Các tư tưởng bao trùm nhiều lĩnh vực của cuộc sống được xếp vào loại hình “đại tự sự” (“Meta-fiction” hay “Grand Narratives”). 

Trong số các câu chuyện đó, có những câu chuyện đặc biệt, những câu chuyện mà Voloshinov gọi là “những cuộc trò chuyện tư tưởng quy mô lớn”, bao trùm lên mọi hiện tượng, mọi khía cạnh đời sống xã hội của một cộng đồng . Về sau, chúng được các triết gia Hậu hiện đại gọi là Đại tự sự (“Meta-fiction” hoặc “Grand Narratives”).

Những đại tự sự này bao trùm mọi lĩnh vực. Kito giáo, Phật giáo, Hồi giáo, Khổng giáo, Chủ nghĩa Cộng sản… là những đại tự sự. Khoa học, Dân chủ… cũng là những đại tự sự. Tất cả các đại tự sự này đều là những kiến tạo xã hội, đều thể hiện các mối quan hệ, đặc biệt là quan hệ quyền lực. Ngày nay chúng ta đang chứng kiến xu hướng phân rã của các kiến tạo xã hội, mà triết gia Pháp Jacques Derrida gọi là Giải kiến tạo.

Trong một thời gian dài đại tự sự bị coi là tiêu cực. Các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới ra sức cổ vũ cho quá trình giải kiến tạo như là sự vượt thoát, hoặc giải phóng, khỏi các nhà tù tư tưởng. Dĩ nhiên, chúng ta không thể phủ nhận những mặt tích cực của nó trong sự đánh giá lại quan hệ giữa các giới tính, các chủng tộc; sự nhận thức lại Nhân luận (humanism – quan niệm lấy con người làm trung tâm) và Âu trung luận (Eurocentrism – quan niệm lấy Châu Âu làm trung tâm) và nhiều ví dụ khác.

Tuy nhiên, chúng ta đã không ý thức hết vai trò quan trọng của các đại tự sự. Xã hội loài người đã không là xã hội loài người nếu không có chúng. Mọi hoạt động của con người, mọi sự đánh giá của con người, mọi sự tương tác của con người đều phải dựa trên một nền tảng chung, và nền tảng chung ấy chính là các đại tự sự.

Source: http://m.enternews.vn/mang-xa-hoi-va-con-nguoi-phi-xa-hoi-hoa-148161.html

Mạng xã hội và con người phi xã hội hóa | Ngô Tự Lập
Tagged on:                 
%d bloggers like this: