không còn dịp nào gặp lại thầy nữa.

Các đồng nghiệp trong khoa học mà tôi quen biết hầu hết còn trẻ, nên chưa có những tin tức về sự ra đi của các đồng nghiệp. Nay nửa đêm trường ĐH Namur thông báo thầy Hiền từ trần, tin như sét đánh, tôi lần đầu tiên có một cảm giác mất mát về việc một đồng nghiệp lớn ra đi, một kho tri thức và tâm huyết mà mình đã từng học hỏi được và tưởng là vẫn còn dịp gặp lại và tiếp tục học hỏi, nay bỗng tan biến. Nghĩ về những đóng góp của thầy Hiền cho đất nước này, không khỏi ngậm ngùi khi nhớ về những tên tuổi lớn đã từng là cầu nối tích cực giữa Việt Nam và thế giới, họ đã vào tuổi chín và dần dần chia tay cõi đời: Hoàng Xuân Hãn, Bùi Mộng Hùng, Bùi Trọng Liễu, Trần Văn Khê, nay là thầy Nguyễn Văn Hiền, và còn nhiều những tên tuổi khác đang chạy đua với thời gian để mong góp chút hơi sức còn lại nâng đỡ thế hệ trẻ, làm điều gì đó cho đất nước tiến bộ hơn, cho con người đỡ cực khổ đi.

Thầy Hiền ở chín suối chắc thông cảm được, bây giờ dù sao thầy cũng đã ra đi rồi, nên thế hệ đi sau ồn ào một chút để những người khác biết rõ hơn về con người của thầy, giúp người đời sau nhận lửa và giữ lửa của thầy tốt hơn!

15/11/2016