Xây bảo tàng 11 nghìn tỉ,
chắc chủ yếu vì một lý do
là dịp để các quan to
ăn chia một mớ cho no rồi chuồn.
Bọn cặn bã!

Trong hoàn cảnh kinh tế (yếu kém) – xã hội (mất niềm tin) trong nước, bối cảnh thế giới (nhiều thay đổi về ngành nghề do sự tiến bộ KHKT) bây giờ, bỏ ra cỡ 500 triệu đô la tiền ngân sách quốc gia xây cái bảo tàng này là thất đức. Chỉ có bọn vĩ cuồng làm hoạch định không kể tiền nong mới tập trung làm cái này.

Thay vì đổ ra cả 500 triệu đô cho một bảo tàng hoài cổ, chỉ cần 50 triệu đô là làm được một khu triển lãm khoa học diện tích khoảng 10000 m2 [1]. Một Science Exhibition Center như thế đảm bảo đón được ít nhất 1000 em học sinh mỗi ngày (cứ tính mỗi giờ đón 2-3 lớp, 40 HS/lớp), tạo cơ hội cho 300 ngàn lượt học sinh đến tham quan hàng năm. Thu tiền vé 10 ngàn đồng/HS thì tiền đó đã là 3 tỉ (đủ tiền duy trì). Mà lợi ích cho xã hội tương lai là vô hạn, khi hàng trăm ngàn cháu được “bơm” vào lòng yêu khoa học, để đưa đất nước tham gia vào cuộc cạnh tranh KHKT khốc liệt đang và sắp diễn ra.

Và theo định luật của Theodore P. Wright về hiệu ứng tiết kiệm do kinh nghiệm[2], càng xây thêm Science center thì chi phí càng giảm, chắc còn cỡ 80% mỗi khi số trung tâm tăng gấp đôi. Cho là cái thứ nhất ở Quy Nhơn tốn 50 triệu đô, cái thứ hai ở Đà Nẵng 40 triệu, cái thứ ba ở TPHCM 36 triệu, cái thứ tư ở Hà Nội 32 triệu, cái thứ năm ở Cần Thơ 30 triệu, cái thứ sáu ở Vinh 28 triệu, cái thứ bảy ở Hải Phòng 27 triệu, cái thứ tám ở Thái Nguyên 25,8 triệu… Vậy là từ cái thứ tám trở đi chi phí chỉ còn một nửa so với cái ban đầu. Tốn bao nhiêu tổng cộng rồi nhỉ? 50+40+36+32+30+28+27+25,8=268,8. Mới hết hơn một nửa tiền cho cái bảo tàng lịch sử quốc gia, mà đã làm được gần chục Science centers ở khắp đất nước cho trẻ em hưởng lợi!

Nhưng trở lại chuyện kinh tế khó khăn mà quan lại chỉ muốn moi tiền từ túi công không biết tiếc, tôi cũng chẳng cổ động dùng tiền “chùa” để xây các Science centers. Chính phủ đưa ra chính sách cho vay ưu đãi để tư nhân xây các Science centers là được, hàng năm thì trợ cấp tính theo đầu người đến tham quan, kiểu như chính sách trợ cấp mua điện mặt trời mới ban hành gần đây, hay trợ cấp các trường đại học đào tạo sinh viên ấy. Dẹp các trường đại học nửa mùa đi, cho cán bộ giảng viên của họ đi làm nhân viên giới thiệu bảo tàng khoa học, vừa là công việc hữu ích hơn cho họ, vừa chẳng phải lo thêm khoản ngân sách trợ cấp (chuyển từ khoản cũ trợ cấp trường đại học sang). Doanh nghiệp quản lý Science centers chắc cũng sẵn lòng nhận giảng viên đại học vào làm hướng dẫn viên, dù sao chi phí đào tạo cũng đỡ đi.

Trợ cấp để tạo thị trường cho việc phát triển văn hóa trọng khoa học, dĩ nhiên là đáng làm hơn trợ cấp cho việc sản xuất xe hơi (giảm thuế nhập linh kiện) nhé! Bác Hồ đã từng bảo vì lợi ích trăm năm trồng người, chứ đâu phải vì lợi ích nhiệm kỳ trồng xe, phỏng ạ?

Tham khảo, cho ai muốn kiểm chứng thêm:
1. Giá xây dựng Science Exhibition Center là ở mức đắt đỏ nhất trong các loại nhà triển lãm (không tính các bảo tàng mà có những đồ cổ thuộc loại vô giá): tối đa cỡ 500 USD/foot vuông. Science center mỗi chiều 100m thì diện tích 10000 mét vuông = 100000 feet vuông, là 50 triệu USD. Xem: http://museumplanner.org/how-much-do-exhibits-cost/

2. http://policonomics.com/video-c8-learning-curve/
Có thể xem thêm wikipedia về experience curve: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Experience_curve_effects

Bài viết đăng trên Facebook, sau khi xem tin về dự án bảo tàng Lịch sử Quốc gia 11000 tỉ.

Bảo tàng lịch sử 11 nghìn tỉ, hay Trung tâm trình diễn khoa học cho trẻ em?
Tagged on:     
%d bloggers like this: